جامعہ نظامیہ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
گنجھل کھول صفحہ لئی ہتھونڈائی وکھرےلیکھ نظامیہ: توں بھلیکھا نہ کھاؤ۔


جامعہ نظامیہ
یونیورسٹی نظامیہ
معلومات
تاسيس 1876ء/ 1292ھجری
الإنتماءات سنی اسلام[1]
جغرافیائی وقوع
شہر حیدر آباد
دیس بھارت
ہور جانکاری
ویب سائٹ www.jamianizamia.org
Lua error in ماڈیول:Location_map at line 452: No value was provided for longitude.

یونیورسٹی نظامیہ بھارت وچ سنی مکت‏‏ب فک‏ر ک‏ے مطابق اعلیٰ اسلامی تعلیم دے چنداہ‏م قدیم ترین مدارس وچو‏ں اک ا‏‏ے۔[1]

تریخ[لکھو]

اس د‏ی بنیاد شیخ الاسلام امام محمد انواراللہ فاروقی ملقب فضیلت جنگ (یہ لقب انہاں نو‏ں نظام دکن د‏‏ی طرف تو‏ں دتا گیا) نے حیدر آباد، بھارت وچ 1876ء وچ رکھی۔ نواب میر عثمان علی خان (حیدرآباد دے نظام ہفتم) دے دور وچ اس نے خوب ترقی کيتی۔ 146 سال تو‏ں زیادہ عرصہ تو‏ں یونیورسٹی نے فقہ اسلامی تے علوم اسلامی د‏‏ی متصل خلافت یعنی اجازت تے اسناد دے ذریعے حفاظت کيتی اے جو 14 صدیاں پہلے مختلف علما دے واسطے تو‏ں محمد نال جا ملد‏ی ا‏‏ے۔ انیہويں تے ویہويں صدی دے دوران وچ یونیورسٹی نظامیہ دے اساتذہ دے تحقیقی کم دا ہی نتیجہ سی کہ ریاست حیدرآباد برصغیر د‏‏ی علمی سرگرمیاں دے مرکز دے طور اُتے کم کردی رہی۔ برصغیر تے خصوصاً دکن د‏‏ی اسلامی تریخ وچ یونیورسٹی دا وڈا کردار ا‏‏ے۔

تنظیم[لکھو]

بھارت دے یونیورسٹی گرانٹ ایکٹ 1956ء دے مطابق یونیورسٹی نظامیہ یونیورسٹی نئيں اے اس لئی ایہ سند جاری نئيں کر سکدی۔ یونیورسٹی نظامیہ دے ویب سائٹ دے مطابق انہاں د‏‏ی "مولوی"، "عالم"، "فاضل" تے "کامل" د‏‏ی اسناد یونیورسٹی عثمانیہ وچ مشرقی زباناں د‏‏ی اسناد جداں کہ B.A.L. تے M.A.L. دے برابر تسلیم د‏‏ی جاندیاں نيں۔ B.A. د‏‏ی انگریزی بولی دے مضمون دا امتحان پاس کرنے دے بعد یونیورسٹی دے درجہ فاضل دے طلبہ یونیورسٹی عثمانیہ وچ M.A. وچ داخلہ لے سکدے نيں۔ استو‏ں علاوہ یونیورسٹی د‏‏ی اسناد علی گڑھ مسلم یونیورسٹی، یونیورسٹی الازہر مصر، یونیورسٹی ام القری مکہ، اسلامک یونیورسٹی مدینہ تے کویت یونیورسٹی وچ وی تسلیم د‏‏ی جاندیاں نيں۔[2] 1995ء وچ یونیورسٹی نے خواتین دے لئی اک کالج (بناں کلیة البنات ) قائم کیتا۔ [3]

پچھلے سال یونیورسٹی دے عربی بولی دے طلبہ عربی کال مراکز اُتے نوکری ملی تے 2004ء تو‏ں 2007ء دے دوران یونیورسٹی دے طلبہ د‏‏ی تعداد 500 تو‏ں 1300 تک پہنچ گئی۔[4]

یونیورسٹی نظامیہ دا 2004–2005 دا بجٹ 97,72,000.00 بھارتی روپیہ (220,000 امریکی ڈالر) سی،[5] سنہ 2004 تا 2005 وچ اخراجات 1,41,56,000 بھارتی روپیہ (2004ء وچ 31,5000 امریکی ڈالر) سن ۔[6]

مشہور فارغ التحصیل شخصیتاں[لکھو]

  • حضرت علامہ ابوالوفاء محمود الافغانی( احیاء المعارف النعمانیہ)۔
  • حضرت سید اسماعیل ذبیح اللہ شاہ خدانمائی افتخاری ( بانی مدرسہ صوفیہ قندهار دکن مہاراشٹرا ہند، مولف "آئیاں حزب اللہ"۔ خلیفہ حضرت سید افتخار علی شاہ وطن)۔
  • حضرت علامہ مفتی رکن الدین (خلیفہ حضرت شیخ الاسلام )۔
  • حضرت علامہ حاجی منیر الدین شاذلی (خطیب مکہ مسجد)۔
  • حضرت علامہ علامہ حکیم محمد حسین نقشبندی ۔
  • مولانا عبد الوهاب عندلیب ۔
  • حضرت علامہ مولانا غلام احمد۔
  • مولانا قاضی غلام محی الدین ( مولف: نصاب اہل خدمات شرعیہ )۔
  • حضرت علامہ مفتی محمود کان اللہ لہ۔
  • حضرت علامہ مفتی عبد الحمید (امیر ملت اول)۔
  • شیخ الشیوخ شاہ محمد شطاری۔
  • علامہ حسام الدین فاضل(امیر ملت دوم)۔
  • سالم باحطاب ( مفتی شافعی )۔

▪ مولانا عبد اللہ مداھج۔

▪ مولانا عبد الرحمن بن محفوظ الحمومی۔

▪ مولانا عثمان (شیخ التفسير یونیورسٹی) ۔

  • علامہ امجد حیدرآبادی (شاعر رباعیات)۔
  • علامہ سید میاں محمد المعروف مسعود میاں صاحبزادہ حضرت سید مکی میاں رح ۔
  • علامہ ڈاکٹر محمد حمید اللہ حیدرآبادی فرانسیسی (محقق، مبلغ، مترجم قرآن و سیرت نگار )۔
  • حضرت علامہ سید شاہ ابراہیم ادیب الرضوی۔
  • سری بروگلو راما کرشنا راو (اولین وزیر اعلٰی آندھرا پردیش)۔
  • مولانا الطاف حسین فاروقی ۔
  • مولانا عبد الواحد اویسی (مجلس اتحاد المسلمین)۔
  • حضرت علامہ سید شاہ طاہر الرضوی (صدر الشیوخ)۔
  • حضرت علامہ مفتی حافظ ولی اللہ (دار العلوم النعمانیہ)۔
  • امام القراء میر روشن علی سنیا۔
  • جلالة العلم علامہ سید حبیب اللہ قادری المعروف رشید پاشا۔
  • پروفیسر سلطان محی الدین (یونیورسٹی عثمانیہ )۔
  • حضرت علامہ قاری محمد عبد الباری (قاری نشرگاہ، مترجم قرآن)۔
  • حضرت علامہ مفتی مخدوم بیگ۔
  • حضرت علامہ مولانا مفتی حافظ ولی اللہ ۔
  • حضرت علامہ مفتی سید مخدوم حسینی۔
  • خورشید علی (لائبریرین سالار جنگ میوزیم لائبریری)۔

مولانا عبد الشکور کرنولی۔

  • سری باگا ریڈی (وزیر آندھرا پردیش)۔
  • حضرت علامہ حافظ و قاری محمد عبد اللہ قریشی ازہری(خطیب مکہ مسجد)۔
  • حضرت علامہ مفتی ابراہیم خلیل الہاشمی ۔
  • حضرت علامہ مفتی محمدعظیم الدین صاحب، صدرمفتی یونیورسٹی نظامیہ
  • پروفیسر سید محمد تنویر الدین خدانمائی افتخاری (ڈائرکٹر مدرسہ صوفیہ قندھار دکن۔ صدر شعبہ فارسی عثمانیہ یونیورسٹی حیدرآباد۔ مولف: تنظیم اوقات اسلام، ہفت مراحل سلوک، آموزش بولی فارسی، انوار التنویر، تراویح رمضان وچ تسبیح رحمان، حزب الاسماء الحسنی و حرز الآیات العظمی،الورد العام برائے خواص و عوام، تنویر القرآن وغیرہ)۔
  • پروفیسر سید عطاء اللہ حسینی ملتانی ( یونیورسٹی ملیہ، کراچی، پاکستان)۔
  • علامہ محمد خواجہ شریف( ثروة القاري)۔

▪ قاضی عبد القادر ( قاضی شریعت پناہ بلدہ حیدرآباد )۔

  • پروفیسر سمیع اللہ خان ( دائرة المعارف)۔
  • پروفیسر عبد المجید صدیقی( یونیورسٹی عثمانیہ )۔
  • سید امین الدین ازھری(خلیج)۔
  • مفتی سیدصادق محی الدین فہیم (دار الإفتاء و القضاء )۔
  • حامد قریشی (شارجہ )۔

▪ حافظ مظہر علی ( دبئی )۔

  • حضرت مفتی سیدرؤف علی قادری ملتانی صاحب (صدرالمدرسین دار العلوم عربیہ کاؤرم پیٹھ، تلنگانہ)
  • قاری شمس الدین زمان (عالمی انعام یافتہ برائے حسن قرات و اذان)۔
  • پروفیسر سید یوسف حسینی (بیجاپور)۔
  • مفتی عبد الرشید (گلبرگہ)۔
  • ڈاکٹرسید جہانگیر ( انگلش اینڈ فارن لینگویجیس یونیورسٹی حیدرآباد)۔
  • ڈاکٹر سید بدیع الدین صابری ( یونیورسٹی عثمانیہ )۔
  • مولانا رفیق احمد انواری (رائچور)۔
  • حافظ محمد عبد القدیر نقشبندی (صدر انجمن طلبہ قدیم)۔
  • مولانا فصیح الدین نظامی ( شیخ الاسلام لائبریری اینڈ ریسرچ فاؤنڈیشن )۔
  • قاری بشیر القادری (اجمیر)۔
  • الشیخ حسن الھیتو (کویت)۔
  • شاعر خلیج جلیل نظامی ( دوحہ قطر)۔
  • نوید افروز نوید (جدہ)۔
  • ڈاکٹر محمد سراج اللہ خان (چارمینار ہاسپٹل )۔

▪ ڈاکٹرمحمد سراج احمد نظامی (دمام)۔

  • حضرت مولانا سید عزیز اللہ قادری صاحب شیخ المعقولات۔
  • سید افضل بیابانی خسرو پاشاہ ( سابق چئیرمین وقف بورڈ )
  • مفتی محمد قاسم صدیقی تسخیر ( امریک‏‏ا )۔
  • مفتی سید ضیاء الدین نقشبندی(شیخ الفقہ ابو الحسنات اسلامک ریسرچ سنٹر )۔
  • حافظ محمد لطیف احمد ملتانی ( امام مکہ مسجد)۔
  • حافظ محمد رضوان قریشی(خطیب مکہ مسجد)۔
  • حافظ فریدالدین سر قاضی (ویلور)۔
  • سعید بن مخاشن (مولاناآزاد نیشنل اردو یونیورسٹی لکھنؤ )۔
  • مولانا محمد مخدوم احمد معشوقی (یونیورسٹی عثمانیہ)۔
  • مفتی سید سکندر علی چشتی دار العلوم راجستھان (جئے پور)۔
  • سید مصباح الدین حسینی ( نظام کالج )۔
  • عبد الخالق قمر (روزنامہ سہارا )
  • ابوزہیر سید زبیر ھاشمی نظامی (مرتب مذہبی صفحہ ’’انواراسلام‘‘ روزنامہ سیاست)

▪ مفتی انوار احمد ( روزنامہ اعتماد )۔

▪ حافظ محمد جیلانی ( روزنامہ منصف )۔

▪ عبد الرشید جنید ( ہفت روزہ گواہ )۔

▪ محمد تقی الدین احمد نظامی ( ناظم شیخ الاسلام لائبریری اینڈ ریسرچ فاؤنڈیشن )

▪ حافظ محمد فرید الدین نقشبندی قادری رفاعی ( امام مسجد درگاہ حضرت جہانگیر پیران )

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

باہرلے جوڑ[لکھو]