امارت سسلی

Wikipedia توں
جاو: مدد, کھوج
امارت سسلی
سلطنت فاطمیہ دی اک ریاست
 : 965ء توں 1072ء
Fatimid flag.svg
جھنڈا
اٹلی 1000ء وچ.png
اٹلی دے سن 1000ء دے نقشے چ امارت اٹلی ہکلے ہرے رنگ چ
راجگھر
بالہارم
بولی عربی
مذہب اسلام شیعہ
طرز حکومت
بادشاہت
امیر
948ء توں 964ء حسن الکلبی (پہلا)
990ء توں 998ء یوسف الکلبی
1017ء توں 1037ء
الاخل
1040ء توں 1053ء حسن السمسم
تریخ
قیام
965ء
خاتمہ 1072ء


امارات سسلی جزیرہ سسلی (صقلیہ) ، جہڑا اج کل دکھنی اٹلی اے ، چ 965ء توں 1072ء تک قائم رہن آلی اک اسلامی ریاست سی ۔


سسلی تے پہلی عرب چڑھائی[لکھو]

سن 535ء چ بازنطینی سلطنت دے شہنشاہ جسٹینین I نے سسلی تے قبضہ کر کے اسنوں اک بازنطینی صوبہ بنا لئیا تے سسلی دی تریخ چ یونانی بولی دوجی واری پورے جزیرے چ جانی جان لگی ۔ جداں ای بازنطینی سلطنت دی سسلی تے گرفت کمزور ہوئی ، خلیفہ عثمان دیاں عرب فوجاں نے 652ء چ سسلی تے چڑھائی کر دتی ۔ پر ایہہ پہلا حملہ تھوڑے چر دا سی تے چھیتی ای عرب واپس پرت گئے ۔ ستویں صدی عیسوی دے اخیر چ بنو امیہ دی اتلے افریقہ چ فتوحات چ قرطاجنہ دے شہر تے بندرگاہ تے مسلماناں دے قبضے نال ایتھے اینہاں نے بحری جہاز بنان دے کارخانے قائم کیتے تے نالے اینہاں نوں اگلے حملےآں لئی اک ودھئیا تھاں لبھ گئی ۔

سن 700ء دے آلے دوالے عرباں نے پنٹیلیریا دے جزیرے تے مل مار لئیا ، جہڑا کہ اینہاں دے وچکار نااتفاقی دی وجہ بنئیا تے اس نال سسلی عرباں دے اگلے حملےآں توں بچئیا رہئیا ۔ تے حملےآں دی بجائے سسلی دے بازنطینیاں حکمراناں نال تجارتی معاہدے کیتے گئے تے عرب تاجراں نوں سسلی دی بندرگاہاں تے مال لیجان دی اجازت مل گئی ۔ سسلی تے اسلامی بحری بیڑے نے 703ء ، 728ء ، 729ء ، 730ء ، 731ء ، 733ء تے 734ء چ کیتے تے آخری دو حملےآں چ ایتھے دے بازنطینی گورنر نال مذاکرات کیتے گئے ۔

سسلی نوں فتح کرن دی پہلی حقیقی مہم 740ء چ ترتیب دتی گئی ، ایس سال مسلمان شہزادے حبیب ، جس نے 728ء آلے حملے چ وی حصہ لئیا سی ، نے سیراکوس شہر تے قبضہ کر لئیا تے پورے جزیرے نوں فتح کرن لئی تیار سی کہ اسنوں تیونس چ بربر بغاوت پاروں واپس پرتنا پئیا ۔ 752ء چ سسلی تے اک دوجے حملے دا مقصد صرف سیراکوس شہر دی حفاظت سی ۔


ایفیمیئس دی بغاوت[لکھو]

اٹلی سن1000ء چ ،امارت سسلی ہلکے رنگ وچ
امارت سسلی ، یورپ دے سن 1000ء دے نقشے چ

826ء چ سسلی دے بازنطینی بیڑے دے کمانڈر ایفیمیئس نے اک نن نال زبردستی ویاہ کیتا ۔ شہنشاہ مشائیل II نوں اس گل دا پتہ لگا تے اسنے جنرل کونسٹنٹائن نوں حکم دتا کہ اوہ ایس ویاہ نوں ختم کروائے تے ایفیمیئس دی نک کٹے ۔ ایفیمیئس بغاوت تے اتر آئیا تے کونسٹنٹائن نوں قتل کر کے سیراکوس شہر تے مل مار لئیا ، تے بعد چ شکست کھا کے اتلے افریقہ ول نس گئیا ۔ اس نے جان دی امان تے جنرل دے عہدے دے بدلے تیونس دی اغالبہ حکومت دے امیر ذیادۃ اللہ نوں سسلی دی حکومت دی پیشکش کیتی ۔ تے عرب ، بربر ، اندلسی ، کریٹی تے فارسی مسلماناں تے مشتمل فوج اس مہم تے بھیجی گئی ۔

امیر ذیادۃ اللہ نے سسلی دی فتح تے امادگی ظاہر کیتی تے ایہہ مہم اک 70 سالہ بڈھے قاضی اسد ابن الفرات دے سپرد کیتی تے وعدہ کیتا کہ اوہ سالانہ خراج دے بدلے سسلی دی حکومت ایفیمیئس دے حوالے کر دے گا ۔

قاضی اسد نے ایتھے آکے جزیرے دا دکھنی حصہ فتح کر لئیا تے سیراکوس شہر دا محاصرہ کر لئیا ۔ اک سال دے محاصرے مگروں اسدے دستے پالرمو توں بھیجی گئی وڈی فوج نوں شکست دین دے قابل ہو گئے ، جس نوں ونیتی بیڑے دی مدد وی حاصل سی ۔


امارت دے طور تے ویلا[لکھو]

سسلی تے تیونس دے بنو غالب ٹبر تے مصر دی سلطنت فاطمیہ نے وارو واری حکومت کیتی ۔ بازنطینیاں نے اک وقتی نااتفاقی دا فیدہ چکدے ہوئے جزیرے دے چڑھدے حصے تے کئی سال تک مل ماری رکھئیا ۔


ایتھے دی اک مقامی بغاوت توں ختم کرن دے بعد فاطمی خلیفہ اسماعیل المنصور نے حسن الکلبی (964ء-948ء) نوں سسلی دا امیر مقرر کر دتا ۔ اسنے مسلسل بغاوت کردے بازنطینیاں نوں کامیابی نال قابو کیتا تے ایتھے کلبی ٹبر دی حکومت دی نیہہ رکھی ۔

دکھنی اٹلی تے کلبی حکومت دے حملے 11ویں صدی عیسوی تک جاری رہے تے 982ء چ اس حکومت نے مقدس رومی سلطنت دے شہنشاہ آٹو II دی قیادت ہیٹھ جرمن فوج نوں کلابریا چ کروٹون دے لاگے شکست دتی ۔ امیر یوسف الکلبی (998ء-990ء) دے ویلے توں امارت سسلی دا ہولی ہولی زوال شروع ہو گئیا ۔ الاخل (1037ء-1017ء) دے عہد چ کلبی ٹبر چ اختلافات شدید ہو گئے تے ٹبر دے مختلف گروہ اپنے آپ نوں کدی بازنطینی سلطنت تے کدی تیونس دی زیری حکومت نال منسلک کر لیندے ۔ امیر جسن الشمس (1053ء-1040ء) دے ویلے جزیرہ سسلی کئی نکیاں نکیاں حریف ریاستاں چ ونڈ ہو گئیا ۔

ہور ویکھو[لکھو]


حوالے[لکھو]

  • ڈینس مارک سمتھ (1968ء) سسلی دی تریخ:قرون وسطی دی اٹلی ؛ لندن ۔
  • راجردوم۔انسائیکلوپیڈیابرٹانیکا۔