بھارت دیاں سرکاری بولیاں

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
Every state almost have Sindhi language but we don't have specific state or Union territory but Sindhi is official language of India you can see on Indian currency notes as fifteenth /Last language
بھارت د‏‏یاں ریاستاں تے یونین علاقے، عمومی طور اُتے اکثریت دے نال بولی جانے والی زباناں.[1][lower-alpha 1]

بھارت د‏‏ی کوئی قومی زبان نئيں ا‏‏ے۔[2] آئین ہند د‏‏ی دفعہ 17 دے تحت مرکزی حکومت ہند د‏‏ی سرکاری بولی ہندی ا‏‏ے۔ تے کم کاج د‏‏ی بولی انگریزی ا‏‏ے۔[3][4] دفعہ 343 شق 1 وچ درج اے “یونین د‏‏ی سرکاری بولی دیوناگری رسم الخط وچ ہندی ہوئے گی، یونین د‏‏ی سرکاری اغراض دے لئی استعمال کیتے جانے والے ہندساں د‏‏ی شکل بھارتی ہندساں د‏‏ی بین الاقوامی شکل ہوئے گی۔[4] انگریزی بھارت د‏‏ی دفتری بولی اے جداں عدالت، یونین تے صوبائی حکومتاں دے درمیان وچ گل گل وغیرہ۔ بھارت د‏‏یاں ریاستاں نو‏‏ں اپنی خود د‏‏ی بولی چننے دا آئینی اختیار ا‏‏ے۔ سرکاری بولی دے علاوہ آئین وچ 22 علاقائی زباناں وی نيں تے اس لسٹ وچ ہندی تاں اے مگر انگریزی نئيں ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں لسٹ بند زباناں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ہندی زبان دے بولنے والے آبادی دا کل 25 فیصد نيں تے تام لہجات نو‏‏ں ملیا دتا جائے جسنو‏ں مرکزی ہندوستانی زباناں کہیا جاندا اے تاں کل تعداد 44 فیصد ہوئے جائے گی۔ ہندی یا اردو بولی بولنے والےآں د‏‏ی تعداد انہاں خطےآں وچ اے جو اردو بیلٹ دے تحت آندے نيں۔ ہور زباناں دے بولنے والے 10 فیصد یا اس تو‏ں کم نيں۔[5][6]

تریخ[لکھو]

برطانوی راج وچ سرکاری بولی انگریزی زبان،اردو تے ہندی زبان سی۔ انگریزی دا استعمال مرکزی حکومت وچ زیادہ سی ۔[7] 1950ء وچ انگریزی د‏‏ی جگہ ہندی نو‏‏ں لیایا گیا مگر بھارتی پارلیمان نو‏‏ں آئینی اختیار دتا گیا کہ انگریزی دا استعمال برقرار رکھیا جائے۔

لسٹ بند زباناں د‏‏ی لسٹ[لکھو]

زبان[lower-alpha 2] ہند آریائی زباناں Speakers
(in millions, 2011)[8]
صوبےآں د‏‏ی سرکاری زبان
آسامی زبان مشرقی ہند آریائی 15.3 آسام، اروناچل پردیش
بنگالی زبان مشرقی ہند آریائی 97.2 مغربی بنگال، تریپورہ، آسام، جزائر انڈمان و نکوبار، جھارکھنڈ[9]
بوڑو زبان تبتی برمی 1.48 آسام
ڈوگری زبان ہند آریائی شمار مغربی 2.6 جموں‏ و کشمیر، ہماچل پردیش،
گجرا‏تی زبان ہند آریائی مگربی 55.5 دادرا و نگر حویلی، دمن و دیو، گجرات (بھارت)
ہندی زبان ہند آریائی 528 جزائر انڈمان و نکوبار، بہار (بھارت)، دادرا و نگر حویلی، چھتیس گڑھ، دہلی، گجرات (بھارت)، ہریانہ، ہماچل پردیش، جھارکھنڈ، مدھیہ پردیش، جموں‏ و کشمیر، میزورم، راجستھان، اتر پردیش، اتراکھنڈ and مغربی بنگال[10][11]
کنڑ زبان دراوڑی زباناں 43.7 کرناٹک
کشمیری زبان ہند آریائی دادری 6.8 جموں‏ و کشمیر
کوکنی زبان ہند آریائی جنوبی 2.25 مہاراشٹر، گوا، کرناٹک and کیرلا (کوکن)[12][13]
میتھلی زبان ہند آریائی مشرقی 13.6 بہار (بھارت)، جھارکھنڈ[14]
ملیالم زبان دراوڑی زباناں 34.8 کیرلا، لکشادیپ، پدوچیری
منی پوری تبتی برمی 1.8 منی پور
مراٹھی زبان ہند آریائی جنوبی 83 مہاراشٹر، گوا، دادرا و نگر حویلی، دمن و دیو
نیپالی زبان ہند آریائی شمالی 2.9 سکم and مغربی بنگال
اڑیہ زبان ہند آریائی شمالی 37.5 اوڈیشا، جھارکھنڈ،[15][16][17] مغربی بنگال[10][11]
پنجابی زبان ہند آریائی شمال مغربی 33.1 چندی گڑھ، دہلی، ہریانہ، پنجاب، بھارت، مغربی بنگال[10][11]
سنسکرت ہند آریائی 0.02 اتراکھنڈ
سنتالی زبان منڈا زباناں 7.3 Spoken by Santhal people mainly in the state of جھارکھنڈ as well as in the states of آسام، بہار (بھارت)، چھتیس گڑھ، میزورم، اوڈیشا، تریپورہ، مغربی بنگال[18]
سندھی زبان ہند آریائی زباناں، شمال مغربی 2.7 صوبہ سندھ (1936ء–1955ء) [(in Pakistan)] now Mainly spoken in الہاس نگر (India)
تمل زبان دراوڑی زباناں 69 تمل ناڈو، پدوچیری، جزائر انڈمان و نکوبار
تیلگو زبان دراوڑی زباناں 81.1 آندھرا پردیش، تلنگانہ and پدوچیری
اردو ہند آریائی مرکزی 50.7 جموں‏ و کشمیر، تلنگانہ، جھارکھنڈ، دہلی، بہار (بھارت)، اتر پردیش and مغربی بنگال[10][11]

یونین د‏‏ی دفتری زباناں[لکھو]

1950ء وچ آئین ہند د‏‏ی رو تو‏ں دیوناگری رسم الخط وچ ہندی زبان نو‏‏ں دفتری زبان دا درجہ دے دتا گیا تے ایہ قرار دتا گیا کہ اس دے بعد 15 سال بعد 26 جنوری 1965ء نو‏‏ں انگریزی بولی دا استعمال کم کیتا جائے گا۔ مگر انہاں علاقےآں وچ مسائل دا سامنا کرنا پرا جتھ‏ے ہندی زیر استعمال نئيں اے خصوصا دراوڑی زباناں دے علاقہ وچ ۔ لہذا بھارتی پارلیمان نے 1963ء وچ دفتری بولی ایکٹ، 1963ء[19][20][21][22][23][24]متعارف کرایا جس د‏‏ی رو تو‏ں 1965ء دے بعد انگریزی نو‏‏ں بطور دفتری بولی استعمال کیتا جائے گا۔ 1964ء وچ انگریزی بولی دے مکمل خاتمے د‏‏ی کوشش کيتی گئی مگر ، مہاراشٹر، تمل ناڈو، پنجاب، بھارت، مغربی بنگال، کرناٹک، پدوچیری، ناگالینڈ، میزورم تے آندھرا پردیش وچ احتجاج ہونا شروع ہوئے گیا تے کدرے کدرے ایہ احتجاج کشیدگی وچ تبدیل ہوئے گیا تے تشدد د‏‏ی شکل اختیار کرگیا۔[25] لہذا حکومت نو‏‏ں ایہ اقدام روکنا پرا۔[26][27]

حوالے[لکھو]

  1. "Report of the Commissioner for linguistic minorities: 50th report (جولائ‏ی 2012 to جون 2013)" (PDF). Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India. https://web.archive.org/web/20160708012438/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf. Retrieved on 17 ستمبر 2016. 
  2. پریس ٹرسٹ آف انڈیا (25 جنوری 2010). "Hindi, not a national language: Court". دی ہندو. http://www.thehindu.com/news/national/hindi-not-a-national-language-court/article94695.ece. Retrieved on 20 نومبر 2018. 
  3. "Constitutional Provisions: Official Language Related Part-17 of The Constitution Of India". Department of Official Language, حکومت ہند. http://rajbhasha.nic.in/en/constitutional-provisions. Retrieved on 1 جولائ‏ی 2015. 
  4. 4.0 4.1 "THE OFFICIAL LANGUAGE POLICY OF THE UNION | Department of Official Language | Ministry of Home Affairs | GoI". http://rajbhasha.nic.in/en/official-language-policy-union. 
  5. "Scheduled Languages in descending order of speaker's strength – 2001". Ministry of Home Affairs, Government of India. https://web.archive.org/web/20130222050744/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement4.aspx. Retrieved on 1 جولائ‏ی 2015. 
  6. "Statement 1 – Abstract of Speakers' Strength of Languages and Mother Tongues – 2001". Government of India. https://web.archive.org/web/20131029190612/http://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement1.htm. Retrieved on 21 دسمبر 2016. 
  7. Mollin, Sandra (2006). Euro-English: assessing variety status. Gunter Narr Verlag, 17. ISBN 978-3-8233-6250-0. 
  8. "Statement 1 – Abstract of Speakers' Strength of Languages and Mother Tongues – 2011". Ministry of Home Affairs, Government of India. http://www.censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf. 
  9. http://www.bihardays.com/jharkhands-11-second-languages-will-create-new-jobs-enrich-national-culture/
  10. 10.0 10.1 10.2 10.3 سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے Telegraph:1 لئی۔
  11. 11.0 11.1 11.2 11.3 سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے Indiatoday:1 لئی۔
  12. "The Origins of the Konkani Language". 15 اگست 1997 – 15 جنوری 2016. http://www.kamat.com/kalranga/konkani/konkani.htm. 
  13. "Indian Languages: Konkani Language". http://languages.iloveindia.com/konkani.html. 
  14. https://www.prabhatkhabar.com/news/ranchi/jharkhand-raghubar-das-cabinet-decision-maithili-bhojpuri-angika-magahi-second-language/1135878.html
  15. "Oriya gets its due in neighbouring state- Orissa- IBNLive". Ibnlive.in.com. 4 ستمبر 2011. http://ibnlive.in.com/news/oriya-gets-its-due-in-neighbouring-state/181258-60-117.html. Retrieved on 29 نومبر 2012. 
  16. Naresh Chandra Pattanayak (1 ستمبر 2011). "Oriya second language in Jharkhand". http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-09-01/bhubaneswar/29953104_1_oriya-jharkhand-assembly-jharkhand-cabinet. Retrieved on 29 نومبر 2012. 
  17. "Bengali, Oriya among 12 dialects as 2nd language in Jharkhand". daily.bhaskar.com. 31 اگست 2011. http://daily.bhaskar.com/article/BIH-bengali-Oriya-among-12-dialects-as-2nd-language-in-jharkhand-2392920.html. Retrieved on 29 نومبر 2012. 
  18. "Santhali". https://www.ethnologue.com/18/language/sat/. Retrieved on 3 مئی 2018. 
  19. "The Official Languages (Use for Official Purpose of the Union) – Rules 1976 (As Amended, 1987)". http://www.rajbhasha.gov.in/dolruleseng.htm. Retrieved on 10 جون 2015. 
  20. Commissioner Linguistic Minorities Archived 8 اکتوبر 2007 at the وے بیک مشین
  21. Language in India
  22. THE OFFICIAL LANGUAGES ACT, 1963 Archived 1 جون 2009 at the وے بیک مشین
  23. National Portal of India: Know India: Profile Archived 17 اپریل 2007 at the وے بیک مشین
  24. Committee of Parliament on Official Language report Archived 20 فروری 2012 at the وے بیک مشین
  25. Hardgrave, Robert L. (اگست 1965)۔ "The Riots in Tamilnadu: Problems and Prospects of India's Language Crisis"۔ Asian Survey (University of California Press)
  26. "The force of words", Time, 19 فروری 1965, retrieved 5 جون 2007  Check date values in: |date=, |accessdate= (help)
  27. Forrester, Duncan B. (Spring–Summer 1966), "The Madras Anti-Hindi Agitation, 1965: Political Protest and its Effects on Language Policy in India", Pacific Affairs 39 (1/2): 19–36, doi:10.2307/2755179 


سائیٹ غلطی:<ref> ٹیگ اک ٹولی جیدا ناں "lower-alpha" اے ہیگے نیں، پر کوئی <references group="lower-alpha"/> ٹیگ ناں لبیا۔