ایرانی تقویم

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ایرانی تقویم.png


ایرانی تقویم یاں ایرانی کلینڈر نوں تقویم ھجری شمسی یاں سالنمای ھجری خورشیدی وی آکھئیا جاندا اے ۔ ایہہ ایران تے افغانستان دا سرکاری کیلنڈر اے تے گریگوری کیلنڈر دے مقابلے چ سورج نال بہتر مطابقت رکھدا اے ۔


ایران اینہاں پرانیاں رہتلاں چوں اک اے ، جنہاں نے چند دی بجائے سورج تے انحصار کر دے ہوئے اپنا کیلنڈر بنائیا ۔ اس کیلنڈر چ اتلے ادھ کرے ( شمالی نصف کرہ) چ بہار دا پہلا دن سال دا وی پہلا دن ہندا اے ، جہڑا 21 مارچ نوں ہندا اے جسنوں نوروز وی آکھئیا جاندا اے ۔ سال دے پہلے 6 مہینے لگاتار 31 دناں دے ہندے نیں تے اس دے بعد 5 مہینے 30 دناں دے ہندے نیں ۔ بارواں تے آخری مہینا 29 دناں داہندا اے پر لیپ سال چ ایہہ 30 دناں دا ہندا اے ۔

علم نجوم دے باراں برج اصل چ ایرانی کیلنڈر دے مہینےآں دے دری بولی چ ناں نیں ۔


ایرانی کیلنڈر اصل چ جلالی کیلنڈر دی نویں شکل اے جسنوں عمر خیام تے اسدے ساتھیاں نے سلطان جلال الدین ملک شاہ اول سلجوقی(1072ء -1092ء) دے کہن تے بنائیا سی ۔ سلطان جلال الدین ملک شاہ اول دے ناں تے اس کیلنڈر دا ناں جلالی کیلنڈر رکھئیا گئیا سی ۔ تے ایہہ 15 مارچ 1079ء نوں نافذ کیتا گئیا سی ۔ عمر خیام نے رسدگاہ چ تحقیق نال دریافت کیتا کہ زمین دا سورج دے دوالے چکر 365.24219858156 دناں چ پورا ہندا اے ۔ اس دا ایہہ نتیجہ اج وی اعشاریہ دے بعد 6 ہندسیاں تک صحیح منئیا جاندا اے ۔اس پیمائش نال 5500 سالاں چ صرف اک گھینٹے دی غلطی ہندی اے جدوں کہ گریگوری کیلنڈر جہڑا 4 صدیاں مگروں یورپ چ ورتئیا جانا شروع ہوئیا ، اس چ 3300 دناں چ پورے اک دن دی غلطی ہون دی گنجائش اے ۔