بدرالدین طیب جی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
بدرالدین طیب جی
BadruddinTyabji.jpg 

معلومات شخصیت
جم 10 اکتوبر 1844[۱]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
ممبئی ، بمبئی پریزیڈنسی
تاریخ وفات سنہ 1906 (61–62 سال)[۱][۲][۳]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of India.svg بھارت  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
جماعت انڈین نیشنل کانگرس  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو member of political party (P102) ویکی ڈیٹا پر
مناصب
صدر انڈین نیشنل کانگریس   خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو position held (P39) ویکی ڈیٹا پر
Fleche-defaut-droite-gris-32.png دادا بھائی نوروجی 
  Fleche-defaut-gauche-gris-32.png
عملی زندگی
مادر علمی لندن یونیورسٹی  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو educated at (P69) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ وکیل،  سیاست دان  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
تحریک ہندوستان د‏‏ی تحریک آزادی

بدرالدین طیب جی ( 10 اکتوبر 184418 نومبر 1939 ) اک برطانوی آزادی د‏‏ی تحریک دے اک ہندوستانی وکیل ، کارکن تے سیاست دان سن ۔ اوہ انگلینڈ جانے تے بیرسٹر بننے والے پہلے ہندوستانی سن ۔ [۴] اوہ ممبئی ہائی کورٹ دے پہلے بیرسٹر ہندوستانی جج سن ۔ اوہ انڈین نیشنل کانگریس دے تیسرے صدر تھے ۔ انڈین نیشنل کانگریس دے بانی ممبر تے پہلے مسلم صدر سن ۔ [۵]

زندگی[لکھو]

بدرالدین طیب جی سال 10 اکتوبر 1844 نو‏‏ں ممبئی دے اک بوہرا خاندان وچ پیدا ہويا سی ۔ انہاں دے والد دا ناں طیب علی بھمیہ تے والدہ دا ناں آمنہ سی۔ اس دے آبا و اجداد عرب دنیا تو‏ں آئے سن تے گجرات دے کھمبیات وچ تجارت شروع د‏‏ی تے بعد وچ ممبئی چلے گئے۔ [۴]

اس وقت ہندوستان وچ مسلماناں وچ انگریزی تعلیم نو‏‏ں اک لعنت سمجھیا جاندا سی۔ اس وقت بدرالدین دے والد نے اپنے ساتاں بچےآں نو‏‏ں ہور تعلیم دے لئی یورپ بھیج دتا سی۔ بدر الدین دا وڈا بھائی ، کمار الدین ، انگلینڈ تے ویلز وچ داخل ہونے والا پہلا ہندوستانی وکیل سی ، جس نے انہاں نو‏ں قانونی پیشہ وچ داخل ہونے د‏‏ی تحریک دی۔ [۶]

تعلیم[لکھو]

بچپن وچ ہی انہاں نے دادا مکھرا مدرسہ وچ اردو تے فارسی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی۔ اس دے بعد اس نے ممبئی دے ایلفن اسٹون اسکول (اب ایلفن اسٹون کالج ) وچ داخلہ لیا۔ 1860 وچ ، اوہ ہور تعلیم دے لئی انگلینڈ گیا تے لندن دے نیو بیری ہائی پارک کالج وچ داخلہ لیا۔ [۷]

نیوبری وچ تعلیم دے بعد ۔ 1863 وچ ، طیب جی نے لندن وچ میٹرک دا امتحان پاس کيتا تے بطور طالب علم لندن یونیورسٹی تے درمیانی مندر وچ داخلہ لیا۔ [۶] جزوی نظر سی ای د‏‏ی وجہ تو‏ں 1864 دے آخر وچ ، انہاں نو‏ں ہندوستان واپس جانا پيا۔ ہندوستان وچ ، انہاں نے تقریبا اک سال آرام کيتا۔ لیکن یہ اوہ 1865 وچ لندن واپس آئے تے مشرق دے مندر وچ اپنی تعلیم دوبارہ شروع د‏‏ی ۔ 1867 وچ ، بدرالدین طیب جی بیرسٹر بن گئے۔ [۵]

کیریئر[لکھو]

ہندوستان واپس لُٹنا[لکھو]

یکم دسمبر 1867 نو‏‏ں طیب جی ممبئی واپس چلے گئے ۔ انہاں نے ممبئی ہائی کورٹ وچ اپنے قانونی کیریئر دا آغاز کيتا۔ اس وقت تک ، ممبئی ہائی کورٹ دی اصل شاخ وچ موجود تمام بیرسٹر وکیل انگریز سن ۔ اوہ ممبئی ہائی کورٹ وچ پہلے ہندوستانی بیرسٹر سن ۔ [۶] بہت ہی کم وقت وچ ، بدرالدین طیب جی اک کامیاب وکیل بن گئے۔ ابتدا ہی تو‏ں ، اوہ اک ماہر وکیل دے طور اُتے جانا جانے لگا۔

وکالت دے نال ہی ، طیب جی نے ممبئی د‏‏ی سیاسی ، تعلیمی ، معاشرتی تے ثقافتی زندگی وچ ودھ چڑھ کر حصہ لینا شروع کيتا۔ 1873 وچ ، اوہ ممبئی میونسپل کارپوریشن انتخابات وچ نامزد ہوئے سن ۔ لیکن اس انتخاب وچ ، جمشید جی جیجی بھائی ، جمشید جی کاپڑیا ، سیمس بلائن ، نورجی فردونجی تے بدر الدین طیب جی ورگی نامور شخصیتاں نو‏‏ں صرف اک ووٹ ملا۔ 1875 وچ ، طیب جی ممبئی میونسپل کارپوریشن دے انتخاب دے لئی کھڑے ہوئے تے منتخب ہوئے۔ اگلے چار انتخابات وچ اوہ منتخب ہوئے سن ۔ [۸]

1875 تو‏ں 1905 دے دوران اوہ ممبئی یونیورسٹی دے سینیٹ دے ممبر رہ‏‏ے۔ 1882 انہاں نو‏ں ممبئی قانون ساز کونسل وچ مقرر کيتا گیا سی ، لیکن صحت د‏‏ی خرابی وغیرہ د‏‏ی وجہ تو‏ں 1886 وچ انہاں نے رکنیت تو‏ں استعفی دے دتا۔ [۶]

مسلم برادری د‏‏ی تعلیم دے لئی کوششاں[لکھو]

بدر الدین انجمن اسلام دا بانی رکن سی ، جس د‏‏ی بنیاد 1876 وچ رکھی گئی سی۔ بدر الدین دے وڈے بھائی کمار الدین ، ناخدا محمد علی روزے ، منشی ہدایت اللہ ، منشی غلام محمد ، تنظیم دے ہور بانی ممبر سن ۔ انجمن اسلام د‏‏ی مجلس منسارم اک ایگزیکٹو کمیٹی سی۔ اس وچ بدرالدین طیب جی تے ست دوسرے ممبر سن ۔ [۹]

انجمن اسلام نے ممباڈیوی دے علاقے وچ گوکلسداس تیجپال اسکول وچ اینگلو ہندی بولی د‏‏ی اک وکھ کلاس شروع کيتی۔ انہاں نو‏ں جلد ہی معلوم ہوگیا کہ آپ نو‏‏ں اپنا اسکول شروع کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ انہاں نے 28 مارچ 2006 کو اسکول دے لئی فنڈ اکٹھا کرنے د‏‏ی پہل د‏‏ی ۔ 1880 وچ ، مسلم برادری دا اک اجلاس ممبئی وچ طلب کيتا گیا سی۔ ، اس اسکول د‏‏ی کلاساں20 ستمبر 1880 وچ شروع ہوئیاں سن۔ بدرالدین طیب جی نے اپنے دونے بچےآں نو‏‏ں وی اسکول دے بارے وچ دوسرےآں نو‏‏ں راضی کرنے دے لئی ايس‏ے اسکول بھیج دتا۔ ممبئی حکومت نے اسکول نو‏‏ں سالانہ 6000 روپے د‏‏ی گرانٹ دی۔ لیکن ایہ گرانٹس تے جمع کيتی گئی رقم اسکول دے لئی ناکافی سی۔ تب بدرالدین نے اس دے بعد ممبئی بلدیہ نو‏‏ں اس اسکول دے لئی سالانہ 6،000 روپئے منظور کرنے اُتے راضی کيتا۔ [۱۰]

ممبئی وچ مسلماناں دے وچکار معاشرتی مکالمے نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی قائم کیتے گئے اسلام کلب تے اسلام جم خانہ دونے دے قیام وچ طیب جی دا اہ‏م کردار سی۔ [۶]

انڈین نیشنل کانگریس وچ شرکت[لکھو]

بمبئی پریذیڈنسی ایسوسی ایشن دے قیام وچ فیروز شاہ مہت‏ا ، کاشیناتھ تریمبک تلنگ تے بدر الدین طیب جی دا اہ‏م کردار سی۔ جمشید جی جیجی بھائی بمبئی پریذیڈنسی ایسوسی ایشن آف آرگنائزیشن دے صدر سن تے بدر الدین طیب جی چیئرمین سن ۔ [۱۱] 1885 نو‏‏ں انڈین نیشنل کانگریس دا پہلا اجلاس ممبئی وچ ہويا۔ [۶]

بدر الدین تے اس دے وڈے بھائی کمال الدین انڈین نیشنل کانگریس دی تشکیل وچ بہت زیادہ ملوث سن ۔ ہندو تے مسلم دونے جماعتاں د‏‏ی حمایت تو‏ں کانگریس دی قومی پہنچ نو‏‏ں وسعت دینے وچ طیب جی دا اہ‏م کردار سی۔ وچ 1887 وچ ، طیب جی مدراس وچ منعقدہ ہندوستانی نیشنل کانگریس دے تیسرے اجلاس دے صدر منتخب ہوئے۔ اوہ انڈین نیشنل کانگریس دے پہلے مسلما‏ن صدر تھے ۔ [۵] اس تنقید دے جواب وچ کہ مسلماناں نو‏‏ں کانگریس دا بائیکاٹ کرنا چاہیدا ، طیب جی نے تمام نسلی تے فرقہ وارانہ عقائد د‏‏ی مذمت کيتی۔ [۱۲]

زندگی دے آخر کار وچ[لکھو]

جون 1895 سال وچ طیب جی ممبئی ہائی کورٹ دے جج بنے ۔ وہ ممبئی ہائی کورٹ دے پہلے ہندوستانی بیرسٹر جج سن ۔ اوہ ممبئی ہائی کورٹ دے تیسرے ہندوستانی تے پہلے مسلما‏ن جج سن ۔ [۱۳]

1906 وچ انہاں دا انتقال لندن وچ دل دا دورہ پڑنے تو‏ں ہويا ۔

حوالے[لکھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ SNAC ARK ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6tv54vn — named as: Badruddin Tyabji — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  2. FAST ID: http://id.worldcat.org/fast/206621 — named as: Badruddin Tyabji — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  3. named as: Badruddin Tyabji — Oxford Dictionary of National Biography ID: https://doi.org/10.1093/ref:odnb/36600 — مدیر: Colin Matthew — عنوان : Oxford Dictionary of National Biography — ناشر: اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس
  4. ۴.۰ ۴.۱ پینس ، عدلیہ ، انتظامیہ ، تحفظ جلد 4 ، 2011 صفحہ۔ 66.
  5. ۵.۰ ۵.۱ ۵.۲ پینس ، عدلیہ ، انتظامیہ ، تحفظ جلد 4 ، 2011 صفحہ۔ 67.
  6. ۶.۰ ۶.۱ ۶.۲ ۶.۳ ۶.۴ ۶.۵ "Badruddin-Tyabji profile". The Open University website. 
  7. वाच्छा, दिनशा; गोखले, गोपाळ कृष्ण (१९९०). Three departed patriots : Sketches of the lives and careers of the late Ananda Mohun Bose, Badruddin Tyabji, W. C. Bonnerjee with their portraits and copious extracts from their speeches and with appreciations. मद्रास: G. A. Natesan and Company. pp. १९.  Check date values in: |date= (help)
  8. नुरानी, Badruddin Tyabji, २००९ पृ.१७.
  9. नुरानी, Badruddin Tyabji, २००९ पृ.२१.
  10. नुरानी, Badruddin Tyabji, २००९ पृ.२२.
  11. नुरानी, Badruddin Tyabji, २००९ पृ.५१-५२.
  12. "Past Presidents Badruddin Tyabji". 
  13. "Mr. Badruddin Tyabji". 

حوالےآں د‏‏ی لسٹ[لکھو]

  • عدلیہ ، انتظامیہ ، تحفظ سیکشن 4. 
  • تین محب وطن رخصت ہوئے : آنند موہن بوس مرحوم ، بدرالدین تیاب جی ، ڈبلیو سی بونرجی د‏‏ی زندگی تے کیریئر دے خاکے ، انہاں د‏‏ی تقریراں تو‏ں انہاں دے نقش و نگار تے نقاب دے نال۔. 
  • Badruddin Tyabji.