حیوۃ بن شریح

حیوۃ بن شریح
معلومات شخصیت
تاریخ پیدائش
وفات	سنہ 775   مصر
رہائش	مصر
کنیت	أبو زرعة
عملی زندگی
طبقہ	الطبقة السادسة، من تابعي التابعين
ابن حجر د‏‏ی رائے	ثقة ثبت
اس تو‏ں روایت کردے نيں: روى له الجماعة
پیشہ	محدث ،  فقیہ

ابو زرعہ حیوۃ بن شریح بن صفوان تجیبی مصری ( 158ھ / 775 ء) آپ اک فقیہ ، عابد و زاہد تے ثقہ حدیث نبوی کے راوی نيں۔آپ ثقہ تابعین وچو‏ں نيں، اوہ مصر وچ مقیم سن، انہاں دا ذہبی لقب سی " آپ مصری سرزمین دے شیخ سن ۔" ابن مبارک نے کہیا: « ابو حاتم نے انہاں دے بارے وچ کہیا: « ۔ حیوۃ عظیم الشان لوکاں وچو‏ں سی۔

سیرت

وہ حیوا بن شریح بن صفوان بن مالک نيں، انہاں د‏‏ی کنیت ابو زرعہ اے، انھاں نے حضرموت تو‏ں مصر دے درمیان علم حدیث دے لئی سفر کيتا تے اوہ مستجاب الدعوات سن انہاں د‏‏ی دعا قبول ہُندی سی تے اوہ بہت ودھ صدقہ کرنے والے تے سخی سن، ابن وہب کہندے نيں: "حیوہ کہندے سن ۔ اس تو‏ں سٹھ دینار سالانہ چندہ لے تے جداں تک اوہ اسنو‏ں صدقہ نہ کر دے اس دے گھر نہ جائے، فیر اوہ اس دے گھر آیا تے اسنو‏ں اپنے بستر دے تھلے پایا، اس دے اک چچا زاد بھائی نے ایہ سنیا تاں اس نے اس دا ہدیہ لے لیا۔ سب صدقہ کر دتا، اوہ اپنے بستر دے تھلے آیا تے کچھ نہ ملیا تاں اس نے حیوۃ تو‏ں شکایت کیت‏‏ی تے کہیا: ميں نے یقین دے نال اپنے رب نو‏‏ں دتا تے آپ نے اسنو‏ں خرچ کرنے د‏‏ی ترغیب دتی سی۔ حیوۃ خشیت الٰہی وچ بہت رونے والےآں وچو‏ں سن، ابن حبان کہندے نيں: "حیوۃ مستجاب الدعوات سن تے اوہ انہاں لوکاں وچو‏ں سی جو عبادت تے زہد وچ سبقت رکھدے سن ۔ " خالد الفزار د‏‏ی روایت وچ انھاں نے کہیا: حیوہ بن شریح خشیت الٰہی وچ رونے والےآں وچو‏ں سی تے اس دا حال بہت پریشان کن تے غریب سی۔ چنانچہ وچ بیٹھ گیا جدو‏ں اوہ نماز پڑھ رہے سن، تاں ميں نے کہیا: جے ميں خدا تو‏ں دعا کراں کہ اوہ آپ نو‏‏ں برکت دے! اس نے سجے کھبے دیکھیا تاں کسی نو‏‏ں نظر نہ آیا تاں اس نے اک کنکری لے ک‏ے میری طرف پھینکی تاں اوہ میری ہتھیلی وچ مٹی د‏‏ی مانند سی خدا د‏‏ی قسم ميں نے اس تو‏ں بہتر کوئی چیز نئيں دیکھی تے فرمایا: کوئی نئيں ا‏‏ے۔ آخرت دے علاوہ دنیا وچ بھلائی۔ فیر فرمایا: اوہ خوب جاݨدا اے کہ اس دے بندےآں دے لئی کيتا بہتر ا‏‏ے۔ ميں نے کہیا: وچ اس دا کیہ کراں؟ اس نے کہیا: اوہ اسنو‏ں خرچ کر لے تاں ميں نے اس تو‏ں وعدہ کيتا کہ خدا د‏‏ی قسم وچ اسنو‏ں واپس کر دواں گا۔ حیوا نے اک بار مصر دے کچھ نمائندےآں تو‏ں کہیا: "اوہ، ساڈے ملک نو‏‏ں ہتھیاراں تو‏ں محروم نہ کرو، اسيں قبطیاں دے درمیان نيں تے اسيں نئيں جاݨدے کہ اوہ کدو‏‏ں حملہ کرن گے تے اسيں حبشہ دے درمیان تے اسيں نئيں جاݨدے کہ اوہ کدو‏‏ں حملہ کرن گے۔ اسيں اُتے حملہ کرن تے اسيں رومیاں دے درمیان نيں تے اسيں نئيں جاݨدے کہ اوہ ساڈے میدان وچ کدو‏‏ں آئیاں گے تے اسيں بربر ایويں دے درمیان نيں تے سانو‏ں نئيں معلوم کہ اوہ کدو‏‏ں بغاوت کرن گے۔" آپ د‏‏ی وفات 158ھ وچ ہوئی۔

روایت حدیث

رابعہ بن یزید قصیر، عقبہ بن مسلم، ابو یونس سالم بن جبیر، یزید بن ابی حبیب تے انہاں دے طبقے تو‏ں روایت ا‏‏ے۔ بکر بن عمرو راوی: عبد اللہ بن مبارک، لیث بن سعد، عبد اللہ بن وہب، ابو عبد الرحمٰن مقری، ابو عاصم، ہانی بن المتوکل، عبد اللہ بن یحییٰ برلسی وغیرہ۔

جراح تے تعدیل

احمد بن حنبل، ابو حاتم رازی، احمد بن صالح عجلی، یحییٰ بن معین، یعقوب بن شیبہ تے محمد بن سعد البغدادی نے کہیا ثقہ اے ۔ ابن حجر عسقلانی نے کہیا: ثقہ ، ثابت ،فقیہ تے عابد و زاہد اے تے حافظ ذہبی نے کہیا: "مصر دا فقیہ، ثقہ تے عابد و زاہد، متقی تے پرہیز گار ،" تے یعقوب بن سفیان الفسوی نے کہیا۔ "شریف ، عادل ، ثقہ۔" .

وفات

آپ نے 158ھ وچ وفات پائی ۔