اتلا امریکہ

تھاں	24,709,000 مربع کلومیٹر
لوک گنتی	528,720,588
سنگنا	22.9/مربع کلومیٹر
دیس	23
بولیاں	انگریزی، فرانسیسی، ہسپانوی

اتلا امریکہ (North America) زمین دے اتلے ادھے حصے چ تے لیندے حصے ول اک براعظم اے۔ ایدے اتر ول آرکٹک سمندر، چڑھدے ول بحر اوقیانوس لیندے ول بحرالکاہل دکھن ول بحیرہ کریبیئن تے دکھنی امریکہ اے۔

ایہ 24,709,000 مربع کلومیٹر (9,540,000 مربع میل) تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔ ایہنے زمین دا 4.8% تھاں تے سکی زمین دا تھاں ملیا ہویا اے۔ ایدے 23 دیساں وچ 529 ملین لوک وسرۓ نیں۔ تھاں نال ایہ دنیا دا تیجا وڈا تے لوک گنتی نال دنیا دا چوتھا وڈا براعظم اے۔

ناں

ایدا ناں اک اطالوی سمندری کھوجی امریگو وسپوکی دے ناں تے جیہنے 1497 تے 1502 دے وشکار ایسدے کںدیاں دے دوالے پھریا تے ایہ گل دسی جے ایہ تھاں ہندستان نئیں، جرمن نقشے بنانوالیاں مارٹن والڈیسملر تے میٹتھیاس رنکمان نے 1507 وچ رکھیا۔

تریخ

پرانا جیون ویلہ دے انت تے وشکارلہ ویلہ (جیالوجی) دے مڈھ تے اتلا امریکہ وڈے براعظم پینجیہ نال جڑیا سی تے یوریشیاء دے لیندے پاسے ول سی۔ پینجیہ دے بنن تے، 48 کروڑ ورے پہلے، اپلیچین پہاڑ بنے تے ایہناں نوں اسیں دنیا دے سب توں پرانے پہاڑ کہ سکنے آں۔ 20 کروڑ ورے پہلے جدوں پینجیہ وچ تریڑاں پیاں تے ایدے انگ اک دوجے توں پرے ہون لگے تے اتلا امریکہ لوریشیہ وچ سی یوریشیاء توں وکھرا ہون توں پہلے تے آپ براعظم بنن توں پہلے کریٹیشیس ویلے وچ 8 توں 5۔5 کروڑ ورے پہلے راکی پہاڑی سلسلے بنے۔ پانامہ دی پٹی 30 لکھ ورے پہلے ابھری جیدے بنن تے اتلا امریکہ دکھنی امریکہ نال جڑیا۔ 10،000 ورے پہلے برفانی ویلہ مکن تے گلیشیر دے پچھے ہون تے وڈیاں جھیلاں بنیاں۔

امریکہ باجوں ای انسانوں زمینی ناپ دے ویلیاں با رے پتہ چلیا۔ کسے وی ہور دیس توں امریکہ وچ ڈائینوسار دیاں چوکھیاں ونڈاں لبیاں نیں۔ ایدی وجہ ایتھوں دیاں زمینی پدھراں، محول، تریخ تے لوکاں وچ لبن دی پکھ اے۔

نیڑے تریڑے 15000 ورے پہلے اتلے چڑھدے روس ولوں لوک اتلے امریکہ اپڑے جدوں ایہ برف نال الاسکا نال جڑیا ہویا سی۔ ایہ تھلے ول کینیڈا امریکہ میکسیکو تے ہور تھل ول پھیلدے وسدے تے رہتلاں بناندے گۓ۔

ہرنان کورٹیز نے 1521 وچ ازٹیک سلطنت تے سپین ولوں مل ماریا۔ ایہ کھوج ویلہ سی۔ یورپی لوک امریکہ دیاں تھانواں تے اپنے کلیم بنا رۓ سن تے اوہناں دے آن نال ایسیاں بیماریاں وی ایتھے اپڑیاں جناں دا ایتھون دے پرانے لوکاں کول کوئی بچاؤ نئیں سی۔ پرانے لوکاں دی گنتی روگاں تے خونی لڑائیاں باجوں تھوڑی ہوندی گئی۔

جغرافیہ

اتلا امریکہ نویں دنیا یا لیندے ادے پاسے دے اتلے انگ نوں کیندے نیں۔ پانامہ تے کولمبیا دے بارڈر تے ڈارین دا چھمب والا تھاں کیہونوں دکھنی امریکہ توں وکھ کردا اے۔ کج لوک پانامہ نہر تے اتلا امریکہ مکا دیندے نیں۔ کریبین جزیرے اتلے امریکہ دا انگ نیں۔ براعظم دے سمندری کنڈے لمے تے ٹٹے پجے نیں۔ خلیج میکسیکو براعظم اندر پانی دا وڈا کٹ اے ایس مگروں خلیج ہڈسن، خلیج سینٹ لارنس تے خلیج کیلیفورنیا آندیاں نیں۔

ایدے جزیریاں وچ کینیڈی آرکٹک جزیرہ جٹ، باہاما، گریٹر انٹلیز، لیسر انٹلیز، الیوٹن جزیرے تے گرینلینڈ نیں۔ ایس براعظم نوں چار وڈے جغرافیائی تھانواں وچ ونڈیا جاسکدا اے (تے اگے اوہناں نوں کئی نکے تھانواں وچ ونڈیا جاسکدا اے): وڈے ویہڑے، ایہ خلیج میکسیکو توں لے کے کینیڈی آرکٹک تک پھیلے نیں؛راکی پہاڑ تے کیلیفورنیا توں لے کے الاسکا دا پہاڑی تھاں؛ کینیڈی شیلڈ؛ اپلیچین پہاڑ تے چڑھدے کنڈے تے ویہڑے۔

جیالوجی دے ناپ نال کینیڈا دنیا دے سب توں پرانے تھانواں وچ گنیا جاندا اے۔ ایدیاں ادیاں پڑیاں کیمبرین توں پہلے ویلے دیاں نیں تے کینیڈا وچ کچیاں دھاتاں دے ان گنت ذخیرے نیں۔

لوک

اتلے امریکہ وچ سب توں جوکھی لوک گنتی والا دیس امریکہ ہے۔ ایتھے 311.6 ملین لوک وسدے نیں؛ میکسیکو 112,322,757 لوکاں نال دوجا وڈا دیس اے تے 32,623,490 لوکاں نال تیجا وڈا دیس اے۔ میکسیکو شہر، نیویارک شہر، لاس اینجلس، شکاگو، ٹورونٹو، ہوانا تے مونٹریال ایس براعظم دے وڈے شہر نیں۔ اتلا امریکہ وچ کئی نسلاں دے لوک وسدے نیں۔ ایتھے پرانے ریڈ انڈین، یورپی گورے کالے افریقی وڈیاں نسلی ٹولیاں نیں۔ چینی تے دکھنی ایشیاء دے واسی وی وڈی گنتی وچ ایتھے ہیگے نیں۔

بولیاں

انگریزی، فرانسیسی تے ہسپانوی اتلے امریکہ دیاں وڈیاں بولیاں نیں. انگریزی تے فرانسیسی کینیڈا دیاں سرکاری بولیاں نیں۔ انگریزی کینیڈا تے امریکہ دے نال بیلیز تے کج کریبین دیساں وچ بولی جاندی اے۔

دیس

دیس دا ناں تے چنڈا	تھاں	لوک گنتی	سنگنا	راج گڑھ
اتلا امریکہ
· برمودا	54	65,000	1203.7	ہیملٹن، برمودا
· کینیڈا	9,984,670	33,573,000	3.4	اٹاوہ
· گرین لینڈ	2,166,086	57,000	0.026	نوک
· میکسیکو	1,964,375	112,322,757	57.1	میکسیکو شہر
· سینٹ پیرے تے مائکلیون	242	6,000	24.8	سینٹ پیرے
· امریکہ	9,629,091	311,630,000	32.7	واشنگٹن ڈی سی
وشکارلہ امریکہ
· بیلیز	22,966	307,000	13.4	ہیلموپان
· کوسٹا ریکا	51,100	4,579,000	89.6	سان جوز
· ال سالواڈور	21,041	6,163,000	293.0	سان سلواڈور
· گویٹے مالا	108,889	14,027,000	128.8	گویٹے مالا شہر
· ہونڈراس	112,492	7,466,000	66.4	ٹیکوسیگلپا
· نکاراگوا	130,373	5,743,000	44.1	ماناگوا
· پانامہ	75,417	3,454,000	45.8	پانامہ شہر

بارلے جوڑ

اتلے امریکی دیس

 · کینیڈا · امریکہ · میکسیکو · کیوبا · گویٹے مالا · ہیٹی · پانامہ · ہونڈراس · باہاما · گریناڈا · ال سالواڈور · ڈومینیکن · کوسٹا ریکا · باربادوس · سینٹ لوشیا ·

براعظم

اتلا امریکہ · اوشیانا · ایشیاء · افریقہ · انٹارکٹکا · دکھنی امریکہ · یورپ