برلن

برلن



جھنڈا	نشان

دیس:	جرمنی
صوبہ :	برلن
تھاں	892 مربع کلومیٹر
لوک گنتی:	3,440,441
بولی:	جرمن

برلن دنیا دا اک وڈا شہر تے جرمنی دا راجگڑھ اے ۔ ایہہ جرمنی دا سب توں وڈا شہر اے تے ایس دی لوک گنتی 34 لکھ اے ۔ برلن نے جرمن تریخ، سیاست تے سائنس نوں گوڑے رنگ نال رنگیا اے۔

[لکھو] تریخ

ناں 'برلن' دی نیرکتا دا کوئی پتہ نیءں خبرے اے پرانا پولیبین بول ہوے جیدا مطلب اے دلدل۔ برلن دے وشکار رہن دی سب توں پرانی نشانی اک لکڑ دا 1192 دا شتیر اے۔ ہن دے برلن والی تھاں تے سب تون پرانی بستیاں 12ویں صدی دے انت دیاں نیں۔ برلن دا سب تون پرانا زکر کسی لکھت وچ 1237 دا اے۔ سپری دے کنڈے تے نکولائی گرجا دے دوالے دی تھان 1244 دی اک لکھت چ اندی اے۔ برلن دے نال اک بستی کولن وی وسی جیہڑی 1307 تک برلن دا ای اک انگ بنگئی۔ فریڈرک 1435 چ برانڈنبرگ دا الیکٹر بنیا تے 1440 تک راج کیتا۔ اودے مگروں فریڈرک دوجا الیکٹر بنیا تے اونے برلن نون اپنا راجکڑھ بنا لیا تے فیر 1918 تک ہوہنزولرن ٹبر دا راجگڑھ برانڈنبرک دے الیکٹر فیر پرشیا دے بادشاہ تے فیر جرمنی دے شہنشاہ لئی رہیا۔ 1448 ج برلن دے واسیاں نیں ایتھے بادشاہ دے محل دا بننا پسند ناں کیتا۔ 1451 چ اے برانڈنبرگ الیکٹر دا راجگڑھ بنیا تے ایدی حیثیت اک کھلے ہانزا شہر دی مک گئی۔ 1539 چ الیکٹر تے شہر نے لوتھرن چرچ نال جڑ گیا۔

[لکھو] 17ویں توں 19ویں صدی

1618 تون 1648 تک لکی رہن والی تی سالہ لرائی نے برلن دے ادے لوک ماردتے تے 1/3 کعر تباہ ہوگۓ۔ فریڈرک ولیم، برانڈنبرگ دے الیکٹر نے بارلے لوکاں نوں برلن لیان تے کھلے دل والی مزہبی پالیسی نوں رواج دتا 1685 دے پوٹسڈم حکم تے چلدیاں ہویاں اونے فرانس دے ہوجیناٹس نوں برلن ج پناہ دتی۔ 15000 ہوجیناٹ برانڈنبرک آۓ جنان چوں 6000 برلن چ وسے۔ 1700 تک برلن دی 20٪ لوک فرانس دے سن تے اوناں دا اثر رہتل تے گوڑا سی۔ بوہیمیا پولینڈ تے سالزبرگ تون وی پردیسی برلن آۓ۔ 1701 ج فریڈرک پہلے دے بادشاہ بنن تے کونگزبرگ دے بجاۓ برلن نوں پرشیا دا راجگڑھ بنادتا گیا۔ 1740 چ فریڈرک وڈا بادشاہ بنیا ایس فلسفی بادشاہ تھلے برلن انلايٹنمنٹ دا گڑھ بن گیا۔ 1806 ج فرانس دے نپولین بوناپارٹ نے برلن تے مل ماریا تے برلن نوں اندا دی ازادی دتی۔ 1815 چ شہر برانڈنبرک صوبے وچ آگیا۔ 19ویں صدی ج صنعتی انقلاب نے برلن نوں بدل کے رکھ دتا تے اے شہر پھیل گیا تے جرمنی دا ریل تے کارخانیان دا گڑھ بن گیا۔ 1871 ج اے نویں بنی جرمن سلطنت دا راجگڑھ بن گیا۔ 1 اپریل 1881 نون اینون برانڈنبرگ تون وکھرا ضلع بنا دتا گیا۔

سنہ 1918ء وچ جدوں پہلی جنگ عظیم ختم ہوئی سی ، برلن نوں وائیمر جمہوریہ قرار دتا گئیا ۔ 1920ء وچ برلن دے نیڑے دے پنڈاں نوں برلن نال ملا کے اک وڈا شہر بنایا گیا جس دی آبادی 40 لکھ دے کول کول سی ۔ ایڈولف ہٹلر دے انتخابات وچ نازی پارٹی ولوں منتخب ہون تے جرمنی دے نازی جرمنی وچ بدل جان تے برلن دے یہودیاں تے بہت بُرا اثر پیا ۔ نازی حکومت توں پہلاں برلن وچ یہودیاں دی آبادی 17 لکھ سی پر 1938ء وچ " کرستال تاخت" دے بعد ہزاراں یہودیاں نوں قریبی " زاشن ہاوزن کیمپ " وچ قید کردتا گیا تے 1943ء دے بعد ایہناں نوں "آؤشوٹر" ورگے کیمپاں وچ منتقل کردتا گیا ، جتھے ایہناں نوں وڈی تعداد وچ قتل کردتا گیا ۔

ہٹلر دا ارادہ سی کہ برلن نوں دوبارہ اعلٰی طرز تے تعمیر کیتا جاوے پر دوجی جنگ عظیم دی وجہ توں صرف اک اولمپک سٹیڈیم ای بنائیا جاسکیا ۔

دوجی جنگ عظیم وچ برلن وچ بہت تباہی ہوئی خاص کر ہوائی حملیاں وچ ۔ جنگ دے مُکن توں بعد برلن وچ جرمنی دیاں مشرقی ریاستاں توں بہت سارے پناہ گزین داخل ہوئے ۔ اتحادیاں نے جنگ جتن توں مگروں برلن نوں 4 حصیاں وچ ونڈ دتا تے فاتح ملکاں نے اک اک حصے دی رہنمائی اپنے سر لے لئی ۔ امریکہ ، برطانیہ تے فرانس دے حصے مغربی برلن تے سویت یونین دے حصے مشرقی برلن آیا۔

برلن دی ذمہ داری چارے اتحادیاں دے سر سی پر سویت یونین تے مغربی حکومتاں دے وچکار سیاسی تلخی ودھن لگی تے سویت حکومت نے مغربی برلن تے معاشی پابندیاں لاء دتیاں ۔ مغربی حکومتاں نے ہوائی جہازاں دے زریعے اپنے حصیاں وچ کھان پین دیاں تے دوجیاں شیواں پہنچایاں ۔