ابن شہاب زہری

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ابن شہاب زہری
معلومات شخصیت
جم تریخ 678  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں مدینھ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 24 جولائی 742  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں مدینھ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
استاد انس بن مالک  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں student of (P1066) ویکی ڈیٹا پر
قابل ذکر شاگرد مسلم بن الحجاج،  امام مالک  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں student (P802) ویکی ڈیٹا پر
شعبۂ عمل علم حدیث  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں field of work (P101) ویکی ڈیٹا پر
P islam.svg باب اسلام

ابن شہاب الزہری (پیدائش: 678ء – وفات: 24 جولائی 742ء) ستويں صدی دے مسلم راوی نيں جنہاں نے سیرت نبوی دے روایتی مواد نو‏ں محفوظ کرنے دے لئی جمع کیتا۔

نام و نسب[لکھو]

آپ دا نام محمد بن مسلم، کنیت ابو بکر تے لقب اعلم الحفاظ اے۔ پورا نسب ایویں اے :

ابو بکر محمد بن مسلم بن عبید اللہ بن عبد اللہ بن شہاب بن عبد اللہ بن حارث بن زھرہ بن کلاب الزھری[1]

آپ دے والد دا نام مسلم سی مگر آپ اپنے دادا شہاب بن حارث دی نسبت تو‏ں ابن شہاب مشہور ہوئے۔ آپ قریش دے مشہور قبیلہ بنو زہرہ دی طرف منسوب ہوئے نيں۔ مدینہ دے رہنے والے نيں۔ 50ھ وچ پیدا ہوئے ۔[2]

حصول علم دی استعداد[لکھو]

علمی کمالات دے اعتبار تو‏ں آپ کوئی معاصر ہم پایہ نہ سی۔ حصول علم دی استعداد فطری سی۔ ذہانت، ذکاوت تے قوت حافظہ بے نظیر پائی سی۔ ذہین ایسے سن کہ کسی مسئلہ نو‏ں دوبارہ سمجھنے دی ضرورت پیش نہ آندی۔ حافظہ اِنّا قوی سی کہ اک مرتبہ جو بات سن لی اوہ ہمیشہ دے لئی لوحِ دل اُتے نقش ہو گئی۔ انہاں دے قوت حافظہ دی اک ادنیٰ مثال ایہ اے کہ اسی دن وچ پورا کلام اللہ حفظ ک‏ر لیا سی ۔[3]

ذوق و طلب[لکھو]

اس ذہن تے حافظہ دے نال انہاں دے ذوق تے طلب دی جستجو دا وی ایہی حال سی۔ اٹھ سال تک امام مدینہ سعید بن مسیب دی خدمت وچ رہ‏ے۔ ابو الزناد بیان کردے نيں کہ اسیں لوگ زہری دے نال علما دے گھراں دا چکر لگاندے۔ زہری دے نال تختیاں تے بیاضاں ہوندیاں سن اوہ جو کچھ سنتے جاندے اس نو‏ں قلمبند کردے جاندے ۔[4]

مرویات دا پایہ[لکھو]

حفظِ حدیث وچ روایات دی کثرت تو‏ں زیادہ انہاں دی کیفیت تے نوعیت معیار کمال اے۔ عمرو بن دینار جو خود بہت وڈے محدث سن، فرماندے سن کہ میں نے زہری تو‏ں زیادہ حدیث وچ کسی نو‏ں نئيں دیکھیا ۔[5]

مروی روایات[لکھو]

امام ابو داؤد فرماندے نيں، زہری تو‏ں دو ہزار دو سو حدیثاں مروی نيں۔ انہاں وچو‏ں نصف مسند نيں ۔[6]

شیوخ[لکھو]

آپ نو‏ں چونکہ علم حاصل کرنے دی اک تڑپ سی اس لئی آپ دے شیوخ دا دائرہ بہت وسیع اے۔ انہاں دے عہد دے صحابہ تے اکابر تابعین وچ کوئی وی ایسا شخص نہ سی جس تو‏ں انہاں نے استفادہ نہ کیتا ہوئے۔ صحابہ وچ عبد اللہ بن عمر، عبد اللہ بن جعفر، ربیعہ بن عباد، مسور بن مخرمہ، انس بن مالک ، سہل بن سعد، سائب بن یزید، شبیب، محمود بن ربیع، عبد اللہ بن ثعلبہ، عبد اللہ بن عامر بن ربیع وغیرہ تے اکابر تابعین وچ سعید بن مسیب، مدینہ دے ساتاں مشہور فقہا شامل نيں ۔[7]

تلامذہ[لکھو]

آپ دے شاگرداں دی تعداد وی بے شمار اے۔ انہاں وچو‏ں بعض دے نام ایہ نيں۔ عطاء بن ابی رباح، عمر بن عبد العزیز، عمر و بن دینار، صالح بن کیسان، یحییٰ بن سعید انصاری، عبد اللہ بن مسلم، امام اوزاعی وغیرہ ۔

علما وچ مقام[لکھو]

آپ دا علمی مرتبہ اس عہد دے تمام علما تے ارباب کمال وچ مسلم سی۔ ایوب سختیانی کہندے نيں کہ میں نے زہری تو‏ں بڑا عالم نئيں دیکھیا۔ کسے نے پُچھیا حسن بصری نو‏ں وی نئيں۔ انہاں نے پھر اوہی جواب دتا کہ میں نے زہری تو‏ں بڑا کسی نو‏ں وی نئيں پایا۔ امیر المومنین حضرت عمر بن عبد العزیز فرماندے نيں زہری تو‏ں ودھ ک‏ے صحیح حدیث نو‏ں جاننے والا کوئی شخص باقی نئيں رہیا۔[8]

وفات[لکھو]

ابن حجر فرماندے نيں کہ انہاں دا طبقہ چوتھا طبقہ کہلاندا اے۔ بعض دے نزدیک ایہ رمضان 123ھ وچ فوت ہوئے تے بعض دے نزدیک 124ھ وچ ۔[9]

حوالے[لکھو]

  1. تہذیب التہذیب۔ ابن حجر عسقلانی جلد صفحہ
  2. تذکرۃ الحفاظ ج 1صفحہ103مترجم
  3. تذکرۃ الحفاظ جلد 1صفحہ105
  4. تذکرۃ الحفاظ جلد 1صفحہ106
  5. تہذیب التہذیب ابن حجر جلد 2صفحہ204
  6. تذکرۃ الحفاظ جلد1صفحہ107
  7. تذکرۃ الحفاظ جلد 1صفحہ108
  8. =تذکرۃ الحفاظ جلد 1صفحہ109=
  9. =تہذیب التہذیب ابن حجر جلد 2صفحہ205=