خلیل بن احمد الفراہیدی
| خلیل بن احمد الفراہیدی | |
|---|---|
| (عربی وچ: الخليل بن أحمد الفراهيدي) | |
 | |
| جم | سنہ 718 [۱] |
| وفات | سنہ 786 (67–68 سال)[۲] |
| شہریت |  خلافت عباسیہ |
| عملی زندگی | |
| تلمیذ خاص | نضر بن شمیل ، ابراہیم النظام ، سیبویہ ، اصمعی |
| پیشہ | فرہنگ نویس [۳]، لکھاری ، شاعر ، ماہرِ لسانیات ، نحوی [۳] |
| پیشہ ورانہ زبان | عربی [۱] |
| شعبۂ عمل | رمز نگاری ، علم زبان |
| کارہائے نمایاں | معجم العین |
 باب اسلام | |
ترمیم  | |
ابو عبد الرحمٰن خلیل ابن احمد الفراھیدی البصری (پیدائش: 718ء— وفات: نومبر 790ء) علمِ عروض دے بانی تے ماہرِ لغت و موسیقی۔ آپ عمان وچ پیدا ہوئے تے عجمی النسل سن ۔ مشہور عربی مورخ جارج زیدان نے لکھیا کہ اے آپ ایرانی شہزادےآں دی نسل توں سن تے انہاں دے جد نوں شہنشاہِ ایران نے یمن بھیجیا تھا[۴]۔ ایہ وی کہیا جاندا اے کہ خلیل دے والد اوہ پہلے شخص سن جنہاں نوں حضورِ اکرم (ص) دی وفات دے بعد پہلی بار "احمد" کہیا گیا[۴]۔ آپ نے اپنی زندگی دا اک وڈا حصہ بصرہ وچ گزاریا تے اوتھے وفات پائی تے دفن ہوئے۔
علمِ عروض دے موجد
خلیل بن احمد نوں متفقہ طور اُتے علمِ عروض دا بانی تے موجد منیا جاندا اے تے ايسے وجہ توں انہاں دا ناں تریخ وچ زندہ و جاوید اے۔ آپ نوں علمِ موسیقی توں وی کامل واقفیت حاصل سی تے سنسکرت بولی توں وی واقف سن تے انہاں علوم توں فائدہ اٹھا کے آپ نے اک نواں علم، علمِ عروض، وضع کيتا جس وچ کِسے کلام یا شعر دے بارے وچ ایہ جانچا جاندا اے کہ اوہ وزن وچ اے یا ننيں۔ علمِ عروض دی بنیاد رکھدے ہوئے آپ نے پنج دائرے تے پندرہ بحراں اختراع کيتیاں جو اج وی عربی، فارسی تے اردو شاعری وچ استعمال ہُندی نيں۔
لکھتاں
آپ دی دو لکھتاں دے حوالے ملدے نيں[۴]۔
- "کتاب النغم" جو علمِ موسیقی وچ سی۔
- "کتاب العین" جو علمِ لغت وچ اے تے عربی لغت دی پہلی کتاب سمجھی جاندی اے۔
حوالے
- 1 2 فرینس دا ببلیوٹیک نیشنل آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb14524149k — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم
- ↑ ناشر: OpenITI
- 1 2 سرو ویاپک ادھکار شناختی: https://d-nb.info/gnd/11867546X — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۰ اپریل ۲۰۲۶ — عنوان : Gemeinsame Normdatei — اجازت نامہ: Creative Commons CC0 License
- 1 2 3 رموزِ شاعری از ڈاکٹر سید تقی عابدتی، القمر، لاہور، 2003ء
- مضامین جنہاں وچ جرمنی بولی دا متن شامل اے
- مضامین جنہاں وچ عربی بولی دا متن شامل اے
- 718 دے جم
- 786 دیاں موتاں
- صفحات مع خاصیت P802
- ویکی ڈیٹا توں ماخوذ شعبۂ عمل
- ویکی ڈیٹا توں ماخوذ کارہائے نمایاں
- اٹھويں صدی دی عرب شخصیتاں
- اٹھويں صدی دے عرب مصنفاں
- اٹھويں صدی دے مصنفاں
- انیہويں صدی توں پہلے دے زمزنویس
- بصری شخصیتاں
- عرب لغت نویس
- عرب مصنفاں
- عربی شاعر
- عمانی مصنفاں
- عہد عباسی دے شاعر
- قرون وسطی دے عرب ریاضی دان
- قرون وسطی دے عرب ماہر لسانیات
- ماہر عربیات
- عربی بولی دے ماہرین صرف و نحو