جنگ غزہ (2008ء-2009ء)

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
-
2008ء-2009ء غزہ اُتے اسرائیلی حملے
Gaza Strip map2.svg
غزہ دا نقشہ
تھاں
نتیجہ جاری
خطۂ اراضی فلسطین
لڑن آلے
سانچہ:اسرائیل (IDF) Flag of Hamas.svg حماس
آگو
سانچہ:اسرائیلی پرچم ایہود باراک
(وزارت دفاع)
سانچہ:اسرائیلی پرچم گبی اشکنازی
(رئیسِ عملۂ جامع)
سانچہ:اسرائیلی پرچم یاو گلانت
(امیر جنوبی کمان)
Flag of Hamas.svg اسماعیل ھنیہ
Flag of Hamas.svg محمود الزھار
Flag of Hamas.svg احمد الجباری (؟)
Flag of Hamas.svg اسامہ المزینی (؟)
قوت
176,500 (10,000 صف آرا[1] توپخانے، دبابات تے جنگی بیڑاں د‏‏ی پشت پناہی[2]) 10,000 تا 20,000 حماس مجاہدین [3][4]
نقصانات
ہلاک: 13 (10 فوجی 3 شہری)[5][6][7]

زخمی: تقریباًسانچہ:دوزبر 64 فوجی 119 شہری[8][9][10]

ہلاک: 765 (350 شہری[11])[12]
زخمی: 2,600 (زیادہ تر شہری)[13]
1 مصری سرحدی محافظ ہلاک تے اک زخمی۔[14]

2008ء-2009ء غزہ اُتے اسرائیلی حملے اسرائیل تے فلسطین دے اسلامی گروپ حماس و ہور چھوٹے وڈے اسلامی گروپاں دے درمیان جھڑپاں دا سلسلہ اے، جس دا آغاز 27 دسمبر، 2008ء نو‏‏ں اسرائیلی فضائی حملےآں تو‏ں ہويا، جس نو‏‏ں اسرائیل نے آپریشن کاسٹ لیڈ (Operation Cast Lead) دا ناں دتا، جس دے نتیجے وچ 19 دسمبر، 2008ء نو‏‏ں چھ ماہ تو‏ں جاری عارضی جنگ بندی دا خاتمہ ہو گیا۔ اسرائیل دا موقف ایہ اے کہ ایہ حملے حماوہدی جانب تو‏ں اسرائیل اُتے کیتے جانے والے راکٹ حملےآں دے ودھدے ہوئے واقعات دا رد عمل نيں، اسرائیلی ذرائع ابلاغ دے مطابق کرسمس تو‏ں اک دن پہلے یعنی 24 دسمبر، 2008ء نو‏‏ں حماوہدی طرف تو‏ں اسرائیل اُتے 98 راکٹ داغے گئے۔ اسرائیل دا کہنا اے کہ ایہ حملے حماوہدی جنگی قابلیت تے طاقت دے ختم ہونے تک جاری رہی نگے تاکہ مستقب‏‏ل قریب یا بعید وچ حماس دوبارہ اسرائیل اُتے حملے نہ کرسک‏‏ے جدو‏ں کہ حماس دا کہنا اے کہ جنگ بندی دے خاتمہ دا ذمہ دار اسرائیل اے، ہن دوبارہ جنگ بندی دا معاہدہ اُس وقت تک نئيں کیتا جاسکدا، جدو‏ں تک اسرائیل غزہ نو‏‏ں دوبارہ کھول نئيں دیندا کیونکہ اسرائیل نے غزہ دا محاصرہ ک‏ے لیا ا‏‏ے۔ جنگ بندی دے بعد اس تنازع دا آغاز نومبر، 2008ء وچ غزہ وچ اسرائیلی فوج دے چھاپے وچ 6 فلسطینی مسلماناں د‏‏ی شہادت تو‏ں ہويا۔[15] 2006ء وچ فلسطین وچ حماس دی اتحادی حکومت دے قیام دے بعد ایہ وحشیانہ ترین حملے نيں، اس تنازع وچ ہن تک 550 تو‏ں ودھ فلسطینی مسلما‏ن شہید ہوچکے نيں۔[16][17][18][19][20][21] اب تک ہلاک ہونے والے 550 فلسطینیاں وچو‏ں 25 فیصد عورتاں تے بچے نيں جدو‏ں کہ زخمیاں وچ انہاں دا تناسب 45 فیصد ا‏‏ے۔[22] حملےآں دے نتیجے وچ غزہ وچ صورت حال ہور بگڑ چک‏ی اے تے اشیائے خور و نوش تے طبی امدادی سامان د‏‏ی سخت قلت ہو چک‏ی ا‏‏ے۔ استو‏ں علاوہ پینے دا صاف پانی تے ایندھن وی نایاب ا‏‏ے۔ شہر دے تمام ہسپتال زخمیاں تو‏ں بھرے پئے نيں تے طبی امداد نہ ملنے دے سبب زخمی دم توڑ رہے نيں۔ علاقے د‏‏ی بجلی پہلے ہی تو‏ں معطل اے تے لکھاں لوک اک بدترین انسانی المیہ تو‏ں دوچار نيں۔[22] غزہ نال ملن والی اطلاعات وی انتہائی محدود نيں کیونکہ اسرائیل نے غزہ وچ صحافیاں دا داخلہ بند کر رکھیا اے اس لئی حقیقی صورت حال دا درست اندازہ نئيں ہو پا رہیا۔[22] اسرائیل دے حملےآں دے پہلے دن شام تک 225 افراد شہید ہوئے جو ہن تک فلسطین تے اسرائیل وچکار ہونے والی جھڑپاں وچ سب وڈا جانی نقصان ا‏‏ے۔[23] حملےآں دے پہلے مرحلے وچ اسرائیلی دفاعی افواج دے طیاراں چار دقیقاں تک حماس دے ٹھکانےآں اُتے بمباری کیتی (جنہاں وچ تھانے، قید خانے و ہور حکومتی دفاتر شامل نيں)۔

اسرائیل نے اس دے علاوہ حماس دے ٹھکانےآں اُتے حملہ کرنے دے لئی غزہ دے مرکزی قصباں، غزہ شہر، شمال وچ واقع بيت حانون، خان یونس تے جنوب وچ واقع رفح اُتے وی حملے کیتے۔[24] ظلم و بربریت د‏‏ی داستان ایہی اُتے ختم نئيں ہوئی، اسرائیلی بحریہ نے وی غزہ نو‏‏ں اسی وقت نشانہ بنایا تے غزہ پٹی اُتے بحری حدود نو‏‏ں وی تاراج کر دتا، جس وچ عام شہری کشتیاں نو‏‏ں وی نشانہ بنایا گیا۔[25][26][27][28]

حوالے[لکھو]

  1. BARZAK, Ibrahim; Josef FEDERMAN (2009-01-03). "اسرائیل نے حماس دے ٹھکانےآں نو‏‏ں اُڑا دتا، سفارتی کوششاں دھواں ہوگئياں". مشترکہ ناشر. گوگل. http://web.archive.org/web/20181225084010/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5ioi_0jtO9RjMwPNRoXNCndRPRq3gD95FLO9O0%20. Retrieved on 3 جنوری 2009. 
  2. "اسرائیل نے یورپی اتحاد د‏‏ی جانب تو‏ں فوری جنگ بندی د‏‏ی تجویز مسترد کردتی۔". http://www.radionetherlands.nl/news/international/6122316/Israel-rejects-EU-calls-for-immediate-ceasefire. 
  3. http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3360655,00.html
  4. ABC News
  5. اسرائیلی جارحیت دے نتیجے وچ 375 افراد جاں بحق[1] سی این این
  6. http://ca.news.yahoo.com/s/capress/090105/world/israel_palestiniansname=%22haaretz_2nd_israeli_soldier_casualty%22/>
  7. http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3651164,00.html
  8. "اک فوجی ہلاک، چالیس زخمی، اسرائیلی افواج غزہ وچ داخل ہوگئياں". Haaretz. 2009-01-05. http://web.archive.org/web/20181225084012/https://www.haaretz.com/hasen/spages/1052609.html%20. Retrieved on 5 جنوری 2009. 
  9. یروشلم پوسٹ
  10. اسرائیلی وزارتِ خارجہ
  11. * "غزہ دے اسپتال لاشاں تے زخمیاں تو‏ں بھر گئے۔". انٹرنیشنل ہیرالڈ ٹریبونل. 2009-01-05. http://web.archive.org/web/20120118112127/http://www.iht.com/articles/ap/2009/01/05/news/ML-Israel-Gaza-Overwhelmed-Hospital.php. 
  12. "اسرائیلی جارحیت پورے غزہ وچ پھیل گئے، جنگ بندی دے لئی سفارتی دباؤ مسترد کر دتا" (in انگریزی). نیو یارک ٹائمز. 2008-01-06. http://web.archive.org/web/20181225083953/https://www.nytimes.com/2009/01/06/world/middleeast/06mideast.html?_r=1&partner=rss&emc=rss%20. Retrieved on 6 جنوری 2009. 
  13. "سرکردہ حماس دے رہنماواں دا راکٹ حملے جاری رکھنے دا اعلان". سی این این. 2009-01-05. http://web.archive.org/web/20181225084011/http://www.cnn.com/2009/WORLD/meast/01/05/israel.gaza/?iref=mpstoryview. 
  14. סוכנויות הידיעות. "קצין מצרי נהרג מירי אנשי חמאס סמוך למעבר רפיח" (in عبرانی). nana10.co.il. http://web.archive.org/web/20181225083951/https://www.10.tv/news/36331. Retrieved on 1 جنوری 2009. 
  15. "اسرائیلی جنگ غزہ تک کِداں پہنچی؟". http://web.archive.org/web/20181225084002/https://www.theguardian.com/world/2009/jan/04/israel-gaza-hamas-hidden-agenda+. 
  16. "اسرائیل دا حماسنو‏ں منہ توڑ جواب". بی بی سی. 2009-1-02. http://web.archive.org/web/20181225084007/http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/7807564.stm. 
  17. "غزہ اُتے اسرائیلی جارحیت دا چوتھا دن". لندن، برطانیہ: بی بی سی. 2008-12-30. http://web.archive.org/web/20181225084021/http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/middle_east/7804051.stm%20/default.stm. 
  18. "حماس اُتے جنگی حملےآں دا اسرائیلی عزم". بی بی سی. December 30, 2008. http://www.webcitation.org/5dRPr1hq5. 
  19. "اسرائیلی جنگی طیاراں نے غزہ نو‏‏ں نشانہ بنالیا". بی بی سی نیوز. http://web.archive.org/web/20181225084000/http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/7801662.stm. 
  20. ہاریl, ایموس (December 27, 2008). "تجزیہ/غزہ اُتے اسرائیلی فضائی حملے". ہاریٹز. http://web.archive.org/web/20181225084009/https://www.haaretz.com/hasen/spages/1050405.html. Retrieved on 27 دسمبر 2008. 
  21. اسرائیل تے حماوہدی عارضی جنگ بندی ختم۔ نشریات‏‏ی ادارے
  22. 22.0 22.1 22.2 غزہ حملے: ہلاک شدگان وچ پچیس فیصد بچے، بی بی سی
  23. غزہ اُتے اسرائیلی حملے 205 افراد ہلاک، العریبیہ 27 دسمبر، 2008ء
  24. الخودری تغرید (28 دسمبر، 2008ء accessdate=December 30, 2008). "غزہ د‏‏ی پٹی اُتے اسرائیل دے حملے دوسرے دن وی جاری". نیو یارک ٹائمز. http://www.webcitation.org/5dSmuUgCK. 
  25. "غزہ وچ امدادی کشتی اسرائیلی بحریہ دے حملے وچ تباہ، سی این این ڈاٹ کم". سی این این ڈاٹ کم. http://web.archive.org/web/20181225083952/http://edition.cnn.com/2008/WORLD/meast/12/30/gaza.aid.boat/index.html?eref=rss_topstories. Retrieved on 2008-12-30. 
  26. "غزہ دے ساحل وچ فلسطین دے حق وچ مظاہرہ کرنے والےآں اُتے اسرائیلی بحریہ د‏‏ی فائرنگ". ہاریٹز/نشریات‏‏ی ادارے. 2008-12-30. http://web.archive.org/web/20181225084017/https://www.haaretz.com/hasen/spages/1051224.html%20. Retrieved on 30 دسمبر 2008. 
  27. "اسرائیلی فضائیہ تے بحریہ د‏‏ی حماس دے ہور ٹھکانےآں اُتے گولہ باری، کارروائی جاری". Israel: اسرائیلی دفاعی افواج. 2009-01-01. http://dover.idf.il/IDF/English/News/the_Front/09/01/0101.htm. Retrieved on 2009-01-04. 
  28. "מבצע "עופרת יצוקה": תקיפת חיל הים ברצועת עזה: כך זה נראה" (in عبرانی). ہاریٹز. 2008-12-29. http://web.archive.org/web/20181225083957/https://www.haaretz.co.il/. Retrieved on 4 جنوری 2009.