اکھ

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
اکھ
Ageev iris.jpg
انسانی اکھ
Blue Eye - dedicated to Alice.jpg

اکھ انساناں تے تقریبا تمام جنوراں دے جسم دا اک انگ اے۔ ایدا کم چانن دے بارے چ دماغ نوں دسنا اے۔ ایدی مدد توں انسان تے دوجے جنور کسے وی شہ نوں بہت دور تک ویکھ سکدے نیں۔ اکھ او انگ نیں جو چانن دا پتہ کر کے انوں نیوراناں دی مدد نال الیکٹرو کیمیائی سنیہ وچ بدل دیندا اے۔ سب توں سادا فوٹو ریسیپٹر ولگن چانن تے حرکت نوں جوڑدے نیں۔

وکھالہ[لکھو]

اچے جانداراں وچ اکھ اک اوکھا آپٹیکل پربندھ اے جو چانن نوں آلے دوالے توں اکھٹا کردا اے، اک ڈایافرام دی مدد نال ایہدی شدت کنٹرول کردا اے، ایہنوں لینس دی مدد نال اک تھاں فوکس کردا اے تاں جے مورت بن سکے۔ ایس مورت دے سگنل نوں الیکٹرک سگنل وچ بدلدا اے تے اینوں دماغ ول کل دیندا اے۔ ویکھن طاقت دی بنیاد تے اکھاں دی 10 ونڈاں نیں تے 96% جانداراں دی اکھاں اوکھے وکھالے (مربہ اکھاں) رکھدیاں نیں۔

نکے جانداراں وچ اکھاں دا کم صرف چانن تے ہنیرے دا کھوج لگانا ہوندا اے۔


ونڈاں[لکھو]

اکھ دا وکھالہ

اکھ دی دس ونڈاں بارے جانکاری کیتی گئی اے۔ وڈی ونڈا وچ "سادہ اکھ" تے "مربہ اکھ" شامل نیں۔ "سادہ اکھ" او اکھ اے جیدے وچ اک عدسہ ہوندا اے، تے "مربہ اکھ" او اکھ اے جیدے و بوت سارے عدسے ہوندے نیں۔

اکھاں نوں فوٹو ریسیپٹر ولگناں باجوں وی ونڈیا جا سکدا اے یعنی سیلیٹڈ فوٹو ریسیپٹر تے ریبدومک فوٹو ریسیپٹر۔

سادہ اکھاں

اے اکھاں عم تے ہر تھاں دے جانداراں وچ ہوندیاں نیں۔

  • نکی موری اکھاں:

نکی موری اکھاں جنور دی کھل دے وچ نکے جئے گڑھے وچ ہوندیاں نیں، ایہناں دا کم چانن دی کھوج لانا ہوندا اے۔ ایہناں اکھاں نال دھندلی مورت بندی اے۔ ایہناں اکھاں نوں سٹیما وی آکھیا جاندا اے۔ ایہناں دا ناپ 100 مائیکرومیٹر دا ہوندا اے تے ااے 100 ولگناں دا بنیا ہوندا اے۔ 85% فائیلماں وچ اے اکھاں ہوندیاں نیں۔

  • وڈی موری اکھاں:

وڈی مورسی اکھاں اصل چ نکی پوری اکھاں دی ای بدلی مورت نیں۔ حرکت کرن ویلے جے مورت ہلے جلے نا، ایس واسطے اکھ دے عدسے نال پٹھے لگے ہوندے نیں جیہڑے عدسے نوں اک تھاں رکھدے نیں۔، انج مورت سئی بندی اے۔

اکھ وچ چانن راہ
  • گولا عدسہ اکھاں:

اناں اکھیاں وچ عدسہ ہوندا اے جیدے باجوں پورت دھندلی نئی بندی۔ گیسٹرو پوڈاں تے انیلیڈاں وچ اے اکھاں ہوندیاں نیں۔

  • بہتے عدسے:

کج سمندری جنوراں دی اکھاں وچ ایسی اکھاں ہوندیاں نیں جناں وچ بہت عدسے لگے ہوندے نیں۔

  • انعطافی کارنیا
File:Compound eye1.jpg
مربہ اکھ

زمین تے رہن آلے ریڑھ دی ہڈی آلے جنوراں وچ ایسی اکھاں ہوندیاں نیں جناں وچ ہوا توں ود انعطافی انڈیکس رکھن آلا مائع ہوندا اے جو چانن نوں ہور جھکا کر دیندا اے جیدے باجوں عدسے لئی چانن توں مورت بنانا اسان ہو جاندا اے۔

  • لشکاروی اکھاں

کج اکھاں وچ ایہو جئے ولگن ہوندے نیں جو چانن دا لشکارا بنا کے انو اک تھاں جما سکدے نیں جے مورت اسانی نال بنے۔ ایہو جئی اکھاں پلیٹی ہیلمنتھیس تے کوپی پوڈ وچ ہوندیاں نیں۔

مربہ اکھاں

مربہ اکھاں، سادہ اکھاں توں وکھریاں ہوندیاں نیں۔ اناں وچ اک انگ نئی ہوندا بلکہ ہزاراں انگ ہوندے نیں۔ ایس اکھ دی اکائیاں نوں اوماٹیدیئم (جمع:اوماٹیڈیا) آکھی دا اے۔ اے اکھاں تیز حرکت نوں ھیتی پتہ لگا لیندیاں نیں۔

رنگ[لکھو]

کیڑے مکوڑے دی اکھ

الیکٹرو مقناطیسی سپیکٹرم وچ اکھاں 400 توں 700 نینو میٹر تک لہر لمائی دی چانن ویکھن دی طاقت رکھدیاں نیں۔ اکھاں وچ دو طرح دے فوٹو ریسیپٹر ولگن ہوندے نیں، جناں وچ راڈ تے کون شامل نیں۔ راڈ ،کم چانن وچ ویکھن چ مدد کردے نیں تے کون، تیز چانن وچ ویکھن چ مدد کردے نیں۔

راڈ وچ اک مادہ روڈاپسن ہوندا اے جو 500 نینو میٹر دی لہر لمائی دی چانن نوں ویکھ سکدا اے۔

بارلے جوڑ[لکھو]