ثعلب نحوی

ثعلب نحوی
(عربی وچ: أحمد بن يحيى بن زيد بن سيار الشيباني)
جم	سنہ 815 ^[۱]^[۲]^[۳]^[۴]^[۵]^[۶] بغداد ^[۷]
وفات	سنہ 904 (88–89 سال)^[۸] بغداد ^[۷]
رہائش	بغداد ^[۷]
لقب	ثعلب^[۹]
مذہب	اسلام ^[۷]
مذہب	اسلام ^[۷]
عملی زندگی
پیشہ	محدث ، ماہرِ لسانیات ، شاعر ، مستعرب ، لکھاری ، ماہرِ علم اللسان ^[۱۰]، نحوی ^[۱۰]
پیشہ ورانہ زبان	عربی ^[۱۱]


ترمیم

ابو عباس احمد بن یحییٰ بن زید بن سیار، بغدادی، نحوی ، شیبانی یا ثعلب ( 200ھ – 291ھ ) ( 816ء – 904ء ) ، آپ کوفہ دے نحوی ، علامہ محدث تے صاحب لکھتاں سن ۔ اوہ مامون الرشید د‏‏ی خلافت دے دوسرے سال بغداد وچ پیدا ہوئے تے اوتھے انہاں د‏‏ی وفات ہوئی۔

حالات زندگی

وہ معن بن ذائدہ دے غلام نيں، جنہاں نو‏ں ثعلب کہیا جاندا اے، آپ عربی دے شیخ تے نحوی ، ماہر لسانیات تے حدیث وچ کوفاں دے امام سن ۔ اوہ شاعری دے ماہر تے حدیث دے راوی سن، اپنے حفظ، بولی دے خلوص، عجائب دا علم تے قدیم شاعری دے لئی مشہور سن ۔ اس نے ابن الاعربی، سلمہ بن عاصم، الجمعی تو‏ں علوم حاصل کيتے تے اور الظاہر دے بعض بیٹے ، اخفش الاصغر، نفتویہ، ابن انباری تے الزاہد نے انہاں تو‏ں علم حاصل کیتا، اوہ اجنبیاں دے بارے وچ علم، شعر بیان کرنے تے دیانت داری دے لئی مشہور سن، لیکن اوہ نہ تاں فصاحت و بلاغت اُتے قادر سن تے نہ تعلیقات اُتے دسترس رکھدے سن ۔

شیوخ

ابراہیم بن اسحاق حربی
ابراہیم بن منذر حزمی (متوفی 236ھ)۔
احمد بن ابراہیم بن اسماعیل ندیم غوثی، ابو عبد اللہ (متوفی 309ھ)۔
احمد بن حاتم، مصنف الاسمائی، ابو حاتم (متوفی 231ھ)۔
سلمہ بن عاصم نحوی، ابو محمد مالک
ابو زکریا الفراء۔
ابو فضل ریاشی
عبد اللہ بن شبیب ربیع بصری، ابو سعید۔
ابو عبد اللہ طوال نحوی (متوفی243ھ)۔
عبید اللہ بن عمر قواریری (شیخ ثعلب الحدیث)۔
علی بن مغیرہ اثرم، ابو حسن (متوفی 232ھ)۔
عمر بن شیبہ بصری، ابو زید (متوفی، 262ھ)۔

عمرو بن ابی عمرو شیبانی (متوفی 231ھ)۔

محمد بن حبیب، ابو جعفر (متوفی 245ھ)۔

تلامذہ

ابراہیم بن حمویہ مروزی حربی۔
ابراہیم بن محمد بن سری زجاج،
ابراہیم بن محمد بن عرفہ، جسنو‏ں نفتویہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے (متوفی323ھ)۔
احمد بن جعفر جعدہ دے ناں تو‏ں مشہور،
ابو حسن (متوفی 324ھ)۔
احمد بن فضل بن شبابہ، ابو الدعوۃ (متوفی 350ھ)۔
احمد بن کامل قاضی، ابوبکر (متوفی 350ھ)۔
احمد بن محمد بن عبد اللہ بن صالح، ابو حسن (متوفی 320ھ)۔
احمد بن محمد بن عبد اللہ معبدی (متوفی 292ھ)۔
احمد بن موسیٰ بن مجاہد (متوفی 324ھ)۔
داؤد بن الہیثم، ابو سعد (متوفی 316ھ)۔
سلیمان بن محمد المعروف حامد،

ابو موسیٰ (متوفی 305ھ )۔

عبد الرحمن بن محمد زہری
عبد اللہ بن جعفر بن دارستوائی،

ابو محمد (متوفی :347ھ)۔

عبد اللہ بن محمد بن سفیان خراز (متوفی 325ھ) ^[۱۲]

وفات

غالباً آپ د‏‏ی موت سنہ 291ھ وچ ہوئی سی آپ دے پِچھے تو‏ں کسی جانور نے راستے وچ اک خلا وچ صرف سر اُتے ماریا سی، اس لئی اوہ اُٹھݨ تو‏ں قاصر سن، اس لئی آپ نو‏‏ں لے جایا گیا۔ دوسرے دن آپ دا انتقال ہويا تے آپ نو‏‏ں اپنے گھر دے پاس باب الشام دے پاس دفن کيتا گیا۔

لکھتاں

اختلاف النحويين
استخراج الألفاظ
إعراب القرآن
الأمثال
الأوسط في النحو
الايمان والدواهي
التصغير
تفسير كلام ابنة الخسّ
حدّ النحو
ديوان ابن الدمينة
ديوان زهير
ديوان عروة بن حزام
ديوان النابغة الجعدي
ديوان النابغة الذبياني
ديوان الطرماح
ديوان طفيل
الشواذ
غريب الحديث
غريب القرآن
الفصيح
فعلت وأفعلت
القراءات
قواعد الشعر
ما تلحن فيه العامة
ما ينصرف ومالا ينصرف
ما يجري ومالا يجري
المجالس
المسائل
المصون في النحو
معاني الشعر
معاني القرآن
الموفقي
النوادر
الهجاء
الوقف

حوالے

↑ سرو ویاپک ادھکار شناختی: https://d-nb.info/gnd/119176319 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۸ اکتوبر ۲۰۱۵ — عنوان : Gemeinsame Normdatei — اجازت نامہ: Creative Commons CC0 License
↑ subject named as: 815-904 Abū al-ʻAbbās Thaʻlab — SELIBR ID: https://libris.kb.se/auth/96493 — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — ناشر: National Library of Sweden
↑ فیسٹ آئی ڈی: https://id.worldcat.org/fast/1458249 — subject named as: Aḥmad ibn Yaḥyá Thaʻlab — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
↑ سی ای آر ایل آئی ڈی: https://data.cerl.org/thesaurus/cnp01389711 — subject named as: Aḥmad Ibn-Yaḥyā Ṯaʿlab — ناشر: Consortium of European Research Libraries — اجازت نامہ: Open Data Commons Attribution License تے Creative Commons Attribution 2.0 Generic
↑ Vatican Library VcBA ID: https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=8034&url_prefix=https://opac.vatlib.it/auth/detail/&id=495/67343 — subject named as: Aḥmad ibn Yaḥyá Thaʻlab
↑ subject named as: Aḥmad ibn Yaḥyá Thaʻlab — National Library of Australia Person ID: https://trove.nla.gov.au/people/863254 — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
1 2 3 4 5 work available at URL: https://archive.org/details/ZIR2002ARAR — مصنف: خیر الدین زرکلی — عنوان : الأعلام — : اشاعت 15 — جلد: 1 — صفحہ: 267 — ناشر: Dar El-Ilm Lilmalayin
↑ ناشر: OpenITI
↑ موسوعة أقوال الدارقطني (بزبان عربی)۔ IslamKotob
1 2 سرو ویاپک ادھکار شناختی: https://d-nb.info/gnd/119176319 — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۰ اپریل ۲۰۲۶ — عنوان : Gemeinsame Normdatei — اجازت نامہ: Creative Commons CC0 License
↑ فرینس دا ببلیوٹیک نیشنل آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb15071250n — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم
↑ خير الدين الزركلي (2002)، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال والنساء من العرب والمستعربين والمستشرقين (ط. 15)، بيروت: دار العلم للملايين، ج. 1، ص. 267

حوالے

الفهرست
معجم الأدباء
تاريخ بغداد
وفيات الأعيان
المجالس
الفصيح. تحقيق ودراسة الدكتور صبيح التميمي.
الموسوعة العربية الميسرة، 1965
الوافي بالوفيات (8/ 157) للصفدي

[c156d4bc5fb7eaa788c3227551e915c71236307c-1] سرو ویاپک ادھکار شناختی: https://d-nb.info/gnd/119176319 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۸ اکتوبر ۲۰۱۵ — عنوان : Gemeinsame Normdatei — اجازت نامہ: Creative Commons CC0 License

[19a9793a8a6a1bc1b17b953b68bdc6fda4076757-2] subject named as: 815-904 Abū al-ʻAbbās Thaʻlab — SELIBR ID: https://libris.kb.se/auth/96493 — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — ناشر: National Library of Sweden

[59fbb4aa06a990dfda4b9491e06ecdd01ef135c9-3] فیسٹ آئی ڈی: https://id.worldcat.org/fast/1458249 — subject named as: Aḥmad ibn Yaḥyá Thaʻlab — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷

[d5acbd93cdc21ba994a222f7101134c6775e3e9a-4] سی ای آر ایل آئی ڈی: https://data.cerl.org/thesaurus/cnp01389711 — subject named as: Aḥmad Ibn-Yaḥyā Ṯaʿlab — ناشر: Consortium of European Research Libraries — اجازت نامہ: Open Data Commons Attribution License تے Creative Commons Attribution 2.0 Generic

[d09ce3787e9a02fe7d151bb76c3e4600aa9dfcad-5] Vatican Library VcBA ID: https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=8034&url_prefix=https://opac.vatlib.it/auth/detail/&id=495/67343 — subject named as: Aḥmad ibn Yaḥyá Thaʻlab

[8c8069318b79f2abe7f76c723f37f5bbb3c21b77-6] subject named as: Aḥmad ibn Yaḥyá Thaʻlab — National Library of Australia Person ID: https://trove.nla.gov.au/people/863254 — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷

[615dc921d12b1c041e2f42edd623fc209e43278a-7] 1 2 3 4 5 work available at URL: https://archive.org/details/ZIR2002ARAR — مصنف: خیر الدین زرکلی — عنوان : الأعلام — : اشاعت 15 — جلد: 1 — صفحہ: 267 — ناشر: Dar El-Ilm Lilmalayin

[081d31db85266d9551ae8ec879e6a06fee961243-8] ناشر: OpenITI

[9] موسوعة أقوال الدارقطني (بزبان عربی)۔ IslamKotob

[7267abc88dd1d7a2cd106d3c03a925dd9959bdc9-10] 1 2 سرو ویاپک ادھکار شناختی: https://d-nb.info/gnd/119176319 — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۰ اپریل ۲۰۲۶ — عنوان : Gemeinsame Normdatei — اجازت نامہ: Creative Commons CC0 License

[c78720fbfb6308c5900afff1ebd10a6b10879806-11] فرینس دا ببلیوٹیک نیشنل آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb15071250n — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم

[12] خير الدين الزركلي (2002)، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال والنساء من العرب والمستعربين والمستشرقين (ط. 15)، بيروت: دار العلم للملايين، ج. 1، ص. 267

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]