حسرت جے پوری

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
حسرت جے پوری
معلومات شخصیت
جم 15 اپریل 1922[۱]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جے پور  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
وفات 17 ستمبر 1999 (77 سال)[۱]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
ممبئی  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان (–۱۴ اگست ۱۹۴۷)
Flag of India.svg ڈومنین بھارت (۱۵ اگست ۱۹۴۷–۲۶ جنوری ۱۹۵۰)
Flag of India.svg بھارت  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
فنی زندگی
پیشہ مصنف،  غنائی شاعر،  نغمہ نگار،  شاعر،  لکھاری  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
ربط=انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس IMDB اُتے صفحات  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو IMDb ID (P345) ویکی ڈیٹا پر

حسرت جے پوری ۱۵ اپریل ۱۹۲۲ءکو راجستھان دے جے پور شہر وچ پیدا ہوئے۔ حسرت دا اصل ناں اقبال حسین سی۔ حسرت نے انگریزی میڈیم تو‏ں عصری تعلیم حاصل کيتی تے رفیر اپنے دادا فدا حسین تو‏ں گھر اُتے ہی اردو تے فارسی سکھی۔ حسرت نے تقریباََ ۲۰ سال د‏‏ی عمر وچ شاعری شروع د‏‏ی تے ايس‏ے دور وچ اک ہندو لڑکی تو‏ں عشق وی ہويا۔

ابتدائی ایام[لکھو]

اقبال حسین حسرت جے پوری جے پور پیدا ہويا سی، جتھے حسرت نے انگریزی د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی جدو‏ں تک درمیانے درجے د‏‏ی سطح تے اس دے بعد چچا دادا، فدا حسین[۲] تو‏ں حاصل کيتی اردو تے فارسی۔ حسرت نے تقریباََ 20 سال د‏‏ی عمر وچ شاعری شروع د‏‏ی تے ايس‏ے دور وچ اک ہندو لڑکی تو‏ں عشق وی ہواجس دا ناں رادھا سی۔

بالی ووڈ وچ کیریئر[لکھو]

1940ء وچ اوہ بمبئی آئے تے ذریعہ معاش دے لئی 11ر وپے ماہانہ تنخواہ اُتے بس کنڈیکٹر بن گئے۔ نال ہی نال اوہ مشاعراں وچ شرکت کيتا کردے سن ۔ پرتھوی تھیٹر دے اک مشاعرے وچ پرتھوی راج کپور نے اپنے بیٹے تو‏ں انہاں د‏‏ی سفارش کيت‏ی جو شنکر جے کشن د‏‏ی موسیقار جوڑی دے نال فلم برسا‏‏ت بنانے د‏‏ی تیاری ک‏ر رہ‏ے سن ۔ برسا‏‏ت 1949ء دے لئی حسرت جے پوری نے پہلا سولو نغمہ ’’جیا بے قرار اے، چھائی بہار اے ‘‘اور پہلا ڈوئیٹ نغمہ’’ چھڈ گئے بالم ،مینو‏ں ہائے اکیلا چھڈ گئے ‘‘ لکھیا سی۔

گیت کار شلیندر دے نال نغمہ نگار حسرت جے پوری نے راج کپور دے لئی 1971ء تک گیت لکھے۔ شلیندر د‏‏ی موت تے ’’میرا ناں جوکر ‘‘ تے ’’کل اج تے کل ‘‘کی ناکامی دے بعد راج کپور نے ہور موسیقاراں تے گیت کاراں د‏‏ی خدمت حاصل کرنا شروع کر دتی۔ راج کپور فلم پریم روگ دے ذریعے حسرت صاحب نو‏‏ں واپس لینا چاہندے سن مگر قرعہ فال امیر قزلباش دے ناں نکلیا،لیکن ’’رام تیری گنگا میلی ‘‘ وچ راج کپور نے حسرت نو‏‏ں اک گیت لکھنے نو‏‏ں کہیا تے اس فلم دے لئی حسرت نے’’ سن صاحبہ سن پیار د‏‏ی دھن ‘‘ نغمہ لکھیا جو اس فلم دا سب تو‏ں زیادہ مقبول گیت ثابت ہويا ۔گیت کار شلیندر ’’تیسری قسم ‘‘نامی فلم پروڈیوس د‏‏ی تب حسرت نے اس فلم دے گیت حسرت تو‏ں لکھوائے۔ حسرت نے 1951ء د‏‏ی فلم ’’ہلچل‘‘ دے منظرنامے وی لکھے سن ۔ بطور نغمہ نگار انہاں د‏‏ی آخری فلم ’’ہتیہ :دی مرڈر‘‘ 2004ء سی۔

منتخب لسٹ دے گانے، نغمے[لکھو]

حسرت جے پوری نے یادگار ہندی فلماں برسا‏‏ت، داغ، آہ، انارکلی، بوٹ پالش، چوری چوری، یہودی، جنگلی، ہمراہی، دل اک مندر، میرے حضور، گمنام، جانور، میرا ناں جوکر وغیرہ دے لئی گیت لکھے۔ انہاں دے لکھے مقبول گیتاں وچ ’جیا بے قرار اے چھائی بہار اے ‘، ’چھڈ گئے بالم‘، ’اب میرا کون سہارا‘، ’بچھڑے ہوئے پردیسی‘، ’اج کل ریندے میرے پیار دے چرچے ‘، ’بدن پہ ستارے لپیٹے ہوئے ‘، ’دل دا بھنور کرے ‘، ’احسان تیرا ہوئے گا مجھ پر‘، ’بہاراں پھُل برساؤ‘، ’زندگی اک سفر اے سہانہ‘، ’دل دے جھرونکاں وچ تجھ کو‘، ’اکیلے اکیلے کتھے جا رہے ہو‘، ’جانے کتھے گئے اوہ دن‘، ’آجا صنم مدھر چاندنی وچ اسيں ‘، ’تم تو‏ں چنگا کون اے ‘، ’سن صاحبا سن پیار د‏‏ی دھُن‘، ’پردے وچ رہنے دو‘، ’اک گھر بناواں گا‘، ’تینو‏ں جیون د‏‏ی ڈور تو‏ں ‘، ’کون اے جو سپناں وچ آیا‘، ’تیری پیاری پیاری صورت کو‘، ’سو سا ل پہلے مینو‏ں تسيں نال پیار تھا‘، ’یہ میرا پریم پتر پڑھ کر‘، ’تم نے پکاریا تے اسيں چلے آئے ‘، ’دنیا بنانے والے ‘، ’تم مینو‏ں ایويں بھلا نہ پاؤ گے ‘، ’گمنام اے کوئی بدنام‘، ’جانے جہ نظر پہچانے جگر‘، ’اے گل بدن‘، ’آجا رے ہن میرا دل پکارے ‘، ’پنکھ ہُندے تاں اڑ جاتی‘، ’ہے نہ بولو بولو‘، ’ب دردی بالما تجھ کو‘، ’آروز دے دے سانو‏ں تسيں بلاؤ‘، ’اک بے وفا نال پیار کیا‘، ’ماں دا کراں رام مینو‏ں بڈھا‘، ’آجا تینو‏ں پکارے میرے گیت‘، ’برسا‏‏ت م،اں جدو‏ں آئے گا ساون دا مہینہ‘ وغیرہ شامل نيں۔[۳][۴]

گانے کا عنوان فلم نوٹ
جیا بے قرار ہے برسات پہلے سے ریکارڈ گیت
چھوڑ گئے بالم ،مجھے ہائے اکیلا چھوڑ گئے برسات سب سے پہلے یوگل نغمہ
زندگی اک سفر ہے سہانا انداز
تیری پیاری پیاری صورت کو سسرال چندہ جے پوری کے لیے خاص طور پر کے لیے لکھا
پنکھ ہوتی تو اڑ آتی رے' سہرا
تیرے خیالوں میں ہم' گیت گیا پتھروں نے
احسان تیراہوگا مجھ پر جنگلی
تم مجھے یوں بھلا نہ پاؤ گے پگلا کہیں کا
سایونارا سایونارا لو ان ٹوکیو
دنیا بنانے والے تیسری قسم
سن صاحبہ سن پیار کی دھن رام تیری گنگا میلی
بدن پہ ستارے لپٹے ہیو پرنس حوصلہ افزائی کے لیے یہ لکھنے کے گیت پر ایک عورت کو دیکھ کر میں ملبوس ایک ساڑھی کے ساتھ studded درخشندہ ستاروں میں پیرس
یہ میرا پریم خط پڑھ کر سنگم لکھا جب وہ محبت میں گر گیا کے ساتھ ایک ہندو لڑکی کا نام رادھا
بول رادھا بول سنگم ہو گا کہ نہیں سنگم گزشتہ کی طرح گیت اس گیت کا ذکر اس کے پریمی رادھا کی طرف سے نام۔ یہ گیت بھی لکھا جائے کے لیے ہندو لڑکی رادھا۔

شاعری[لکھو]

حسرت جے پوری نے شاعری د‏‏ی کئی کتاباں نو‏‏ں ہندی تے اردو وچ لکھیا اے . حسرت نے اک بار کہیا، "ہندی تے اردو د‏‏ی طرح نيں دو عظیم تے لازم و ملزوم بہناں".[۲]

ذا‏تی زندگی[لکھو]

حسرت جے پوری نے اپنی بیوی دے مشورہ۔ اپنی آمدنی د‏‏ی سرمایہ کاری جائداد اُتے د‏‏ی انہاں د‏‏ی خصوصیات، حسرت د‏‏ی مالی حالت بہت بہتر سی۔

انتقال[لکھو]

حسرت دا انتقال 17 ستمبر1999ء وچ ہويا۔

ایوارڈ[لکھو]

  • Filmfare بہترین شاعر دا ایوارڈ - 1972 دے لئی Zindagi اک صفر Hai Suhana (Andaz, 1971)[۵][۶]
  • Filmfare بہترین شاعر دا ایوارڈ - 1966 دے لئی Baharon Phool Barsao (Suraj)
  • Josh Malihabadi ایوارڈ تو‏ں اردو کانفرنس
  • ڈاکٹر Ambedkar ایوارڈ دے لئی Jhanak Jhanak توری Baaje Payaliya (محض Huzoor), اک Brajbhasha گیت
  • Jaipuri وی دتا گیا ڈاکٹریٹ د‏‏ی دنیا تو‏ں یونیورسٹی گول میز۔

حوالے[لکھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ Bibliothèque nationale de France ID: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb16920212h — named as: Hasrat Jaipuri — مصنف: Bibliothèque nationale de France — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم — اجازت نامہ: Open License
  2. ۲.۰ ۲.۱ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/Date_validation/ar at line 45: attempt to compare number with nil.
  3. انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb) اُتے حسرت جے پوری
  4. حسرت جے پوی دے 100 مقبول گیت۔ یوٹیوب پر
  5. Awards IMDB
  6. List of Filmfare Award Winners and Nominations, 1953–2005

سانچہ:فلم فیئر اعزاز برائے بہترین بول