پنجاب (پاکستان)

Wikipedia توں
جاو: مدد, کھوج
پنجاب
Flag of Punjab.svg
Coat of arms of Punjab.svg
جھنڈا
نشان
دیس: پاکستان
راجکعر: لہور
تھاں: 205344 مربع کلومیٹر
لوک گنتی: 81,845,433
بولی پنجابی
Punjab Districts.png Badshahi Mosque July 1 2005 pic32 by Ali Imran (1).jpg


پنجاب پاکستان دا لوک گنتی دے سعاب نال سب توں وڈا صوبہ اے۔ ایہدا راجگڑھ لہور اے۔ پنجاب دے اتر وچ کشمیر تے ضلع اسلام آباد، چڑھدے وچ ہندستان، دکھن وچ صوبہ سندھ، لیہندے وچ صوبہ سرحد تے دکھنی لیندے وچ صوبہ بلوچستان نیں۔

پنجاب ہڑپہ رہتل دا گڑھ رہیا اے۔ ایہہ انساناں دیاں پرانیاں رہتلاں وچوں اک اے۔

پنجاب وچ پنجابی بولی جاندی اے اردو تے انگریزی دا وی کچھ حد تک چلن اے۔ بول پنجاب دو بولاں پنج تے آب نال مل کے بنیا اے۔ پنج پنجابی وچ تے فارسی وچ 5 نوں کیہندے نیں تے آب فارسی وچ پانی نوں ۔ تے اینج اے بندا اے پنج دریاواں دا دیس۔ پرانے ویلے وچ ایہنوں سپت سندھو وی کیہندے سن یعنی ست دریاواں دا دیس اے دریا جیہناں دی وجہ توں ایس دیس دا ناں سپت سندھو پیا اوہ ایہہ نیں سندھ، جہلم، چناب، راوی، ستلج، بیاس۔ 1947 وچ پنجاب نوں دو انگاں وچ ونڈ دتا گیا ایدا وڈا ٹکڑا پاکستان وچ آگیا تے ایدا نکا تے چڑھدے پاسے دا ٹوٹا ہندستان نال مل گیا۔ پاکستانی پنجاب اپنی ہن دی مورت وچ 1972 نوں آیا۔

جغرافیہ[لکھو]

Punjab-Map.PNG

صوبہ پنجاب دا تھاں 205,344 مربع کلومیٹر اے۔ بلوچستان توں بعد پاکستان دا سب توں وڈا صوبہ اے۔ اے دکھنی ایشیاء دے اتر لیہندے ول اے۔ تاریخی شہر لہور پنجاب دا دارالحکومت اے۔ پنجاب وچوں 6 دریا وگدے نیں: بیاس، چناب، ستلج، راوی، جہلم تے سندھ۔ اے دریا اتر توں دکھن ول وگدے نیں۔ پنجاب وچ دیس دے 62٪ لوک ریہندے نیں۔ پنجاب پاکستان دا اکو اوہ صوبہ اے جیہڑا کہ صوبہ سندھ، صوبہ بلوچستان، آزاد کشمیر تے صوبہ سرحد نال جڑدا اے۔ پاکستان دا دارالحکومت اسلام آباد پنجاب دے ضلع راولپنڈی توں وکھریاں کر کے دارلحکومت بنایا گیا سی۔ پنجاب نوں گھٹون گھٹ 3 جغرافیائی علاقیاں وچ ونڈیا جا سکدا اے: پوٹھوہار دا اچا نیواں تے پہاڑی علاقہ، تھل دا ریتلا علاقہ تے پنجاب دا میدانی علاقہ۔ ناں پاکستان وچ پ پنجاب توں لیا گیا اے۔ پنجاب دنیا دے کُجھ بہت زرخیز علاقیاں چوں اک اے۔ پنجاب دے شمال وچ مری تے پتریاٹہ دے پہاڑ 7000 فٹ توں اُچے نے۔

لوک[لکھو]

پنجاب وچ 8 کروڑ دے نیڑے لوک وسدے نیں ۔ پاکستان دی ادھی توں بوہتی لوک گنتی ایتھے اے ۔ صدیاں توں لوک امن چین تے چنگے کھان پین لئی پنجاب دے آل دوالے دے تھانواں کشمیر، افغانستان، بلوچستان، ایران، عرب تے مڈھلے ایشیاء توں ایتھے آؤندے رہے تے پنجاب دی رہتل وچ رچ وس گۓ۔ پر اس دے باوجود پنجاب دی اکثریتی لوک آریاء نیں۔ 95٪ دے نیڑے لوک سنی مسلمان نیں۔

پنجابی بولی[لکھو]

پنجاب وچ بولی جان والی بولی پنجابی اے۔ ایہدا جوڑ ھند آریا‌ئ بولیاں دے ٹبر توں اے۔ پنجابی بولی شاہ مُکھی لکھائی وچ لکھی پڑھی جاندی اے۔ اردو تے انگریزی وی سرکاری ناپ تے ورتیاں جاندیاں نیں۔

رت[لکھو]

پنجاب دی رت گرمیاں چ گرم توں سخت گرم ہوندی اے تے سردیاں چ سکی سردی پیندی اے۔ 15 جولائی توں دو معینیاں تک ساون بھادوں دیاں بارشاں ہوندیاں نیں۔ نومبر، دسمبر، جنوری تے فروری ٹھنڈے معینے نیں۔ مارچ دے مڈ چ بسنت آ جاندی اے۔ مئی جون جولائی اگست جوکھی گرمی دے معینے نیں۔

تاریخ[لکھو]

دیس پنجاب ہزاراں سالاں توں وس رہیا اے۔ پوٹھوہار وچ سواں دریا دے کنڈے تے پتھر دے ویلے دے انسان دے رہن دے نشان ملے نیں۔ ہڑپہ رہتل انسان دیاں کُجھ پرانیاں رہتلاں وچوں اک اے۔ ایہہ دریاواں دے کنڈے تے وسی ایہدا وڈا نگر ہڑپہ ضلع ساہیوال وچ سی۔ سوتی کپڑا شکر کھنڈ شطرنج دی کھیڈ ایس رہتل دیاں سارے جگ نوں سوغاتاں نیں۔ ساڑھے تین ہزار ورھے پہلاں ایتھے آریاء آۓ تے اک نویں رہتل دی نیو پئی جیہدے وچ پرانی رہتل دیاں خوبیاں وی ہے سن آریاواں نے وید تے گندھارا رہتلاں چلائیاں۔ آریاواں دی بولی سنسکرت پنجاب وچ ای اپنی ودیا حالت وچ آئی۔ سنسکرت دا وڈا سکالر پانینی پنجاب دا ای رہن والا سی۔ ہندواں دی مقدس کتاب رگ وید پنجاب وچ ای لکھی گئی۔

ھڑپہ رہتل[لکھو]

جگ دی اک پرانی رہتل ہڑپہ رہتل پنجاب وچ ٹری۔ ضلع ساہیوال دا ہڑپہ شہر اس رہتل دا وڈا نگر سی۔ دیس پنجاب دے اتلے لیندے پاسے دے تھانواں وچ گندھارہ رہتل وی پونگر دی رئی۔ ایس رہتل دی بولی ہندکو پنجابی دی ہی اک بولی اے جیہڑی ہجے وی گندھارہ دے تھانواں چ بولی جاندی اے۔

عرب حملہ[لکھو]

بنو امیہ دے خلیفہ ولید بن عبدالمالک دے ویلے وچ 711-12 وچ اوہدے اک سردار محمد بن قاسم نیں ایس علاقے تے حملہ کیتا تے سندھ، بلوچستان، صوبہ سرحد تے ادھا پنجاب بنو امیہ دی ریاست دا حصہ بن گیا تے پنجاب دا تعلق مغربی ایشیاء نال جڑ گیا۔

پنجاب دی معیشت[لکھو]

پنجاب دا مڈھ توں ہی قومی معیشت وچ سب توں وڈا حصّہ ریا اے. 1972 توں لے کے ہن تئیں پنجاب دی معیشت چار گناھ ودھی اے. تے پنجاب دا ملکی معیشت وچ %51 توں %58 حصہ ریا اے. معیشت دا بوتا حصہ زراعت تے سروس والے پاسے اے.صنعتی میدان وچ وی ساریاں صوبیاں اگے اے. 2002 توں 2008 تک ترقی دی شرح %8 توں ٨% تک سی. سمندر دے کنڈہ نہ کر کے وی ایدی کپڑا، کھیڈان دا سامان، جراحی دے آلات، برقی آلات، مشِنری، سیمنٹ، کھاد، آئی ٹی تے زرعی آلات دی صنعت دا مرکز اے. ایتھے پاکستان دی %90 کاغذ تے کاغذی گتے %81 کھاد تے %70 چینی دی صنعتی پیداوار ہندی اے.

مورت نگری[لکھو]

ہور پڑھو[لکھو]

  • [[پعارتی پنجاب/[k-856

باہرلے جوڈ[لکھو]