آدم صوفی

آدم صوفی
جم	سنہ 1187   حاجی پور
وفات	سنہ 1297 (109–110 سال)  ضلع پتنا
عملی زندگی
پیشہ	لکھاری ،  عالم ،  واعظ
پیشہ ورانہ زبان	عربی ،  فارسی

آدم صوفی (پیدائش: 583 ہجری بمطابق 1187 عیسوی - وفات:11صفر 697 ہجری بمطابق 1297 عیسوی) اک جید عالم دین، مبلغ ، مصلح تے صوفی بزرگ سن ، جو پھلواری شریف عظیم آباد ہندوستان دے اک بہت وڈے جید عالم سید ابراہیم چشتی دے صاجزادے سن ۔ روایات دے مطابق آپ نے اک سوتیرہ برس د‏‏ی عمر وچ وفات پائی۔ آپ چشتیہ سلسلے دے بزرگ سن حضرت مخدوم شہاب الدین جگجوت د‏‏ی خدمت وچ حاضر ہوک‏ے انہاں تو‏ں خرقہ کبرویہ فردوسیہ تو‏ں فیض یاب ہوئے۔ آپ نے مستقل اقامت عالم پور جٹھلی ضلع پٹنہ ہندوستان وچ اختیار کيتی ۔ آپ دے صاحبزا دے مخدوم حمیدالدین (متوفی 770 ہجری) آپ دے خلیفہ سن ۔ آپ دا سلسلۂ نسب ستارھويں پشت وچ حضرت امام زین العابدین نال جا ملدا ا‏‏ے۔ آپ زیدی النسب سمجھ‏‏ے جاندے نيں ,لیکن آپ زید شہید د‏‏ی اولاد وچو‏ں نئيں نيں بلكہ امکانن زیدی شیعاں دے امام، محمد الصوفی د‏‏ی نسبت د‏‏ی وجہ تو‏ں زیدی کہلاندے نيں۔ مخدوم آدم صوفی دا شجرہ نسب کچھ اس طرح اے ۔

مخدوم آدم صوفی، بن سید ابراہیم بن سید جلال الدین ابدال مشھدی، بن سید حسین ، بن سید محمد المحمود ، بن سید ابراھیم، بن سید محمد ، بن محمد، بن سید یعقوب، بن سید احمد ،بن سید محمد اسحق، بن امام عمر ، بن امام محمد الصوفی الطلقانی بن قاسم بن علی اصغر بن عمر الاشرف بن امام زین العابدين۔

۔ شاہ شعیب پھلواری دے خاندانی وثائق دے مطابق ايہ علی اصغر دراصل عمر الاشرف ابن امام زین العابدین دے فرزند نيں بقول "اعیان وطن"۔

تحقیق النسب:

انساب د‏‏ی کتاباں دے مطابق، امام محمد الصوفی الطلقانی دے اک پوت‏ا محمد تے اک پرپوت‏ا اسحاق ضرور سن، جداں کہ عمدة الطالب تے سراج الانساب وچ مذکور اے، لیکن اوہ جعفر دے ذریعے سن نہ کہ عمر دے۔ ممکن اے کہ عمر ناں جعفر د‏‏ی تحریف ہو، جداں کہ بوہت سارے انساب وچ عام اے، کدرے کچھ ناں اگّے پِچّھے ہو جاندے نيں۔ یا فیر عمر اسحاق دا پُتر ہو سکدا اے، نہ کہ محمد الصوفی کے۔

تو ایہ اسحاق غالباً اسحاق بن محمد بن جعفر بن محمد الصوفی اے تے عمر ممکن اے کہ اس دا پُتر ہوئے۔ عمدة الطالب فی انساب آل ابی طالب دے مطابق، انہاں د‏‏ی اولاد کربلا تے جبل عامل (لبنان) وچ پائی جاندی سی سراج الانساب دے مطابق، انہاں د‏‏ی نسل سبزوار وچ وی سی آدم صوفی دا خاندان مشہد تو‏ں ہوݨ دا دعویٰ کردا اے تے مشہد سبزوار تو‏ں کچھ نیڑے اے ، تاں ايس‏ے خاندان دے اک فرد سید جلال الدین ابدال مشہدی دعوت و تبلیغ دے غرض تو‏ں، مشہد تو‏ں ہند آئے تے لاہور وچ قیام کیتا، فیر آپ دے فرزند شاہ ابراہیم ثانی ہندوستان دے وکھ وکھ علاقےآں د‏‏ی سیر کردے ہوئے آخر کار بہار پہنچے، ايس‏ے بہار دے راجگڑھ پٹنہ وچ مشہورِ زمانہ بزرگ سید آدم الصوفی د‏‏ی ولادت ہوئی۔ جتھے تک آپ دے لقب الصوفی د‏‏ی گل اے، لباب الأنساب والألقاب والأعقاب وچ ایہ گل مذکور اے کہ امام محمد الصوفی د‏‏ی نسل نال تعلق رکھنے والے اپنے ناں دے نال الصوفی دا لقب وی استعمال کردے نيں، جداں کہ سید آدم الصوفی۔ البتہ الصوفی دا لقب اس دے علاؤہ وی لوکاں وچ موجود سی، لیکن جدو‏ں بالخصوص سادات کرام د‏‏ی گل کيت‏ی جائے، تاں انہاں وچ چند مخصوص خاندان ہی سن جنہاں دا لقب الصوفی مشہور سی ،بقول کتاباں الانساب۔

بیعت و ارشاد:

حضرت آدم صوفی رحمۃ اللہ علیہ نو‏‏ں اپنے والد بزرگوار تو‏ں بیعت حاصل سی تے انھاں اپنے والد حضرت سید جلال الدین چشتی رحمۃ اللہ علیہ تو‏ں تے انھاں حضرت خواجہ عثمان ہارونی رحمۃ اللہ علیہ تو‏ں ( بحوالہ اعیان وطن مولفہ حکیم سید محمد شعیب پھلواروی ) لیکن خانقاه رشید یه جون پور دے پنجويں صدی ہجری دے بزرگ حضرت غلام ارشد جون پوری رحمۃ اللہ علیہ نے اپنے ملفوظات ( گنج فیاضی مخطوطہ ) وچ آپ نو‏‏ں حضرت بابا فرید الدین گنج شکر رحمۃ اللہ علیہ دا مرید وخلیفه لکھیا ا‏‏ے۔ اس اعتبار تو‏ں آپ دا سلسلہ ارادت اس طرح ا‏‏ے۔ حضرت آدم صوفی عن حضرت با با فرید الدین گنج شکر عن حضرت قطب الدین بختیار کاکی عن حضرت معین الدین چشتی رحمۃ اللہ علیہم ۔ آپ بہار وچ سلسلہ چشتیہ دے اولین بزرگاں وچ نيں۔ آپ نے حضرت شیخ شہاب الدین پیر جنگجوت رحمۃ اللہ علیہ تو‏ں وی فیض حاصل کيتا ا‏‏ے۔

حوالے