چیڑ

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
چیڑ
Pinus roxburghii Dharamsala 1.jpg
پچھان
دیس: بوٹے
برادری: چیڑ بوٹے
ٹولی: چیڑاں
پتی: چیڑورگے
ٹبر: چیڑ ٹبر
ٹوکرہ: پائن
سائینسی ناں Pinus roxburghii

چیڑ اک اچا جانوالا سدا بہار رکھ اے جیھدا جوڑ چیڑ ٹبر نال اے۔ ایہ ہمالیہ دا واسی اے۔

ناں[لکھو]

پنجابی ناں چیڑ اے جد کے سائینسی ناں (Pinus roxburghii) ایسٹ انڈیا کمپنی دے اک کمی تے بوٹاگرو ولیم روکسبرگ دے ناں تے اے۔

وکھالہ[لکھو]

چیڑ اک وڈا تے سدا بہار رکھ اے جیدی اونچائی 30 توں 50 میٹر (98 توں 160 فٹ) تک جاندی اے تے ایہدا تنا 2 میٹر (6۔6 فٹّ)، تے کدی کدی 3 میٹر (10 فٹ) تک موٹا ہوندا اے۔ ایہدی چھلڑ گوڑے بھورے رنگ دی ، موٹی تے جڑ دے کول ٹٹی ہوندی اے، پر رکھ دے سب توں اتے ول چھلڑ پتلی تے انٹٹی ہوندی اے۔ چیڑ دے پتے سوئیاں ورگے ہوندے نیں (جناں نو تر کہندے نے)، نازک، 20 توں 30 سینٹی میٹر(7۔9 توں 14 انچ) لمے تے ہلکے ساوے رنگ دے۔

چیڑ دا فروٹ کنگھارا انڈے ورگا ہوندا اے، تے 12 توں 14 سینٹی میٹر (7۔4 توں 7۔9 انچ) لما تے 5 توں 8 سینٹی میٹر (2 توں 3 انچ) چوڑا ہوندا اے، پہلاں ہرا ہوندا اے، 24 مہینے مگروں بھورا ہو جاندا اے۔ کنگھارے وچوں چیڑے دے بی جنہاں نوں چناٹو کیندے نیں تے جیہڑے 8 توں 9 ملی میٹر لمے ہوندے نے جناں تے 40 ملی میٹر دا پر لگیا ہوندا اے۔ اے ہوا دے سہارے نکھڑدے نیں۔ ایہ چیڑ تھوڑی تھوڑی کناری جزیرہ چیڑ، بروٹی چیڑ، تے سمندری چیڑ نال رلدی اے، پر اپنے پورے اگن تھاں وچ ایہ اکو جیہی اے۔

پسار[لکھو]

چیڑ ہمالیہ دا رکھ اے۔ ایہ پاکستان ہندستان، نیپال تے بھوٹان تک پھیلیا ہویا اے۔ پاکستان وچ ایہ اتر وچ خیبرپختونخواہ، مارگلہ پعاڑ، ازادکشمیر، ضلع اسلام آباد، ضلع راولپنڈی تے اتلے پاکستانی پنجابی ضلعے وچ عام ملدا اے۔ ہندستان وچ ایہ پعارتی جموں تے کشمیر، پعارتی پنجاب، ہماچل پردیش، اترکھنڈ، سکم)، تک اگدا اے۔ راولپنڈی تے اسلام آباد دے شہراں وچ ایہ عام اگایا جاندا اے۔

ہمالیہ دی دوجی چیڑاں دے آڈھے وچ ایہ تھوڑی اونچائی تے ملدا اے۔ ایہ 500 توں 2000 میٹر (1600 توں 6600 فٹ)، کدی کدی 2300 میٹر (7500فٹ) تک وی ملدا اے۔ چیڑ دیاں رلدیاں ہور ونڈاں وچ بیاڑ نیلی پائن، بھوٹان چٹی پائن۔ چینی چٹی پائن، چلغوزہ آندے نیں۔

چیڑ پائندی نر کون

جیون چکر[لکھو]

نر تے مادہ کنگھرے جوان چیڑ تے بندے نے، جنو سپوروفائیٹ کہندے نے۔ نر کنگھرے رکھ دے تھلوے تے مادہ کنگھرے رکھ دے اتلے حصے تے اگدے نے۔ نر کنگھرے ٹاہنی دے تھلے گچھے وانگوں ہوندے نیں۔ نر کنگھرے وچ بہت سارے سکیل گھماؤ دار ول نال وچکارلی ڈندی دے گرد موجود ہوندے نے۔

ہر سکیل وچ پولن تھیلی ہوندی اے جیدے وچ خاص ولگن سپوروسائیٹ موجود ہوندے نے، ہر سپوروسائیٹ وچ می اوسس دا عمل ہوندا اے جیدے نتیجے چ مائیکروسپور بندے نے۔ اے مائیکروسپور بعد چ پولن گرین بناندے نے۔پولن گرین ہوا نال نکھڑدے نے تے مادہ کون (کنگھارا) تک پہنچدے نے۔کنگھارے شاخ دے سرے تے بندے نے تے پتیاں دے وچکار محفوظ ہوندے نے۔

کنگھارے چ بہت سارے سکیل گھماؤ دار ول نال وچکارلی ڈندی دے گرد موجود ہوندے نے۔ پولینیشن دے ویلے تے ائ ے کھل جاندے نے جے پولن اندر ڈگ کے اوویول تک پہنچ سکے۔ہر سکیل دی اتلی سطح تے دو اوویول تے اک سوراخ جنو مائیکروپائل کہندے نے پائے جاندے نے۔ مائیکروپائل دی مدد توں پولن گرین ایہدے وچ داخل ہوندے نے۔

اوویول دے درمیان وچ اک ولگن سپوروکائیٹ ہوندا اے، جیدے وچ می اوسس دے عمل نال میگا سپور بندے نے، چار وچوں صرف ہک میگاسپور کم دا ہوندا اے، باقی تن مر جاندے نے۔ میگاسپور چ ولگن دی تقسیم دا عمل ہوندا اے جیدے نتیجے چ مادہ گیمیٹوفائیٹ بندی اے۔پولن گرین تقسیم کر کے دو سپرم ولگن تے پولن نالی بناندا اے۔مادہ گیمیٹوفائیٹ چ دو آرچیگونیا ہوندیاں نے جیدے اندر انڈے بندے نے۔ پولن گرین توں پولن نالی دی مدد توں سپرم اک آرچیگونیم وچ وڑدا اے تے انڈے نال مل کے زائیگوٹ بناندا اے۔ اگر دو پولن ہوون تے دوویں آرچیگونیا چ زائیگوٹ بنن گے۔زائیگوٹ وچ ولگن تقسیم کردا اے تے ایمبریو بندا اے۔ایمبریو نمو پا کے بی (چناٹو) بناندا اے، ایس دوران کنگھارا پھول کے لکڑی دی طرح سخت ہو جاندا اے۔چناٹو دے نال کاغذ ورگا پر لگیا ہوندا اے جیہڑا انو ہوا نال نکھڑن چ مدد کردا اے۔

ورتن[لکھو]

چیڑ نوں ایہدی لکڑ تے ہور کماں لئی اگائیا جاندا اے۔ ایہ اتلے پاکستان، ھندستان تے نیپال دے جنگلاں دا اک اہم رکھ اے۔ چیڑ دی لکڑی تے کنگھرے بالن لئی ورتے جاندے نیں۔ ماڑی نرم تے چھیتی کوٹھیاں وچ چیڑ نہیں ورتی۔

جد ایس رکھ دا تنا کافی موٹا ہو جاندا اے تے ایہدی چھلڑ نکے نکے ٹکڑیاں وچ ڈگن لگ پیندی اے ، ایہ ٹکڑے 8 انچ تک موٹے ہوندے نے۔ لوک ایس چھلڑ نوں جلان لئی ورتدے نیں۔ چیڑ دے سوئی ورگے پتے جنگل دی زمین نو ڈھک لیندے نے۔ اے جھاڑو لئی وی جاندے نے۔ چیڑ نوں پارکاں، سڑکاں تے پھلواریاں وچ اے سجاوٹ لئی اگایا جاندا اے۔ اسلام آباد دیاں اہم سڑکاں تے ایہو ای لگیا اے۔

کیمیا[لکھو]

چیڑ وچ وچ ٹیگزیفولن خاصی مقدار چ پایا جاندا اے۔

جوگن:

چیڑ وچ قدرتی طور تے اک کیمکل بندا اے جنوں جوگن کہندے نے۔ جوگن وچ دو کیمیائی مادے پائے جاندے نے ٹرپینٹائن (75%) تے روسن (22%)۔

ٹرپینٹائن دوا سازی دی صنعت وچ بطور محلل (سالوینٹ)، پرفیوم انڈسٹری، جراسیماں مار تے کیڑے مار دوائیاں تے ٹرپین نو بنان لئی استعمال ہوندا اے۔ ٹرپین چپکن آلے مادے، کاغذ تے ربڑ بنان لئی استعمال کیتا جاند ااے۔

روسن نو کاغذ، صابن، کاسمیٹکس، پینٹ، وارنش، ربڑ تے پالش بنان لئی استعمال کیتا جاندا اے۔

پعارت دا بنا ہویا جوگن معیار چ چنگا تے سستا اے۔

ہور ویکھو[لکھو]

بارلے جوڑ[لکھو]