ہندکو

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
ہندکو
Hindko / हिन्दको
Punjabispeakers.png
بولن والے دیس: پاکستان
بولی ٹبر: ہند یورپی بولیاں
لپی: شاہ مکھی
پنجابی بولیاں دا نقشہ

ہندکو ہند یورپی بولیاں دے ٹبر دی اک بولی اے[1]۔ جییڈی پاکستان دے صوبہ سرحد پنجاب دے ضلع اٹک تے افغانستان دیاں کج تھاواں چ بولی جاندی اے۔اے بولی پنجابی دے بوت نیڑے اے۔ اے پنجابی دے اینی نیڑے اے کہ پنجابی تے ہندکو نوں فرق کرنا بوؤن اوکھا اے۔

نیرکتا[لکھو]

ہندکو شبد کینج بنیا ایدے بارے چ بوت ساریاں سوچاں نے مڈلے ایشیاء تے ایران توں ہندستان آن آلیاں نوں ہندوکش پہاڑ پار کرن توں بعد جیڑی بولی نال سب توں پہلا واہ پیندا سی اوہ ایہی بولی سی کیونجہ ہندوکش نوں پار کرن توں بعد ھندستان دے رستے چ کوئی وڈی رکاوٹ نئیں سی ایس لئی اس بولی نوں ھندستان دی بولی یا ھندکو کیا گیا۔

یونانیاں نے ھندستان لئی (انڈیکوس) دا شبد ورتیا اے تے ایتھوں دی بولی وی فیر ھندکو اخوائی ۔ کج لوکاں دا اے وی کینا اے جے اے ناں ایرانیاں نے دتا اے اے دریاۓ سندھ دے پعاڑاں دے وشکار یا اگے پچھے اے بولی بولی جاندی سی تے فارسی چ پہاڑ لئی کوہ ورتیا جادا اے تے اس توں اے شبد بنیا ھندکو۔

تریخ[لکھو]

ھندکو اک ھند آریائی بولی اے۔ اے جیڑے پاسے بولی جاندی اے سنسکرت بولی دا گرو پانینی وی اوتھے ای جمیا ھندکو پنجابی ونگوں پراکرت چوں بنی ۔ اج کل پرانے ویلیاں وانگوں ھندکو اوناں تھاواں تے بولی جارئی اے جیڑے کہ گندھارہ رہتل دا نگر سن۔۔ ایس لئی پرانی ھندکو گندھارا رہتل دی وی عام بول چال دی بولی سی۔ تے اے سنسکرت دے وی نیڑے سی۔ویلے نال ٹردیاں ہوئیاں اے تبولی اپنی اج دی تھاں تے اپڑی۔

ھندکو دا جغرافیہ[لکھو]

ھندکو افغانستان دے ھندکی لوک بولدے نیں۔ پاکستان دے صوبہ سرحد دا ہزارے دا دیس جیدے چ مانسہرہ کاغان ناران بالاکوٹ ایبٹ آباد ہری پور صوابی پشاور کوہاٹ ڈیرہ اسماعیل خان دیاں تھاواں تے اے لوکاں دی اکثریت دی بولی اے۔ پنجاب دے ضلع اٹک والے وی اپنی بولی نوں ھندکو اخواندے نیں ۔ پنجابی بولن آلیاں نوں ھندکو سمجن چ کوئی پریشانی نئیں ہوندی نا ای ھندکو بولن آلیاں نوں پنجابی یا پوٹوھاری سمج دیاں کوئی مسئلہ ہوندا اے۔

ہندکو دا نکھیڑہ[لکھو]

  • چھاچھی نال نکھیڑہ
  • چھاچھی بولی چ حرف اضافت "نا"،"نی"،"نے" ورتیا جاندا اے جدونکہ ہندکو چ "دا"، "دی"، "دے" ورتیا جاندا اے۔

چھاچھی: مٹی نا پیالہ؛ ہندکو: مٹی دا پیالہ

  • چھاچھی چ ماضی بعید دی نشانی ہیا، ہۓ، ہیاں اے جد کہ ہندکو ج ماضی ليی ساں، سی، سن ورتے جاندے نیں۔

چھاچھی: میں آیا ہیاں، اسی آۓ ہیاں، اوہ آۓ ہۓ۔ ہندکو: میں آیا سی، اسی اسی آۓ ساں، او آۓ سن۔

  • چھاچھی چ کلمہ نفی نيۂیں ورتیا جاندا اے جد کہ ہندکو چ نی۔

چھاچھی: ڈیگری نا ویلہ نين ہویا۔ ہندکو: ڈیگر دا وخت نی ہویا۔

  • ہور نکھیڑے:
چھاچھی ہندکو
توں تنے
اسآں سانے
تساں سوانے
مايیں منے

گندھارہ ہندکو بورڈ[لکھو]

گندھارہ ہندکو بورڈ پشاور چ اک سنگت دا نان اے جیڑی 1993 توں ہندکو بولی تے رہتل لئی کم کر رئی اے۔ پروفیسر ڈاکٹر ظہور احمد اعوان ایدے سردار نیں۔ اے سنگت 'ہندکوان' تے 'دی گندھارہ وائس' دے ناں تے دو رشالے وی چھاپ رئی اے۔ گندھارہ ہندکو بورڈ نے اک ہندکو ڈکشنری سلطان سکون دی اکھ تھلے چھاپی اے۔

ادارہ فروغ ہندکو[لکھو]

ادارہ فروغ ہندکو پشاور چ اک سنگت اے جیڑی ہنکو بولی دے وادے لئی کم کر رئی اے۔ اینے قرآن نوں ہندکو چ پلٹیا اے۔ ہر معینے فروغ دے ناں تے اک رسالہ وی کڈیا جاندا اے۔

بارلے جوڑ[لکھو]

اتہ پتہ[لکھو]

ہور پڑھو[لکھو]

پنجابی بولیاں
ماجی ہندکو ملتانی مالوی پودھی دوآبی پوٹھوہاری ڈوگری گوجری کانگڑی گھیبی چھاچھی دھنی پعاڑی ڈیری ریاستی جانگلی کوہاٹی جندالی