"ہائیڈروجن بمب" دیاں دہرائیاں وچ وکھراپا

Jump to navigation Jump to search
چھوٹا کم (Abbas dhothar پلٹی صفہ بائیڈروجن بمب توں ہائیڈروجن بمب اک ڑیڈائرکٹ چھڈے بنا)
 
 
ہائیڈروجن بم دا مرکزی حصہ [[نیوکلیئر اسلحہ|ایٹم بم]] اُتے مبنی ہُندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں اوہ مرکزی حصہ پھٹتا اے تو زبردست حرارت تے دبائو پیدا ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ دبائو تے حرارت ہائیڈروجن گیس دے [[جوہر]] نو‏‏ں [[نیوکلیئر ائتلاف|متحد]] کر دے ہیلیم گیس وچ تبدیل کردے نيں۔ بھاری ہائیڈروجن (ہائیڈروجن) دے ایٹم وڈی تیزی تو‏ں ادھر اُدھر گردش کردے نيں تے تپش دی وجہ تو‏ں تے وی تیز ہو جاندے نيں۔ ایٹماں دے مرکز وچ ہیجان پڑنے تو‏ں وڈے پیمانے اُتے قوت خارج ہُندی ا‏‏ے۔ جو قوت کیمیائی طور اُتے پیدا ہُندی اے اوہ اس [[جوہری توانائی]] (atomic energy) دے مقابلے وچ لکھاں گنا کم ہُندی ا‏‏ے۔ جوہراں دے ایويں ائتلاف کرنے تو‏ں جو قوت نکلتی اے اوہ جوہری بم چلنے دی قوت تو‏ں تقریباً تیس لکھ گنا ہُندی ا‏‏ے۔ ہائیڈروجن بم قریباً ویہہ بیس میل تک تباہی مچا سکدا ا‏‏ے۔ اس تو‏ں خطرناک شعاعاں وی نکلتی نيں جو ہويا نو‏‏ں زہریلا بنا دیندی نيں۔
[[فائل:D-tDeuterium-tritium fusion.pngsvg|250px|بائاں|thumb| [[ہائیڈروجن]] دے [[ہمجاء|ہم جاء]] دا شقوق]]
 
== کیمیائی تفصیل ==
[[ہائیڈروجن]] بم، اپنی ساخت و فعل وچ [[ٹیلر الم طرحبند]] (Teller Ulam design) تو‏ں استفادہ کردا اے جس وچ اصل ہائیڈروجن بم منفجر ہونے یا پھٹنے تو‏ں قبل اک مخصوص خانے وچ [[نیوکلیئر اسلحہ|ایٹم بم]] پھٹتا یا منفجر ہُندا اے، یعنی ایويں کہ سکدے نيں کہ پہلے [[نیوکلیئر انشقاق|انشقاقی]] بم پھٹتا اے تے پھر اس دے بعد دوسرا [[نیوکلیئر ائتلاف|ائتلاف]]ی بم پھٹتا ا‏‏ے۔ پہلے انشقاقی بم دے دھمادے تو‏ں پیدا ہونے والی [[گاما شعاعاں|گاما]] تے [[ایکس شعاعاں|ایکس]] شعاعاں، اک کیسہ (کیپسول) اُتے جو [[ٹرائٹیم]]، [[ڈیوٹریم]] یا [[لیتھم ڈیوٹرائید]] دا بنا ہُندا اے دباؤ ڈال کر ائتلافی تعمل (fusion reaction) دی ابتدا کردیاں ناں تے اس ائتلاف دے نتیجے وچ [[تعدیلہ|تعدیلے یا نیوٹرونز]] بندے نيں جو ائتلافی ایندھن دے گرد موجود [[ختسہ یورنیم]] (depleted uranium) وچ آخری مرحلے دا انشقاقی عمل شروع کردے نہ صرف ائتلافی تعمل دے [[محصول]] وچ بہت زیادہ اضافہ کردے نيں بلکہ نال ہی [[مرکزی برست]] (nuclear fallout) وچ بھی۔ ہائیڈروجن بم وچ موجود ایہ تمام اجزاء، مرحلہ (اسٹیج) کہلاندے نيں؛ یعنی پہلا [[نیوکلیئر اسلحہ|انشقاقی بم]] یا جوہری بم، ابتدائی تے دوسرا ایتلافی بم یا ہائیڈروجن بم، ثانوی مرحلہ کہلیایا جاندا ا‏‏ے۔ تے اس طرح درجہ بہ درجہ طاقتور ہُندے ہوئے جوہری ایندھن نو‏‏ں سلسلہ وار جوڑ کر، بے اندازہ قوت تے تباہ کار حرمرکزی اسلحہ (thermonuclear weapon) تیار کیتا جاسکدا ا‏‏ے۔ کہیا جاندا اے کہ ہن تک اس طریقہ اُتے بنایا جانے والا سب تو‏ں وڈا بم Tsar Bomba اے جو روس نے تیار کیتا تے اوہدی [[توانائی]] 50 میگاٹن [[ٹی این ٹی]] اے (اک میگاٹن = دس [[ارب]] کلوگرام)۔
۸

حصے

کھوج پتر