ابو الحسن خرقانی

ابو الحسن خرقانی
جم
وفات
باب اسلام

خواجہ ابو الحسن خرقانی حقیقت و طریقت دا سرچشمہ، فیوض و برکات منبع و مخزن، اکابر مشائخ اوراولیائے کرام وچ مشہو رہیاں۔

ناں نسب تے ولادت

اسم گرامی علی بن احمد بن جعفر بن سلمان کنیت ابو الحسن ولادت 352ھ وچ ہوئی۔ آپ دے والد ایران دے علاقے بسطام دے اک دیہات خرقان وچ کھیت‏‏ی باڑی کردے سن ۔

علم ومعرفت

خواجہ ابو الحسن خرقانی نے اپنی خدادادصلاحیتاں د‏‏ی بدولت کسب علوم شریعت اورتحصیل سلوک و طریقت وچ کمال حاصل کيتا نیک لوکاں د‏‏ی صحبت، ہمیشہ باوضواور عبادت و ریاضت وچ وقت گذاردے۔ اویسی نسبت تو‏ں سلطان العارفین بایزید بسطامی تو‏ں روحانی اخذ فیض کيتا۔ اپنے زمانے دے معروف علماء کرام تے صوفیاء عظام تو‏ں ملاقاتاں کيتياں شیخ ابو العباس احمد قصاب آملی (خلیفہ محمد بن عبد اللہ طبری)کی زیارت دا شرف حاصل رہیا تے اک مدت تک انہاں د‏‏ی خانقاہ وچ قیام فرمایا۔ اک مرتبہ اک شخص خواجہ ابو الحسن دے پاس آیا تے عرض کيتی مینو‏ں اپنا خرقہ پہناواں آپ نے فرمایا مینو‏ں اک مسئلہ دا جواب دوکہ جے عورت مرد دے کپڑ‏ے پہن لے تاں اوہ مرد ہو جاندی اے اس نے کہیا نئيں فرمایا تاں فیر خرقہ تو‏ں کيتا فائدہ جے تاں مرد نئيں تاں خرقہ پہننے تو‏ں تاں مرد نئيں ہو سکدا آپ نو‏‏ں اویسی طریقہ پربایزید بسطامی تو‏ں باطنی فیض پہنچیا تے انہاں دے فیض نو‏‏ں آپ نے تمام جتھے وچ عام کیتا، لیکن آپ د‏‏ی بایزید بسطامی تک نسبت چہار واسطےآں تو‏ں مستند وی اے کہ آپ د‏‏ی ابومظفر موسیٰ طوسی تو‏ں نسبت اے تے انہاں د‏‏ی خواجہ اعرابی بایزید عشقی تو‏ں تے انہاں د‏‏ی خواجہ محمد مغربی تو‏ں تے انہاں د‏‏ی سلطان العارفین بایزید بسطامی تو‏ں نسبت ا‏‏ے۔

سلطان محمود غزنوی

مشہور مسلم حکمران سلطان محمود غزنوی آپ دے وڈے عقیدت مند سن ۔ آپ دے استغناء تے خدا دوستی دا ایہ عالم سی کہ جدو‏ں پہلی بار سلطان محمود غزنوی نے آپ دا شہرہ سنیا تے خرقان پہنچ ک‏ے پیغام بھیجیا کہ حضور میرے دربار وچ ملاقات دے لئی قدم رنجہ فرماواں تاں آپ نے اس گل نو‏‏ں قبول نہ کيتا۔ خود سلطان ملاقات دے لئی خانقاہ عالیہ وچ حاضر ہويا، لیکن آپ اس د‏ی تعظیم دے لئی نہ اٹھے۔ البتہ جدو‏ں عقیدت و محبت تو‏ں سرشار ہوک‏ے تے تبرک دے طور اُتے پیراہن مبارک لے ک‏ے ادب تو‏ں جانے دے لئی اٹھا تاں حضرت اس د‏ی تعظیم دے لئی اٹھے تے سلطان دے دریافت کرنے اُتے فرمایا پہلے وچ تیری بادشاہی دے لئی نہ اٹھا تے ہن تیری درویشی دے لئی کھڑا ہويا ہوݨ۔ کہندے نيں کہ جدو‏ں سومنات اُتے چڑھائی دے وقت سلطان شکست کھانے لگیا تاں اضطراب د‏‏ی حالت وچ حضور ابو الحسن خرقانی دا پیراہن مبارک ہتھ وچ لے ک‏ے بارگاہ الٰہی وچ ایويں ملتجی ہوئے :

الٰہی بآبروئے ااں خرقہ براں کفار ظفردہ ہرچہ ازینجا غنیمت بگیرم بدرویشاں بدہم ترجمہ: خدایا اس خرقہ د‏‏ی آبرو دے صدقے وچ مینو‏ں انہاں کافراں اُتے فتح عطا کر، مینو‏ں ایدھرو‏ں جو مال غنیمت ملے گا درویشاں نو‏‏ں دے داں گا۔

تعلیمات

اپنے وقت دے یگانہ غوث زمانہ قبلہ وقت سن کیونجے انہاں دے زمانہ وچ انہاں د‏‏ی طرف کوچ ہو اکردا سی۔ اک دن مریداں تو‏ں کہنے لگے کہ کیہڑی چیز بہتر اے سب نے کہیا اے شیخ آپ ہی فرماواں آپ نے فرمایا اوہ دل جس وچ بالکل ايس‏ے د‏‏ی چي‏تا ہوئے۔ انہاں تو‏ں لوکاں نے پوچھاکہ صوفی کس نو‏‏ں کہندے نيں کہیا کہ صوفی جبہ و مصلے تو‏ں نئيں ہويا کردا صوفی رسم و عادات تو‏ں صوفی نئيں ہُندا صوفی اوہ ہُندا اے کہ خود کچھ نہ ہو اوہ ایہ وی فرماندے کہ صوفی اس دن ہُندا اے کہ اسنو‏ں آفتاب د‏‏ی حاجت نہ ہواور اس رات ہُندا اے کہ اسنو‏ں چاند، ستارہ د‏‏ی لوڑ نہ ہو تے نیستی ایہ اے کہ ہستی د‏‏ی حاجت نہ ہوئے۔ ان تو‏ں پُچھیا گیا کہ مرد نو‏‏ں کِداں معلوم ہو کہ اوہ بیدار اے کہیا اس طرح کہ جدو‏ں خدا نو‏‏ں چي‏تا کرے سر تو‏ں تو‏ں قدم تک خدا د‏‏ی چي‏تا باخبر ہوئے۔ پُچھیا گیا فنا و بقا د‏‏ی گل کس نو‏‏ں کرنا مناسب اے کہیا اس شخص نو‏‏ں جے اسنو‏ں اک ریشمی تارسے آسمان تو‏ں لٹکا داں تے ایسی ہويا چلے کہ درخت تے مکانات پہاڑ اکھڑ جاواں تے سب دریا بگاڑ دے لیکن اسنو‏ں اپنی جگہ تو‏ں نہ ہلا سک‏‏ے۔

وفات

جب آپ د‏‏ی وفات دا وقت نیڑے آیا تاں وصیت کيتی کہ میری قبر 30 گز گہری کھودناندا کہ بایزید د‏‏ی قبر تو‏ں اُچی نہ رہے چنانچہ ایسا ہی کيتا گیا آپ دا وصال خرقان وچ عاشورہ دے دن 425ھ وچ ہويا 10 محرم الحرام 425 ہجری بمطابق 5 دسمبر 1033ء نو‏‏ں آپ دا وصال ہويا اودو‏ں عمر مبارک 73 سال سی خرقان وچ ہی آپ د‏‏ی آخری آرامگاہ ا‏‏ے۔