میر وایس ہوتک

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
Mirwais-Hotak.jpeg

میر وایس ہوتک (1673 – 1715) قندھار دا اک افغانی سردار سی اودا جوڑ غلزئی قبیلے نال سی۔ قندھار اٹھارویں صدی دے ٹرن تے صفوی سلطنت چ سی تے ایرانی، ایران وانگوں قندھار تے افغانستان نوں وی بدوبدی شیعہ بناناب چاندے سن۔ میر وایس ہوتک نے ایس گل نوں چنگا نان سمجیا تے ایران نال لڑپیا تے اوہنوں افغانستان چوں کڈدتا۔

جیون کہانی[لکھو]

میر وایس ہوتک قندھار دے اک مانتا والے ہوتکی قبیلے وچ 1673 نوں جمیا۔ ہوتکی دا جوڑ اگے غلزئی نال رلدا اے۔ اوہدے پیو دا ناں سلیم خان تے ماں دا ناں نازو توخی سی۔ نازو توخی پشتو دی شاعرہ سی۔ میر وایس ہوتک دا ویاہ خانزادی سدوزئی نال ہویا جیہڑی ابدالی قبیلے دی سی۔

1707 وچ قندھار آپودھاپی وچ پیا ہویا سی تے مغل سلطنت تے صفوی سلطنت دے وشکار لڑائی دا مڈھ۔ ایس تھاں نوں اپنے تھلے رکھن لئی صفوی سلطنت دے صوبیدار نے میر وایس ہوتک نوں بندھی بنایا لیا جے اوہدا قبیلہ تھلے لگا روے۔ اوہنوں اصفہان پیجیا گیا۔ صفوی سلطنت نے ملوزوری ایران نوں سنی توں شیعہ بنا دتا سی تے ہن اوہ افغانستان دا مزھب وی پلٹ رئی سی لوکاں نوں تلوار دے زور نال اپنا مزہب پلٹارئی سی۔ میر وایس اصفہان توں حج کرن لئی مکہ جاندا اے تے اوتھوں صفوی سلطنت دے خلاف فتوا لیندا اے جیہڑی قندھار تے پورے افغانستان دے لوکاں نال ظلم کر رئی سی۔

1709 وچ قندھار واپس اپڑ کے اوہنے صفوی ملوزوری مزھب پلٹنے دے خلاف لوکاں نوں کٹھا کیتا تے جدوں صفوی فوج دا وڈا انگ قندھار توں باہر گیا سی اوہنے قندھار نوں صفوی شکنجے توں ازاد کرالیا تے صفوی صوبیدار گورگین خان نوں مار دتا۔ہوتک سپاہیاں نے شہر مگروں صوبے نوں وی ازاد کرالیا۔ اک صفوی فوج ائی پر اوہنوں وی پرے تک دتا گیا۔ 1711 وچ 30،000 فوجی صفوی سلطنت ولوں کلے گۓ گورگین خان دے پتیجے خسرو خان دی آگوی وچ۔ میر وایس نال لڑن مگروں ایہدے وچوں صرف 700 جان بچا کے جا سکے تے خسرو خان وی ماریا گیا۔ 1713 وچ رستم خان دی آگوی وچ اک ہور پیجی گئی صفوی فوج وی ماری گئی۔ میر وایس قندھار دے دوالے دا ہن فوجی آگو سی۔

میر وایس ہوتک نے نومبر 1715 تک اپنے مرن تک راج کیتا۔ افغانستان نوں اک وکھ دیس بنان وچ اوہدا وڈا کم اے۔ دوجے اوہنے صفوی سلطنت دے ایران وانگوں افغانستان نوں ملو زوری مزہب پلٹنے توں بچایا۔