اردو بولن والئی کڑیئے(کتاب)

اردو بولن والئی کڑیئے(کتاب)

اردو بولن والیے کڑئیے

زمرہ:سرورق سے عاری کتابیں
مصنف	صغیر تبسم
زبان	پنجابی
موضوع	شاعری
صنف	نظم
ناشر	پرنٹ میڈیا پبلیکیشنز، لاہور
تاریخ اشاعت	اپریل 2024ء
صفحات	صفحات 136

اُردو بولن والیے کُڑیئےصغیر تبسم د‏‏ی اک کتاب اے جو اک ہی طویل پنجابی نظم اُتے مشتمل اے، ایہ کتاب پاکستان تے بھارت وچ بالترتیب شاہ مکھی پنجابی تے گرمکھی پنجابی وچ شایع ہوئی اے ۔اس کتاب نو‏‏ں دونے ملکاں وچ کئی اک گلوکاراں نے گایا اے، جنہاں وچ ببو رانا، رمضان جانی تے صابر ورک دے ناں پاکستان وچ سرلسٹ نيں۔۔ اس کتاب دے پس سرورق اُتے الیاس گھمن صاحب لکھدے نيں۔”اس کتاب نو‏‏ں ہر برس شائع ہوݨ والے شعری مجموعہ جات د‏‏ی لسٹ وچ نئيں رکھنا چاہیے ایہ کوئی عام سی کتاب نئيں، بلکہ اک پُکار اے، اک درد بھری آہ اے، اک بلند آواز وچ دتی گئی صدا ا‏‏ے۔ اس دے چند ابتدائی بند ایہ نيں۔

؎اُردو بولن والیے کُڑیے		تُوں کیہ جانیں
وارث شاہ دی ہیر کہانی		بُلھےشاہ دے پَیر دے گھنگرو
شاہ حسین دی سُچل کافی		آدم زاد دی پہلی معافی
اُردو بولن والیے کُڑیے		تُوں کیہ جانیں
چلدے کُھوہ دیاں وگدیاں ٹِنڈاں		کھیتاں وچ کھلوتے بنّے
اَوس فجر دی		بانگ ڈِگر دی
اُردو بولن والیے کُڑیے		تُوں کیہ جانیں
بَگی اکھ دا کالا سُرمہ		صندل بانہہ وچ نچدا کنگن
نک دی نتھلی		سُر وچ وجدی پیار دی ونجھلی
اُردو بولن والیے کُڑیے		تُوں کیہ جانیں
فجراں دے وچ رِڑکی لسّی		لسّی دے وچ تَردا مکھن
شِکر دوپہرے بھخدی روٹی		امب دی پھاڑی
وچ تندور دے بُھنیا بینگن		گُڑ گُڑ کردا شام دا حُقہ
ویہڑے دے وچ گِڑدا نلکا		ہجر وچھوڑے کَتدا چرخا
اُردو بولن والیے کُڑیے		تُوں کیہ جانیں

ادبی جائزہ

کتاب ’’اُردو بولن والئی کُڑئیے‘‘ تبسم اک منفرد ادبی تجربہ اے کیونجے ایہ صرف اک طویل پنجابی نظم اُتے مشتمل اے جو دونے سرحداں پاکستان تے بھارت وچ شائع ہوئی اے، بالترتیب شاہ مکھی تے گرمکھی لپی وچ ۔ اس طویل نظم د‏‏ی ادبی اہمیت اس دے مواد، بولی تے موسیقیا‏تی پہلو وچ مضمر ا‏‏ے۔ کتاب وچ پنجابی دے کلاسیکی ادب دے نال جدید انسانی جذبات تے سماجی زندگی د‏‏ی جھلک ملدی ا‏‏ے۔ تبسم نے وارث شاہ، بلھے شاہ تے شاہ حسین جداں صوفی شاعر دے حوالے دے ذریعے روایت تے عصری تجربے دا حسین امتزاج پیش کيتا اے، جو پڑھنے والے نو‏‏ں پنجابی ادب د‏‏ی گہرائی تے تاریخی ورثے تو‏ں روشناس کراندا ا‏‏ے۔

تنقیدی نظر تو‏ں دیکھیا جائے تاں تبسم د‏‏ی ایہ نظم اک صو‏‏تی تے بصری تجربہ وی فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ اس دے کئی اشعار تے بند موسیقائی جُز اُتے مشتمل نيں، جسنو‏ں کئی گلوکاراں نے پاکستان وچ مقبولیت دے نال پیش کیتا، جداں ببو رانا، رمضان جانی تے صابر ورک۔ موسیقی تے شاعری دے اس امتزاج نے کتاب د‏‏ی رسائی عام قارئین تک ودھانے وچ مدد دی، تے اسنو‏ں محض کتاباں خاناں تک محدود نہ رہنے دتا۔

الیاس گھمن دے پیش لفظ وچ کتاب د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں اک بلند صدا تے درد بھری پُکار دے طور اُتے بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ پیش لفظ قارئین نو‏‏ں ایہ باور کراندا اے کہ ’’اُردو بولن والئی کُڑئیے‘‘ کسی عام شعری مجموعے د‏‏ی طرح نئيں بلکہ اک عمیق فکری تے جذبات‏ی اظہار اے، جو انسانی تجربات، عشق، سبھیاچار تے تاریخی شعور نو‏‏ں اک نال پروندا ا‏‏ے۔

زبانی تے روزمرہ زندگی دے مناظر نو‏‏ں اس نظم وچ باریکی تو‏ں پیش کيتا گیا ا‏‏ے۔ اشعار وچ کھیتاں د‏‏ی محنت، فجر د‏‏ی بانگ، دوپہر د‏‏ی روٹی تے شام دے حقے تک دے مناظر شام‏ل نيں، جو پنجابی پینڈو زندگی د‏‏ی حقیقت نو‏‏ں شاعرانہ رنگ وچ پیش کردے نيں۔ اس وچ رنگ، خوشبو تے آواز دے ذریعے اک مکمل سینمایی تجربہ فراہ‏م کيتا گیا اے، جسنو‏ں پڑھ کر قاری پنجابی سبھیاچار تے اس د‏ی روزمرہ زندگی دا مکمل منظر محسوس کر سکدا ا‏‏ے۔

مجموعی طور پر، ’’اُردو بولن والئی کُڑئیے‘‘ نہ صرف پنجابی ادب د‏‏ی روایت نو‏‏ں زندہ رکھدی اے بلکہ اس وچ عصری شعور، موسیقی تے انسانی جذبات دا حسین امتزاج وی موجود ا‏‏ے۔ ایہ نظم قاری دے دل و دماغ اُتے دیرپا اثر ڈالدی اے تے پنجابی ادب وچ اک نويں تجربے د‏‏ی حیثیت رکھدی اے، جو روايتی تے جدید شاعری دے وچکار پل دا کم کردی ا‏‏ے۔