ماسٹر تارا سنگھ

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
ماسٹر تارہ سنگھ
عامَ جانکاری
پورا ناں ماسٹر تارہ سنگھ
جم 24 جون، 1885
موت 22 نومبر، 1967

امرتسر

موت دا کارن عمر
قومیت بھارتی
پیشہ لوک سیوک،
پچھانے کم گردوار سدھار لہر، پنجبی صبح
ہور جانکاری
سیاست اکالی دل

ماسٹر تارا سنگھ (24 جون، 1885-22 نومبر، 1967) دا جم پنڈ ہریال ضلع راولپنڈی (پاکستان) وچّ گوپی چند دے گھر ہویا۔ اوہناں دا بچپن دا ناں نانک چند سی۔

مڈھلی تعلیم[لکھو]

اوہناں نے مڈھلی تعلیم پنڈ دے سکول توں حاصل کیتی۔ اوہناں نے 1902 عیسوی وچّ سنت عطر سنگھ جی توں امرت پان کیتا اتے سنگھ سج گئے تے آپ دا ناں نانک چند توں بدل کے تارہ سنگھ رکھ دتا گیا۔ 1903 عیسوی وچّ اوہناں نے مشن سکول راولپنڈی توں میٹرک دا امتحان پاس کیتا۔ اوہناں نے 1907 عیسوی وچّ خالصہ کالج امرتسر توں بی.اے. دا امتحان پاس کیتا اتے بعد وچّ ٹریننگ کالج توں بی.ٹی. پاس کیتی۔

نوکری[لکھو]

15 مئی، 1908 نوں اوہ خالصہ ہائی سکول لائلپور دے ہیڈماسٹر نامزد ہوئے۔ اوہناں سکول دی عمارت بناؤن اتے پڑھائی دا پربندھ چلاؤن وچّ چوکھا حصہ پایا۔ اوہ چکّ 41 اتے خالصہ ہائی سکول کلر ضلع راولپنڈی وچّ کجھ ویلے ہیڈماسٹر وی رہے۔

گرودوارہ سدھار لہر[لکھو]

1920 عیسوی وچّ گرودوارہ سدھار لہر دی شروعات اتے 1921 وچّ سری ننکانہ صاحب دا ساکہ واپرن اپرنت سکول توں چھٹی لے کے شرومنی کمیٹی دے سکتر نامزد ہوئے۔

چابیاں دا مورچہ[لکھو]

اوہ پہلی وار 1921 وچّ چابیاں دے مورچے وچّ گرفتار ہوئے۔ اوہناں دی دوجی گرفتاری اگست 1922 وچّ گورو کے باغ دے مورچے وچّ ہوئی۔ جولائی 1923 وچّ مہاراجہ رپدمن سنگھ نابھہ نوں انگریز سرکار ولوں گدیؤں لاہن خلاف شرومنی کمیٹی اتے اکالی دل نے تحریک شروع کر دتی۔ سرکار نے شرومنی کمیٹی اتے اکالی دل نوں خلاف قانون قرار دے کے سارے لیڈر گرفتار کر لئے جنہاں ’چ ماسٹر تارہ سنگھ وی سن۔ اوہناں ’تے لاہور سینٹرل جیل اتے لاہور قلعے وچّ کیس چلایا گیا۔ 1925 وچّ گرودوارہ ایکٹ پاس ہویا۔ سر میلکم ہیلی گورنر پنجاب نے گرفتار لیڈراں دی رہائی لئی شرطاں رکھ دتیاں۔ گورنر فٹّ پاؤن وچّ کامیاب رہا۔ اس سمیں لاہور قلعے وچّ 40 لیڈر سن۔ اوہناں ’چوں 23 لیڈر 25 جنوری، 1926 نوں شرطاں پروان کرکے رہاء ہو گئے۔ جنہاں نے گورنر دیاں شرطاں پروان نہیں کیتیاں سن، اوہناں وچّ تیجا سنگھ سمندری، ماسٹر تارا سنگھ، سیوا سنگھ ٹھیکریوالا اتے جتھیدار تیجا سنگھ اکرپوری پرمکھ سن۔ 17 جولائی، 1926 نوں تیجا سنگھ سمندری دی جیل وچّ ہی موت ہو گئی۔ اس توں بعد باقی دے آگوآں نے ماسٹر جی نوں اپنا آگوُ منّ لیا۔ 1926 وچّ گرودوارہ ایکٹ مطابق چون ہوئی۔ بابا کھڑک سنگھ شرومنی کمیٹی دے پردھان اتے ماسٹر جی دا اکالیاں وچّ پربھاو ودھن لگّ پیا۔ 1928 وچّ سائیمن کمیشن بھارت آیا۔ 1929 وچّ نہرو رپورٹ پیش کیتی گئی۔ ماسٹر جی رپورٹ دی مخالفت کرن والیاں وچوں سن۔

سول-نافرمانی لہر[لکھو]

1930 وچّ مہاتما گاندھی ولوں سول-نافرمانی لہر چلائی گئی۔ اس سمیں ماسٹر جی 100 سنگھاں دا جتھا لے کے پشاور گئے اتے جتھے سمیت گرفتار ہوئے۔ گاندھی ارونی پیکٹ ہون ’تے 1931 وچّ اوہناں نوں رہاء کیتا گیا۔ 9 اپریل، 1931 نوں ماسٹر جی نے سینٹرل سکھ لیگ دے نوویں اجلاس دی پردھانگی کیتی۔ اس وچّ مہاتما گاندھی جی وی شامل ہوئے۔ 1935 وچّ مسلماناں نے جدوں شہید گنج ایجیٹیشن کیتی تاں ماسٹر جی نے اس دی ڈٹ کے مخالفت کیتی۔ 1945 دی ویول کانفرنس وچّ ماسٹر جی نے اہم رول ادا کیتا۔ 17 مئی، 1946 نوں کرپس مشن نے سکھاں مخالف فیصلہ دتا اتے 3 جون، 1946 نوں ماؤنٹبیٹن دے فیصلے مطابق ہند-پاک ونڈ ہوئی۔ ماسٹر جی نے ہندو-سکھاں نوں بچاؤن لئی انتھکّ جتن کیتے۔ 15 اگست، 1947 نوں دیش آزاد ہویا پر اوہناں دا سنگھرش ختم نہ ہویا۔

پنجابی صوبے دی منگ[لکھو]

ماسٹر جی نے 28 مئی، 1948 نوں پنجابی صوبے دی منگ کیتی۔ اوہناں دوجی وار 29 مئی، 1960 نوں پنجابی صوبے لئی پھر مورچہ لایا۔ 1960 دے مورچے دی چڑھت دیکھ کے سرکار نے اکالی دل وچّ فٹّ پا کے سکھ لہر نوں کھیروں-کھیروں کر دتا۔ ماسٹر جی نے 15 اگست، 1961 نوں پنجابی صوبے لئی مرن ورت رکھیا جو اوہناں 48 دناں بعد چھڈّ دتا۔ اس توں بعد ماسٹر جی دا سکھاں وچّ پربھاو گھٹن لگا۔

موت[لکھو]

1965 دیاں شرومنی گرودوارہ پربندھک کمیٹی دیاں ہوئیاں چوناں وچّ سنت فتح سنگھ دے دھڑے والے اکالی دل نوں 100 سیٹاں ملیاں اتے ماسٹر جی دے اکالی دل نوں صرف 40 سیٹاں ملیاں۔ ماسٹر جی نے اعلان کر دتا کہ قوم نے سنت فتح سنگھ نوں اپنا آگوُ پروان کر لیا ہے اتے اوہ سیاست توں لامبھے ہو گئے۔ نومبر 1966 وچّ سرکار ولوں لنگڑا پنجابی صوبہ بنایا گیا۔ ماسٹر تارہ سنگھ 22 نومبر، 1967 نوں اپنی جیون یاترا سماپت(ختم) کرکے اکال پرکھ دے چرناں وچّ جا براجے۔


بارلے جوڑ[لکھو]

حوالے[لکھو]