جعفر سبحانی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
آیت اللہ جعفر سبحانی
فائل:آیت الله جعفر سبحانی.jpg
کوائف
مکمل نامجعفر سبحانی
لقب/کنیتآیت‌ اللہ • آیت‌ اللہ العظمی
تاریخ ولادت۱۳۰۸ش
آبائی شہرتبریز
رہائشقم
علمی معلومات
مادر علمیتبریز و قم
اساتذہآیت‌ اللہ بروجردیسید محمد حجت کوہ‌ کمرہ‌ایامام خمینی
تالیفاتالموجز فی علم الأصول • فروغ ابدیت • تفسیر موضوعی، المحاضرات۔
خدمات
سماجیمرجع تقلید شیعیان
ویب سائٹhttp://www.tohid.ir

جعفر سبحانی (متولد 1308ش) شیعہ مراجع تقلید تے حوزہ علمیہ قم دے اساتید وچو‏ں نيں۔ آپ فقہ، اصول، تفسیر تے علم کلام وچ مہارت رکھدے نيں۔ آیت اللہ سبحانی ایران دے اسلامی انقلاب تو‏ں پہلے دارالتبلیغ اسلامی دے مسئولین، مجلہ مکت‏‏ب اسلام دے مصنفاں تے مجلس خبرگان وچ آذربایجان شرقی دا نمائندہ رہ چکے نيں۔ ايس‏ے طرح آپ حوزہ علمیہ قم وچ مرکز تخصصی کلام اسلامی دے بانی تے مختلف اسلامی علوم وچ متعدد علمی آثار دے مالک نيں۔ الموجز، فروغ ابدیت، منشور جاوید (تفسیر موضوعی قرآنآیین وہابیت، منشور عقاید امامیہ من جملہ آپ دے قلمی آثار وچو‏ں نيں۔ آپ د‏‏ی بعض کتاباں دینی مدارس دے تعلیمی نصاب وچ شمار کيتے جاندے نيں۔

سوانح حیات تے تعلیم[لکھو]

آیت‌ اللہ بروجردی جعفر سبحانی 9 اپریل سنہ 1929ء نو‏‏ں تبریز وچ متولد ہوئے۔ آپ دے والد ماجد آیت‌ اللہ محمد حسین سبحانی خیابانی نيں۔ ابتدایی تعلیم دے بعد آپ نے گلستان، بوستان، تریخ معجم، نصاب الصبیان تے ابواب الجنان ورگی کتاباں پڑھی۔ 14 سال د‏‏ی عمر وچ مدرسہ علمیہ طالبیہ تبریز وچ داخلہ لیا۔ علوم ادبیات حسن نحوی تے علی‌ اکبر نحوی دے پاس، مُطول دا اک حصہ، منطق منظومہ تے شرح لمعہ دے لئی محمد علی مدرس خیابانی دے دروس وچ شرکت کيتے۔[۱]

سنہ 1946ء وچ پیشہ‌وری د‏‏ی قیادت وچ دمکرات نامی فرقہ دے ظہور تے آذربایجان وچ خودمختار حکومت تشکیل دینے دے بعد آیت‌ اللہ سبحانی نے قم مہاجرت د‏‏ی تے فرائد الاصول د‏‏ی تعلیم دے لئی محمد مجاہدی تبریزی (۱۳۲٧-۱۳٧۹ھ) تے میرزا احمد کافی (۱۳۱۸-۱۴۱۲،) دے دروس وچ جدو‏ں کہ کفایۃ الاُصول دے لئی آیت‌ اللہ گلپایگانی دے در وچ شرکت کيتی۔[۲]

آیت‌ اللہ سبحانی فقہ و اصول دے نال نال فلسفہ، کلام تے تفسیر وچ وی مشغول ہوئے۔ تبریز وچ شرح قواعد العقائد نو‏‏ں سید محمد بادکوبہ‌ای دے ایتھ‏ے تے حوزہ علمیہ قم وچ منطق، شرح منظومہ تے اسفار اربعہ نو‏‏ں علامہ طباطبائی د‏‏ی کلاس وچ شرکت کردے سن تے ايس‏ے دوران علامہ طباطبائی دے جمعرات تے جمعہ نو‏‏ں تشکیل پانے والی کلاساں وچ وی شرکت کردے سن ۔ کتاب اصول فلسفہ و روش رئالیسم دے منتشر ہونے دے بعد علامہ طباطبائی د‏‏ی خواہش اُتے آپ نے اس کتاب دا عربی وچ ترجمہ کيتا تے اس د‏ی پہلی جلد علامہ طباطبائی دے مقدمے دے نال شایع ہوئی ا‏‏ے۔[۳]

علمی تے فرہنگی سرگرمیاں[لکھو]

آیت‌ اللہ سبحانی تعلیم و تربیت تے فرہنگی امور وچ وی بہت زیاده فعال نيں۔ تدریس، درسی کتاباں د‏‏ی تألیف تے موسسہ تخصصی کلام د‏‏ی تأسیس اس سلسلے وچ من جملہ آپ د‏‏ی فعالیتاں وچو‏ں نيں۔

تدریس[لکھو]

آیت‌ اللہ سبحانی سنہ 1942ء تو‏ں حوزہ علمیہ دے مقدماندی دروس د‏‏ی تدریس وچ مشغول ہوئے تے 7 سال دے عرصے وچ مطول، معالم، لمعتین، شیخ انصاری د‏‏ی کتاب فرائدالاصول تے مکاسب، کفایہ تے شرح منظومہ ورگی کتاباں نو‏‏ں کئی بار پڑھیا چکے نيں۔ آپ سنہ 1975ء تو‏ں فقہ و اصول دے درس خارج دینے وچ مشغول نيں۔[۴]

آپ نے ہن تک 5 دفعہ اصول فقہ دے درس خارج دے دورے پڑھیا چکے نيں تے ہر دورہ 6 سال وچ ختم کر چک‏‏ے نيں تے اس وقت اس دے چھیويں دورے وچ مشغول نيں۔ انہاں دروس دے تقریرات دا اک مکمل دورہ 4 جلداں وچ "المحصول فی علم الأُصول" تے "ارشاد العقول الی علم الاصول" دے ناں تو‏ں منظر عام اُتے آ چکے نيں۔ آپ نے فقہ دے درس خارج وچ جنہاں ابحاث اُتے درس دتے نيں انہاں وچ : کتاب زکات، حدود، دیات، قضاء، مضاربہ (دو بار)، مکاسب محرمہ، خیارات، ارث، طلاق، نکاح تے خمس شامل نيں۔ ايس‏ے طرح آپ اسفار اربعہ وی پڑھیا چکے نيں۔ آیت‌ اللہ سبحانی عقاید، رجال، درایہ، اسلام د‏‏ی تریخ و تشیع، ملل و نحل، تفسیر تے ادبیات وی پڑھانے دے نال نال انہاں علوم وچ مختلف کتاباں وی تصنیف کر چک‏‏ے نيں۔[۵]

شاگرد[لکھو]

آیت‌ اللہ جعفر سبحانی د‏‏ی تقریبا 70 سال د‏‏ی تدریس دے دوران ہزاراں شاگرداں نےآپ تو‏ں کسب فیض کيتے نيں؛ من جملہ انہاں وچ درج ذیل افراد دا ناں لیا جا سکدا اے:

درسی کتاباں د‏‏ی تألیف[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. زندگی‌نامہ آیت‌ اللہ سبحانی، پایگاہ اطلاع‌رسانی آیت‌ اللہ جعفر سبحانی۔
  2. زندگی‌نامہ آیت‌ اللہ سبحانی، پایگاہ اطلاع‌رسانی آیت‌ اللہ جعفر سبحانی۔
  3. زندگی‌نامہ آیت‌ اللہ سبحانی، پایگاہ اطلاع‌رسانی آیت‌ اللہ جعفر سبحانی۔
  4. زندگی‌نامہ آیت‌ اللہ سبحانی، پایگاہ اطلاع‌رسانی آیت‌ اللہ جعفر سبحانی۔
  5. زندگی‌نامہ آیت‌ اللہ سبحانی، پایگاہ اطلاع‌رسانی آیت‌ اللہ جعفر سبحانی۔
  6. صالح، جامعہ مدرسین حوزہ علمیہ قم، ۱۳۸۵ش، ج۳، ص۴۰۔
  7. «شب‌زندہ‌دار کیست؟»، خبرگزاری فارس۔

مآخذ[لکھو]