اینیئدا (یوکرینی نظم)

اینیئدا

کوٹلیاریوسکی دی "اینیئدا" دا پہلا ایڈیشن، 1798
لکھاری	ایوان کوٹلیاریوسکی
اصل عنوان	Енеїда
ترجمہ کرن آلے	بوہدَن میلنیك
دیس	روسی سلطنت کینیڈا
بولی	یوکرینی
صنف	مزاحیہ تقلید، نظم
چھاپن آلے	مکسم پارپورا (یوکرینی، پہلا ایڈیشن) باسیلیئن پریس (انگریزی، مکمل ایڈیشن)
تریخ اشاعت	1798 (پہلے 3 حصے) (مکمل)
تریخ اشاعت اردو	1933 (پہلی اشاعت) (مکمل)
صفے	279
آئی ایس بی این	978-0921-5-3766-3

اینیئدا (یوکرینی : [ɛnɛˈjidɐ]) (Eneida) یوکرینی زبان وچ لکھی گئی اک مزاحیہ (برلیسک) نظم اے، جیہڑی 1798 وچ ایوان کوٹلیاریوسکی نے تخلیق کیتی۔ ایہ نظم یوکرینی ادب دی تاریخ وچ انتہائی اہم مقام رکھدی اے تے اسے جدید یوکرینی ادب دی شروعات سمجھیا جاندا اے۔ "اینیئدا" دراصل قدیم رومی شاعر ورجل دی شہرہ آفاق رزمیہ نظم اینیئدا (Aeneid) دا اک طنزیہ تے مزاحیہ روپ اے۔ کوٹلیاریوسکی نے اس کہانی نوں یوکرینی ثقافت تے سماج دے مطابق ڈھال کے پیش کیتا۔

پلاٹ

نظم دا مرکزی کردار اینیاس اے، جیہڑا ٹرواہ دی تباہی توں بعد اپنی قوم نوں لے کے نئی سرزمین دی تلاش وچ نکلدا اے۔ کوٹلیاریوسکی نے اس کہانی نوں مزاحیہ انداز وچ پیش کیتا، جتھے کرداراں نوں یوکرینی قزاقاں دی شکل وچ دکھایا گیا اے۔

ادبی خصوصیات

• برلیسک انداز، جس وچ سنجیدہ موضوع نوں مزاحیہ انداز وچ بیان کیتا جاندا اے
• مقامی زبان تے بول چال دا استعمال
• یوکرینی ثقافت، روایتاں تے رسم و رواج دی عکاسی
• طنز تے مزاح دے ذریعے سماجی تنقید

ادبی اہمیت

"اینیئدا" نوں جدید یوکرینی ادب دی بنیاد سمجھیا جاندا اے۔ ایہ پہلی وڈی تخلیق سی جیہڑی مکمل طور اُتے عوامی یوکرینی زبان وچ لکھی گئی، جیہڑی اس توں پہلے ادبی سطح اُتے عام نہیں سی۔

اثر تے ورثہ

ایوان کوٹلیاریوسکی دی ایہ نظم یوکرینی قومی شناخت دی تشکیل وچ اہم کردار ادا کردی اے۔ ایہ نہ صرف ادبی میدان وچ بلکہ ثقافتی سطح اُتے وی یوکرین دی پہچان نوں مضبوط کرن وچ مددگار ثابت ہوئی۔

آج وی اینیئدا نوں یوکرینی ادب دی اک کلاسیکی تخلیق دے طور اُتے پڑھیا تے سراہیا جاندا اے۔

نظم دا اقتباس (شاہ مُکھی ترجمہ)

Еней був парубок моторний
І хлопець хоть куди козак،
На лихо здався він проворний،
Завзятіший од всіх бурлак۔

Но греки، як спаливши Трою،
Зробили з неї скирту гною،
Він، взявши торбу، тягу дав؛
Забравши деяких троянців،
Осмалених، як гиря، ланців،
П'ятами з Трої накивав۔

Він، швидко поробивши човни،
На синє море поспускав،
Троянців насадивши повні،
І куди очі почухрав۔

Но зла Юнона، суча дочка،
Розкудкудакалась، як квочка، —
Енея не любила — страх؛
Давно уже вона хотіла،
Його щоб душка полетіла
У пекло، щоб і дух не пах۔

اینیاس اک چست تے پھرتیلا جوان سی
تے ہر پاسے توں پورا قزاق سی،
مصیبت وچ وی اوہ بہت تیز نکلدا،
تے ہور سبھ توں ودھ دلیر سی۔

پر جدوں یونانیاں نے ٹروا نوں سڑ دتا،
تے اوہنوں مٹی دا ڈھیر بنا دتا،
اوہ نے تھیلا چکیا تے فوراً روانہ ہو گیا؛
کجھ ٹروجن نال لے کے،
جیہڑے سڑے ہوۓ لوہے ورگے سن،
اوہ ٹروا نوں پچھے چھوڑ کے نکل گیا۔

اوہ نے جلدی جلدی کشتیاں تیار کیتیاں،
تے اوہناں نوں نیلے سمندر وچ اُتار دتا،
ٹروجن بھر کے بٹھائے،
تے جدھر نظر گئی ادھر چل پیا۔

پر بری جونو، اوہ بدخو بیٹی،
مرغی وانگ کُکڑوں کُوں کردی رہی—
اوہ اینیاس نوں پسند نہیں کردی سی؛
کافی دیر توں اوہ چاہندی سی
کہ اوہ دی روح اُڑ جائے
تے دوزخ وچ جا کے مٹ جائے۔

—ایوان کوٹلیاریوسکی – اینیئدا