Jump to content

آپریشن سرچ لائٹ

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Operation Searchlight
بسلسلہ جنگ آزادی بنگلا دیش
تاریخ26 مارچ 1971 – 25 مئی 1971[۱]
مقاممشرقی پاکستان (ہُݨ بنگلا دیش)
  • Temporary West Pakistani occupation
  • Organization of Bengali popular resistance

Bangladesh دا جھنڈا بنگلا دیش عبوری حکومت
مکتی باہنی

بنگلا دیش عوامی لیگ
Pakistan دا جھنڈا عسکریہ پاکستان
کمانڈر اور رہنما

Bangladesh دا جھنڈا Premier تاج الدین احمد

کرنل M. A. G. Osmani

President یحییٰ خان


Bengali Forces: ~8,000 Bengali soldiers from East Bengal Regiments[۲] Paramilitary Forces:
East Pakistan Rifles:~13,000 soldiers[۳]
and approximately 30,000+ members of East Pakistan Police and Ansar armed with .303 rifles

Civilian volunteers: unknown (usually unarmed)

Reinforcements: unknown number of unarmed ex-servicemen and civilians

Pakistan Army: 14th Infantry Division, estimated 18,000+ soldiers,[۴] 1 armoured regiment (75 M24 Chaffee tanks). Paramilitary Forces: ~3,000 East Pakistan Rifles, 1800 East Pakistan Police personnel[۳]
Reinforcements: The 9th and 16th Infantry divisions from West Pakistan
Pakistan Air Force: 20 F-86 Sabre, 3 T-33 trainers, 4 Helicopters, 5 C-130 Hercules transport planes.

Pakistan Navy:

4 Gunboats and 1 Patrol Boat,[۵] 1 Destroyer.[۶]
ہلاکتیں اور نقصانات
Mukti Bahini: ~4,000+[۷] جنگی قیدی, 10,000 لڑائی وچ مقتول (Pakistan claim) ~6,000 لڑائی وچ مقتول and wounded[۸] a few POWs.
Civilian death toll: Estimated 300,000 to 3 Million Bengali civilians.

آپریشن سرچ لائٹ (انگریزی: Operation Searchlight) یا ڈھاکا آپریشن ، بنگلا دیش وچ 25 مارچ 1971 نو‏‏ں کيتا جاݨ والا آپریشن سی۔


آپریشن سرچ لائٹ دے مقاصد ایہ سن ۔[۹]

  • اولن مشرقی پاکستان د‏‏ی انتظامیا اُتے فوج دا کنٹرول۔
  • دوم شیخ مجیب الرحمن تے عوامی لیگ د‏‏ی قیادت نو‏‏ں حراست وچ لے ک‏ے پارٹی دا خاتما۔
  • سوم، منظم بغاوت روکنے دے لئی ایسٹ پاکستان رائفلز (ای پی آر)، پولیس تے فوج وچ بنگالی سپاہیاں نو‏‏ں غیر مسلح کرنا۔


  1. Salik, Siddiq, Witness to Surrender, p90, سانچہ:آئی ایس بی این
  2. Shafiullah, Maj. Gen. K.M., Bangladesh at War, p33 سانچہ:آئی ایس بی این
  3. ۳.۰ ۳.۱ Islam, Major Rafiqul, A Tale of Millions, p66, سانچہ:آئی ایس بی این
  4. Qureshi, Maj. Gen. Kakeem Arshad, The 1971 Indo-Pak War: A Soldier's Narrative, p20, Oxford University Press سانچہ:آئی ایس بی این
  5. Salik, Siddiq, Witness to Surrender, p135
  6. Shafiullah, Maj. Gen. K.M., Bangladesh at War, p135 سانچہ:آئی ایس بی این
  7. Hamdoor Rahman Commission Report, Chapter IV, paragraph II
  8. Islam, Major Rafiqul, A Tale of Millions, p274, سانچہ:آئی ایس بی این
  9. آپریشن ’’سرچ لائٹ‘‘ ۔ ایکسپریس