"بولی تے سبھیاچار" دیاں دہرائیاں وچ وکھراپا

Jump to navigation Jump to search
لکھائی دا خلاصہ کوئی نہیں
(" == انتر-سنبندھ == بھاشا تے سبھیاچار دوویں منکھ دوارا سرجت سسٹم ہن۔ سموہک اوچیتن دا دوہا د..." نال صفہ بنایا گیا۔)
 
 
بھاشابولی تے سبھیاچار دوویں منکھ دوارا سرجت سسٹم ہن۔ سموہکگروہی سوچ اوچیتن دا دوہادوہاں دیدے سرجنسرجنی پرکریاعمل وچ بھارو رول ہوے۔<ref> [[ڈاکٹر.جسوندر سنگھ]] , سبھیاچار اتے ہور کھیتر(لیکھ)، [[ پنجابی سبھیاچار:پچھان چنہ]] , پنیت پرکاشن پٹیالہ، پنہ-77 </ref> بھاشابولی تیوںتوں بنا سبھیاچار دیدا کلپناتصور وی نہیں کیتیکیتا جا سکدی۔سکدا۔ سبھیاچار سرو-ویاپکجامع ہے، پر ہر منکھی سماج دا اپنا سبھیاچار ہندا ہے۔ ایہہ دیوویں لچھن بھاشابولی دے وی ہن اتے ایہناں دوہاں نوں سنبھوَممکن بناؤن وچ بھاشابولی دا اپنا رول ہے ۔ سبھیاچار دے دوجے مہتوپورناہم لچھن ہن کہ ایہہ سانجھا کیتا جاندا ہے، سنچت ہیو سکدا ہے، پیڑھی در پیڑھی اگے توریا جا سکدا ہے۔ ایہہ سارے لچھن بھاشابولی راہیں ہی سنبھوَممکن ہو سکدا ہے ۔ [[پدارتھک]]مادی شیواں وستاں دے روپ وچ سنچت ہویا سبھیاچار وی بھاشابولی دے مادھئم راہیں ویاکھیاوضاحت پاؤندا ہے ۔ کسے جن-سموہلوک گروہ دے اتہاس وچ جو کجھ واپردا ہے، اس دا پرتبمبعکس اس دی بھاشابولی وچونںوچوں لبھیا جا سکدا ہے۔ اسے لئی بھاشابولی نوں سمبنندھتمتعلقہ سبھیاچار دا [[محافظ مہافزکھانا]]خانہ کیہا جاندا ہے ۔ <ref > پرو.گربخش سنگھ فرینک، سبھیاچار اتے پنجابی سبھیاچار، وارث شاہ فاؤنڈیشن، پنہ-81</ref> بھاشابولی کسے سبھیاچار دا مواپھجکھانامحافظ ہیخانہہی نہی سگوں باہرلے یتھارتھباہرلی حقیقت نوں گرہنحاصل کرن دی ودھی اتے گرہن کیتےکیتی یتھارتھحقیقت نوں پرگٹظاہر کرن دے پرواگاں نوں وی پیش کردی ہے ۔ [[ڈاکٹر. جیت سنگھ جوشی]] , [[سبھیاچار اتے لوکدھارا دے مول سروکار]] , پرکاشن لاہور بکّ شاپ ، پنہ نن:178 بھاشابولی اتے سبھیاچار منکھ دی سماجکسماجی پیداوار ہن۔کنکِ سماج ہی سبھیاچار اتے بھاشانوں نوں ارتھمطلب پردان کردا ہے۔بھاشاہے۔ بولی اتے سبھیاچار پیڑھی در پیڑھی گرہن کیتے جان والے ورتارے ہن۔اتھوں تک کہ [[بھاشابولی]] دا سسٹم خود مختیار ہندا ہویا وی سبھیاچار [[سسٹم ]] دے انترگت ہی ارتھمطلب رکھدا ہے۔کنکِ بھاشابولی اتے سبھیاچار دا اپنا - اپنا سسٹم ہے۔ بھاشابولی اتے سبھیاچار وچ پرورتنتبدیلی آؤنا وی لازمی ہنداہندی ہے۔بھاشاہے۔بولی اتے سبھیاچار دے پرورتن دے کارن تاں وکھ -وکھ ہندے ہن پر ایہہ کارن اک دوجے نوں پربھاوتمتاثر ضرور کردے ہن تے ونّ سونے سبھیاچار نوں گرہن کرن اتے اگلی پیڑھی لئی اسدا سنچار کرن لئی بھاشابولی اندر وی ونّ سونتا دا گن پیدا ہو جاندا ہے۔سبھیاچار دے 'سبھیاچاریکرن'اتے انش پاسار جہے عمل بھاشابولی نوں وی پربھاوتمتاثر کردے ہن ۔ [[سبھیاچاریکرن]] اتے [[ سبھیاچارک انش]] پاسار دے عمل دوران دوجے سبھیاچاریکرن'اتے دی شبداولی ستھانکمقامی بھاشا بولی وچ شامل ہندی رہندی ہے ۔ایؤ۔ایؤں بھاشابولی دا کھیتر پوری ترھاطرح پربھاوت متاثر ہندا ہے۔بھاشاہے۔بولی سبھیاچار نال دوہرا سنبندھتعلق رکھدی ہے ۔کسے وی سبھیاچار نوں جانن، اسدا اتہاس لکھن اتے لکھے اتہاس نوں سنبھالن ورگے کارج بھاشابولی راہی ہی سنبھوَممکن ہن۔بولی ہن۔بھاشا اندر ہی پیٹرن بناؤن تے وکھ -وکھ ورتاریا نوں وکھ -وکھ پیٹرناں وچّ پرگٹاؤن دی سمرتھااہلیت ہندی ہے ۔ بھاشابولی سبھیاچار دے سنچار(پھیلن) دے گنا نوں پرگٹظاہر کردی ہے ۔ بھاوَمطلب بھاشابولی سبھیاچارکسبھیاچاری سرجنا ہے سبھیاچار بھاشا دیبولیدی سرجنا نہی ۔ ارتھاتاسدا مطلب بولی بھاشا سبھیاچار دا بدل نہی ہے ۔(ڈاکٹر. جیت سنگھ جوشی، لوک کلا اتے سبھیاچار مڈھلی جان پچھان، پبلیکیشن بیورو، پٹیالہ ،پنہ نن:34)
== انتر-سنبندھ ==
بھاشا تے سبھیاچار دوویں منکھ دوارا سرجت سسٹم ہن۔ سموہک اوچیتن دا دوہا دی سرجن پرکریا وچ بھارو رول ہوے۔<ref> [[ڈاکٹر.جسوندر سنگھ]] , سبھیاچار اتے ہور کھیتر(لیکھ)، [[ پنجابی سبھیاچار:پچھان چنہ]] , پنیت پرکاشن پٹیالہ، پنہ-77 </ref> بھاشا تیوں بنا سبھیاچار دی کلپنا وی نہیں کیتی جا سکدی۔ سبھیاچار سرو-ویاپک ہے، پر ہر منکھی سماج دا اپنا سبھیاچار ہندا ہے۔ ایہہ دیوویں لچھن بھاشا دے وی ہن اتے ایہناں دوہاں نوں سنبھوَ بناؤن وچ بھاشا دا اپنا رول ہے ۔ سبھیاچار دے دوجے مہتوپورن لچھن ہن کہ ایہہ سانجھا کیتا جاندا ہے، سنچت ہیو سکدا ہے، پیڑھی در پیڑھی اگے توریا جا سکدا ہے۔ ایہہ سارے لچھن بھاشا راہیں ہی سنبھوَ ہو سکدا ہے ۔ [[پدارتھک]] وستاں دے روپ وچ سنچت ہویا سبھیاچار وی بھاشا دے مادھئم راہیں ویاکھیا پاؤندا ہے ۔ کسے جن-سموہ دے اتہاس وچ جو کجھ واپردا ہے، اس دا پرتبمب اس دی بھاشا وچونں لبھیا جا سکدا ہے۔ اسے لئی بھاشا نوں سمبنندھت سبھیاچار دا [[ مہافزکھانا]] کیہا جاندا ہے ۔ <ref > پرو.گربخش سنگھ فرینک، سبھیاچار اتے پنجابی سبھیاچار، وارث شاہ فاؤنڈیشن، پنہ-81</ref> بھاشا کسے سبھیاچار دا مواپھجکھانا ہی نہی سگوں باہرلے یتھارتھ نوں گرہن کرن دی ودھی اتے گرہن کیتے یتھارتھ نوں پرگٹ کرن دے پرواگاں نوں وی پیش کردی ہے ۔ [[ڈاکٹر. جیت سنگھ جوشی]] , [[سبھیاچار اتے لوکدھارا دے مول سروکار]] , پرکاشن لاہور بکّ شاپ ، پنہ نن:178 بھاشا اتے سبھیاچار منکھ دی سماجک پیداوار ہن۔کنکِ سماج ہی سبھیاچار اتے بھاشا نوں ارتھ پردان کردا ہے۔بھاشا اتے سبھیاچار پیڑھی در پیڑھی گرہن کیتے جان والے ورتارے ہن۔اتھوں تک کہ [[بھاشا]] دا سسٹم خود مختیار ہندا ہویا وی سبھیاچار [[سسٹم ]] دے انترگت ہی ارتھ رکھدا ہے۔کنکِ بھاشا اتے سبھیاچار دا اپنا - اپنا سسٹم ہے۔ بھاشا اتے سبھیاچار وچ پرورتن آؤنا وی لازمی ہندا ہے۔بھاشا اتے سبھیاچار دے پرورتن دے کارن تاں وکھ -وکھ ہندے ہن پر ایہہ کارن اک دوجے نوں پربھاوت ضرور کردے ہن تے ونّ سونے سبھیاچار نوں گرہن کرن اتے اگلی پیڑھی لئی اسدا سنچار کرن لئی بھاشا اندر وی ونّ سونتا دا گن پیدا ہو جاندا ہے۔سبھیاچار دے 'سبھیاچاریکرن'اتے انش پاسار جہے عمل بھاشا نوں وی پربھاوت کردے ہن ۔ [[سبھیاچاریکرن]] اتے [[ سبھیاچارک انش]] پاسار دے عمل دوران دوجے سبھیاچاریکرن'اتے دی شبداولی ستھانک بھاشا وچ شامل ہندی رہندی ہے ۔ایؤ بھاشا دا کھیتر پوری ترھا پربھاوت ہندا ہے۔بھاشا سبھیاچار نال دوہرا سنبندھ رکھدی ہے ۔کسے وی سبھیاچار نوں جانن، اسدا اتہاس لکھن اتے لکھے اتہاس نوں سنبھالن ورگے کارج بھاشا راہی ہی سنبھوَ ہن۔بھاشا اندر ہی پیٹرن بناؤن تے وکھ -وکھ ورتاریا نوں وکھ -وکھ پیٹرناں وچّ پرگٹاؤن دی سمرتھا ہندی ہے ۔ بھاشا سبھیاچار دے سنچار دے گنا نوں پرگٹ کردی ہے ۔ بھاوَ بھاشا سبھیاچارک سرجنا ہے سبھیاچار بھاشا دی سرجنا نہی ۔ ارتھات بھاشا سبھیاچار دا بدل نہی ہے ۔(ڈاکٹر. جیت سنگھ جوشی، لوک کلا اتے سبھیاچار مڈھلی جان پچھان، پبلیکیشن بیورو، پٹیالہ ،پنہ نن:34)
 
بھاشابولی توں بناں کوئی سبھیاچار ہوند وچ نہی آ سکدا ۔ ایہہ وی سپشٹصاف ہے کہ سبھیاچار چوگردے توں بناں بھاشابولی سنچار(ودھ پھل) نہی کر سکدی۔ بھاشابولی دا مادھئمزریعہ دھنی چنہ ہن، پر سبھیاچار دے چنہنشان وسترت ونگیاونگیاں دے ہندے ہن ۔بھاشا۔بولی جتھے بھاواں تے وچاراں دے وٹاندرے تکّ ہی سیمتمحدود ہے اتھے سبھیاچار دا گھیرا، وستو وٹاندرا، سماجکسماجی سنستھاوا،ادارےآں، لوک روڑیاں،لوک وشواساوشواساں اتے قدراں قیمتاں دی سرجنا تے سنسار تکّ پسریا ہویا ہے ۔اسے ترھاطرح بھاشابولی اتے سبھیاچار دے پرمکھ بندونقطے انوبھوَتجربہ تے بھاوَ، سانجھیا مہما، شبد سرجنا بھاوَمراد سنگیت آدیوغیرہ ہن ۔(بھپندر سنگھ خیرا، لوکدھارا بھاشا اتے سبھیاچار، پیپسو بکّ ڈپو پٹیالہ، پنہ نن:127)اس ترھاطرح ہر بھاشابولی اپنے سبھیاچار دے پرسنگ وچ ہی ارتھمطلب رکھدی ہے، جس کرکے اسدا کسے دوجی بھاشابولی وچ ہوبہو، انووادترجمہ لگبھگ اسمبھوناممکن ہندا ہے ۔
 
[[گٹھ:رہتل]]
[[گٹھ:بولی]]
 
 
[[pa:ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ]]

کھوج پتر