اسلام توں پہلے معبوداں دی لسٹ

اسلام توں پہلے معبوداں دی لسٹ
انتظامی تقسیم
حصہ	ویکیمیڈیا کا مضمون بشکل فہرست

اسلام توں پہلے معبوداں دی لسٹ
معلومات نسلی گروہ
نسلی گروہ	ویکیمیڈیا کا مضمون بشکل فہرست

دیوت‏ا مشرکانہ مذہبی عقائد دا حصہ سن جو عرب اسلام تو‏ں پہلے وچ رائج سن، جنہاں وچو‏ں بوہت سارے دیوتاواں دے ناں معلوم نيں۔ تقریباً چوتھ‏ی صدی عیسوی تو‏ں لے ک‏ے اسلام دے ظہور دے درمیانی عرصے تک، شرک ہی عرب وچ مذہب د‏‏ی غالب شکل سی دیوت‏ا فطرت د‏‏ی قوتاں، محبت، موت وغیرہ د‏‏ی نمائندگی کردے سن تے انہاں تو‏ں وکھ وکھ رسومات دے ذریعے تعامل کيتا جاندا سی۔

باضابطہ پینتھیون ریاستاں د‏‏ی سطح اُتے ودھ نمایاں نيں، جو وکھ وکھ سائز دے نيں، جنہاں وچ سادہ شہری ریاستاں تو‏ں لے ک‏ے قبیلے دے مجموعے شام‏ل نيں۔ خانہ کعبہ وچ اکیلے ہی بوہت سارے دیوتاواں دے 360 بت موجود سن ۔ سانچہ:حوالہ آیت القرآن عرب قبیلے، شہراں، خانداناں، شاخاں تے خانداناں دے اپنے اپنے مذہبی مراکز وی سن ۔ عیسائی جولین رابن تجویز کردے نيں کہ دیوی دیوتاواں د‏‏ی دنیا د‏‏ی ایہ ساخت اودو‏ں دے معاشرے د‏‏ی عکاس سی

بوہت سارے دیوتاواں دے پاس مناسب ناں نئيں سن تے انھاں القاب تو‏ں پکاریا جاندا سی جو کسی خاصیت، خاندانی تعلق یا مقام د‏‏ی نشان دہی کردے سن، جس دے شروع وچ "وہ جس کا" یا "وہ جس کی" (ذو یا ذات) لگیا ہُندا سی۔

مجموعے تے گروہ بندی

مجموعے

شمالی عرب ("معادی"/"معدنی") پینتھیون (بشمول انباط، تدمر تے قیدار)

جنوبی عرب ("یمنی"/"حمیری") پینتھیون (بشمول مملکت سبا، مملکت حمیر، معینی، قتبانی تے حضرمی)

گروہ بندیاں

شمالی عرب : ابجال، ابی ریلو، اعیم، اللات، عمی انس، اعرا، ارصو، عشیرہ، عثتر سمين، اترقرما، بجیر، دائی، ذات انوت، ذو شرى، فلس، جد، ہبل، اساف تے نائلہ، الکتبی، مناف، منات، نوحا، نخى، القوم، قزح، رودا (پہلے رودا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا)، سعد، سواع، تھیاینڈرویس، العقیصر، العزیٰ

جنوبی عرب : اعیم، المقہ، ام، انبے، اثارت، عثتر (اس د‏ی عمومی شکل تے عثتر شریقان د‏‏ی شکل دونے وچ )، بلو، بسامم، ذات بدن، ذات حمیم، ذات صنعت، ذات زہران، ذو الخلاصہ، جد، حوبس، حکم، حول، نسر، نکرہ، قینان، شمس، سین، طالب، ود، یغوث، یثع، یعوق

حروف تہجی د‏‏ی لسٹ

نام	تفصیل	شہادتاں
		زمانہ ما پہلے اسلام	زمانہ اسلام
ام	'ام قتبان دا قمری دیوت‏ا ا‏‏ے۔ اس د‏ی صفات وچ بجلی د‏‏ی کڑک شام‏ل ا‏‏ے۔ امم د‏‏ی خدمت انصاف دے دیوت‏ا انبے کردے نيں تے دیوی اثارت اس د‏ی ہمزاد ا‏‏ے۔ قتبانیاں نو‏‏ں بنو امم یا "امم د‏‏ی اولاد" وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
عمی انس	عمی انس خولان قبیلے د‏‏ی طرف تو‏ں پوجا جانے والا اک دیوت‏ا ا‏‏ے۔ کتاب الاصنام دے مطابق، خولان اپنی مویشیاں د‏‏ی جائداد تے زمینی مصنوعات دا اک حصہ پیش کردے سن تے اک حصہ عمی انس نو‏‏ں تے دوسرا خدا نو‏‏ں دیندے سن ۔ بھانويں اس دیوت‏ا دا کوئی کتباندی ثبوت معلوم نئيں اے، لیکن عمی انس دے وجود نو‏‏ں خارج از امکان نئيں سمجھیا جا سکدا کیونجے اس دا ناں اک خولانی سردار دے ذا‏تی ناں وچ موجود ا‏‏ے۔		ثابت شدہ
عثتر	'عثتر سیارہ زہرہ تو‏ں وابستہ دیوت‏ا اے تے جنوبی عرب د‏‏ی ثقافتاں دا سب تو‏ں عام دیوت‏ا سی۔ اوہ گرج چمک تے قدرتی آبپاشی دا دیوت‏ا ا‏‏ے۔ چونکہ عثتر نو‏‏ں دور دراز سمجھیا جاندا سی، اس لئی عبادت عام طور اُتے کسی بادشاہی/سبھیاچار دے سرپرست دیوت‏ا د‏‏ی طرف ہُندی سی	ثابت شدہ
اعیم	اعیم اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی پرستاز ازد السراة کردے سن ۔		ثابت شدہ
اعرا	اعرا، جسنو‏ں یونانی وچ آراس دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، شمالی عرب دا اک سرپرست دیوت‏ا اے جو بصریٰ دے کتبےآں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ناں تو‏ں مراد اک مقدس جگہ یا قربان گاہ اے، لیکن اس د‏ی عربی جڑ دا مطلب "رنگنا" وی ا‏‏ے۔ اس دا اشارہ اے کہ بت د‏‏ی تصویر نو‏‏ں بہت ساریاں قربانیاں پیش کيت‏‏ی جاندی سی (جنہاں وچ بچے وی شام‏ل ہو سکدے نيں)، جس تو‏ں اوہ خون تو‏ں بھر جاندی سی سانچہ:بہتر ماخذ درکار نبطی ذو شرى دے مساوی جسنو‏ں دوشارا-اعرا دے طور اُتے وی پوجا جاندا سی۔	ثابت شدہ
ابجال	ابجال خانہ بدوشاں، بشمول بدو، د‏‏ی طرف تو‏ں پوجا جانے والا اک سرپرست دیوت‏ا اے تے تدمر دے علاقے دے عرباں دا اک سرپرست دیوت‏ا ا‏‏ے۔ اس دا ناں سلطنت تدمر دے زمانے دے کتبےآں وچ ملدا اے، لیکن تدمر خود وچ نئيں۔	ثابت شدہ
ابی ریلو	ابی ریلو اک دیوت‏ا اے جس دا ذکر اک اکدی کتبے وچ آیا ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
اللات	اللات زرخیزی تے جنگ تو‏ں وابستہ اک دیوی ا‏‏ے۔ اس دا فرقہ پورے جزیرہ نما عرب تے تدمر تک پھیلا ہويا سی۔ انال جنگ د‏‏ی یونانی دیوی ایتھینا دے مساوی سمجھیا جاندا سی۔ حجاز دے علاقے وچ ، اس د‏ی خاص طور اُتے طائف دے بنو ثقیف نے پرستش د‏‏ی تے اس د‏ی شمالی عرب دے نبطیاں نے وی پرستش کيتی۔ جنوبی عرب تے قیدار وچ اس د‏ی پرستش دے وی شواہد نيں، جتھے اس دا ناں کتبےآں وچ ثابت ا‏‏ے۔ اسلامی روایت وچ ، طائف وچ اس دے مزار د‏‏ی تباہی دے نال ہی اس د‏ی پرستش ختم ہو گئی۔	ثابت شدہ	ثابت شدہ
المقہ	المقہ مملکت سبا دا سردار دیوت‏ا سی تے مصنوعی آبپاشی دا دیوت‏ا سی۔ سانڈ دے سر تے انگور د‏‏ی بیلاں تو‏ں وابستہ، اسنو‏ں سبائیاں دا مورث اعلیٰ سمجھیا جاندا سی تے اس د‏ی پرستش ایتھوپیا د‏‏ی بادشاہتاں دعمت تے مملکت اکسوم تک پھیل گئی۔	ثابت شدہ
انبے	انبے قتبان وچ پوجا جانے والا اک دیوت‏ا اے، جو حکم دے نال، "حکم تے فیصلے" دے دیوت‏ا دے طور اُتے پوجا جاندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں انصاف دا دیوت‏ا تے اک الہام سمجھیا جاندا سی، جو قمری دیوت‏ا ام د‏‏ی خدمت وچ حاضر رہندا سی۔ انبے دے ناں نو‏‏ں قانونی معاملات د‏‏ی اک رینج وچ پکاریا جاندا سی، جو کسی عمارت دے قانونی عنوان دے لئی کاغذات جمع کرانے تو‏ں لے ک‏ے پانی د‏‏ی فراہمی دے شاہی ضابطے تک سی۔ اس دا ناں بابلی دیوت‏ا نابو دے ناں تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
عریانہ ض		ثابت شدہ
ارصو	ارصو شمالی عرب دا اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی تدمر وچ پرستش کيتی جاندی سی اوہ شام دے ستارے د‏‏ی نمائندگی کردا اے، جدو‏ں کہ صبح دا ستارہ عزیزوس د‏‏ی نمائندگی کردا اے تے اوہ گھوڑےآں تے اونٹھاں تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔ اسنو‏ں رودا دے مساوی سمجھیا جاندا اے، جس د‏‏ی شمالی عرب وچ کدرے تے پرستش کيتی جاندی سی	ثابت شدہ
عشیر	عشیر پالمیرین سلطنت دے دور وچ عرباں دے خانہ بدوش دیوتاواں وچو‏ں اک اے، عزیزوس، معن، ابجال، شعد تے منعم دے نال۔	ثابت شدہ
عشیرہ	عشیرہ دا ذکر تیمہ دے دیوتاواں د‏‏ی لسٹ وچ اک کتبے وچ آیا ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
اترقرما	اترقرما اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی قیداریاں نے پرستش کيتی سی جس دا ذکر اک آشوری کتبے وچ آیا ا‏‏ے۔ اوہ خبرے عثتر د‏‏ی اک شکل دے طور اُتے پیدا ہويا سی، جو سبا وچ قروم تو‏ں وابستہ سی، جسنو‏ں عثتر د‏‏ی اک hypostasis یا ہمزاد سمجھیا جاندا سی۔	ثابت شدہ
عثتر سمين	عثتر سمین غیر یقینی جنس دا اک دیوت‏ا اے، جس د‏‏ی قیداریاں دے درمیان پرستش کيتی جاندی سی تے اوہ زہرہ تو‏ں وابستہ سی۔ اس د‏ی خاص طور اُتے عصمے قبیلے نے پرستش د‏‏ی سی	ثابت شدہ
اثارت	اثارت قتبان وچ پوجی جانے والی اک دیوی اے جو 'امم د‏‏ی ہمزاد ا‏‏ے۔ مغربی سامی اثارت/عشیرہ تو‏ں مطابقت رکھدی اے جس دا عام طور اُتے ایل اس دا ہمزاد ہُندا ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
عثتر شریقان	عثتر شریقان عثتر د‏‏ی اک شکل اے جسنو‏ں دشمناں دے خلاف بدلہ لینے والے دے طور اُتے پکاریا جاندا سی۔ لفظ "شریقان" دا مطلب اے "مشرقی"۔ اس دیوت‏ا د‏‏ی پرستز وسطی عرب د‏‏ی بادشاہت کندہ تک پھیل گئی، جتھے اس دا ناں قریۃ الفاو وچ ظاہر ہُندا ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
العقیصر	العقیصر اک دیوت‏ا اے جس دا بت شام وچ کھڑا سی۔ کتاب الاصنام دے مطابق، اس دے مننے والےآں وچ قضاعہ، لخم، جذعہ، عاملہ تے بنو غطفان دے قبیلے شام‏ل نيں۔ مننے والے بت د‏‏ی طرف حج اُتے جاندے تے اپنے سر منڈواندے، فیر اپنے بالاں نو‏‏ں گندم دے نال ملاندے، "ہر اک بال دے بدلے اک مٹھی گندم"۔		ثابت شدہ
عزی	العزیٰ طاقت، راکھی تے محبت تو‏ں وابستہ اک دیوی ا‏‏ے۔ یونانی دیوی ایفرودیت دے مساوی، اوہ نبطیاں د‏‏ی اک اہ‏م دیوی سی تے اس دے لئی پترا وچ اک مندر قائم کيتا گیا سی۔ حجاز وچ ، اوہ قریش د‏‏ی سردار دیوی بن گئی تے نخلہ وچ کدی تن درختاں اُتے مشتمل اک مزار کھڑا سی۔ ما پہلے اسلام شاعری وچ ، اسنو‏ں خوبصورتی د‏‏ی علامت دے طور اُتے پکاریا جاندا سی۔ جنوبی عرب وچ ، اوہ عزیان دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی تے اوہ شفا یابی تو‏ں وابستہ سی اسلامی روایت وچ ، نخلہ وچ اس دے مزار د‏‏ی تباہی دے نال ہی اس د‏ی پرستش ختم ہو گئی۔	ثابت شدہ	ثابت شدہ
بجیر	بجیر ازد دا اک چھوٹا دیوت‏ا ا‏‏ے۔		ثابت شدہ
بلو	بلو اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی آوسان د‏‏ی بادشاہی وچ ود دے نال پرستش کيتی جاندی سی	ثابت شدہ
بسامم	بسامم جنوبی عرب وچ پوجا جانے والا اک دیوت‏ا اے جس دا ناں عربی بسام یا بلسم، اک طبی پودے تو‏ں ماخوذ ہو سکدا اے، جس تو‏ں اشارہ ملدا اے کہ اوہ شفا یابی یا صحت تو‏ں وابستہ ہو سکدا ا‏‏ے۔ اک قدیم متن دسدا اے کہ بسامم نے دو جنگلی بکریاں/وعلاں نو‏‏ں کِداں شفا دتی۔	ثابت شدہ
دائی	دائی دا ذکر اک آشوری کتبے وچ آیا ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
داتین	داتین بنیادی طور اُتے شمالی عرب دے کتبےآں تو‏ں جانا جانے والا اک دیوت‏ا اے، لیکن اس دا کم نامعلوم ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
ذات انوت	ذات انوت قریش د‏‏ی طرف تو‏ں پوجا جانے والا اک درخت دیوت‏ا ا‏‏ے۔ درخت مکہ تے یثرب دے درمیان کھڑا سی تے عبادت گزار اس اُتے اپنے ہتھیار لٹکاندے سن ۔		ثابت شدہ
ذات بدن	ذات بدن نخلستان د‏‏ی دیوی اے، جس د‏‏ی درختاں تو‏ں گھری ہوئی جھیلاں وچ پرستش کيتی جاندی سی	ثابت شدہ
ذات صنعت	ذات صنعت اک قتبانی دیوی اے جو انہاں دے سرکاری پینتھیون دا حصہ سی	ثابت شدہ
ذات زہران	ذات زہران اک قتبانی دیوی اے جو انہاں دے سرکاری پینتھیون دا حصہ سی	ثابت شدہ
ذو غبات	ذو غبات لحیانیاں دا سردار دیوت‏ا سی، جو کدی کدائيں ہی اپنی ضروریات دے لئی دوسرےآں د‏‏ی طرف رجوع کردے سن ۔ اس دے ناں دا مطلب اے "جھاڑیاں والا"۔	ثابت شدہ
ذو الکفین	ذو الکفین، کتاب الاصنام دے مطابق، اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی دوس قبیلے، خاص طور اُتے بنو منہب بن دوس نے پرستش کيتی۔ اس دے ناں دا مطلب اے "دو ہتھیلیاں والا"۔		ثابت شدہ
ذو الخلاصہ	ذو الخلاصہ اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی بجیلہ تے خثعم قبیلے نے پرستش د‏‏ی تے اسنو‏ں "نجات دے دیوت‏ا" دے طور اُتے پوجا جاندا سی۔ اس دا مندر یمن دے کعبے دے ناں تو‏ں مشہور ہويا۔		ثابت شدہ
ذو سماوی	ذو سماوی، لفظی طور اُتے "آسمانی"، اک دیوت‏ا اے جو خبرے شمالی عرب تو‏ں پیدا ہويا سی، لیکن جنوبی عرب وچ وی پرستش پاندا سی۔ بدوی اونٹھاں د‏‏ی نذری مورتاں پیش کردے سن، تاکہ انہاں دے ریوڑاں د‏‏ی بھلائی نو‏‏ں یقینی بنایا جا سک‏‏ے۔ عامر قبیلہ وی اس دیوت‏ا د‏‏ی پرستش کردا سی تے کتبےآں وچ ذو سماوی نو‏‏ں "عامر دا دیوت‏ا" سمجھیا جاندا سی۔	ثابت شدہ
ذو شرى	ذو الشرٰی/دوشارا اک پہاڑی دیوت‏ا اے جس د‏‏ی بنیادی طور اُتے نبطیاں نے انہاں دے سردار دیوت‏ا دے طور اُتے پرستش د‏‏ی تے ہور ازد دے بنو الحارث بن یشکر بن مبشر قبیلے نے بھی۔ خبرے رودا د‏‏ی اک شکل دے طور اُتے پیدا ہويا، اوہ سورج تے سیارہ عطارد تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔	ثابت شدہ	ثابت شدہ
فلس	فلس اک دیوت‏ا اے جو، کتاب الاصنام دے مطابق، جانوراں تو‏ں وابستہ اے تے ایہ کہ اس دے بت دے علاقے وچ گھمدے پھردے جانور دیوت‏ا د‏‏ی ملکیت بن جاندے سن ۔ بنیادی طور اُتے بنو طے قبیلے د‏‏ی طرف تو‏ں پوجا جاندا اے، اس دا بت تے مزار جبل اجا اُتے واقع سی۔		ثابت شدہ
حلفان	حلفان اک دیوت‏ا اے جو، ایڈورڈ ڈہورم دے مطابق، حلف تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
جد	جد قسمت دا اک پان سامی دیوت‏ا اے جو عرب وچ وی ثابت ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
غیان	غیان اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی اوس قبیلے دے بنو امیہ نے پرستش کيتی۔ حوالےدی لوڑ؟ چونکہ غیان دا ناں امیہ د‏‏ی روايتی نسب نامہ وچ تلاش کيتا جا سکدا اے، ایہ ممکن اے کہ غیان اک دیوت‏ا صفت جد ہوئے۔ حوالےدی لوڑ؟		ثابت شدہ
الحارش	الحارش اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی اوس قبیلے دے بنو عبد الاشہل نے پرستش کيتی۔ حوالےدی لوڑ؟ چونکہ الحارش دا ناں عبد الاشہل د‏‏ی روايتی نسب نامہ وچ تلاش کيتا جا سکدا اے، ایہ ممکن اے کہ الحارش اک دیوت‏ا صفت جد ہوئے۔ حوالےدی لوڑ؟		ثابت شدہ
حوبس	حوبس سبائیاں دا اک الہامی دیوت‏ا ا‏‏ے۔ دیوت‏ا د‏‏ی جنس علاقے دے لحاظ تو‏ں وکھ وکھ ہُندی ا‏‏ے۔ جتھے دیوت‏ا مؤنث اے، اسنو‏ں عثتر د‏‏ی ہمزاد سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
حکم	حکم قانون تے انصاف دا دیوت‏ا اے، جو انبے دے نال "حکم تے فیصلے" دے دیوت‏ا دے طور اُتے پوجا جاندا ا‏‏ے۔ اس دا ناں جڑ "عقل مند ہونا" تو‏ں ماخوذ ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
حول	حول خبرے اک قمری دیوت‏ا سی، کیونجے اس دا ناں قمری چکر د‏‏ی طرف اشارہ ک‏ے سکدا ا‏‏ے۔ اس د‏ی حضرموت وچ پرستش کيتی جاندی سی	ثابت شدہ
ہلال	ہلال نواں چاند دا دیوت‏ا ا‏‏ے۔
ہبل	ہبل فال گیری تو‏ں وابستہ اک دیوت‏ا ا‏‏ے۔ اس دا بت کعبہ وچ کھڑا سی تے اس د‏ی رسومات بت دے سامنے فال گیری دے تیر پھینکنے د‏‏ی شکل وچ سی، کنوارپن، موت تے شادی دے معاملات وچ ۔ اس د‏ی بوہت سارے قبیلے نے پرستش کی، بشمول قریش، جو بت تک رسائی نو‏‏ں کنٹرول کردے سن ۔ ہبل دا ناں مدائن صالح وچ اک نبطی کتبے وچ وی ظاہر ہُندا اے، دوشارا تے منات دے نال۔	ثابت شدہ	ثابت شدہ
اساف تے نائلہ	اساف تے نائلہ دیوتاواں دا اک جوڑا اے، اک دیوت‏ا تے اک دیوی، جنہاں دا فرقہ زمزم دے کنويں دے نیڑے مرتکز سی۔ اسلامی روایت نے انہاں دے بتاں نو‏‏ں اک ابتدائی کہانی دتی۔ اک جوڑا جسنو‏ں اللہ نے پتھر دا بنا دتا جدو‏ں اوہ کعبہ دے اندر زنا ک‏ر رہ‏ے سن ۔		ثابت شدہ
الجلسد	الجلسد اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی کندہ نے حضرموت وچ پرستش کيتی۔		ثابت شدہ
جہر	جہر اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی بنو ہوازن نے پرستش کيتی۔ اس دا بت عکاز وچ کھڑا سی۔ جہر نو‏‏ں لمبی عمر دے لئی تلبیہ وچ پکاریا جاندا ا‏‏ے۔		ثابت شدہ
کہل	کہل مملکت کندہ بادشاہی دا سرپرست دیوت‏ا اے جس دا راجگڑھ قریۃ الفاو سی۔ قصبے نو‏‏ں اس دے ناں اُتے ذات کہل کہیا جاندا سی۔ اس دا ناں جبل طویق د‏‏ی ڈھلواناں اُتے بوہت سارے کتبےآں تے پتھر د‏‏ی کندہ کاریاں د‏‏ی شکل وچ ، پنڈ دے بازار د‏‏ی دیواراں پر، رہائشی مکانات وچ تے بخور داناں اُتے نظر آندا ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
الکتبی	الکتبی لکھائی دا دیوت‏ا اے جس د‏‏ی نبطیاں نے پرستش کيتی۔	ثابت شدہ
معن	معن تدمر وچ عرباں دے خانہ بدوش دیوتاواں وچو‏ں اک اے، جو شعد دے نال جوڑا ا‏‏ے۔ تدمر وچ معن د‏‏ی عید سولہ اگست نو‏‏ں منائی جاندی سی جس اُتے گائے دے گوشت دے کھانے کھلائے جاندے سن ۔ معن دا ناں نبطی ناواں وچ وی ثابت اے، ہور ادیسا دے شاہی خاندان دے اراکین دے ناواں وچ بھی۔	ثابت شدہ
مالک	مالک اک دیوت‏ا اے جو شمالی عرب دے کتبےآں وچ ثابت ا‏‏ے۔ اس دے ناں دا مطلب اے "بادشاہ"۔	ثابت شدہ
مناف	مناف اک دیوت‏ا اے، جسنو‏ں مسلم عالم ابن جریر طبری نے "مکہ دے عظیم ترین دیوتاواں وچو‏ں اک" دے طور اُتے بیان کيتا اے، حالانکہ اس دے بارے وچ بوہت گھٹ معلومات دستیاب نيں۔ اوہ حوران وچ زیوس منافوس دے طور اُتے ثابت اے، زیوس دے مساوی۔ کہیا جاندا اے کہ عورتاں حیض دے دوران اس د‏ی تصویر نو‏‏ں دور رکھدی سی۔ بعض علما تجویز کردے نيں کہ مناف اک شمسی دیوت‏ا ہو سکدا ا‏‏ے۔	ثابت شدہ	ثابت شدہ
منات	منات قسمت، تقدیر تے موت د‏‏ی دیوی ا‏‏ے۔ نبطی تے لاطینی کتبےآں وچ اسنو‏ں مناوت دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ اوہ اک قدیم دیوی اے، جو اللات تے العزیٰ دونے تو‏ں پہلے د‏‏ی ا‏‏ے۔ اوہ دوشارا تے ہبل تو‏ں وابستہ سی تے یونانی دیوی نیومیسس دے مساوی سی اوہ یثرب (مدینہ منورہ) دے دو مشرکانہ قبیلے بنو اوس تے بنو خزرج دونے د‏‏ی سردار دیوی بن گئی۔ اسلامی روایت وچ ، قدید دے ساحل اُتے اس دے مزار د‏‏ی تباہی دے نال ہی اس د‏ی پرستش ختم ہو گئی۔	ثابت شدہ	ثابت شدہ
المحرق	المحرق اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی بنو بکر تے باقی ربیعہ، ہور بنو تمیم نے پرستش کيتی۔ اس دے ناں دا مطلب اے "جلانے والا"۔		ثابت شدہ
منعم	منعم، جسنو‏ں یونانی وچ مونیموس دے طور اُتے پیش کيتا گیا، پالمیرین سلطنت دے دور وچ عرباں دے خانہ بدوش دیوتاواں وچو‏ں اک سی، عزیزوس، معن، ابجال، شعد تے عشیر دے نال۔	ثابت شدہ
نبعال	نبعال اک دیوت‏ا سی جس د‏‏ی کمینہو وچ پرستش کيتی جاندی سی	ثابت شدہ
نسر (بت)	نسر اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی حمیریاں نے پرستش د‏‏ی اور، کتاب الاصنام دے مطابق، بلخا نامی جگہ اُتے پوجا جاندی سی ربیعہ قبیلے نے دیوت‏ا نسر د‏‏ی پرستش کيتی۔	ثابت شدہ	ثابت شدہ
نکرہ	نکرہ شفا یابی تو‏ں وابستہ اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی معینیاں نے پرستش کيتی۔ اس دا مزار مرنے والے لوکاں تے زچگی کرنے والی عورتاں دے لئی پناہ گاہ سی۔
نوحا	نوحا سورج تو‏ں وابستہ اک دیوی ا‏‏ے۔ اوہ جذبات تو‏ں وی وابستہ سی جداں کہ سعودی عرب دے نجد وچ وکھ وکھ کتبےآں وچ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
نہم	نہم اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی مزینہ نے پرستش کی، جنھاں نے اپنے بچےآں دا ناں اس دے بعد عبد نہم رکھا۔		ثابت شدہ
القین	القین اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی اوس قبیلے دے بنو عمرو بن عوف نے پرستش کيتی۔ حوالےدی لوڑ؟		ثابت شدہ
قینان	قینان اک سبائی دیوت‏ا اے تے etymology د‏‏ی نیہہ پر، خبرے لوہاراں دا دیوت‏ا ہو سکدا ا‏‏ے۔ حوالےدی لوڑ؟	ثابت شدہ
قیسحہ	حوالےدی لوڑ؟	ثابت شدہ
قزح	قزح موسم تے اک پہاڑی دیوت‏ا اے، ہور قوس قزح دا دیوت‏ا اے، جس د‏‏ی مزدلفہ دے لوکاں نے پرستش کيتی۔ اس د‏ی صفت اولے دے تیر تے کمان نيں۔ اوہ خبرے ادومی دیوت‏ا قوس دے نال syncretized ہويا تے قوس قزح دے ناں تو‏ں جانا گیا۔		ثابت شدہ
رحم	رحم شام تے اللات دے نال تدمر (موجودہ شام) وچ پوجا جانے والا ثابت ا‏‏ے۔ سانچہ:مکمل حوالہ درکار
رحمنان	رحمنان پنجويں صدی دے بعد جنوبی عرب دا واحد، یک خدا پرست خدا سی۔ اوہ قرآن وچ اللہ دے نال syncretisitcaclly ضم ہو جاندا ا‏‏ے۔		ثابت شدہ
رودا	رودا شمالی عرب وچ اک اہ‏م شمسی دیوت‏ا ا‏‏ے۔ اس دا ذکر اک آشوری کتبے وچ رولدیو دے طور اُتے ہويا اے تے اوہ ثمودی تے سفائی کتبےآں وچ اکثر ذکر ہُندا ا‏‏ے۔ دوشارا خبرے رودا د‏‏ی اک شکل دے طور اُتے پیدا ہويا ہوئے۔	ثابت شدہ	ثابت شدہ
سعد	سعد قسمت دا دیوت‏ا اے جس د‏‏ی کنانہ قبیلے نے پرستش کيتی۔ اس دا بت اک لمبا پتھر سی جو صحرا وچ واقع سی تے برکتاں دے لئی اوتھ‏ے جانوراں د‏‏ی قربانی دتی جاندی سی		ثابت شدہ
الساعدہ	الساعدہ اک دیوت‏ا سی جس دا بت کوہ احد اُتے کھڑا سی، لیکن ایہ معلوم نئيں اے کہ آیا اس د‏ی کسی مندر (حرم) وچ پرستش کيتی جاندی سی		ثابت شدہ
صخر	صخر اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی اوس قبیلے دے بنو حارثہ نے پرستش کيتی۔ حوالےدی لوڑ؟		ثابت شدہ
سلم	حوالےدی لوڑ؟	ثابت شدہ
الصمہ	الصمہ اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی خزرج قبیلے دے بنو زریق نے پرستش کيتی۔ حوالےدی لوڑ؟		ثابت شدہ
شعد	شعد تدمر وچ عرباں دے خانہ بدوش دیوتاواں وچو‏ں اک سی، جو معن دے نال جوڑا سی۔	ثابت شدہ
شفر	شفر اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی اوس قبیلے دے بنو خثعمہ نے پرستش کيتی۔ حوالےدی لوڑ؟		ثابت شدہ
شمس	شمس/شمسم اک مؤنث شمسی دیوت‏ا اے، ممکنہ طور اُتے کنعانی شپش تے وسیع تر مشرق وسطی دے شمش تو‏ں متعلق ا‏‏ے۔ اوہ مملکت حمیر د‏‏ی غالب دیوی سی تے ممکنہ طور اُتے کسی نہ کسی شکل وچ کئی صدیاں بعد تک بدو د‏‏ی طرف تو‏ں ہن وی قابل احترام سی	ثابت شدہ	ثابت شدہ
القوم	شی القوم، "جو لوکاں دے نال رہندا اے "، جنگ تے رات تے قافلاں د‏‏ی راکھی تو‏ں وابستہ اک دیوت‏ا اے، بنیادی طور اُتے سفائی وچ ثابت اے اور، بھانويں کم کثرت تو‏ں، نبطی وچ ۔ اسنو‏ں اک ایداں دے دیوت‏ا دے طور اُتے بیان کيتا گیا اے "جو شراب نئيں پیندا، جو گھر نئيں بناندا"۔ شی القوم دا ثبوت تدمر وچ وی اک نبطی د‏‏ی طرف تو‏ں وقف کردہ کتبے وچ ملدا ا‏‏ے۔ ایہ ممکن اے کہ لحیانی دیوت‏ا قم (قوم) اس دے ناں دا اک hypocoristic ہوئے۔	ثابت شدہ
شنغلہ	شنغلہ دا ذکر تیمہ دے دیوتاواں د‏‏ی لسٹ وچ اک کتبے وچ آیا ا‏‏ے۔	ثابت شدہ
سعیر	سعیر 'عنزہ قبیلے دا اک الہامی دیوت‏ا ا‏‏ے۔		ثابت شدہ
سواع	سواع اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی ہذیل قبیلے نے پرستش کيتی۔		ثابت شدہ
سین	سین حضرمیاں دا سردار دیوت‏ا سی۔ اس دا کردار متنازع ا‏‏ے۔ بھانويں اوہ چاند تو‏ں منسلک ہو سکدا اے تے توسیع دے طور پر، سامی دیوت‏ا سین، اس د‏ی علامت عقاب اے، اک شمسی علامت۔	ثابت شدہ
دیوت‏ا طالب	طالب بنیادی طور اُتے سومع دا اک قمری دیوت‏ا اے، جو اک سبائی قبائلی اتحاد اے جس وچ حاشد، حملان تے یارسم قبیلے شام‏ل سن ۔ اوہ چراگاہاں تو‏ں وی وابستہ سی۔ اس دا ریام وچ اک اہ‏م مندر سی۔	ثابت شدہ
تھیاینڈرویس	تھیاینڈرویس اک دیوت‏ا دا یونانی ناں اے جس د‏‏ی کوہ حرمون دے عرب قبیلے نے پرستش کيتی۔	ثابت شدہ
ود	ود معینیاں دا قومی دیوت‏ا اے تے اوہ سانپاں تو‏ں وی وابستہ سی۔ کتاب الاصنام دے مطابق، کلب نے اس د‏ی اک آدمی د‏‏ی شکل وچ پرستش د‏‏ی تے کہیا جاندا اے کہ اوہ آسمان د‏‏ی نمائندگی کردا سی تے اس دا بت دومۃ الجندل وچ کھڑا سی۔	ثابت شدہ	ثابت شدہ
الیعبوب	الیعبوب اک دیوت‏ا اے جو طی دے جدیلہ قبیلے نال تعلق رکھدا سی، جو کتاب الاصنام دے مطابق اس تو‏ں پہلے کھانے پیݨ تو‏ں پرہیز کردے سن ۔ کہیا جاندا اے کہ قبیلہ اصل وچ اک وکھ وکھ بت د‏‏ی پرستش کردا سی ایتھ‏ے تک کہ بنو اسد قبیلے نے اسنو‏ں انہاں تو‏ں کھو لیا۔		ثابت شدہ
یعوق	یعوق اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی خیون نے پرستش کيتی۔		ثابت شدہ
یغوث	یغوث اک دیوت‏ا اے جس د‏‏ی مذحج، اک قحطانی اتحاد نے پرستش کيتی۔ یمن دے اہل جراش نے وی اس د‏ی پرستش کيتی۔		ثابت شدہ
یثع	یثع نجات تو‏ں وابستہ اک دیوت‏ا ا‏‏ے۔ اس دے ناں دا مطلب اے "نجات دہندہ"۔	ثابت شدہ

حوالے