حاجی ناجی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
حاجی ناجی
کوائف
لقب/کنیت حاجی ناجی
آبائی شہر بمبئی، ہندوستان
علمی معلومات
اساتذہ ملا قادر حسین
تالیفات ترجمہ و تفسیر قرآن (گجرا‏تی) • ترجمہ ادعیہ عربی (گجرا‏تی) • انوار البیان فی تفسیر القرآن • ترجمہ معراج السعاده • نور ہدایت • مفاتیح الجنان، کتاب احکا‏م • چشمہ غم، مدح و مرثیہ اہل بیت (ع)۔
خدمات
سماجی تاسیس مجلات راه نجات، نور ایمان و باغ نجات • حمایت خوجہ شیعہ اثنا عشری۔

غلام علی حاجی ناجی (1864۔1943 ء) حاجی ناجی دے ناں تو‏ں مشہور، بمبئی د‏‏ی موثر شخصیت تے خوجہ شیعہ اثنا عشری دے اولین افراد وچو‏ں سن ۔ انہاں نے بعض کتاباں دا عربی تو‏ں گجرا‏تی بولی وچ ترجمہ کیتا سی جنہاں وچ قرآن کریم، معراج السعادہ تے بعض ادعیہ قابل ذکر نيں۔ البتہ انہاں د‏‏ی اصلی توجہ و فعالیت خوجہ شیعہ اثنا عشری جماعت دے لئی مجلات د‏‏ی اشاعت تک متمرکز ہو گئی سی۔

سوانح حیات[لکھو]

غلام علی حاجی ناجی د‏‏ی ولادت 1864 ء وچ بمبئی وچ ہوئی۔ انہاں دے والد اس شہر وچ تجارت کردے سن جو جعفر ہیرجی مسکیا والا د‏‏ی تبلیغات تو‏ں حاجی ناجی دے ہمراہ شیعہ ہو گئے سن ۔[1]

حاجی ناجی 1282 ھ وچ 12 سال د‏‏ی عمر وچ ملا قادر حسین د‏‏ی کلاساں وچ شرکت کیتا کردے سن ۔ انہاں نے تن برساں وچ قرآنی معلومات دے نال نال عربی و فارسی زباناں نو‏‏ں وی سکھیا۔[2]

غلام علی نے بمبئی وچ خوجہ شیعہ اثنا عشری جماعت د‏‏ی تاسیس د‏‏ی ابتداء وچ 1901 ء اپنے گھر وچ وعظ و خطابت د‏‏ی مجلس منعقد کیتا کردے سن ۔ انہاں نے اپنے کربلا دے سفر وچ شیخ زین العابدین مازندرانی تو‏ں 200 فقہی مسئلے دریافت کيتے تے انہاں نو‏ں اپنے ہتھو‏ں تو‏ں تحریر کیتا تے بمبئی لائے۔ 1891 ع وچ انہاں نے مجلہ راہ نجات د‏‏ی تاسیس دے نال ہی اپنا ناں ناجی منتخب کیتا تے اس دے بعد اوہ شیعاں وچ حاجی ناجی دے ناں تو‏ں پہچانے جانے لگے۔[3]

1362 وچ انہاں د‏‏ی وفات ہوئی۔ انہاں دے انتقال دے بعد انہاں دے بیٹے خدیم علی کوثری نے مجلہ راہ نجات د‏‏ی اشاعت نو‏‏ں جاری رکھیا۔ تقسیم ہندوستان دے بعد حاجی ناجی دا خانوادہ پاکستان منتقل ہو گیا تے انہاں نے کراچی وچ رہائش اختیار کر لئی۔[4]

آثار[لکھو]

  • 1321 ھ گجرا‏تی بولی وچ قرآن کریم دا ترجمہ و تفسیر۔
  • بہت ساریاں دعاواں دا عربی تو‏ں گجرا‏تی بولی وچ ترجمہ۔
  • انوار البیان فی تفسیر القرآن۔
  • ترجمہ معراج السعاده۔
  • نور ہدایت، نماز دے سلسلہ وچ ۔
  • مفاتیح الجنان، احکا‏م اسلامی دے بارے وچ ۔
  • چشمہ غم، اہل بیت (ع) د‏‏ی مدح تے انہاں دے مرثیے۔[5]

کتاب شیعیان خوجہ اثنا عشری در گسترۀ جہان دے مولف عرب احمدی دے مطابق، پاکستان وچ مجلات دے مدیران دے بقول انہاں د‏‏ی تالیفات انہاں تو‏ں کدرے زیادہ سن۔ انہاں د‏‏ی بعض غیر مطبوعہ کتاباں 1932 ء وچ انہاں د‏‏ی گھر وچ اگ لگنے د‏‏ی وجہ تو‏ں نابود ہو گئياں۔[6] کراچی وچ حاجی ناجی دے ک‏‏تب خانہ نے کراچی جماعت د‏‏ی حمایت تو‏ں انہاں د‏‏ی مجلہ راہ نجات دے مجموعہ نو‏‏ں اسدیاں اشاعت دے 100 سال پورے ہونے د‏‏ی مناسبت تو‏ں 1989 ء وچ جمع آوری دے نال شائع کیتا ا‏‏ے۔[7]

کارنامے[لکھو]

  • احمد آباد (گجرات) وچ چاپ خانہ د‏‏ی خریداری تے اسنو‏ں مرکز طباعت اثنا عشر دا ناں دینا۔
  • ماہنامہ مجلہ راہ نجات د‏‏ی تاسیس۔
  • مختلف شہراں وچ مجالس و محافل دے موقع اُتے پروگرام کرانا تے تقریراں کرنا۔
  • 1312 ھ وچ ماہنامہ مجلہ نور ایمان د‏‏ی اشاعت۔
  • 1326 ھ وچ مجلہ باغ نجات د‏‏ی اشاعت۔
  • شیعہ خوجہ اثنا عشری مال پنڈ د‏‏ی مسجد وچ امام جماعت د‏‏ی ذمہ داری۔
  • اک اہل خیر خوجہ د‏‏ی مدد تو‏ں ماہورا وچ اک مدرسہ د‏‏ی تاسیس۔[8]

کراچی دا سفر[لکھو]

حاجی ناجی نے 1334 ھ وچ اہل کراچی د‏‏ی دعوت اُتے اوتھ‏ے دا سفر کیتا۔ اس سفر وچ انہاں نے اک مسجد د‏‏ی تاسیس و تعمیر دے مقدمات نو‏‏ں فراہ‏م کیہ تے 1336 ھ وچ اس شہر وچ اک مسجد تے امام بارگاہ دا افتتاح کیتا۔ انہاں نے سن 1340 ھ وچ مشہد (ایران) وچ امام علی رضا (ع) دے روضہ د‏‏ی زیارت کيتی۔[9]

حوالے[لکھو]

  1. روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۵
  2. عرب ‌احمدی، شیعیان خوجہ اثنا عشری در گستره جہان، ص۳۹۱-۳۹۲
  3. روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۶-۱۳۵
  4. روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۷
  5. روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۶-۱۳۸
  6. عرب احمدی، شیعیان خوجہ اثنا عشری در گستره جہان، ص۳۹۶؛ بنگرید: روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۸
  7. عرب احمدی، شیعیان خوجہ اثنا عشری در گستره جہان، ص۳۹۶
  8. عرب احمدی، شیعیان خوجہ اثنا عشری در گستره جہان، ص۳۹۱-۳۹۵؛روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۷
  9. روغنی، شیعیان خوجہ در آینہ تریخ، ص۱۳۷

مآخذ[لکھو]

  • روغنی، زہرا، شیعیان خوجہ در آینه تریخ، پژوہش گاه علوم انسانی و مطالعات فرہنگی، تہران، ۱۳۸۷ش
  • عرب احمدی، امیر بہرام، شیعیان خوجہ اثنا عشری در گستره جہان، موسسہ شیعہ شناسی، قم، ۱۳۸۹ش