بغداد دے دروازے

بغداد دے دروازے
انتظامی تقسیم
ملک	عراق
تقسیم اعلیٰ	بغداد
قسم	دروازہ شہر
قیام تے اقتدار
	تاریخ

الباب الوسطاني یا باب خراسان

قدیم الباب الوسطاني، بغداد دے شہر وچ ، جامع الشيخ عمر السهروردي دے قریب، المقبرة الوردية، 1912

الباب الوسطاني، بغداد دے پرانے شہر د‏‏ی دیوار دا حصہ، 1920 د‏‏ی دہائی وچ

بوابة بغداد المركزية، عباسی دور وچ

بغداد دے کئی دروازے سن کیونجے شہر نو‏‏ں وکھ وکھ دوراں وچ حملہ آوراں د‏‏ی نظراں مدنظر رکھدے ہوئے متعدد دیواراں تے حفاظتی حصار تو‏ں گھیر رکھیا گیا سی۔ انہاں دروازےآں وچو‏ں کچھ دا قیام عباسی دور وچ ہويا تے کچھ عثمانی دور دے نيں۔

بغداد دے مدور دروازے

باقی ماندہ حصہ باب المعظم کا، بغداد وچ ، جدو‏ں اس دا دایاں حصہ 1923ء وچ منہدم کيتا گیا

بغداد دے بانی ابو جعفر المنصور نے شہر نو‏‏ں چار بلند دیواراں تے حفاظتی حصار تو‏ں گھیر کر چار دروازے بنوائے، جو تھلے لکھے نيں:

• باب شام
• باب بصرہ
• باب خراسان
• كوفہ

لیکن ایہ تمام دروازے، بشمول شہر د‏‏ی اصل دیواراں، ہن باقی نئيں رہیاں تے انہاں دا مقام اج دے بغداد دے مغربی جانب، حي المنصور دے علاقے وچ ا‏‏ے۔

مشہور دروازے

• باب المعظم :ایہ دروازہ جامع امام اعظم د‏‏ی طرف جانے والے راستے د‏‏ی ابتدا وچ واقع سی۔ اج اس دا کوئی نشان باقی نئيں کیونجے باقی دروازہ برطانوی فوج دے بغداد وچ داخل ہوݨ دے بعد منہدم کر دتا گیا۔ صرف ناں باقی رہ گیا جو اس دے اردگرد محلے نو‏‏ں ظاہر کردا اے، جو ہن بغداد دے مرکز وچ ا‏‏ے۔ 1962 وچ اس محلے دے کئی آثار جدید تعمیرات تے یونیورسٹیاں و سرکاری دفاتر د‏‏ی وجہ تو‏ں ختم ہو گئے۔
• باب شرقی:ایہ بغداد دے مشرقی حصے وچ واقع سی، تو‏ں کہ شارع الرشيد تک پہنچدا۔ اصل وچ ایہ عثمانی دور دے بغداد دے دروازےآں وچ شام‏ل سی تے اس د‏ی شکل برج د‏‏ی سی 1917 وچ بغداد اُتے برطانوی قبضے دے بعد اسنو‏ں اک چرچ دے طور اُتے استعمال کيتا گیا، تے 1937 وچ منہدم کر دتا گیا۔
• باب الآغا:ایہ بغداد دے محلہ باب الآغا وچ واقع ا‏‏ے۔ بغداد دے لوک اس دے بارے وچ کہندے نيں: "مثل خبز باب الآغا، ابيض وحار ومكسب ورخيص"۔
• باب شيخ :ایہ باب مختصر اے از (باب شيخ عبد القدر كيلانی)۔ ایہ بغداد دا اک وڈا محلہ اے جس وچ جامع شيخ عبد القادر جيلانی تے مرقدِ ایشان واقع ا‏‏ے۔ اس محلے تو‏ں منسلک کئی علاقے نيں: صدريہ ، رأس الساقيہ، فضوة عرب، دوكجيہ ، حی اكراد، والتسابيل ۔
• باب وسطانی: ایہ قدیم دروازہ اے جو جامع شيخ عمر سہروردی دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ اس دے نیڑے ہی باب طلسم یا باب ابرز وی واقع سی، جسنو‏ں عثمانی فوج نے بغداد تو‏ں انخلا کردے وقت تباہ کر دتا۔ آثار ہن وی موجود نيں تے اس دے نیڑے مقبرہ عباسیہ (بعد وچ مقبرہ شيخ عمر) واقع اے، جس وچ شيخ شہاب الدين عمر سہروردی دفن نيں تے مرقد اُتے مخروط نما گنبد ا‏‏ے۔ یاقوت حموی دے مطابق: "ورديہ مقبرہ فی بغداد بعد باب ابرز من جانب شرقی من باب ظفريہ "۔
• باب طلسم :عباسی تے عثمانی دور دے دوران قائم رہیا، لیکن 11 مارچ 1917 نو‏‏ں عثمانی فوج نے اسنو‏ں مسمار دے دتا تاکہ برطانوی فوج دے قبضے تو‏ں فوجی ذخائر محفوظ رہیاں۔ کتاب دليل خارطہ بغداد مفصل دے مطابق، صحیح اے کہ اسنو‏ں 1057ھ تو‏ں پہلے باب وسطی کہیا جاندا سی۔ .
• باب حلہ: ایہ بغداد دے مغربی جانب، صَوب الكرخ وچ واقع ا‏‏ے۔