بطلیموس
بطلیموس دوجی صدی عیسوی دا مشہور ماہر فلکیات ، جغرافیہ دان تے ریاضی دان سی ۔ ایہہ اسکندریہ مصر چ جمیا ۔ اس دی عظیم تصنیف "المجستی " اے ، جہڑی 13 جلداں یا مقالےآں تے مشتمل اے ۔ جس دا موضوع فلکیات اے ۔ پہلے 2 مقالےآں چ فلکیات تے ریاضی دے طریقیاں دے بارے چ لکھیا گئیا اے ، تیجے مقالے چ سال دی لمبائی تے سورج دی حرکت تے بحث کیتی گئی اے ۔ چوتھ مقالا مہینےآں دی لمبائی تے چند (چن) دے گھٹن ودھن تے اے ۔ 5ویں مقالے چ سورج ، چند تے زمین دا قطر تے سورج توں اینہاں دے فاصلےآں نوں دسیا گئیا اے ۔ المجستی فلکیات دا جس حد تک علم 150ء دے نیڑے تیڑے تک انسان نوں معلوم سی اس دا مکمل نچوڑ سی ۔
اس کتاب چ بطلیموس نے اپنا بنائیا ہوئیا فلکیاتی نظام دسیا اے ، جہڑا ڈیڑھ ہزار سال تک صحيح سمجھیا جاندا رہیا اے تے اسنوں بطلیموسی نظام دا ناں دتا گئیا سی ۔ جس دے مطابق زمین ساکت تے قائم اے تے سورج ، چند تے دوجے سیارے اس دن دوالے گھمدے نیں ۔ 1400ء چ پولینڈ دے ماہر فلکیات کوپر نیکس نے اس نظریئے نوں غلط ثابت کیتا ۔ بطلیموس دی اک ہور کتاب جغرافیہ بطلیموس 8 جلداں چ اے ، اس کتاب نوں وی المجستی ورگی اہمیت حاصلاے۔
