آذربائیجان وچ سائنس تے ٹکنالوجی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

سائنس اتے تکنالوجی، اک مکھ کھیتر اے جو عامَ طور اُتے آذربائیجان دے راج دی پالیسی دے سارے پہلوآں نوں متاثر کردا اے۔ آذربائیجان نیشنل اکیڈمی آف سائنسز (اے۔این۔اے۔ایسّ۔) نوں اس کھیتر وچ سٹیٹ پالسی نوں لاگوُ کرن لئی سائنس اتے تکنالوجی دی مرکزی ایجنسی وجوں منیا جاندا اے۔[1]

سائنس پالیسی[لکھو]

سائنسی پالیسی دیاں پرمکھ پراتھمکتاواں ہن: سائنس اتے تکنالوجی وچ مستقل سدھار کاروائیاں دی ووسسی، سائنسی اتے تکنیکی امکانات دا رکھ رکھاو، سائنس وچ اچّ یوگ انسانی وسیلیاں دی تیاری، اتے سائنسی اہلکاراں دی تکنالوجی اتے محنت ملّ ودھاؤنا۔ ANAS دے سائنسی سرگرمی دی کارکردگی نوں ودھاؤن لئی بہت سارے اپاواں دی تشریح دتی گئی اے، یونیورسٹیاں اتے سائنسی ادارےآں وچکار آپسی تعلقاں نوں آپس وچ جوڑنا، دیش وچ سماجک-معاشی اتے دوجے کھیتراں وچ سائنسی کھوجاں دے نتیجیاں دے عرضی نوں یقینی بناؤنا اتے سائنسی اہلکاراں دا صحیح استعمال کرنا۔ ازربائیجان وچ سائنس اتے تکنالوجی لئی اک ترقی پالیسی تیار کیتی گئی اے جو انھا دے پراسڈیئم ولوں تیار کیتی گئی اے۔ رنپالیسی سماجک-معاشی سمسیاواں دے حل وچ سائنس اتے تکنالوجی دے پھلار وچ کردار نال متعلق مدعیاں نوں شامل کردی اے، نوینتا عمل نوں مضبوط ​​کردی اے اتے راج دے اطلاع سروتاں نوں ودھاؤندی اے۔

سائنسی ادارےآں اتے تنظیم[لکھو]

آذربائیجان وچ 35 توں ودھ سائنسی ادارےآں ہن جو سماجی سائنس، مانوتاوادی سائنس، میڈیکل-جیو سائنس، کیمیا سائنس، دھرتی سائنس اتے تکنیکی سائنس آدی دے کھیتراں وچ سائنسی جانچ مہیا کردیاں ہن۔ اطلاع تکنیک دی سنسسی، ریڈیئیشن سمسیاواں دا انسٹیچیوٹ، ایسٹوفزیکل ویوسویٹری نسریڈیدین ٹوسی، کنٹرول سسٹم دے انسٹیچیوٹ، انسٹیچیوٹ آف میتھیمیٹکس اینڈ مکینکس اتے انسٹیچیوٹ آف فزکس فزکس دے کھیتر وچ کھوجاں حاصل کردا اے، گنت اتے تکنیدی سائنس۔ کیٹالائیز اتے اکاردان کیمیا انسٹیچیوٹ، پولیمر سامان سنستھان، پیٹرو کیمیکل پروسیسز انسٹیچیوٹ اتے کیمیکل ایکٹٹیو دے انسٹیچیوٹ کیمیکل سائنسز دے ڈیپارٹمنٹ ماتحت کم کردا اے۔ ہور سائنسی ادارےآں وچ جغرافیہ دی انسٹیچیوٹ، جیولوجی انسٹیچیوٹ اتے جیوفزکس، تیل اتے گیس انسٹیچیوٹ شامل ہن، جو دھرتی سائنس ڈیپارٹمنٹ دے ماتحت سائنسی کھوجاں تیار کردی اے۔ اس توں علااوہ 10 ادارےآں بائیولوجیکل اتے میڈیکل سائنسز دے ماتحت کم کردیاں ہن جویں کہ جینیٹک رسورس انسٹیچیوٹ، ڈینٹرولوجی انسٹیچیوٹ، ماحول اتے ماحول سنستھان، انسٹیچیوٹ آف سوئل سائنس اتے ایگریکلچر کیمیٹیری، انسٹیچیوٹ آف فزیؤلوجی، انسٹیچیوٹ آف فزیولوجی، انسٹیچیوٹ آف باٹنی، سینٹرل بوٹینیکل گارڈن، انجٹیچیوٹ آف زولوجی، انسٹیچیوٹ آف مولیکولر بائیولوجی اتے بائیوٹیکنالوجی۔ کل ملا دے 15 ادارے سماجی اتے مانوتاوادی سائنس ڈیپارٹمنٹ دے ماتحت کم کردے ہن۔ اوہناں وچ مکھ طور اُتے فوکلوئر انسٹیچیوٹ، آرکیٹیکچر اتے کلا دی انسٹیچیوٹ، انسٹیچیوٹ آف لٹریچر نام دے نظامی گنجوی دے ناں اُتے، نسیمی دے ناں تے انسٹیچیوٹ آف لڈوکسس محمد فوزلی دے ناں ' انسٹیچیوٹ آف فلوسفی، انسٹیچیوٹ آف اکونومکس، انسٹیچیوٹ آف ہسٹری آف سائنس اینڈ انسٹیچیوٹ آف آرکلیگی اینڈ ایتھنوگرافی۔[2]

پرمکھ سائنسدان[لکھو]

فزی سیٹ تھیوری وچ آذربائیجان دے بہت سارے سائنسدان لوٹپھی اے۔ جدیہ سمیت مقامی اتے قومانتری سائنس سماج دوہاں لئی اہم یوگدان ہوئے۔[3] عجیب اراجیریا دے ہور سائنسدان نجیم مرداو[4] آزاد میرزانزدے،[5] یوسف ممدالیئیف،[6] لیو لانڈو،[7] غریب مرشودوف،[8] کالیل کلندار،[9] اکلرم علییف،[10] مسعود افددیئیف وغیرہ شامل ہن۔

حوالے[لکھو]

  1. http://www.science.gov.az/uploads/pdf/p1b43oh6nq6di1cuc134em51jf74.pdf
  2. "Science Development Foundation under the President of the Republic of Azerbaijan". http://sdf.gov.az/en/generic/menu/Detail/176/menu//. 
  3. "Lotfi A. Zadeh | EECS at UC Berkeley" (in en). https://www2.eecs.berkeley.edu/Faculty/Homepages/zadeh.html. 
  4. "Florida Solar Energy Center". http://www.fsec.ucf.edu/people/bios/Muradov.htm. 
  5. "Scientists That Made a Difference: Azad Mirzajanzade by Anne Kressler". https://azer.com/aiweb/categories/magazine/42_folder/42_articles/42_mirzajanzade.html. 
  6. "WWW.SCIENCE.GOV.AZ" (in en). http://science.gov.az/forms/byivshie-prezidentyi/168. 
  7. "Lev Landau – Biographical". https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1962/landau-bio.html. 
  8. "Garib Murshudov – MRC Laboratory of Molecular Biology" (in en-GB). MRC Laboratory of Molecular Biology. http://www2.mrc-lmb.cam.ac.uk/group-leaders/h-to-m/garib-murshudov/. 
  9. "Kalil Kalantar Inventions، Patents and Patent Applications – Justia Patents Search" (in en). https://patents.justia.com/inventor/kalil-kalantar. 
  10. "Prof. Dr. Alikram Nuhbalaoğlu Aliev". https://www.tubitak.gov.tr/tr/haber/tubitak-bilim-odulu-sahibi-prof-dr-aliev-ile-soylesi.