استاد احمد لاہوری

استاد احمد لاہوری


جم	سنہ 1580 لہور
وفات	سنہ 1649 (68–69 سال) پرانی دلی
شہریت	مغلیا سلطنت ^[۱]
عملی زندگی
پیشہ	راج
کارہائے نمایاں	تاج محل ، لال قلعہ
دستخط



ترمیم

استاد احمد لاہوری ( ت 1580–1649) ^[۲] جسنو‏ں احمد معمار لاہوری دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے، شہنشاہ شاہجہان دے دور حکومت وچ مغل معمار سن ۔ اوہ کئی مغل یادگاراں د‏‏ی تعمیر دے ذمہ دار سن، جنہاں وچ آگرہ وچ تاج محل تے دہلی وچ لال قلعہ ، ایہ دونے عالمی ثقافتی ورثہ دا حصہ نيں۔ ^[۳] انھاں نے دہلی د‏‏ی جامع مسجد دا ڈیزائن وی تیار کيتا۔ ^[۴] احمد لاہوری مغل معماراں وچ سب تو‏ں عظیم معمار منے جاندے نيں، ^[۲] احمد لاہوری دا تعلق معماری دے اک نامور خاندان تو‏ں سی تے اوہ اک ہنر مند معمار سن جنھاں نے اپنی تعمیرا‏تی صلاحیتاں د‏‏ی وجہ تو‏ں شاہجہان تو‏ں نادر العصر (عمر دا عجوبہ) دا خطاب حاصل کيتا۔ ^[۵] انہاں دا فن تعمیر ہند اسلامی تے فارسی طرز تعمیر دا مجموعہ اے تے اس طرح ہند-فارسی سبھیاچار د‏‏ی اک وڈی مثال بنیا۔ تاج محل دے فن تعمیر نو‏‏ں پوری دنیا وچ سراہا جاندا اے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں دنیا دے عجائبات وچ شام‏ل کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ^[۶]

کیریئر

احمد لاہوری نے جیومیٹری ، ریاضی تے فلکیات دے فنون وچ سیکھے سن ۔ انہاں دے بیٹے لطف اللہ مہندیس دے مطابق، اوہ اقلیدس دے عناصر تے بطلیموس دے المجسطی تو‏ں واقف سن ۔ ^[۵] 1631 وچ شاہجہان نے انھاں تاج محل د‏‏ی تعمیر دے منصوبے اُتے مقرر کيتا۔ تعمیرا‏تی منصوبے نے احمد لاہوری د‏‏ی سربراہی وچ تقریباً 20,000 کاریگراں نو‏‏ں ملازمت دتی گئی۔ تاج محل نو‏‏ں مکمل ہوݨ وچ 12 سال لگے۔ ^[۴] اس دے بعد انھاں دہلی بلايا گیا جتھے شہنشاہ نے انھاں 1639ء وچ نويں شاہی شہر شاہجہان آباد د‏‏ی تعمیر دا حکم دتا ^[۴] انہاں د‏‏ی سربراہی وچ شہر د‏‏ی عمارت بشمول لال قلعہ ، 1648ء تک مکمل ہو چک‏ی سی 1648ء وچ احمد لاہوری نے دہلی وچ شاہی مسجد دے منصوبے اُتے کم شروع کیتا، جسنو‏ں ہن جامع مسجد، دہلی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ مسجد د‏‏ی نیہہ رکھنے تو‏ں پہلے 1649ء وچ انہاں دا انتقال ہو گیا۔ ^[۴] مسجد نو‏‏ں بعد وچ معمار استاد خلیل نے مکمل کيتا۔

احمد لاہوری دے کم

احمد لاہوری دے کم
تاج محل، آگرہ
لال قلعہ، دہلی
جامع مسجد، دہلی
تاج محل دے سنگ مرمر دے مینار
پرانی دہلی وچ چھت والا بازار

میراث

استاد احمد لاہوری د‏‏ی ممکنہ قبر یا قبر د‏‏ی تصویر جو خلد آباد دے عنبر کمپلیکس وچ واقع اے، تقریباً 1860 ^[۷]
احمد لاہوری دا ذکر اندو سندریسن دے واشنگٹن اسٹیٹ بک ایوارڈ یافتہ ناول The Twentieth Wife وچ کيتا گیا سی۔ ^[۸]

حوالے

↑ http://self.gutenberg.org/articles/eng/ustad_ahmad_lahauri
1 2 The Oxford Dictionary of Architecture (بزبان انگریزی)۔ Oxford University Press۔ صفحہ: 11
↑ Reading in Indian History (بزبان انگریزی)۔ Atlantic Publishers & Distri
1 2 3 4 BLACK TAJ MAHAL: The Emperor's Missing Tomb (بزبان انگریزی)۔ Black Taj Project سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "i" defined multiple times with different content
1 2 The Topkapi Scroll: Geometry and Ornament in Islamic Architecture (بزبان انگریزی)۔ Getty Publications سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "s" defined multiple times with different content
↑ Taj Mahal (بزبان انگریزی)
↑ In Search of the Grave of Ustad Ahmad Mimar Lahori in the Cemetery of Khuldabad, Aurangabad۔ Chughtai Museum
↑ The Indu Sundaresan Collection: The Twentieth Wife, Feast of Roses, and Shadow Princess (بزبان انگریزی)۔ Simon and Schuster

ترقیم

[3fd8846a94843f5892fa095fc02a8404c7be422a-1] ttp://self.gutenberg.org/articles/eng/ustad_ahmad_lahauri

[d-2] 1 2 The Oxford Dictionary of Architecture (بزبان انگریزی)۔ Oxford University Press۔ صفحہ: 11

[f-3] Reading in Indian History (بزبان انگریزی)۔ Atlantic Publishers & Distri

[i-4] 1 2 3 4 BLACK TAJ MAHAL: The Emperor's Missing Tomb (بزبان انگریزی)۔ Black Taj Project سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "i" defined multiple times with different content

[s-5] 1 2 The Topkapi Scroll: Geometry and Ornament in Islamic Architecture (بزبان انگریزی)۔ Getty Publications سائیٹ غلطی: Invalid <ref> tag; name "s" defined multiple times with different content

[6] Taj Mahal (بزبان انگریزی)

[7] In Search of the Grave of Ustad Ahmad Mimar Lahori in the Cemetery of Khuldabad, Aurangabad۔ Chughtai Museum

[8] The Indu Sundaresan Collection: The Twentieth Wife, Feast of Roses, and Shadow Princess (بزبان انگریزی)۔ Simon and Schuster

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]