بدن سنگھ

بدن سنگھ
راجا
راجہ بدن سنگھ دا پورٹریٹ
بھرتپور دا بادشاہ
معیاد عہدہ	18 نومبر 1722 – 21 مئی 1755
پیشرو	محکم سنگھ
جانشین	سورج مل
خاندان	سنسنور راجٹبر
والد	روپ سنگھ
وفات	21 مئی 1755ڈیگ
مذہب	ہندو مت

مہاراجہ بدن سنگھ (راج 18 نومبر 1722 - 21 مئی 1755) 1722 توں 1755 تک بھرتپور ریاست دا باقاعدہ بانی اتے پہلا مہاراجہ سی ۔اوہ چورامن سنگھ دا بھتیجا سی۔ چورامن دی موت توں بعد 20 ستمبر 1721 نوں بدن سنگھ اتے چورامن دے پتر مہکم سنگھ وچکار پروارک جھگڑے ہوئے۔ مہکم سنگھ دے غصے توں بچن لئی بدن سنگھ نے جے پور دے جےَ سنگھ II نال اکٹھ کر لیا۔ اس پروارک جھگڑے وچّ جےَ سنگھ نے بدن سنگھ دا ساتھ دتا۔

ابتدائی زندگی

بدن سنگھ دا جم اک ہندو جاٹ پروار وچّ روپ سنگھ دے گھر ہویا جو ڈیگ ، راجستھان دا جاگیردار سی۔ اوہ راؤ چورامن سنگھ دا بھتیجا سی، جو اس ویلے تھن گڑھ دا سردار سی۔

وڈے وڈیرے

بھرتپور راج اتے برج دے ہندو جاٹ شاسک بھگوان شری کرشن توں نسل دا دعوہ کردے ہن ۔ اوہناں دے وڈکیاں وچوں اک شوبھا سنگھ سی جس نے بیانا اتے اپنا راج رکھیا، اس نے اجوکے سنسینی کھیتر اتے حملہ کیتا اتے کلال چندراں دے دیسی قبیلے نوں ہرا دتا۔

فن تعمیر

جی سی دوویدی لکھدے ہن: بدن سنگھ جٹّ وچّ کجھ جمالیاتی احساس سی اتے ارکیٹیکچر دا وی سواد سی، جس دی گواہی اس دیاں بے شمار عمارتاں اتے باغ-محلاں دے باقیات توں ملدی اے۔ اس نے ڈیگ دے قلعے نو‏‏ں سوہنے محلات تو‏ں سنواریا، جو پران محل دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔

بیانہ ضلعے دے ویر وکھے اس نے قلعے دے اندر اک وڈا باغ لگایا جس دے مرکز وچ اک خوبصورت گھر اتے ذخیرے سن، جس نوں ہن پھل-باری کیہا جاندا اے۔

اس نے کمار دے نال نال سہار چ وی محل بنائے، جہڑے ہن برباد ہو چکے نیں، تے برندابان چ اک مندر وقف کیتا، جہنوں دھیر سمیر دے شاعرانہ ناں نال جانیا جاندا اے۔

بدن سنگھ بڈھاپے تک جیوندا رہیا، جہڑا اس نے سہار چ خوشگوار ریٹائرمنٹ چ گزاریا، اپنی ریاست دا انتظام اپنے سب توں قابل پتر سورج مل نوں چھڈ دتا۔ اوہ 21 مئی 1755 نوں زہر دین دے عامَ شکّ نال مر گیا، حالانکہ اس لئی کوئی کلپنا یوگ بنیاد نہیں سی۔

گوپال بھون محل، دیگ قلعہ راجہ بدن سنگھ نے بنایا

ڈیگ قلعے دا اندر دا نظارہ

دیگ قلعہ

راجہ محکم سنگھ دا زوال

راؤ چورامن سنگھ دی موت توں بعد اسدا جانشین راجا مہکم سنگھ سنسنوار قبیلے وچ ناپسندیدہ ہو گیا ۔ 1722 وچ اس نوں دیگ دے مکھی بدن سنگھ (کزن) نے چیلنج کیتا۔ جے پور دے جےَ سنگھ دوجا اتے بدن سنگھ دی اگوائی ہیٹھ سانجھی فوجی مہم نے مہکم سنگھ نوں نومبر 1722 وچ تھن دا قلعہ چھڈن لئی مجبور کر دتا۔مہکم جودھپور بھجّ گیا، جتھے اس نے اپنے بچاء لئی پیسے دے کے جودھپور دے مہاراجہ دی سرکھیا حاصل کر لئی۔ اگرچہ مغلاں نے اسنو‏ں پکڑنے دے لئی فوج بھیجی لیکن جودھ پور دے مہاراجہ نے مداخلت د‏‏ی تے مہکم د‏‏ی حفاظت کيتی۔ اس توں بعد جےَ سنگھ دوجا نے باقاعدہ طور تے بدن سنگھ نوں 'بھارتپور دا ٹھاکر' منّ لیا۔

— جادوناتھ سرکار اتے رگھبیر سنہ، جے پور دی اک اتہاس: سی. 1503–1938، اورینٹ لانگمین، 1984، پی پی۔ 170–171۔

فوجی کیریئر

منڈو دی لڑائی (1729)

راجا بدن سنگھ جے پور دے جےَ سنگھ دوجا دا سہیوگی سی۔ جےَ سنگھ نوں اکتوبر 1729 وچ مالوے دی صوبیداری دے دتی گئی، پھر اس نے منڈو وکھے مرہٹیاں اتے حملہ کر دتا۔ جےَ سنگھ نے راجا بدن سنگھ دی مدد منگی اتے جٹّ فوج شہزادے سجن سنگھ (بعد وچّ مہاراجہ سورجمل دے ناں نال جانیا جاندا سی) دی اگوائی ہیٹھ منڈو قصبے ولّ تر پئی اتے منڈو اتے قبضہ کرن لئی جے پور دیاں فوجاں دی مدد کیتی۔

بھوپال دی لڑائی (1737)

جےَ سنگھ دوجا نے اپنی فوج نوں پیشوا باجیراو دے خلاف بھیجیا اتے راجا بدن سنگھ نے وی اپنے پتر اتے ویر دے راجے - پرتاپ سنگھ دے ماتحت جےَ سنگھ دی مدد لئی اک فوج بھیجی۔ اک مصروفیت وچ راجا پرتاپ سنگھ دی جٹ فوج نے باجیراو نوں شکست دتی ، جس دا ذکر اجوکے شاعر سوڈان نے کیتا ۔

گنگوانہ دی لڑائی (1741)

راجا بدن سنگھ دی اگوائی ہیٹھ جٹّ فوجاں نے جودھپور دے بخت سنگھ راٹھور دے ماتحت راجپوتاں نوں جےَ سنگھ دوجا نال ہرایا۔

حوالے