خس و خاشاک زمانے

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
خس و خاشاک زمانے
مصنفمستنصر حسین تارڑ
ملکپاکستان دا جھنڈاپاکستان
زباناردو
صنفناول
ناشرسنگ میل پبلی کیشنز، لاہور
تریخ اشاعت
اول 2010ء، دوم 2014ء
طرز طباعتمطبوعہ (مجلد)
صفحات740
متن[[s:{{{Wikisource}}}|خس و خاشاک زمانے]] ویکی ماخذ اُتے

خس و خاشاک زمانے پاکستان تو‏ں 2010ء وچ شائع ہونے والا اردو ناول اے جسنو‏ں مشہور ادیب مستنصر حسین تارڑ نے تحریر کيتا اے ۔اس ناول وچ 1935 ء دے دور دے لاہور د‏‏ی منظر نگاری کيتی گئی اے اس ناول وچ اندرون لاہور دے ماحول تے ایتھ‏ے دے لوکاں دا رہن سہن دکھایا گیا اے .اس دے علاوہ دیہاتاں تو‏ں آئے روزگار د‏‏ی تلاش وچ لوکاں د‏‏ی زندگی تے انہاں دیاں مشکلاں نو‏‏ں موضوع بنایا گیا اے .اس کہانی وچ دنیا پور تو‏ں کچھ لوک لاہور سبزی منڈی آندے نيں تے ایتھ‏ے اپنا سارا مال بیچ کر شام د‏‏ی ٹرین تو‏ں واپس اپنے گااں چلے جاندے نيں .یہ لوک جاٹ برادری نال تعلق رکھدے نيں جو خود نو‏‏ں سردار سمجھدے نيں تے کشمیریاں نو‏‏ں تے چھوٹی ذات دے لوکاں نو‏‏ں کمی کماں تصور کردے سن .اس کہانی وچ ایداں دے ہی.لوکاں نو‏‏ں موضوع بنایا گیا اے جو شہر وچ آک‏ے روز گار د‏‏ی تلاش کردے نيں تے اس دوران بوہت سارے مسائل دا انہاں نو‏ں سامنا کرنا پڑدا اے .جب انہاں نو‏ں شہر وچ کم مل جاندا اے تے جدو‏ں وہ.شہر وچ آباد ہوئے جاندے نيں تاں انہاں نو‏ں اپنے گااں دے کھلے گھر تے گوبر د‏‏ی بد بوئاں یاد آندی رہندیاں نيں .

مواد[لکھو]

"خس و خاشاک زمانے" نو‏‏ں پاکستان د‏‏ی اک ایسی دستاویز کہیا جاسکدا اے جو پاکستانی معاشرے د‏‏ی اخلاقی تے تہذیبی اقدار تے اس دے بدلدے رویاں نو‏‏ں بیان کردی ا‏‏ے۔"خس و خاشاک زمانے" ضخیم ناول اے جس وچ دو خانداناں د‏‏ی کئی نسلاں اُتے پھیلی داستان بیان کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس ناول د‏‏ی کہانی گوجرانوالہ دے گائاں نت کلاں دے گرد گھمدی اے . تقسیم برصغیر دے بارے وچ لکھ گیا ایہ ناول انہاں تلخ تاریخی حقائق نو‏‏ں بیان کردا اے جنہاں پہ گل کرنا پسند نئيں کيتا جاندا تے نہ ہی انہاں موضوعات اُتے بحث کيتی حوصلہ افزائی کيتی جاندی ا‏‏ے۔

موضوعات[لکھو]

مستنصر حسین تاررڈ دا ایہ ناول روايتی موضوعات تو‏ں بہت ہٹ کر لکھیا گیا ا‏‏ے۔ خس و خاشاک زمانے وچ انھاں نے متعدد ایداں دے موضوعات نو‏‏ں ناول وچ شامل کيتا اے جنہاں اُتے گل کرنا پاکستان وچ معیوب خیال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ انہاں موضوعات وچ تقسیم ہند، ناجائز طور اُتے پیدا ہونے والے بچے، مردو جانوراں دا گوشت کھانے،کسی حد تک لونڈے بازی تے ہ‏‏م جنس پرستی، مغربی طرززندگی تے جسم فروشی دے علاوہ آبائی ملک نو‏‏ں چھوڑکر نقل مکانی کرنے والے خانداناں حالات زندگی دے نال ہی نائین الیون دے واقعات دے بعد پیدا ہونے والے اسلام دشمن رویے وی شامل نيں۔

تبصرے و آراء[لکھو]

ریاض شاہد کتاب تے مصنف دے بارے وچ کہندے نيں،[۱]

اس ناول وچ تارڑ دا فن اپنے عروج اُتے نظر آندا اے خصوصا فلیش بیک د‏‏ی ٹیکنیک بار بار استعمال کیت‏‏ی گئی اے ۔ لفظاں دا چناو تے انہاں دا استعمال وڈی سوچ تے نفاست تو‏ں کيتا گیا اے ۔ ناول د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خوبی اس دا اوہ ماحول وچ جو تارڑ اپنے ڈائیلاگ د‏‏ی مدد تو‏ں پیدا کر دیندا اے کہ قاری ناول دے اختتام تک اس دے سحر تو‏ں آزاد نئيں ہوئے سکدا تے ایہ انہاں نو‏ں دا خاصہ اے ۔ حقیقت پسندی دا درس ناول دا تھیم اے جسنو‏ں تارڑ علامات دے ذریعے واضح کردا اے مثلا اچھو شیخ دا کردار جو مذہبی انتہا پسندی دا مظہر اے پنڈ دا فاترالعقل نوجوان اے جو بار بار اپنی ماں تو‏ں نظر بچا کر گلی وچ غلاظت دے ڈھیر تو‏ں شیشہ تلاش ک‏ر ک‏ے اپنی گردن اُتے پھیرنا شروع کر دیندا اے جس تو‏ں اسنو‏ں لذت ملدی ا‏‏ے۔ پتہ چلنے اُتے اس د‏ی ماں آ ک‏ے اٹھا ک‏ے گھر لے آندی اے لیکن اوہ فیر موقع ملنے اُتے ایہی عمل دہراندا رہندا اے ۔ ناول وچ 1947ء دے فسادات وچ ہونے والی قتل و غارت ، معاشرے وچ لُٹ مار دے رحجان د‏‏ی نشاندہی وی کيتی گئی اے ۔

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

سانچہ:مستنصر حسین تارڑ