کولمبس

Wikipedia توں
جاو: مدد, کھوج
کولمبس

کرسٹوفر کولمبس اک سمندری کھوجی سی تے لوکراج جنوآ دا واسی سی جیہڑی اجکل اتلے اٹلی وچ اے۔ سپین دے کیتھولک بادشاہواں دی ہلہ شیری نال اوہنے اوقیانوس دے پار چار واری پھیرے پاۓ تے یورپی لوکاں نوں امریکی براعظماں بارے دسیا۔ اوہنے ہسپانولا تے لوک وساۓ تے امریکہ وچ ہسپانوی لوکاں دے وسن دا مڈھ رکھیا۔ کولمبس دی امریکہ دی کھوج تریخ دا اک وڈ ا موڑ سی۔ ایس نے یورپی لوکاں لئی وسن تے ودن لئی دو نویں براعظم لبے تے یورپ نوں کچی دھاتاں دا اک وڈا خزانہ دتا۔ اوہدی کھوج نے امریکہ دیاں پرانیاں رہتلاں نوں مکادتا تے اوتھوں دی پران لوک گنتی تھوڑی رہ گئی۔


جم پل[لکھو]

کرسٹوفر کولمبس اوہدا انگریزی تے لاطینی وچ ناں اے تے اوہنوں اطالوی وچ کرسٹوفرو کولمبو تے ہسپانوی وچ کرسٹوبل کولن کیندے نیں۔ اوہ اجدے اٹلی دے اک انگ جنوآ وچ 31 اکتوبر 1451 توں پہلے جمیا۔ اوہدا پیو ڈومینیکو کولمبو اک ان دا جلایا سی تے پنیر وی ویچدا سی۔ اوہدی ماں دا ناں فونٹاناروزا سی تے بارٹولومیو، گیونی پلگرینو تے گیاکومو اوہدے پرا سن تے بارٹولومیو نے کج چر لزبن وچ اک نقشیاں دی دکان تے کم وی کیتا سی۔ 1470 وچ کولمبس دا ٹبر سیونا آندا اے۔ 1473 وچ او بپار دے کم وچ پے جاندا اے تے جنوآ دے اک سمندری جہاز وچ برسٹل انگلینڈ تک جاندا اے۔ 1479 وچ اوہ لزبن سنچوری ٹبر دے بپار دے کم نال اپنے پرا کول جاندا اے۔ اوہدا ویاہ1479 وچ ای پورٹو سانتو دے آگو دی تی فلپا مونیز پرسٹریلو نال ہوندا اے۔ 1479/1480 وچ ڈیاگو کولمبس اوہدا پتر جمدا اے۔

1482 تے 1485 دے وشکار کولمبس لیندے افریقہ وی بپار لئی جاریا سی ایہ کیا جاندا اے جے 1484 وچ اوہدی ٹبری مرجاندی اے تے 1487 وچ قرطبہ سپین وچ بیٹرس نال اوہنوں عشق ہوجاندا اے۔

اوقیانوس وچ سفر وچ اوہنے کناری جزیرے دے بوٹے ویکھے جیہڑس تیز ہوا باجوں لیندے ول مڑے ہوۓ سن. سپین دے اتر لیندے ول جلیقیا دے سمندری کنڈے تے اوہنے رکھاں نوں تیز ہوا باجوں چڑھدے ول مڑے ویکھیا تے اوہنے ایہ سوچیا جے اگر کناری ولوں جہاز نوں لیندے ول پایا جآے تے ایشیاء ول اپڑیا جاسکدا جے اوہ ناں مل تے اتلی ہوا دے زور واپس سپین اپڑیا جاسکدا اے۔ آپنی ایہ سوچ اوہنے پرتگال دے بادشاہ اگے رکھی تے اوہدے کولوں تن تکڑے جہاز تے اک ورے دا ویلہ منگیا تاں جے اوہ اوقیانوس دے پار جاسکے ایشیاء اپڑ سکے تے واپس آسکے۔ بادشاء نوں صلا دینوالیاں نے اوہدے ویونت وچ کیڑے کڈے۔ 1488 وچ اوہنے فیر پرتگال دی باشاہ ایس بارے آکھیا پر اودوں بارٹولومو ڈیاس افریقہ دے تھلے توں ایشیاء ول جان دا راہ لب چکیا سی تے ایس لئی اوہدی گل فیر ناں سنی کئی۔ کولمبس لوکراج جنوآ تے لوکراج وینس اپنی ایہ سوچ لے کے گیا پر ایہ دیس وی ناں منے۔ کولمبس اپنے پرا نوں انگلیںڈ دے بادشاہ کول پیجدا اے ایس سوچ نال پر اوتھے وی اوہدی گل ناں سنی گئی۔ کولمبس فیر سپین دے بادشاہ فرڈیننڈ تے ملکہ ازابیلا نوں 1 مئی 1486 نوں ملدا اے تے اپنے ویونت بارے دسدا اے ۔ ایہنے دا صلا دینوالے وی بادشاہ تے ملکہ نوں ایس ویونت بارے ایہ کیندے نیں جے ایہ چل ٹھیک نئیں۔ بادشاہ تے ملکہ کولمبس تے اوہدی سوچ نوں ہتھوں وی گوانا نئیں جاندے سن تے اوہ اوہنوں سلانہ 12000 ماراویدی دیندے نے تے 1489 وچ اوہدا پورے سپین وچ رہنا تے کھان پین مفت کردیندے نیں۔ کولمبس سپین دے دربار وچ اپنی سوچ ول لوکاں نوں کھجدا ریندا اے تے 1492 وچ سپین وچ مسلماناں دے آخری گڑھ غرناطہ تے مل مارن مگروں سپین دا بادشاہ تے ملکہ اوہد ہتھ پھڑدے نیں۔ ایس ویونت لئی ادھے پیسے اطالوی بپاری دیندے نیں تے ادے سپین ولوں اندے نیں۔ ایس کم دی جت ہون تے کولمبس نے سمندری ایڈمرل بنا سی تے ایس کم چوں ہون والے منافے چوں 10٪ حصہ اوہدا ہونا سی۔

سمندری سفر[لکھو]

پہلا سفر

1492 تے 1503 دے وشکار کولمبس نے قسطیلیہ دے بادشاہ دی ہلا شیری تھلے سپین تے امریکہ دے وشکار چار چکر لاۓ تے ایہناں نے امریکہ دی کھوج تے ایدے یورپی لوکاں دے وسن د مڈھ رکھیا۔ کولمبس ایہو ای کیندا تے سمجدا ریا جے اوہنے ایشیاء لبیا اے ایس باجوں کسے ہور دے ناں تے ایس تھاں دا ناں امریکہ پیا۔

پہلا سفر

3 اگست 1492 دیشام نوں کولمبس دکھنی سپین دی تھاں پیلوس ڈی لا فرنٹیرا توں تن سمندری جہازاں سانتا ماریا پنٹا تے نینا نال چلدا اے تے کناری جزیرے تے اپڑدا اے اوتھے جہازاں دی مرمت تے کھان پین لے کے 6 ستمبر نوں چلدا اے تے 5 ہفتے دے سفر مکروں 12 اکتوبر نوں اوہناں نوں زمین دسدی اے۔ ایہ بہاماز دا جزیرہ سان سیلواڈور سی اوتھوں دے دیسی لوک پر امن سن۔ 28 اکتوبر نوں اوہ کیوبا اپڑیا۔ 5 دسمبر نوں اوہ ہسپانولا اپڑدا اے 25 دسمبر نوں سانتا ماریا زمین تے چڑھ جاندا اے تے اوہنوں چھڈنا پیندا اے۔ اوتھے کولمبس 39 بندے جھڈدا اے تے پہلی نگری وساندا اے۔ 13 جنوری نوں اوہ ڈومینیکن تے پیر رکھدا اے تے جتھوں دے واسی لڑاکے سن۔ کولمبس اوتھوں کج دیسی لوک سپین وکھان لئی چک لیندا اے تے واپس سپین ول مردا اے 4 مارچ نوں اوہ لزبن اپڑدے نے تے اک طوقان باجوں اوتھے رکدے نیں۔ 15 مارچ 1493 نوں اوہ سپین اپڑدا اے تے اوہدی امریکی کھوج دی دس سارے یورپ وچ پھیل جاندی اے۔

دوجا سفر

دوجا سفر

کولمبس اپنے دوجے سفر تے کادس دکھنی سپین توں 2 ستمبر 1493 نوں 17 جھازاں دے بیڑے تے 1200 بندیاں تے سمان نال چلدا اے ۔ایہ سفر نویں دنیا وچ نگریاں وسان تے لوکاں نوں سائی بنان دے مشن تے سی۔ پہلے ایہ کناری جزیرے تے آندے نیں تے اوتھوں اکتوبر نوں اک ہور دکھنی رستے ولوں ڈومینیکا اپڑدے نیں۔ کولمبس نکا انٹلز تے وڈا انٹلز دے دوالے کمدا اے۔ 22 نومبر نوں اوہ ہسپانولہ تے 24 اپریل 1494 نوں اوہ کیوبا تک جاندا اے فیر اوہ واپس سپین ول مڑدا اے۔

تیجا سفر

تیجا سفر

30 مئی 1498 نوں کولمبس اپنے تیسرے سفر تے 6 جہازاں نال نکلدا اے ۔ 3 جہاز سدے ہسپانولہ ول سمان لے کے جاندے نیں تے تن جہازاں نال اوہ 31 جولائی نوں ٹرینیڈاڈ اپڑدا اے پانی تے کھان پین لین مگروں اوہ دکھنی امریکہ دا اتلا انڈا ویکھدا اے۔ دریائے اورینوکو دے چوکھے سارے تازہ پانی نوں ویکھ اوہ سوچ لیندا اے جے ایدے پچھے اک وڈا براعظم اے۔ جدون اوہ کئی تھاواں توں پھر کے ہسپانولہ اپڑدا اے تے اوتھے لوک اوہدے خلاف ہوۓ سن۔ اوہ جدوں سپین واپس اپڑدا اے تے اوہنوں گورنری توں لا کے بندی بنادتا جاندا اے پر فیر چھڈ دتا جاندا اے۔


چوتھا سفر

چوتھا سفر

11 مئی 1502 نوں اوہ اپنے جوتھے سفر تے اپنے پرا بارتھولومیو تے اپنے پتر فرنینڈو نال اپنے جہاز سانتا ماریا تے تن ہور جہازاں نال 15 جون نوں مارٹینیک اپڑدے نیں۔ طوفان توں بچن لئی ہسپانولہ پونجدا اے پر اوہدے جہاز نوں رکن دی اجازت نئیں ملدی۔ جمیکا کج چر رکن مگروں اوہ وشکارلے امریکہ ول ٹردا اے تے ہونڈوراس اپڑدا اے دو مہینیاں وچ اوہ ہونڈوراس نکاراکوا کوسٹاریکا تے پانامہ دے سمندری کنڈے کھوجدا اے۔ کج ہور تھانواں پھرن مگروں کولمبس 7 نومبر 1504 نوں سپین واپس اپڑدا اے۔

موت

20 مئی 1506 نوں والاڈولڈ سپین وج جدوں اوہ 56 وریاں دا سی کولمبس مرجاندا اے پہلے اوہنوں اوتھے ای دیا جاندا اے فیر ہسپانولہ، کیوبا تے آخر تے اشبیلیہ اوہنوں دبیا باندا اے۔

یاد[لکھو]

کولمبس دے امریکہ لبن دے 400 ورے مگروں اوہدی یاد وچ شکاگو وچ اک میلہ لگیا جیہڑہ 6 مہینے ریا تے ایہنوں وچ 2 کروڑ 70 لکھ ویکھن آۓ۔ امریکہ نے اوہدی یاد وچ ڈاک ٹکٹ چھاپے۔

کولمبس پہلا بندا نئیں سی جیہڑا امریکا گیا۔ پرانے دیسی انڈیر لوک اوتھے پہلے اپڑے۔ وائکنگ اوتھے پہلے اپڑے پر کولمبس نے امریکہ لبن مگروں اوہتھی نگری وسائی تے ساری دنیا نوں ایدے بارے دسیا۔ کولمبس پہلا بندا نئیں سی جینے دنیا دے گول ہون بارے دسیا۔ ایس گل دا کولمبس توں پہلے لوکاں نوں پتہ سی۔ کولمبس دا ایہ خیال سی جے اوہنے ندستان لبیا اے پر اطالوی کھوجی امریگو وسپچی نے امریکہ دے کںدیاں دیاں جیہڑیاں کھوجاں 1502-4 وچ چھاپیاں اوہناں توں مارٹن والڈسیملر اک جرمن نقشے بنانوالے نوں ایہ پک ہوگئی جے کولمبس نے ہندستان نئیں، اک نواں براعظم ٹونڈیا اے تے 1507 وچ کولمبس دے مرن دے اک ورے مگروں اوہنے جیہڑا دنیا دا نقشہ بنایا اوہدے وچ نویں براعظم نوں ایشیاء توں وکھ تھاں دسیا تے اوہدا ناں امریگو وسپچی دے لاطینی ناں تے امریکہ رکھیا۔

امریکہ لئی شبد کولمبیا دا ورتن 1738 وچ ٹریا امریکی انقلاب مگروں کولمبس دی مانتا نویں دنیا دیاں قوماں دے موڈی لئی ودی۔ امریکہ وچ کولمبس دے ناں تے امریکی راجگڑھ واشنگٹن کولمبیا دا ضلع دا ناں رکھیا گیا۔ دو امریکی صوبیاں اوہائیو تے دکھنی کیرولینا دے راجگڑھاں دے ناں کولمبس دے ناں تے نیں تے دریائے کولمبیا ایدے ناں تے اے۔ دکھنی امریکہ دے اک دیس کولمبیا دا ناں اوہدے ناں تے ایہ۔ امریکہ، سپین تے کئی دیساں وچ کولمبس دیاں کئی یادگاراں نیں۔ 12 اکتوبر سپین تے سارے امریکہ وچ کولمبس دیہاڑہ دے ناں نال منایا جاندا اے۔

پرانے دیسی امریکی کولمبس نوں اپنی لوک گنتی دیساں تے رہتل نوں مکان والا سمجدے نیں۔