خواجہ احمد یسوی دا مقبرہ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
خواجا احمد یساوی دا مقبرہ
Туркестан.jpg
خوجا احمد یساوی دا مقبرہ ترکستان، قازقستان
خواجہ احمد یسوی دا مقبرہ is located in Kazakhstan
خواجہ احمد یسوی دا مقبرہ
تھاں قازقستان
عام جانکاری
قسم خواجا
تعمیری سٹائل تیموری
تھاں ترکستان شہر، قازقستان
کوارڈینیٹس 43°17′35″N 68°16′28″E / 43.29306°N 68.27444°E / 43.29306; 68.27444متناسقات: 43°17′35″N 68°16′28″E / 43.29306°N 68.27444°E / 43.29306; 68.27444
اساری شروع 14ویں صدی
سرکاری ناں: خواجا احمد یساوی دا مقبرہ
قسم: سبھیاچاری
معیار اصول: i, iii, iv
نامزد: 2003 (27th session)
رقم حوالہ: 1103
:  قازقستان

خواجا احمد یساوی دا مقبرہ (قازق: Қожа Ахмет Яссауи кесенесі, Qoja Axmet Yassawï kesenesi) دکھنی قازقستان دے ترکستان شہر وچ اک ادھورا مقبرہ ہے۔ اسدی اساری دا کم 1389 وچ تیموری سلطنت دے بادشاہ تیمور ولوں ترک شاعر اتے صوفی خواجہ احمد یسوی (1093–1166) دے اک چھوٹے جہے، 12ویں صدی دے مقبرے نوں تبدیل کر کے نواں بناؤن لئی شروع کروایا گیا سی۔ ,[1] [2]। پر، اساری دا کم 1405 وچّ تیمور دی موت ہو جان کرکے بند کر دتا گیا سی۔[3] اس دے ادھورے ہون دے باو جود، مقبرہ سارے بہترین تیموری اساریاں وچوں اک ہے جو قایم رہِ گئیاں ہن۔ اس مقبرے دی سرجنا عمارت سازی دے تیموری سٹائل دی شروعات منی جاندی ہے۔[4] تجرباتی ستھانگت پربندھ، ڈاٹ اتے گمبد اساری لئی نوینتاکاری آرکیٹیکچرل حلّ، اتے چمکیلیاں ٹائلاں ورت کے سجاوٹاں نے اس رچنا نوں اس ولکھن کلا لئی پروٹوٹائیپ بنا دتا، جو کہ سارے سامراج وچّ اتے اس توں باہر دور دور تکّ پھیل گئی۔[3]

ایہہ مذہبی عمارت اج وی وسطی ایشیا بھر وچوں وڈی گنتی وچّ عقیدت منداں لئی کھچّ بنی ہوئی ہے اتے قازق قومی پچھان دا پرتیک بن گئی ہے۔[3][5][6] اسنوں اک قومی یادگار دے طور تے سمبھالیا گیا ہے، جدکہ یونیسکو نے اس نوں 2003 وچ عالمی ورثہ تھاں اعلان کر کے دیس دے پہلے پشتینی ٹکانے دے طور تے مانتا دتی ہے۔ [7]

نگر دیاں حفاظتی کندھاں دے اندر مقبرے دی تھاں۔

تھاں ٹکانہ[لکھو]

خواجہ احمد یسوی دا مقبرہ دکھنی قازقستان دے اجوکے شہر ترکستان (پرانا ناں حضرت ترکستان) دے اتلے-چڑھدے حصے وچ واقع ہے۔[3][5] اوٹھ قافلیاں راہیں وپار دا ایہہ مرکز پچھلے زمانے وچّ خازریت دے طور تے، اتے بعد وچّ یاسی دے طور تے جانیا جاندا رہا ہے۔[8] ایہہ سنرچنا اک اتہاسک قلعے دے احاطے دے اندر ہے،[9] جو کہ ہن اک آثار قدیمہ دی تھاں ہے۔[3]

مقبریاں، مسجداں اتے حماماں ورگے پرانے سنرچناواں دے کھنڈر ہی آثار قدیمہ دی خاصیت ہندے ہن۔[3] خوجا احمد یساوی دے مقبرے اتر ولّ، 1970ویاں وچّ قلعے دی کندھ دا اک دوبارہ بنیا حصہ اج دے شہر دے پھیلاؤ نوں تریخی حصے نالوں وکھ کردا ہے۔[3]

معمار[لکھو]

Turk22.jpg

مسجد و مقبره خواجه احمد یسوی دا اصلی معمار خواجہ حسن شیرازی ناں دا اک ایرانی سی [10]

حوالے[لکھو]

  1. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے timurid لئی۔
  2. Ro'i, Yaacov (2000). Islam in the Soviet Union: From the Second World War to Perestroika. New York: Columbia University Press, 373. ISBN 0-231-11954-2. 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 "ICOMOS Evaluation of Mausoleum of Khawaja Ahmed Yasawi World Heritage Nomination". World Heritage Centre. http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/1103.pdf. Retrieved on 2009-09-14. 
  4. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے brittanica2 لئی۔
  5. 5.0 5.1 "Turkestan Kazakhstan city". http://aboutkazakhstan.com/turkestan-kazakhstan-city.shtml. Retrieved on 2009-09-16. 
  6. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے geopolitical لئی۔
  7. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے inscribe لئی۔
  8. (1995) The New Encyclopædia Britannica Micropædia Volume 12. USA: Encyclopædia Britannica, Inc., 56. ISBN 0-85229-605-3. 
  9. "Archaeological monuments of Turkistan". http://www.natcom.unesco.kz/turkestan/e08_arch_monuments.htm. Retrieved on 2009-09-16. 
  10. Mimaran-i Iran, by Zohreh Bozorg-nia, 2004. ISBN 964-7483-39-2, p.140