اوئیو بادشاہت

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
اوئیو بادشاہت
1400ء توں 1905ء
OyoEmpireExtent.png
اوئیو بادشاہت اپنی ودھ توں ودھ وسعت چ
راجگڑھ
اوئیو ایلے
بولی یوروبا
مذہب یوروبا مذہب
طرز حکومت
آئینی بادشاہت
الافن (بادشاہ)
1400ء دے لاگے اورانیام
1888ء توں 1905ء
آدیئیمی I آلووولودو
ویلا قرون وسطی
قیام 1400ء
خاتمہ
1905ء
رقبہ 1680ء چ 1 لکھ 50 ہزار مربع کلومیٹر



اوئیو بادشاہت لہندے افریقہ چ ، جہڑا اج کل لہندا دکھنی نائیجیریا اے ، چ 1400ء توں 1905ء تک قائم رہن آلی اک سلطنت سی ۔ ایہہ سلطنت یوروبا لوکاں نے 15ویں صدی عیسوی ج قائم کیتی سی ۔ سامراجی مہم جوآں دے خلاف مقابلے چ ایہہ لہندی افریقی ریاستاں چوں ایہہ اک وڈی ریاست بن گئی ۔ ایہہ تجارت توں کمائی دولت تے اپنی طاقت ور گھڑ سوار فوج دے بل بوتے تے عروج تے پہنچ گئی ۔ 17ویں صدی دے ادھ توں 18ویں صدی عیسوی دے آخیر تک ایہہ علاقے چ اہم سیاسی اہمیت دی ریاست رہی ، جس دے کنٹرول چ نا صرف ، اج دے نائیجیریا ، بنین تے ٹوگو دے علاقے چ قائم دوجیاں یوروبا بادشاہتاں نوں جان آلے رستے ، بلکہ دوجیاں افریقی بادشاہتاں ، جنہاں چ دہومی دیاں فون بادشاہتاں سن ، نوں جان آلے رستے وی سن ۔


اوئیو سلطنت تے اسدے گوانڈھی 1625ء چ

دیومالائی ابتدا[لکھو]

شروع دا دور[لکھو]

اوئیو دا الفافن ، اوبا اجاکا ، اوئیو بادشاہت دے پہلے بادشاہ اورانیان دا جانشین بنئیا ۔ اس نوں تخت توں لاہ دتا گئیا ،کیونجے اسنے یوروبا فوجی طاقت نوں گھٹا کے اپنے ماتحت سرداراں نوں کافی آزادی دے دتی سی ۔ اسدے بعد اقتدار اس دے بھائی شانگو نوں دے دتا گئیا جس نوں بعد چ گرچ تے آسمانی بجلی دا دیوتا قرار دے دتا گئیا ۔ اجاکا نوں شانگو دے مرن دے بعد بحال کر دتا گئیا ۔


بادشاہت دی توسیع[لکھو]

یوروبا دی اوئیو دی فتح دی وجہ اسدی مضبوط فوج تے مضبوط مرکزی حکومت سی ۔ نواں راجگھر اوئیو ایگبوہو اسارئیا گئیا تے پہلا راجگھر نوں پرانا اوئیو آکھئیا جان لگا ۔ بادشاہ ایگونوجو نے تقریبا سارا یوروبا لینڈ فتح کر لئیا سی ۔ بنین بادشاہت نوں 1578ء توں 1608ء دے وچکار کسے ویلے فتح کرن دی کوشش چ ناکامی دے باوجود اوئیو بادشاہت چ توسیع ہندی رہی ۔

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  • سٹیفن گوڈارڈ (1962ء) اگو جہڑا آوئیو بن گیا ۔ یوروبا دے تریخی جغرافیہ تے مضمون ۔ دی جغرافیکل جرنل ۔

باہرلے جوڑ[لکھو]

ہافنریفر موزیم آف اینتھروپالوجی