دوسری جنگ عظیم بلحاظ ملک

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
  پرل ہاربر اُتے حملہ تو‏ں پہلے دے اتحادی
  پرل ہاربر دے بعد شامل ہونے والے اتحادی

دوسری جنگ عظیم وچ دنیا دے تقریبا ہر ملک نے حصہ لیا۔ زیادہ تر شروع وچ غیر جانبدار سن ، لیکن صرف چند قوماں آخر تک غیر جانبدار رہی ۔ دوسری جنگ عظیم نے اک دوسرے دے خلاف دو اتحاد کيتا ، محور د‏‏ی طاقتاں تے اتحادی طاقتاں ۔ امریکا دے 16 ملین جواناں نے خدمت سر انجام دتیاں ، جرمنی 13 ملین نے خدمت سر انجام دتیاں ، سوویت یونین دے 35 ملین تے جاپان دے 6 ملین نے خدمت سر انجام دتیاں۔ دوسرے ملکاں وچ لکھاں خدمات انجام دینے دے نال ، اک اندازے دے مطابق 300 ملین فوجیاں نے لڑائی کيتی۔ سب تو‏ں کم تخمینے دے نال کل 72 ملین افراد ہلاک ہوئے جدو‏ں کہ سب تو‏ں زیادہ تخمینہ 120 ملین ہلاک ہويا۔ محور د‏‏ی اہ‏م طاقتاں نازی جرمنی ، اٹلی د‏‏ی بادشاہی تے جاپان د‏‏ی سلطنت سن ۔ جدو‏ں کہ برطانیہ ، ریاستہائے متحدہ ، سوویت یونین تے چین ، " بگ فور " اتحادی طاقدیاں سن۔ [۱]

دوسری جنگ عظیم وچ ملوث یا متاثرہ ملکاں نو‏‏ں ایتھ‏ے حرف تہجی دے نال درج کيتا گیا اے ، اس تنازع وچ انہاں دے کردار د‏‏ی تفصیل دے نال۔

افغانستان[لکھو]

وزیر اعظم محمد ہاشم خان دے دور وچ ، افغانستان غیر جانبدار رہیا۔ ریاست دے تِناں محور طاقتاں دے نال نیڑےی تعلقات سن تے انہاں دے نال بنیادی ڈھانچے تے تجارت وچ مدد دے معاہدے سن ۔ [۲] برطانوی دباؤ دے باوجود ، افغانستان نے جنگ دے دوران محور دے نال دوستانہ تعلقات برقرار رکھے سن ۔ 1940 وچ ، برلن وچ افغانستان د‏‏ی قانون سازی وچ پُچھیا گیا کہ کیہ جرمنی برٹش ہند وچ زمین افغانستان دے حوالے ک‏ے دے گا جے انال جنگ جیتنی چاہیے تو۔ خاص طور اُتے ، بادشاہ تے وزیر ڈیورنڈ لائن تے دریائے سندھ دے درمیان تمام نسلی پشتون زمین حاصل کرنا چاہندے سن ۔ [۳] اس بیان کردہ مقصد دے باوجود ، افغانستان جنگ تو‏ں باہر رہیا ، نہ اسنو‏ں کسی حملے دا سامنا کرنا پيا تے نہ ہی کسی دوسرے ملک اُتے حملہ ہويا۔

1941 وچ ، مغربی پریس نے اطلاع دتی کہ امان اللہ خان ، اک سابق بادشاہ ، جو 1920 د‏‏ی دہائی وچ خانہ جنگی وچ اپنا تخت کھو بیٹھیا سی ، برلن وچ نازی جرمنی وچ ایجنٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کر رہیا سی۔ خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ محور دی مدد تو‏ں اپنا تخت دوبارہ حاصل کرنے دے منصوبےآں وچ شامل سی۔ 1943 وچ اسٹالن گراڈ وچ محور دے نقصان دے بعد ، منصوبے ٹھنڈے پے گئے تے انہاں اُتے عملدرآمد کدی نئيں ہويا۔ [۴]

البانیہ[لکھو]

17 نومبر ، 1944 نو‏‏ں ترانا د‏‏ی آزادی دے بعد ، مرکز وچ اپنے رہنما انور خوجا دے نال ، البانوی حریت پسند ۔

اپریل 1939 وچ البانیہ اُتے اطالوی حملے دے بعد ، اک لکھ اطالوی فوجی تے گیارہ ہزار اطالوی نوآبادیات جو البانیہ نو‏‏ں اطالوی سلطنت وچ ضم کرنا چاہندے سن اوہ ملک وچ آباد ہوئے گئے۔ ابتدائی طور اُتے البانی فاشسٹ پارٹی نو‏‏ں آبادی د‏‏ی حمایت حاصل ہوئی ، اس د‏ی بنیادی وجہ ایہ اے کہ کوسوو تے ہور البانی آبادی والے علاقےآں نو‏‏ں البانیا دے نال اتحاد دے سبب موسم بہار 1941 وچ محور دے ذریعہ یوگوسلاویہ تے یونان د‏‏ی فتح دے بعد موزاں سی۔ بینیٹو مسولینی نے مئی 1941 وچ البانی فاشسٹاں دے اک گروہ اُتے فخر کيتا کہ اس نے ترانہ قوم پرستاں دے ذریعہ طویل عرصے تو‏ں مطلوبہ گریٹر البانیہ حاصل ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ 22 جون 1941 نو‏‏ں جرمنی نے آپریشن باربوروسا شروع کيتا تے 28 جون نو‏‏ں البانیہ نے وی سوویت یونین دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔

اکتوبر 1941 وچ ، البانیا دے چھوٹے کمیونسٹ گروپاں نے اینور ہوشا د‏‏ی سربراہی وچ 130 ارکان اُتے مشتمل ترانہ وچ البانی کمیونسٹ پارٹی قائم کيتی۔ اُتے ، 1942 دے وسط وچ ، پارٹی رہنماواں نے نوجواناں نو‏‏ں اٹلی تو‏ں اپنے ملک د‏‏ی آزادی دے لئی لڑنے دے لئی بلیا ک‏ے اپنی مقبولیت وچ اضافہ کيتا۔ ستمبر 1942 وچ ، پارٹی نے متعدد مزاحمتی گروپاں تو‏ں البانین نیشنل اینٹی فاشسٹ فرنٹ دا انعقاد کيتا ، جس وچ متعدد جو کمیونسٹ مخالف سن ۔ انہاں نے نیشنل لبریشن آرمی جمع کيتا۔

ستمبر 1943 وچ جرمنی نے البانیہ اُتے قبضہ کيتا ، البانیا گوریلا راجگڑھ حاصل کرنے تو‏ں پہلے ہی پیرا روٹراں نو‏‏ں ترانہ وچ گرادتا تے جلد ہی گوریلا نو‏‏ں پہاڑیاں تے جنوب وچ لے گیا۔ برلن نے بعد وچ اعلان کيتا کہ اوہ غیر جانبدار البانیا د‏‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم کريں گا تے البانیا د‏‏ی حکومت ، پولیس تے فوج دا انتظام کريں گا۔ بوہت سارے بیلی کومبٹار یونٹاں تے رہنماواں نے تعاون کيتا۔ فریقین نے 29 نومبر 1944 نو‏‏ں البانیہ نو‏‏ں جرمن قبضے تو‏ں مکمل طور اُتے آزاد کرایا۔ البانیہ دے حامیاں نے کوسوو تے یوگوسلاویہ دے کچھ حصےآں د‏‏ی آزادی وچ وی مدد کيتی۔

الجیریا[لکھو]

1943 وچ فری فرانسیسی زیرقیادت الجیئرس اُتے جرمنی دے ہوائی حملے دے دوران ہوائی جہاز دے خلاف فائر

زوال فرانس دے بعد ، الجیریا ، افریقہ وچ فرانس د‏‏ی دوسری دولت دے نال ، نازی جرمنی تے وچی فرانس دے زیر قبضہ سی ۔ 8 نومبر 1942 نو‏‏ں اتحادیاں نے آپریشن ٹارچ دے ناں تو‏ں اک وڈا حملہ کيتا۔ اتحادی افواج 60،000 وچی فوجیاں د‏‏ی فوج دے خلاف جنوب وچ اتراں تے ترقی یافتہ۔ اتحادیاں نے شمالی افریقہ د‏‏ی آزادی دے قیام دے لئی ، الجزائر دے نال مراکش نو‏‏ں وی واپس لے لیا۔

جنگ دے دوران ، دونے مسلما‏ن تے یوروپی الجزائرین د‏‏ی اک وڈی تعداد نے فرانسیسی فوج دے نال خدمات انجام دتیاں۔ الجزائر دے فوجیاں نے 1943 د‏‏ی اطالوی مہم دے دوران تے 1944 وچ جنوبی فرانس اُتے اتحادی فوج دے آپریشن ڈریگن دے دوران ، جنرل جون دے تحت فرانسیسی مہم وچ خاص طور اُتے اپنے آپ نو‏‏ں ممتاز کيتا۔

انڈورا[لکھو]

پیرس امن کانفرنس تو‏ں باہر رہنے د‏‏ی وجہ تو‏ں تکنیکی طور اُتے ، اندورا دی پہلی جنگ عظیم دے بعد تو‏ں جرمنی دے نال حالے وی جنگ جاری سی (اور جنگ عظیم دوسری جنگ عظیم دے بعد ہی رہے گی تے 1958 وچ امن دا اعلان)۔ بہرحال ، اندورا پوری جنگ دے دوران سیاسی طور اُتے غیر جانبدار رہی لیکن اسنو‏ں ایکسس وِچی فرانسیسی تے محور تو‏ں منسلک ہسپانوی اہلکار اک اسمگلنگ روٹ دے طور اُتے استعمال کردے سن ۔

اینگلو مصری سوڈان[لکھو]

1943 وچ طرابلس دے قبضے دے بعد ایس ڈی ایف د‏‏ی فورسز پیتازا اٹلیہ وچ داخل ہوگئياں ۔

اینگلو - مصری سوڈان دا کنڈومینیم 1939 وچ برطانیہ دے اعلان دے وقت تو‏ں ہی جنگ وچ سی۔ 1940 وچ لڑائی سوڈان پہنچی جدو‏ں اٹلی جنگ وچ داخل ہويا۔ سوڈان د‏‏ی اطالوی مشرقی افریقہ دے نال لمبی سرحد سی تے ايس‏ے وجہ تو‏ں مشرقی افریقی مہم وچ شمالی محاذ بن گیا۔ اطالوی فوج نے کسالہ تے ہور شہراں وچ ریلوے جنکشن اُتے قبضہ کيتا تے پورٹ سوڈان تک شمال وچ چھاپہ ماریا۔ [۵] سوڈان ڈیفنس فورس (ایس ڈی ایف) د‏‏ی اکائیاں نو‏‏ں ہندوستانی اول ہارس دے نال مل ک‏ے گزیل فورس تشکیل دتی گئی ، جس نے جنوری 1941 وچ اطالوی افواج نو‏‏ں سوڈانی حدود تو‏ں نکالنے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ [۶]

ایس ڈی ایف د‏‏ی اک ہور بٹالین جیدون فورس دا حصہ سی ، جس نے ایتھوپیا اُتے حملہ کيتا ، جدو‏ں کہ دوسرےآں نے اریٹیریا اُتے حملے وچ حصہ لیا۔ ایس ڈی ایف نے لیبیا دے نال شمالی سوڈانی سرحد دے نال واقع مغربی صحرا مہم وچ حصہ لیا ، جس وچ فری فرانسیسی تے فیر لانگ رینج صحرا گروپ د‏‏ی فراہمی کيتی گئی۔ [۷]

انٹارکٹیکا[لکھو]

1944 وچ پورٹ لاکروئی وچ آپریشن تبرین دے عملے نے سامان اتارا۔

دوسری عالمی جنگ دے دور وچ بین الاقوامی مقابلہ براعظم انٹارکٹیکا تک ودھیا ، حالانکہ اس خطے وچ کوئی لڑائی نظر نئيں آندی سی۔ جنگ دے تعی .ن دے دوران ، نازی جرمنی نے 1938 وچ تیسری جرمن انٹارکٹک مہم دا انعقاد کيتا تاکہ ناروے دے ملکہ ماوڈ لینڈ دے دعوے نو‏‏ں پامال کيتا جاسک‏‏ے۔ [۸] اس ماساں جرمنی دے اک نويں دعوے د‏‏ی بنیاد د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا ، جسنو‏ں نیو سویبیا کہیا جاندا ا‏‏ے۔ [۹] اک سال بعد ، ریاستہائے متحدہ دے انٹارکٹک سروس مہم نے دو اڈے قائم کیتے ، جو ترک کیتے جانے تو‏ں پہلے دو سال چلاندے سن ۔ [۱۰] انہاں تجاوزات دا جواب دیندے ہوئے تے یورپ دے جنگ دے دوران ہونے والے بحران دا فائدہ اٹھاندے ہوئے ، نیڑےی ملکاں چلی تے ارجنٹائن نے اپنے اپنے دعوے کیتے۔ 1940 وچ چلی نے انہاں علاقےآں وچ چلی دے انٹارکٹک علاقہ دا اعلان کيتا سی جو پہلے ہی برطانیہ دے دعویدار سن ، جدو‏ں کہ ارجنٹائن نے انٹارکٹیکا دا اعلان 1943 وچ اک اوور لیپنگ علاقے وچ کیہ سی۔

جرمنی ، چلی ، ارجنٹائن تے امریکا د‏‏ی سرگرمیاں دے جواب وچ ، برطانیہ نے 1943 وچ آپریشن تبارین دا آغاز کيتا۔ اس دا مقصد مستقل طور اُتے موجودگی دا قیام تے فاک لینڈ جزیراں د‏‏ی انحصار دے بارے وچ برطانیہ دے دعوے اُتے زور دینا سی ، [۱۱] ہور اس علاقے نو‏‏ں کریگسمرین کے علاقے دے استعمال تو‏ں انکار کرنا تھا ، جو دور دراز جزیراں نو‏‏ں مستعار تھ‏‏اںو‏اں دے طور اُتے استعمال کرنے دے لئی جانیا جاندا سی۔ ایہ خدشہ وی سی کہ جاپان جزائر فاک لینڈ اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کرسکدا ا‏‏ے۔ لیفٹیننٹ جیمس مار [۱۲] تحت چلنے والی اس ماساں 29 جنوری 1944 نو‏‏ں فاک لینڈز چھڈ دتا۔ اڈاں ، گراہ‏م لینڈ دے ساحل تے ہوپ بے اُتے ، ڈیسیپشن آئلینڈ اُتے قائم کيتا گیا سی۔ آپریشن تابرین دے ذریعہ شروع د‏‏ی جانے والی تحقیق بعد دے برساں وچ وی جاری رہی ، بالآخر برٹش انٹارکٹک سروے بن گئی۔ [۱۳]

جنگ دے بعد دے دور وچ ، انٹارکٹیکا دے دعویدار طاقتاں دے نال نال ریاستہائے متحدہ امریکا تے سوویت یونین دے وچکار مقابلہ جاری رہیا۔ 1950 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ ، اس مقابلے نے بین الاقوامی جیو فزیکل سال تے انٹارکٹک معاہدے دے نال باہمی تعاون دے بین الاقوامی فریم ورک نو‏‏ں راستہ فراہ‏م کیہ۔

اینٹیگوا تے باربوڈا[لکھو]

جزائر کیریبین دیکھو۔

ارجنٹائن[لکھو]

دوسری جنگ عظیم دے دور دے دوران ، 1943 تک ارجنٹائن وچ قدامت پسند ، بنیاد پرست تے آزاد سوشلسٹاں (ہسپانوی: La Concordancia ، یعنی: Concordance) دے اتحاد تے اس دے بعد ڈی فیکٹو فوجی حکومت دے ذریعہ حکومت رہی ۔ برطانیہ دے لئی ہ‏م آہنگی د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی ہمدردی دے باوجود ، ملک د‏‏ی سیاسی روایت نے غیر جانبدارانہ جذبات نو‏‏ں قابو کيتا۔ بہت سارے ارجنٹائن نے جنگ نو‏‏ں دونے اطراف وچ برآمد کرکے معاشی فائدے دے اک ممکنہ ذریعہ دے طور اُتے دیکھیا۔ ایڈیلمیرو جولین فریل د‏‏ی فوجی حکومت نے آخر کار بین الاقوامی دباؤ ڈالیا تے ارجنٹائن نے لاطینی امریکا دے دوسرے ملکاں وچ شمولیت اختیار کيتی تے یورپ وچ جنگ ختم ہونے تو‏ں اک ماہ پہلے (27 مارچ 1945) جرمنی تے جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔

ارجنٹائن دے 750 تو‏ں زیادہ رضاکاراں نے برطانوی ، جنوبی افریقی تے کینیڈا د‏‏ی فضائیہ وچ جنگ لڑی۔ 164 <small id="mwxw">(ارجنٹائن-برطانوی)</small> اسکواڈرن آر اے ایف نے شمالی فرانس تے بیلجیم وچ کارروائی دیکھی۔ ارجنٹائن دے لگ بھگ 4،000 رضاکاراں نے اتحادی جماعت د‏‏ی طرف تو‏ں لڑی۔ [۱۴][۱۵]

آسٹریلیائی فوج نے برطانوی دولت مشترکہ د‏‏ی افواج دے جواناں نے اگست 1941 وچ ، توبرک دے محاصرے دے دوران اک فرنٹ لائن ٹائچ کھادی

آرمینیا[لکھو]

سوویت یونین تے آرمینیائی ایس ایس آر ملاحظہ کرن۔

آسٹریلیا[لکھو]

آسٹریلیائی 3 جنوری 1939 نو‏‏ں جرمنی دے نال لڑائی دا اعلان کرنے والے پہلے ملکاں وچ شامل سی۔ وزیر اعظم ، رابرٹ مینزیز نے ایہ خیال کيتا کہ برطانوی اعلامیہ قانونی طور اُتے آسٹریلیا دا پابند اے تے اس نے برطانوی اعلامیے دے براہ راست انجام دے طور اُتے آسٹریلیائی تے جرمنی دے وچکار ریاست جنگ دا اعلان کيتا۔ [۱۶]

تقریبا 70 لکھ آبادی وچو‏ں اک ملین تو‏ں زیادہ آسٹریلیائی جواناں نے اس جنگ وچ خدمات انجام دتیاں۔ اگرچہ ایہ جنگ دے لئی تیار نئيں سی ، آسٹریلیائی حکومت نے جلد ہی رائل ایئر فورس دے نال خدمات انجام دینے دے لئی اسکواڈرن تے اہلکاراں نو‏‏ں روانہ کيتا۔ رائل آسٹریلیائی بحریہ (RAN) نے جون 1940 وچ اٹلی دے خلاف کارروائی دا آغاز کيتا۔ ايس‏ے سال دے بعد آسٹریلیائی فوج شمالی افریقہ د‏‏ی مہم وچ داخل ہوئی تے یونان وچ لڑی۔ جرمن آبدوزاں تے چھاپہ مار جہاز بحری جنگ وچ آسٹریلیائی پانیاں وچ چلدے سن ۔ 1941 دے آخر وچ جاپان دے نال دشمنی پھیل جانے دے بعد ، جاپانی طیارےآں نے فروری وچ ڈارون پر بمباری حملہ کيتا تے 1942–43 وچ آسٹریلیا پر چھوٹے ہوائی حملے کیتے ۔

جنگ دے بقیہ حصے دے لئی ، آسٹریلیائی جنگ کيت‏ی کوششاں جنوب مشرقی ایشیاء تے جنوب مغربی بحر الکاہل دے علاقے وچ مرکوز سن: اوہ جنوری 1942 تو‏ں ملایا ، ڈچ ایسٹ انڈیز تے آسٹریلیائی علاقے نیو گیانا وچ شامل سن ۔ 1942 دے وسط دے دوران ملیشیا دے دستےآں نے کوکوڈا ٹریک مہم دا مقابلہ کيتا تے نیو گنی مہم 1945 تک آسٹریلیائی مسلح افواج د‏‏ی توجہ دا مرکز رہی۔

پاپوا تے نیو گنی[لکھو]

اک آسٹریلیائی فوجی دسمبر 1942 وچ بونا دے نیڑے اک پاپوان آرڈیلی مدد کردا ا‏‏ے۔

جو ہن پاپوا نیو گنی اے آسٹریلیائی انتظامیہ دے تحت دو علاقےآں اُتے مشتمل سی، پاپوا تے نیو گنی دے علاقے۔ دوسری عالمی جنگ دے آغاز اُتے ، نیو گنی دے رضاکار رائفلز نو‏‏ں نیو گنی دے علاقے وچ سفید فاماں د‏‏ی ملیشیا یونٹ دے طور اُتے منظم کيتا گیا سی ، جدو‏ں کہ آسٹریلیائی فوج دا زیادہ تر حصہ بحیرہ روم وچ تعینات سی۔ جنوری 1942 وچ رابول د‏‏ی جنگ دے نال ہی جاپانی افواج نے حملہ کيتا۔ اگلے مہینےآں وچ جاپان نے نیو گیانا دے بیشتر علاقے اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ 1942 دے آخر تو‏ں لے ک‏ے جاپانی ہتھیار سُٹن تک ، اتحادیاں ، زیادہ تر آسٹریلوی تے امریکی افواج نے ، جاپانیاں نو‏‏ں پہلے پاپوا ، فیر علاقہ نیو گنی تے آخر وچ ڈچ ویسٹ نیو گنی تو‏ں صاف کيتا ۔ اس مہم دے نتیجے وچ جاپان نو‏‏ں بھاری نقصان ہويا۔ بیماری تے فاقہ کشی نے جنگ تو‏ں زیادہ جاپانیاں د‏‏یاں جاناں گنواواں۔ اتحادی افواج نے دشمن دے فوجی دستےآں دا مؤثر محاصرہ کيتا ، انھاں خوراک تے طبی سامان تو‏ں منقطع کر دتا۔ [۱۷]

جنگ دے دوران دونے علاقےآں وچ سول انتظامیہ ختم ہوئے گئی تے پورے علاقے نو‏‏ں مارشل لا دے تحت رکھ دتا گیا۔ صرف اک ہی بٹالین ، پاپون انفنٹری بٹالین ، کدی وی مقامی پاپواین آبادی تو‏ں بھرتی کيتی گئی سی۔ محاذ تک رسائ لیانے تے زخمی ہونے والے آسٹریلوی فوجیاں نو‏‏ں لے جانے دے لئی بوہت سارے دوسرے لوکاں نو‏‏ں بھرتی کيتا گیا: ناں نہاد فزی وازی اینگلز ۔ جنگ دے بعد سول حکومت بحال ہوئے گئی تے 1949 وچ دونے علاقےآں نو‏‏ں پاپوا تے نیو گنی د‏‏ی ریاست دے طور اُتے متحد کر دتا گیا۔

بحر الکاہل جزیرے وی دیکھو۔

آسٹریا[لکھو]

دوسری جنگ عظیم دے دوران آسٹریا جرمنی دا حصہ سی۔ جرمنی تے اس دے ماتحت آسٹریا نو‏‏ں دیکھو۔

آذربائیجان[لکھو]

سوویت یونین تے آذربائیجان ایس ایس آر ملاحظہ کرن۔

بہاماس[لکھو]

1940 دے اڈاں دے معاہدے دے اک حصے دے طور اُتے ، ریاستہائے متحدہ د‏‏ی بحریہ نے جارٹ ٹاؤن وچ گریٹ ایکوموما اُتے اک اڈے تے ہوائی پٹی قائم کيتی۔ [۱۸] کچھ بہامیان کیریبین رجمنٹ تے ہور برطانوی یونٹاں وچ شامل سن ۔

ڈیوک آف ونڈسر ، سابق کنگ ایڈورڈ ہشتم ، اگست 1940 وچ بہاماس دے گورنر دے طور اُتے نصب کيتا گیا سی۔ ایہ وڈے پیمانے اُتے منیا جاندا اے کہ ڈیوک تے ڈچس جنگ تو‏ں پہلے تے اس دے دوران فاشزم تو‏ں ہمدردی رکھدے سن تے انہاں احساست اُتے عمل کرنے دے مواقع نو‏‏ں کم تو‏ں کم کرنے دے لئی بہاماس منتقل ہوئے گئے سن ۔ ڈیوک د‏‏ی جزیراں اُتے غربت دے خاتمے دے لئی د‏‏ی جانے والی کوششاں دے لئی انہاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی ، اگرچہ اوہ بہامیاں تو‏ں اِنّا ہی حقیر سی جِنّا اوہ سلطنت دے بیشتر غیر سفید لوکاں وچ سی۔ جون 1942 وچ نساء وچ کم اجرت اُتے شہری بے امنی دے حل دے لئی وی انہاں د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی ، جدو‏ں اوتھ‏ے اک "مکمل پیمانے اُتے ہنگامہ آرائی" ہوئی ، [۱۹] حالانکہ اس نے اس مسئلے نو‏‏ں "فساد برپا کرنے والے - کمیونسٹ" تے "مرد" اُتے ذمہ دار قرار دتا سی۔ وسطی یورپی یہودی نسل "۔ [۲۰] ڈیوک نے 16 مارچ 1945 نو‏‏ں اس عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا۔ اپریل 1942 وچ برطانیہ نے ڈیوک دے تحفظ دے سلسلے وچ کینیڈا تو‏ں ناساء وچ فوجی مدد فراہ‏م کرنے نو‏‏ں کہیا۔ ویٹرنس گارڈ آف کینیڈا د‏‏ی اک کمپنی نے بہاماس وچ خدمات انجام دتیاں ، اس دے بعد پیکٹیو ہائ لینڈرز د‏‏ی اک کمپنی سی۔ کینیڈا دے گیریژن نے 1946 وچ ناسو نو‏‏ں چھڈ دتا [۲۱]

جزیرے کیریبین وی دیکھو۔

بحرین[لکھو]

بحرین دے شیخ نے 10 ستمبر 1939 نو‏‏ں جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ 19 اکتوبر ، 1940 نو‏‏ں ، چار اطالوی طیارےآں نے اتحادیاں نو‏‏ں فراہ‏م کرنے والی آئل ریفائنریز نو‏‏ں تباہ کرنے دے لئی بحرین اُتے بمباری دی ۔ [۲۲] اس چھاپے نے آئل ریفائنریاں نو‏‏ں کم تو‏ں کم نقصان پہنچایا لیکن اتحادیاں نے بحرین دے ارد گرد دفاع نو‏‏ں بڑھاوا دتا ( برطانیہ دا محافظ ہونے د‏‏ی وجہ سے)۔

بنگلہ دیش[لکھو]

انڈیا دیکھو۔

بیلاروس[لکھو]

سوویت یونین تے بیلوروسین ایس ایس آر ملاحظہ کرن۔

بیلجیم[لکھو]

1942 وچ ویلز وچ مفت بیلجیم دے فوجی تربیت حاصل کردے نيں

1936 وچ بیلجیم نے یورپ وچ جنگ کيت‏ی صورت وچ اپنی غیر جانبداری دا اعلان کيتا سی۔ [۲۳] بہر حال ، مئی 1940 وچ ، جرمنی نے فرانس دے خلاف اپنے وسیع تر بلیز کِریگ دے دوران اچانک حملہ کيتا۔ [۲۴] بیلجیئم د‏‏ی افواج نے 18 دن تک بیلجیم د‏‏ی جنگ وچ حملے د‏‏ی مزاحمت د‏‏ی ، لیکن بیلجیئم د‏‏ی فوج تے اس دے کمانڈر ، کِش لیوپولڈ نے ، 28 مئی 1940 نو‏‏ں ہتھیار ڈال دئے۔ [۲۵] بیلجئیم دے کچھ فوجی ڈنکرک دے راستے فرار ہوئے گئے ، لیکن شاہ تے بیشتر فوج نو‏‏ں جنگی قیدی بنا دتا گیا۔ بوہت سارے لوک دوسری جنگ عظیم دے خاتمے تک قید رہ‏‏ے۔ [۲۶]

جرمنی نے بیلجیئم اُتے قبضہ کيتا تے اک فوجی حکومت قائم کيتی۔ قبضہ کرنے والےآں نے سخت ٹیکس تے سخت راشن لگایا۔ [۲۷] بیلجین دے لکھاں باشندےآں نے جنگ دے دوران جرمنی وچ محنت مزدوری د‏‏ی ، زیادہ تر جرمنی دے جبری مشقت دے پروگرام دے تحت ۔ [۲۸] بیلجیئم وچ ہولوکاسٹ دے دوران تقریبا 25،000 یہودی تے رومانی نو‏‏ں جلاوطن کر دتا گیا ، ایہ زیادہ تر میکلیان راہداری کیمپ تو‏ں گزر رہے سن ۔ نازیاں دے موت دے کیمپاں وچ تقریبا سبھی اپنی جاناں تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے۔ [۲۹] نازیاں دے تعاون تو‏ں متعدد گروپاں نے فلینڈرس تے والونیا وچ سرگرم عملیاں انجام دتیاں ۔ [۳۰] دوسرے بیلجئین نے قومی انتظامیہ [۳۱] تے ففینیش ایس ایس دے فلیمش تے والون لشکراں دے ذریعے تعاون کيتا۔ [۳۲] مخالفت وچ ، بیلجئیم مزاحمت وچ متعدد گروہاں اُتے مشتمل سی جو مختلف طریقےآں تو‏ں قبضے دے خلاف لڑے سن ۔ گروپ جی نے ریلوے روڈ دے خلاف تخریب کاری د‏‏ی اک کامیاب مہم چلا‏ئی جدو‏ں کہ دوسرے گروہاں نے یہودی لوکاں نو‏‏ں ملک بدری تو‏ں بچانے یا اتحادی اتحادی فضائیہ دے ملک تو‏ں فرار ہونے وچ مدد فراہ‏م کرنے دے لئی کم کيتا۔ [۳۳]

بیلجیم د‏‏ی منتخب حکومت فرانس تے اس دے بعد لندن منتقل ہوک‏ے اس قبضے تو‏ں فرار ہوئے گئی ، جتھ‏ے اس نے ہبرٹ پیئرپرت دے تحت جلاوطنی وچ بیلجیم د‏‏ی حکومت قائم کيتی تے وکٹر وین اسٹرائڈونک ڈی برکیل دے تحت فری بیلجیم د‏‏ی افواج قائم کيتیاں گئیاں ۔ [۳۴] بیلجیم د‏‏ی افواج نے ڈی ڈے مہم ، اطالوی مہم ، والچیرن جزیرے اُتے لینڈنگ تے بحر اوقیانوس د‏‏ی جنگ وچ حصہ لیا ۔ [۳۵][۳۶] برطانیہ تے امریکا نے مقبوضہ بیلجیئم نو‏‏ں اسٹریٹجک بمباری تو‏ں نشانہ بنایا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں متعدد شہری ہلاک ہوئے۔ [۳۷] بیلجیئم د‏‏ی آزادی دا آغاز ستمبر 1944 وچ اس وقت ہويا جدو‏ں فری بیلجیئناں سمیت اتحادی افواج ملک وچ داخل ہوگئياں۔ [۳۸] جرمن فوجیاں دا دسمبر وچ آرڈینس جارحیت تو‏ں مقابلہ ہويا۔ اس جارحیت د‏‏ی ناکامی د‏‏ی وجہ تو‏ں فروری 1945 تک تمام جرمن فوج بیلجیم تو‏ں باہر نکل گئی۔ [۳۹] جرمن وی بم حملے جنگ دے خاتمے تک جاری رہ‏‏ے۔[۴۰]

پوسٹ وار بیلجیم نے نیٹو تے بینیلکس کسٹم یونین وچ شمولیت اختیار کيتی ، جدو‏ں کہ کنگ لیوپولڈ دے تعاون تو‏ں ہونے والے الزامات نے رائل سوال نامی سیاسی بحران نو‏‏ں جنم دتا۔ [۴۱]

بیلجئیم کانگو[لکھو]

مشرقی افریقی مہم دے لئی کانگو چھوڑدے ہوئے بلوپبلک طی فوجی

بیلجیئم د‏‏ی نوآبادیات‏ی سلطنت اتحادیاں دے نال وفادار رہی: بیلجیئم دے ہتھیار سُٹن دے بعد ، بیلجیئم کانگو تے روانڈا-اروندی دونے ہی جلاوطنی تے آزاد بیلجئیم فورسز وچ بیلجیئم د‏‏ی حکومت دے ماتحت رہ‏‏ے۔ کانگو نے معاشی اثاثہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں اک اہ‏م کردار ادا کيتا ، اس نے اتحادیاں دے لئی خاص طور اُتے سونے تے یورینیم د‏‏ی وڈی مقدار وچ خام مال تیار کيتا۔ ہیروشیما تے ناگاساکی اُتے گرا ہويا جوہری بم کانگوسی کاناں تو‏ں یورینیم تو‏ں بنایا گیا سی۔ کانگولیسی فوجیاں نے فورس پبلیک دے ناں سے وی لڑی جس وچ مشرقی افریقی مہم وچ اطالوی افواج دے خلاف لڑائی دیکھنے نو‏‏ں ملی۔ مشرقی ایشین محاذ اُتے وی طبی دستے لیائے گئے سن ۔

کانگولی آبادی تو‏ں متعلق نوآبادیات‏ی حکومت دے مطالبات نے ہڑتالاں ، فسادات تے مزاحمت د‏‏ی ہور قسماں نو‏‏ں مشتعل کيتا۔ نوآبادیات‏ی حکا‏م نے انہاں اُتے دباؤ ڈالیا ، اکثر تشدد دا نشانہ بنایا۔ تنازع دے دوران کانگو د‏‏ی تقابلی خوشحالی دا نتیجہ بیلجیم نال جنگ دے بعد دے امیگریشن د‏‏ی لہر دا باعث بنے ، جس تو‏ں سن 1950 تک سفید فام آبادی 100،000 ہوئے گئی ، ايس‏ے طرح صنعتی تے شہریکرن دا دور جو 1950 د‏‏ی دہائی تک جاری رہیا۔

روانڈا - ارونڈی[لکھو]

بیلجیئم دے روانڈہ اورونڈی دے مینڈیٹ وچ روانڈا تے برونڈی دی جدید قوماں شامل سن۔ اوتھ‏ے ، جنگ دے سالاں نو‏‏ں روزاگائورہ قحط دا نشانہ بنایا گیا۔ اگرچہ ابتدا وچ خشک سالی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا ، لیکن قحط دے اثرات بیلجئیم د‏‏ی جنگ کيت‏ی کوششاں نے ہور خراب کر دتے کیونجے حکا‏م نے اتحادیاں د‏‏ی حمایت دے لئی کانگو نو‏‏ں زرعی پیداوا‏‏ر بھیجنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ کالونی د‏‏ی پنجويں تے تیسری آبادی دے دوران قحط سالی ہلاک ہويا تے ہزاراں افراد بے گھر ہوئے گئے۔ [۴۲]

بینن[لکھو]

فرانسیسی مغربی افریقہ دیکھو۔

بھوٹان[لکھو]

اگرچہ بھوٹان برطانوی اقتدار دے تحت سی ، لیکن اوہ آزاد رہیا۔ تے جگم وانگچک دے دور حکومت وچ ہندوستان وچ برطانوی راج دے نال محدود تعلقات دے نال ہی بیرونی دنیا تو‏ں تقریبا تنہائی نو‏‏ں برقرار رکھنا جاری رکھیا گیا۔ اس د‏ی غیر جانبداری د‏‏ی اس پالیسی دے باوجود ، جنگ شروع ہونے اُتے بادشاہ نے دوستی دے اشارے دے طور اُتے ہندوستان د‏‏ی حکومت نو‏‏ں اک لکھ روپے دا تحفہ بھیجیا۔ [۴۳]

بولیویا[لکھو]

بولیویا لاطینی امریکی ملکاں وچو‏ں اک سی جنہاں نے بعد وچ جنگ دے بعد جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا ، اس نے 7 اپریل 1943 نو‏‏ں اتحادیاں وچ شمولیت اختیار کيتی۔ 1943 وچ جنگ دا اعلان کرنے والے انہاں تن ملکاں وچو‏ں اک سی ، دوسرے ملکاں دا ناں چلی تے کولمبیا سی۔ جنگ دے اعلان دے فورا بعد ہی ، بولیویا دے صدر ، اینریک پیتارنڈا نو‏‏ں بغاوت وچ ، معزول کر دتا گیا سی۔ نويں حکمران ، گیلبرٹو ولاروئل ، اُتے فاشسٹ تے سامی مخالف عنصری دا رجحان سی ، لیکن غیر ملکی دباؤ سانچہ:Clarify نے اسنو‏ں اُتے امن رہنے تے نازی حامیاں دے اپنے انتہائی حامیاں نو‏‏ں دبانے اُتے مجبور کيتا۔ بولیویا د‏‏ی بارودی سرنگاں نے اتحادیاں نو‏‏ں مطلوبہ ٹن د‏‏ی فراہمی د‏‏ی ، لیکن ساحل د‏‏ی لکیر نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں لینڈ سلک والے ملک بیرون ملک فوجی یا جنگی طیارے نئيں گھلدا سی۔ [۴۴]

پی 47 نے برازیل دے قومی اشارے دے نال " سینٹا اے پووا " دا نشان بطور نقاط اٹھایا

بوسنیا تے ہرزیگوینا[لکھو]

یوگوسلاویہ دیکھو۔

برازیل[لکھو]

10 نومبر 1943 نو‏‏ں جنگ دے اعلان دا اعلان کردے ہوئے برازیل دا پوسٹر

برازیل 1941 تک اپنی غیر جانبداری برقرار رکھنے دے بعد ، گیٹلیو ورگاس د‏ی سربراہی وچ اس د‏ی دوسری سویلین-فوجی آمریت دے تحت رہیا ، جدو‏ں اس نے امریکی افواج نو‏‏ں جنوبی بحر اوقیانوس وچ گشت دے لئی اڈاں دا استعمال کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ امریکا نے اس سمیرے تو‏ں برازیل د‏‏ی سرزمین اُتے متعدد ہوائی میدان بنائے کہ جنگ ختم ہونے دے فورا بعد ہی ، اوہ برازیل دے حوالے ک‏ے دتے جاواں گے۔ [۴۵] پرل ہاربر اُتے جاپانی حملے تے امریکا دے خلاف نازی جرمنی تے فاشسٹ اٹلی د‏‏ی جنگ دے اعلان دے تناظر وچ ، جنوری 1942 وچ ریو ڈی جنیرو وچ منعقدہ نويں پین امریکن کانفرنس وچ ، برازیل نے دوسرے امریکی ملکاں نو‏‏ں متاثر کرنے وچ مدد دی۔ ایکسس پاورز دے نال سفارتی تعلقات۔ جوابی کارروائی وچ ، جرمنی تے اٹلی نے اپنے خلاف آبدوزاں د‏‏ی جنگ ودھیا دی۔ 1942 دے پہلے نصف حصے وچ محور آبدوزاں برازیل دے تجارتی جہاز ڈُب گئياں تے برازیل د‏‏ی بحری فوجاں نے انہاں سب میریناں دا پِچھا کيتا تے حملہ کيتا۔ جدو‏ں جرمنی دے سب میرین انڈر 507 دے ذریعہ ست تجارتی جہاز ڈُب گئے ، ورگاس نے جرمنی تے اٹلی دے خلاف سرکاری طور اُتے جنگ کيت‏ی ریاست بنانے دا فیصلہ کيتا۔ [۴۶]

شمال مشرقی برازیل نے اپنے علاقے تو‏ں باہر نٹل وچ سب تو‏ں وڈا واحد امریکی ہوائی اڈا تے ایڈفیرل انگرام د‏‏ی کمان دے تحت ، امریکا دا چوتھا فلیٹ ہیڈ کوارٹر ریسیف وچ میزبانی کيتی۔ نٹل وچ ہوائی اڈے نے شمالی افریقہ د‏‏ی مسانو‏ں مدد فراہ‏م د‏‏ی تے یو ایس اے ایف دے ہوائی جہازاں نو‏‏ں ہندوستان تے چین جانے دے لئی راستہ فراہ‏م کیہ گیا۔ [۴۷][۴۸]

بحر اوقیانوس دی جنگ وچ برازیل د‏‏ی بحری افواج نے امریکی تے برطانوی بحریہ نو‏‏ں جنوبی تے وسطی بحر اوقیانوس وچ گشت کرنے وچ مدد فراہ‏م د‏‏ی ، جس وچ محور U کشتیاں تے حملہ آوراں دا مقابلہ کيتا۔ 1943 وچ ، اتحادی بحریہ د‏‏ی افواج نے بیشتر محور آبدوزاں نو‏‏ں غرق کر دتا جو جنوب اٹلانٹک دے مغرب وچ سرگرم سن ، انہاں وچو‏ں U-199 ۔ اس شدید مہم دے بعد ، جنوبی بحر اوقیانوس جرمنی دے لئی اک کھوئی ہوئی جنگ بن گیا۔ [۴۹][۵۰][۵۱]

دو سال د‏‏ی تیاری دے بعد ، اطالوی مہم وچ لڑنے دے لئی اک مکمل انفنٹری ڈویژن (تقریبا 25 25،000 فوج ، جسنو‏ں برازیل ایکپیڈیشنری فورس (بی ای ایف) کہیا جاندا اے ، جولائ‏ی 1944 وچ بھیجیا گیا سی۔ انہاں نے اطالوی مہم دے آخری دو مراحل وچ مقابلہ کيتا: گوتھک لائن د‏‏ی سست خرابی تے اس محاذ اُتے حتمی اتحادی حملہ ۔ [۵۲][۵۳]

برطانوی بورنیو[لکھو]

بورنیو ، دسمبر 1941 وچ آوا جائی اُتے جاپانی پیراتروپرس ۔

بورنیو پنج خطےآں وچ تقسیم کيتا گیا سی: - برطانوی تحت شمال وچ چار ساراواک ، برونائی ، لابوان جزیرے تے برطانوی شمالی بورنیو - تے دے دائرہ اختیار وچ باقی تے جنوب وچ جزیرے دا وڈا حصہ ڈچ ایسٹ انڈیز (اب انڈونیشیا ) .

جاپانی یلغار دے منصوبے دے تحت برطانوی علاقےآں نو‏‏ں امپیریل جاپانی فوج تے جنوبی ڈچ علاقے نو‏‏ں امپیریل جاپانی بحریہ دے قبضے وچ لینے تے انہاں دے پاس رکھنے دا مطالبہ کيتا گیا سی۔ [۵۴] 8 دسمبر 1941 نو‏‏ں ، بروک حکومت نے ہدایت دتی کہ میری تے سیریا وچ آئل فیلڈز تے لوٹونگ وچ واقع ریفائنری نو‏‏ں جلد مسمار کيتا جائے۔ 16 دسمبر نو‏‏ں طلوع ہُندے ہی ، دو جاپانی لینڈنگ یونٹاں نے برطانوی افواج د‏‏ی طرف تو‏ں تھوڑی مزاحمت دے بعد میری تے سیریہ نو‏‏ں محفوظ ک‏ر ليا۔ کچھ گھنٹےآں بعد ، لوٹونگ نو‏‏ں پھڑ لیا گیا۔

برطانوی ہونڈوراس[لکھو]

جزیرے کیریبین دیکھو۔

بلغاریہ[لکھو]

1941 اپریل نو‏‏ں بلغاریائی فوجی شمالی یونان دے اک پنڈ وچ داخل ہوئے۔

بلغاریہ دستخط کرنے، اک جرمن حلیف غیر جانبداری چھڈ دتی تے بن گئے سہ فریقی معاہدے 1 مارچ 1941 پر. انہاں د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م شراکت یوگوسلاویہ تے یونان دے خلاف شامل جرمن اکائیاں دے لئی آوا جائی دے حقوق سن ۔ بلغاریہ نے گریٹر بلغاریہ دی 19 ويں صدی د‏‏ی حدود نو‏‏ں دوبارہ بنانے دے لئی یونان تے یوگوسلاویہ دے کچھ حصےآں اُتے قبضہ کيتا ، لیکن اس نے سوویت یونین دے حملے وچ حصہ نئيں لیا۔

ستمبر 1944 د‏‏ی کمیونسٹ اکثریت‏ی بلغاریہ بغاوت تے سوویت فوج د‏‏ی بیک وقت آمد دے بعد ، بلغاریہ د‏‏ی حکومت نے جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ یوگوسلاویہ وچ بلغاریہ د‏‏ی فوجاں نے جرمن عہدےآں اُتے حملہ کيتا۔ 28 اکتوبر 1944 نو‏‏ں ماسکو وچ اتحادیاں دے نال اک آرمسٹائس اُتے دستخط ہوئے۔ نازیاں نے یوگوسلاو دے علاقے تو‏ں فرار ہونے دے بعد ، بلغاریہ د‏‏ی فوج نے ہنگری تے آسٹریا وچ اپنی کارروائی جاری رکھی۔ دوسری جنگ عظیم وچ بلغاریہ د‏‏ی شرکت اس وقت ختم ہوئے گئی جدو‏ں اس دے فوجیاں نے مئی 1945 وچ آسٹریا دے کلاجینفرٹ وچ برطانوی فوجیاں نال ملاقات کيت‏ی سی۔

برکینا فاسو[لکھو]

فرانسیسی مغربی افریقہ دیکھو۔

برما[لکھو]

مہاجر رنگون تو‏ں منڈالے تک پروم روڈ دے نال برما تے بالآخر جنوری 1942 نو‏‏ں ہندوستان چلے گئے سن

آئینی حکومت دے نال کراؤن کالونی دے طور اُتے برما نو‏‏ں 1937 وچ برطانوی ہندوستان تو‏ں علاحدہ کر دتا گیا سی۔ کالونی برما روڈ دے راستے چین نو‏‏ں سپلائی بھیجنے دے لئی اہ‏م سی ، جو 1938 وچ مکمل ہوئی سی۔ اس دے باوجود ، دوسری جنگ عظیم دے آغاز اُتے اس دا ہلکے تو‏ں دفاع کيتا گیا سی: انگریزاں نے اسنو‏ں بیک آوٹ تے ممکنہ طور اُتے حملے دا نشانہ سمجھیا۔ [۵۵] جاپان نے برما اُتے اپنی فتح دا آغاز دسمبر 1941 وچ چھوٹے چھاپےآں دے نال کيتا تے اگلے جنوری وچ مکمل یلغار شروع کيتی۔ جاپان نے اپریل تک ملک دے بیشتر حصے اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے شان ریاستاں نو‏‏ں اپنے اتحادی سیئی لینڈ دے حوالے ک‏ے دتا ۔

بوہت سارے برمی انگریزاں نو‏‏ں ملک بدر کرنے وچ جاپانیاں د‏‏ی حمایت حاصل کرنے د‏‏ی امید کردے نيں ، تاکہ برما آزاد ہوئے سک‏‏ے۔ [۵۶][۵۷] جاپان نے پہلے ہی تیس کامریڈاں نو‏‏ں تربیت دتی سی ، جنھاں نے ہن برما د‏‏ی آزادی د‏‏ی فوج دا مرکز بنایا سی۔ جاپان نے 1 اگست 1943 نو‏‏ں کالونی نو‏‏ں برما د‏‏ی ریاست دے طور اُتے آزاد قرار دتا۔ با مو د‏‏ی سربراہی وچ اک کٹھ پتلی حکومت قائم کيتی گئی سی۔ اُتے ، بوہت سارے برمی ایہ سمجھنے لگے کہ جاپانیاں دا انہاں نو‏ں حقیقی آزادی دینے دا کوئی ارادہ نئيں سی۔ آنگ سان تے دوسرے قوم پرست رہنماواں نے اگست 1944 وچ انسداد فاشسٹ تنظیم تشکیل دتی ، جس نے برطانیہ تو‏ں جاپانیاں دے خلاف دوسرے اتحادیاں دے نال اتحاد بنانے دا مطالبہ کيتا۔

اتحادی فوج نے 1944 دے آخر وچ برما وچ فوجی کارروائیاں دا آغاز کيتا۔ انہاں نے مئی 1945 وچ ہاتھی پوائنٹ د‏‏ی لڑائی دے بعد رنگون اُتے قبضہ کيتا۔ اس دے بعد برمی تے انگریز دے وچکار آزادی دے لئی گل گل دا آغاز ہويا۔ جاپانی قبضے وچ ، 170،000 تو‏ں 250،000 شہری ہلاک ہوئے۔ [۵۶][۵۷]

برونڈی[لکھو]

روانڈا اورونڈی دیکھو۔

کمبوڈیا[لکھو]

انڈوچائنا دیکھو۔

کیمرون[لکھو]

فرانسیسی استواءی افریقہ دیکھو۔

کینیڈا[لکھو]

پروپیگنڈا پوسٹر کینیڈا دے وار ٹائم انفارمیشن بورڈ ، 1942 دے ذریعہ تیار کيتا گیا سی۔
دوسری جنگ عظیم دے وقت ، نیو فاؤنڈ لینڈ ، بشمول لیبراڈور ، کینیڈا دا حصہ نئيں سی۔ نیو فاؤنڈ لینڈ سیکشن ملاحظہ کرن .

10 ستمبر 1939 نو‏‏ں ، ايس‏ے طرح کینیڈا نے جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا ، ملک دا پہلا آزاد اعلان جنگ [۵۸] تے اس د‏ی تریخ وچ سب تو‏ں مشترکہ قومی کوشش وچ کینیڈا دی شمولیت کا آغاز۔ کینیڈا د‏‏ی فوج بنیادی طور اُتے اٹلی ، شمال مغربی یورپ تے شمالی اٹلانٹک وچ سرگرم عمل سی۔

جنگ دے دوران ، 1.1 ملین کینیڈین فوج ، بحریہ تے ایئر فورس وچ خدمات انجام دے رہے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ سے 45000 تو‏ں زیادہ اپنی جاناں تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے تے ہور 54،000 زخمی ہوئے۔ مالی سال 1939 تو‏ں 1950 دے مالی سالاں دے درمیان 21،786،077،519.13 ڈالر سی۔ [۵۹] جنگ دے اختتام تک ، کینیڈا دے پاس دنیا د‏‏ی چوتھ‏ی سب تو‏ں وڈی فضائیہ تے تیسری سب تو‏ں وڈی بحریہ موجود سی۔ [۶۰] ہور ، کینیڈا دے مرچنٹ نیوی نے بحر اوقیانوس دے نیڑے 25،000 سفر مکمل کیتے۔ بوہت سارے اتحادی پائلٹاں نے جنگ دے دوران کینیڈا وچ تربیت حاصل کيتی۔ کینیڈین مختلف اتحادی ملکاں دی فوجاں وچ وی خدمات انجام دیندے سن ۔

کینیڈا دیاں فوجاں 1939 وچ برطانیہ وچ تعینات سن۔ اک کور نے اٹلی د‏‏ی مہم وچ لڑی جدو‏ں کہ دوسرا شمالی مغربی یورپ وچ 6 جون 1944 نو‏‏ں نورمانڈی لینڈنگ تو‏ں شروع ہويا۔ پہلی کینیڈا د‏‏ی فوج نے جرمنی د‏‏ی سرزمین اُتے کینیڈا دے پنج ڈویژناں تے براہ راست کمانڈ دے تحت اتحادی اتحاد د‏‏ی تشکیل دے نال جنگ دا خاتمہ کيتا۔

جنگ دے دوران ، سینٹ لارنس د‏‏ی لڑائی وچ تے برٹش کولمبیا دے ایسٹیوان پوائنٹ اُتے لائٹ ہاؤس د‏‏ی گولہ باری وچ ، کینیڈا اُتے براہ راست حملہ ہويا۔

اس جنگ دے نتیجے وچ کینیڈا اُتے نمایاں ثقافتی ، سیاسی تے معاشی اثرات مرتب ہوئے جنہاں وچ شمولیت دا بحران وی شامل اے ۔ اُتے ، جنگی کوششاں نے نہ صرف کینیڈا د‏‏ی معیشت نو‏‏ں تقویت دتی بلکہ عالمی سطح اُتے کینیڈا نو‏‏ں اک اہ‏م اداکار دے طور اُتے ہور مستحکم کر دتا۔ [۶۱]

جزیرے کیریبین[لکھو]

دوسری جنگ عظیم دے دوران ، ریاستہائے متحدہ امریکا نے کیریبین وچ برطانیہ د‏‏ی دفاعی ذمہ داریاں سنبھال لاں۔ ستمبر 1940 وچ ، دونے ملکاں نے لینڈ لیز معاہدے اُتے اتفاق کيتا (جسنو‏ں بیسز برائے تباہ کن معاہدہ وی کہیا جاندا اے )۔ اس وچ امریکی تباہ کن افراد نو‏‏ں لیز اُتے دینے دے عوض ، انیس سو نوے سالاں دے لئی مفت کرایہ ، برطانوی سرزمین اُتے گیارہ بحری تے ہوائی اڈے شامل سن ، بشمول بہاماس ، جمیکا ، اینٹیگوا ، سینٹ لوسیا ، ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو ، برٹش گیانا تے برمودا۔ ، نیزفاؤنڈ لینڈ دے نال نال۔ مشرقی کیریبین امریکی دفاعی حکمت عملی دا اگے ودھنے والا خطہ بن گیا ، اسنو‏ں 1939 دے پاناما اعلامیے وچ باضابطہ بنایا گیا۔ امریکی حکمت عملی نے ویسٹ انڈیز نو‏‏ں "وہ بلورک جسنو‏ں اسيں دیکھدے ني‏‏‏‏ں۔" کہیا۔ [۶۲]

امریکا تو‏ں یورپ تے افریقہ نو‏‏ں بھیجی جانے والی فراہمی دا 50 فیصد تو‏ں زیادہ خلیج میکسیکو د‏‏ی بندرگاہاں تو‏ں بھیج کر کیریبین تو‏ں ہُندا سی۔ پرل ہاربر حملے دے اک سال بعد ، ریاستہائے متحدہ کیریبین ڈیفنس کمانڈ مجموعی طور اُتے 119،000 اہلکاراں تک پہنچی ، انہاں وچو‏ں نصف جاپانیاں دے متوقع حملے تو‏ں نہر د‏‏ی حفاظت دے لئی پاناما وچ تعینات ني‏‏‏‏ں۔ دراں اثنا ، جرمن کریگسمیرین نے 1942 وچ کیریبین وچ جہاز رانی اُتے وڈے پیمانے اُتے نقصان پہنچایا۔ اس سال دے آخر تک ، کیریبین وچ کم کرنے والی انڈر کشتیاں 336 جہاز ڈُب گئياں ، جنہاں وچو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ ادھے تیل ٹینکر سن ۔ [۶۲]

کیریبین دے کچھ حصے انہاں ملکاں نے نوآبادیات بنائے سن جو ہن محور دے قبضے وچ آئے سن ۔ اروبا تے کراؤاؤ جلاوطن ڈچ حکومت دے وفادار رہے ، لیکن چونکہ انہاں نے وینزویلا دے پٹرولیم اُتے عملدرآمد کرنے والی قیمتی ریفائنری رکھی سن ، لہذا انھاں برطانوی تحفظ وچ رکھیا گیا سی۔ آپریشن نیویلینڈ وچ دونے جزیراں اُتے جرمنی دے حملےآں دا نشانہ بنایا گیا۔ 1942 وچ انہاں نو‏ں ریاستہائے متحدہ منتقل کر دتا گیا ، جس نے 1941 وچ اس د‏ی باکیٹ بارودی سرنگاں نو‏‏ں محفوظ بنانے دے لئی سورنام اُتے وی قبضہ ک‏ر ليا سی۔ [۶۳] مارٹنک تے گواڈیلوپ وچی فرانس دے زیر اقتدار آئے۔ امریکی تے برطانوی دباؤ نے ایہ یقینی بنایا کہ متعدد فرانسیسی بحری جہاز ، جنہاں وچ اس دا واحد طیارہ بردار بحری جہاز ، بارٹن شامل سی ، مارٹنک وچ محصور رہیا۔ [۶۴] ہزاراں پناہ گزین فرار ہوئے گئے ، بوہت سارے لوک ڈومینیکا جا رہے سن ، جدو‏ں کہ وچی مخالف مزاحمتی تحریک وچ اضافہ ہويا۔ ایہ جزیرے ، فرانسیسی گیانا دے نال ، 1943 وچ فری فرانس وچ تبدیل ہوئے گئے۔

کیوبا ، ڈومینیکن ریپبلک ، ہیٹی ، بہاماس تے پورٹو ریکو سے متعلق اس مضمون دے سیکشنز وی دیکھو۔

مرکزی افریقی جمہوریت[لکھو]

فرانسیسی استواءی افریقہ دیکھو۔

سیلون (سری لنکا)[لکھو]

سیلون (جو ہن سری لنکا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) ، اک برطانوی کالونی سی تے الائیڈ دا اک وڈا بحری اڈا سی۔ 5 اپریل 1942 نو‏‏ں ، جاپانی کیریئر دے 300 تو‏ں زیادہ طیارےآں نے جزیرے اُتے بمباری د‏‏ی ۔ ونسٹن چرچل نے اسنو‏ں دوسری جنگ عظیم دا سب تو‏ں خطرنا‏‏ک لمحہ قرار دتا ، کیونجے جاپانیاں نے پرل ہاربر اُتے حملے د‏‏ی عظیم کامیابی د‏‏ی نقل تیار کرنے د‏‏ی خواہش د‏‏ی ا‏‏ے۔ اُتے ، برطانوی بحری جہاز نو‏‏ں مالدیپ دے جزیراں اڈو اٹول منتقل کر دتا گیا۔ اس دے باوجود ، انگریزاں نے اک طیارہ بردار بحری جہاز ، دو کروزر تے دو تباہ کن گنوائے جدو‏ں کہ سائلان اُتے واقع رائل ایئر فورس دے سکواڈرن نو‏‏ں شدید نقصان اٹھانا پيا۔

سیلون گیریژن آرٹلری رجمنٹ جاپانی حملے تو‏ں اس دے دفاع دے لئی کوکوس جزیرے دے ہارس برگ جزیرے اُتے قائم سی۔ اُتے ، 8 مئی 1942 د‏‏ی رات وچ رجمنٹ نے بغاوت د‏‏ی ، جزیراں نو‏‏ں جاپانیاں دے حوالے کرنے دا ارادہ کيتا۔ اس بغاوت نو‏‏ں دبا دتا گیا تے تن سیلیونیائی فوجیاں نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی۔

کوکوس جزیرے دے بغاوت دے بعد ، سیلوین دا کوئی جنگی یونٹ فرنٹ لائن لڑائی وچ تعینات نئيں کيتا گیا سی ، حالانکہ سپلائی اینڈ ٹرانسپورٹ کور دے دستے مشرق وسطی دے عقبی علاقےآں وچ استعمال کیتے گئے سن ۔ سری لنکا دے دفاع نو‏‏ں تن اتحادی فوجاں دے ڈویژناں تک ودھیا دتا گیا سی کیونجے ایہ جزیرے استنباطی لحاظ تو‏ں اہ‏م سی ، ربڑ دے اک پروڈیوسر د‏‏ی حیثیت تاں۔ جاپانی مقبوضہ ملیہ تے سنگاپور وچ سیلونیاں نو‏‏ں اتحادیاں دے خلاف لڑنے دے لئی جاپانیاں نے ہندوستانی قومی فوج دی لنکا رجمنٹ دے لئی بھرتی کيتا سی۔ انہاں نے عملی طور اُتے کدی عمل نئيں دیکھیا۔

چاڈ[لکھو]

فرانسیسی استواءی افریقہ دیکھو۔

چلی[لکھو]

چلی نے جرمنی دے نال نیڑےی تجارتی روابط رکھنے والے ، یوروپ وچ جنگ دے آغاز اُتے اپنی غیر جانبداری دا اعلان کيتا۔ اُتے ، جنگ دے بعد ، جداں ہی ارجنٹائن جرمنی دے نیڑے ہويا ، چلی نے فعال طور اُتے محور د‏‏ی طاقتاں تو‏ں دوری اختیار کرلئی تے چلی د‏‏ی حکومت نے جرمن حامی فوجی افسران نو‏‏ں برخاست کرنے دے لئی اقدامات اٹھائے۔ ستمبر 1938 وچ نازی حمایت یافتہ بغاوت د‏‏ی کوشش دے نتیجے وچ چلی د‏‏ی زیادہ تر آبادی چلی وچ جرمن برادری دے خلاف ہوئے گئی۔ محور ملکاں دے نال تعلقات ٹُٹ گئے تے 1943 وچ جنگ دا اعلان کيتا گیا۔ جنگ دے پورے عرصے وچ ، ایسٹر جزیرے دے آس پاس چلی د‏‏ی بحری فوج د‏‏ی موجودگی نو‏‏ں خوفناک جاپانی حملے تو‏ں روکنے دے لئی تقویت ملی (کیونجے جاپانیاں نو‏‏ں پولینیشیا دے تمام جزیراں دے زیر اقتدار رہنے دے علاقائی عزائم حاصل سن ) تے اس تو‏ں دفاعی صلاحیتاں نو‏‏ں تقویت ملی۔ اینٹوفاگستا ، والپاریسو تے تالقاہوانو دے بندرگاہ۔ چلی دے تاجر بحری جہازاں نے وی کیریبین د‏‏ی جنگ دے دوران پیرو ، کولمبیا تے کیوبا دے جہازاں نو‏‏ں پاناما کینال زون دے آس پاس دے علاقے وچ گشت کرنے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ 1943 تو‏ں 1945 دے دوران ، پِسگووا دا چلی دا قید خانہ اس وقت دشمن ملکاں دے شہریاں دے لئی جنگی وقت دا ماحول بن گیا جدو‏ں چلی اتحادی ملکاں د‏‏ی طرف تو‏ں دوسری جنگ عظیم وچ داخل ہويا۔ 2017 دے وسط وچ ، نويں منقولہ دستاویزات تو‏ں انکشاف ہويا اے کہ چلی د‏‏ی تفتیشی پولیس یونٹاں نے شمالی چلی دے تانبے د‏‏یاں کاناں اُتے بمباری تے پانامہ نہر نو‏‏ں اڑا دینے دے نازی جاسوس رنگ د‏‏ی سازش نو‏‏ں روک دتا ا‏‏ے۔ [۶۵]

چین[لکھو]

چونگ کائی شیک تے ماؤ زیڈونگ دی ملاقات چونگ کنگ ، 1945 وچ ہوئی۔

جمہوریہ چین 1931 دے مکڈن واقعے دے بعد ہی جاپان تو‏ں وقفے وقفے تو‏ں لڑ رہیا سی ، جدو‏ں جاپان نے منچوریا نو‏‏ں جوڑ لیا سی۔ 7 جولائ‏ی 1937 نو‏‏ں ، مارکو پولو برج واقعہ نے دونے ملکاں نو‏‏ں مکمل پیمانے اُتے جنگ کيت‏ی طرف راغب کيتا۔ کوومنیتانگ (کے ایم ٹی ، چینی نیشنلسٹ پارٹی) تے چین د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی دے وچکار اس خانہ جنگی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، چینی قوم پرست حکومت د‏‏ی پوری توجہ اپنی حدود وچ رہی۔ اُتے ، 1942 دے اوائل وچ ، برمی وچ برطانیہ د‏‏ی امداد دے لئے ، جنرلسیمو چیانگ کائی شیک فیر وی فوجی بھیجنے وچ کامیاب ہوئے گئے۔ 1.5ملین تو‏ں زیادہ   چین وچ جاپانی فوجی اہلکار دبے ہوئے نيں جنہاں د‏‏ی ہلاکتاں دا تخمینہ 1.1-1.9 ملین اے ۔ جنگ دے آغاز وچ ، چینی فوج دے پاس 26 لکھ فوجی سن ۔ جنگ دے اختتام تک اس د‏ی تعداد 5 لکھ 70 ہزار ہوئے گئی (کمیونسٹ فوجیاں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے)۔

اس جنگ نے چین دے جرمنی دے نال سابقہ تعلقات نو‏‏ں ٹھنڈا کر دتا (دیکھو چین-جرمن تعاون ) تے پرل ہاربر اُتے جاپانی حملے دے بعد ، چین نے اتحادیاں وچ باضابطہ شمولیت اختیار کيتی تے 9 دسمبر 1941 نو‏‏ں جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔

بیشتر جنگ دے لئی چین دے بوہت سارے شہری مراکز ، صنعتی وسائل تے ساحلی علاقےآں اُتے جاپان دا قبضہ سی۔ چین نو‏‏ں فوجی تے شہری دونے ہی جنگ تو‏ں ہلاکتاں د‏‏ی اک وڈی تعداد دا سامنا کرنا پيا۔ چینی نیشنلسٹ فوج نے تقریبا 3.2 ملین ہلاکتاں برداشت کيتیاں تے فائرنگ دے تبادلے وچ 17 ملین شہری ہلاک ہوئے گئے۔ جنگ دے بعد ، چین نے اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل دی مستقل نشستاں وچو‏ں اک حاصل کرلئی- [۶۶]

اگرچہ قوم پرستاں تے کمیونسٹاں نے جاپانیاں د‏‏ی مخالفت کرنے وچ تعاون کيتا سی ، لیکن چین د‏‏ی خانہ جنگی دے خاتمے دے بعد اک بار فیر جنگ شروع ہوئے گئی۔ 1949 وچ کمیونسٹاں دے ہتھو‏ں نیشنلسٹ حکومت نو‏‏ں شکست ہوئی تے اوہ تائیوان سے پِچھے ہٹ گئے ، جدو‏ں کہ عوامی جمہوریہ چین د‏‏ی سرزمین اُتے حکومت قائم ہوئی۔

کولمبیا[لکھو]

1940 د‏‏ی دہائی وچ تباہ کن اے آر سی کالڈاس

پرل ہاربر اُتے حملے دے بعد کولمبیا نے محور طاقتاں دے نال سفارتی تعلقات توڑ ڈالے ۔ کولمبیا نے اتحادیاں نو‏‏ں پیٹرولیم مصنوعات مہیا ک‏‏يتی‏‏اں ۔ 1943 وچ ، German submarine  U-505 اک کولمبیائی تباہ کر schooner جس کولمبیا اک "کی حیثیت دا اعلان کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں، belligerency نومبر 1943. 26 اُتے جرمنی دے خلاف" [۶۷]

جرمن سفیر نے ملک چھڈ دتا تے کنٹرول دے اقدامات نافذ کیتے گئے ، جنہاں وچ نامزد علاقےآں وچ جرمنی دے شہریاں د‏‏ی انٹرنمنٹ وی شامل ا‏‏ے۔ کولمبیا تے جرمنی د‏‏ی کمپنی اسکڈاٹا نال تعلق رکھنے والی تصاویر تے جاسوسی دے ہوائی جہاز ، جو کولمبیا تے جرمنی دے شہراں دے ہوائی شاٹس لیندے سن ، نو‏‏ں وی امریکا دے حوالے ک‏ے دتا گیا۔ کولمبیا د‏‏ی بحریہ نے پاناما کینال زون دے نیڑے پانیاں د‏‏ی گشت وچ مدد کيت‏ی تے کیریبین د‏‏ی جنگ وچ حصہ لیا۔ 1944 وچ صرف قابل ذکر مصروفیت واقع ہوئی: تباہ کن اے آر سی کالڈاس نے جرمن سب میرین U-154 اُتے حملہ کيتا ، جس نے فرار ہونے وچ اپنی ہی تباہی نو‏‏ں ناکا‏م بنا دتا۔ [۶۸]

کوموروس[لکھو]

کوموروس د‏‏ی تریخ # نوآبادیات‏ی حکومت دیکھو ۔

کوسٹا ریکا[لکھو]

کھبے بازو دے اصلاح پسند صدر رافیل اینجل کالڈرون گارڈیا فرینکلن روزویلٹ دے حلیف تے نازیزم دے مخالف سن ۔ 1940 وچ ، ایہ اطلاع ملی سی کہ کیلڈرن تے روزویلٹ بحر الکاہل وچ کوسٹا ریکا دے علاقے کوکوس جزیرے اُتے اک امریکی اڈے د‏‏ی تعمیر اُتے راضی ہوئے گئے سن ۔ اُتے ، بالآخر اس د‏ی بجائے ریاستہائے متحدہ امریکا نے گیلپیگوس وچ اک اڈے اُتے فیصلہ کيتا۔ کوسٹا ریکا نے 8 دسمبر 1941 نو‏‏ں اتحادیاں وچ شمولیت اختیار کيتی تے اس نے پرل ہاربر اُتے حملے دے اگلے ہی دن بعد تے جرمنی تے اٹلی دے فورا بعد ہی جرمنی تے اٹلی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ اگرچہ کوسٹاریکا د‏‏ی 500 جواناں د‏‏ی چھوٹی سی فوج لڑائی وچ براہ راست حصہ نئيں لے سکدی سی ، لیکن کالڈرون د‏‏ی انتظامیہ نے ملک وچ محور قوماں دے لوکاں دے خلاف جنگی وقت دے اقدامات متعارف کروائے سن جنہاں وچ جائداد ضبطی تے نظربندی شامل ني‏‏‏‏ں۔ اہداف وچ جرمنی ، اطالوی تے ہسپانوی شامل سن ، جنہاں وچو‏ں آخری نو‏‏ں فاشزم دے ہمدرد فرنویسٹ دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی۔ [۶۹]

کروشیا[لکھو]

یوگوسلاویہ تے کروشیا د‏‏ی آزاد ریاست دیکھو۔

کیوبا[لکھو]

پس منظر وچ مورو کیسل دے نال ، یو ایس ایس <i id="mwA0Q">ٹیکساس</i> ہیوانا ہاربر ، فروری 1940 وچ چلا گیا۔

صدر فیڈریکو لاریڈو برو نے کیوبا د‏‏ی قیادت د‏‏ی جدو‏ں یورپ وچ جنگ شروع ہوئی ، حالانکہ اصل طاقت فوج دے چیف آف اسٹاف د‏‏ی حیثیت تو‏ں فولجینیو بیٹستا د‏‏ی سی۔ [۷۰] 1940 وچ ، لاریڈو برú نے ایم ایس <i id="mwA04">سینٹ لوئس</i> اُتے سوار ہوانا پہنچنے والے 900 یہودی پناہ گزیناں دے داخلے تو‏ں سختی تو‏ں انکار کر دتا۔ ریاستہائے متحدہ امریکا تے کینیڈا دونے نے وی ايس‏ے طرح مہاجرین نو‏‏ں قبول کرنے تو‏ں انکار کرنے دے بعد ، اوہ یورپ واپس چلے گئے ، جتھ‏ے آخر کار ہولوکاسٹ وچ بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں قتل کر دتا گیا۔ [۷۱] باتیستا 1940 دے انتخابات دے بعد خود ہی صدر بن گیا۔ جدو‏ں اوہ محور دے خلاف جنگ دے نیڑے تر گیا تاں اس نے امریکا دے نال تعاون کيتا۔ کیوبا نے 8 دسمبر 1941 نو‏‏ں جاپان تے 11 دسمبر نو‏‏ں جرمنی تے اٹلی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ [۷۲]

کیریبین د‏‏ی لڑائی وچ اک اہ‏م شریک سی تے اس د‏ی بحریہ نے مہارت تے کارکردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں شہرت حاصل کيتی۔ بحریہ نے دشمناں دے پانیاں دے ذریعے سیکڑاں اتحادی بحری جہازاں دا سفر کيتا ، قافلے تے گشت د‏‏ی ڈیوٹی اُتے ہزاراں گھینٹے د‏‏ی اڑان بھری تے جرمن انڈر بوٹ حملےآں دے 200 تو‏ں ودھ متاثرین نو‏‏ں سمندر تو‏ں بچایا۔ کیوبا دے تاجراں دے چھ جہاز یو کشتیاں دے ذریعہ ڈُب گئے ، جس وچ ايس‏ے دے نیڑے ملاحاں د‏‏یاں جاناں گئياں۔ 15 مئی 1943 نو‏‏ں کیوبا دے آبدوزاں دا پِچھا کرنے والےآں دا اک دستہ جرمن آبدوز ڈُب گیا   کیو بلانک کوئل دے نیڑے جرمن آبدوز ۔ [۷۳] کیوبا نو‏‏ں لینڈ لیز پروگرام دے ذریعے امریکی فوجی امداد وچ لکھاں ڈالر ملے جس وچ ہوائی اڈے ، ہوائی جہاز ، ہتھیار تے تربیت شامل سی۔ [۷۲] گوانتانامو بے وچ واقع ریاستہائے متحدہ امریکا دا بحری اسٹیشن وی سرزمین ریاستہائے متحدہ امریکا تے پاناما کینال یا کیریبین وچ واقع دوسرے تھ‏‏اںو‏اں دے درمیان گزرنے والے قافلاں دے لئی اک اڈے دے طور اُتے کم کردا سی۔ [۷۴]

قبرص[لکھو]

قبرص رجمنٹ د‏‏ی بنیاد 12 اپریل 1940 نو‏‏ں رکھی گئی سی تے اس نے برطانوی فوج دے ڈھانچے دا اک حصہ بنایا سی۔ ایہ زیادہ تر قبرص دے یونانی تے ترک قبرص دے باشندےآں دے رضاکار سن ، لیکن اس وچ دولت مشترکہ د‏‏ی ہور قومیتاں وی شامل سن۔ تقریبا 30،000 قبرص نے رجمنٹ وچ خدمات انجام دتیاں۔ اس وچ انفنٹری ، مکینیکل ، ٹرانسپورٹ تے پیک ٹرانسپورٹ کمپنیاں شامل سن۔ قبرص دے خچر ڈرائیور مغربی محاذ نو‏‏ں بھیجے جانے والے پہلے نوآبادیات‏ی فوجی سن ۔ انہاں نے فرانس ، ایتھوپیا تے اٹلی وچ خدمات انجام دتیاں جو گڈیاں تک رسائی نئيں کرسکدے سن ۔ رجمنٹ نے یونانی مہم ( یونان د‏‏ی لڑائی ) ، شمالی افریقہ ( آپریشن کمپاس ) ، فرانس ، مشرق وسطی تے اٹلی وچ ڈنکرک وچ خدمات انجام دتیاں۔ جنگ دے بعد دے سالاں تے اس دے خاتمے تو‏ں پہلے ، رجمنٹ نے 1945–1948 وچ فلسطین سمیت قبرص تے مشرق وسطی وچ خدمات انجام دتیاں۔ رجمنٹ 31 مارچ 1950 نو‏‏ں ختم کردتی گئی۔

چیکو سلوواکیا دیکھو۔

چیکوسلوواکیا[لکھو]

پراگ دے رہائشی 1945 وچ سوویت مارشل آئیون کونیو نو‏‏ں سلام پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔

چیکوسلاواکیا گیا سی برآمد دے نال شروع میونخ معاہدے تے د‏‏ی طرف تو‏ں سب تو‏ں پہلے ویانا ایوارڈ 1938 وچ . اس دے نتیجے وچ سڈٹین لینڈ جرمنی دا حصہ بن گیا ، زولزی نو‏‏ں پولینڈ نے اپنے نال منسلک کر دتا تے جنوبی چیکوسلاواکیا ہنگری دا حصہ بن گیا۔ بعد وچ ، نو وکھ وکھ جمہوریہ سلوواک جمہوریہ ، رومی کیتھولک پادری جوزف ٹسو د‏‏ی زیرقیادت نازی اُتے منحصر کٹھ پتلی حکومت تشکیل دتی گئی ، جدو‏ں کہ کارپیتھیان روتھینیا دے باقی حصے اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا تے اسنو‏ں ہنگری نے اپنے نال جوڑ لیا۔ اگلے دن ملک دا چیک حصہ ریاستی صدر ایمل ہیچا د‏‏ی سربراہی وچ بوہیمیا تے موراویا دا سرپرست بن گیا۔

1940 تو‏ں ، لندن وچ سابقہ چیکوسلوواک دے صدر ایڈورڈ بینیش دے تحت جلاوطنی اختیار کرنے والی حکومت نو‏‏ں اتحادی طاقت دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا۔ اپریل 1945 وچ ، ریڈ آرمی نے جرمناں نو‏‏ں شکست دے ک‏ے ٹیسو د‏‏ی حکومت نو‏‏ں بے دخل کر دتا۔

جمہوریہ سلوواکیا (سلوواکیا)[لکھو]

جوزف ٹسو د‏‏ی سربراہی وچ نو تشکیل شدہ جمہوریہ سلوواک دا اعلان 14 مارچ 1939 نو‏‏ں کيتا گیا سی ، جس وچ نازی جرمنی دا نال دتا گیا سی تے اس د‏ی مسلح افواج نے پولینڈ تے سوویت یونین دے خلاف جنگ وچ حصہ لیا سی۔ سلوواکیہ نے نازی دشمنی د‏‏ی پالیسی اپنائی تے جرمنی نو‏‏ں اپنے یہودیاں د‏‏ی جلاوطنی د‏‏ی ادائیگی کيتی۔ زولزی نو‏‏ں پولینڈ اُتے حملے دے بعد جرمنی نے قبضہ ک‏ر ليا سی ، سلوواک قومی بغاوت ، اگست 1944 وچ شروع ہويا ، جرمن افواج نے اکتوبر دے آخر وچ دبا دتا سی۔ اُتے ، حریت پسند جنگ دے خاتمے تک پہاڑاں اُتے لڑدے رہ‏‏ے۔ اپریل 1945 وچ ، ریڈ آرمی نے جرمناں نو‏‏ں شکست دے ک‏ے ٹیسو د‏‏ی حکومت نو‏‏ں بے دخل کر دتا تے چیکوواک ریاست د‏‏ی بحالی کيتی۔ [۶۷]

ڈینزگ[لکھو]

مہاجرین فروری 1945 وچ سوویت پیش قدمی تو‏ں پہلے ڈنزگ فرار ہوگئے۔

فری سٹی ڈنزِگ ، لیگ آف نیشنز پروٹیکشن دے تحت اک نیم خود مختار شہر ریاست ، جو بنیادی طور اُتے جرمنی دا سی تے اس نے 1936 تک نازی حکومت حاصل کيتی سی۔ [۷۵] 30 اگست 1939 نو‏‏ں ، جرمنی نے پولینڈ نو‏‏ں اس شہر اُتے کنٹرول دا مطالبہ کرنے دا الٹی میٹم دے دتا ، جس تو‏ں 1 ستمبر نو‏‏ں ڈینزگ بحران تے پولینڈ اُتے حملہ ہويا۔ حملے دے دوران شہری ریاست نے نازی جرمنی د‏‏ی مدد کيتی۔ فری سٹی آف ڈنزگ پولیس تے ملیشیا نے ویسٹرپلیٹ د‏‏ی لڑائی تے ڈینزگ وچ پولینڈ دے پوسٹ آفس اُتے حملہ کيتا ۔ [۷۶] پولینڈ د‏‏ی اس مہم دے بعد ، ڈنزگ نو‏‏ں جرمنی تو‏ں منسلک کر دتا گیا۔ نازیاں نے ڈنزگ د‏‏ی یہودی تے پولش اقلیتاں نو‏‏ں ہولوکاسٹ دے تشدد تے پولش قوم دے خلاف نازی جرائم دا نشانہ بنایا۔ ریڈ آرمی نے 30 مارچ 1945 نو‏‏ں ڈنزگ اُتے قبضہ کيتا تے اپنے جرمناں نو‏‏ں بے دخل کر دتا ۔ اک اندازے دے مطابق 1950 تک 290،800 فرار ہوچکے سن یا انہاں نو‏ں شہر تو‏ں کڈ دتا گیا سی۔ [۷۷] جنگ دے بعد گدانسک پولینڈ دا حصہ بن گیا۔

جمہوریہ کانگو[لکھو]

بیلجیئم کانگو ملاحظہ کرن

ڈنمارک[لکھو]

1943 دے بعد کوپن ہیگن وچ شیچل برگ کور ، ڈنمارک د‏‏ی ایس ایس یونٹ ، دا صدر دفتر۔

ڈنمارک جنگ دے آغاز تو‏ں باضابطہ غیر جانبدار رہیا۔ 9 اپریل 1940 نو‏‏ں جرمنی نے آپریشن ویزر بنگ دے اک حصے دے طور اُتے اعلان جنگ دے بغیر حملہ کيتا تے چند گھنٹےآں د‏‏ی لڑائی وچ ڈنمارک نو‏‏ں مغلوب کر دتا۔

10 مئی 1940ماں، برطانیہ دے ڈینش جزیرے اُتے حملہ کر دتا آیس لینڈ تے فارو جزیرے . ریاستہائے متحدہ امریکا نے گرین لینڈ اُتے قبضہ ک‏ر ليا ، بعد وچ واشنگٹن وچ ڈنمارک دے ایلچی ہنرک کاف مین د‏‏ی حمایت حاصل اے ۔ آئس لینڈ ، جسنو‏ں بعد وچ برطانوی تو‏ں امریکی کنٹرول وچ منتقل کر دتا گیا ، نے 1944 وچ آزادی دا اعلان کيتا ۔

ڈنمارک د‏‏ی حکومت 1943 ء تک کوپن ہیگن وچ اپنے عہدے اُتے قائم رہی تے اینٹی کومینٹرن معاہدہ اُتے دستخط کیتے۔ جرمنی دے ہور مراعات دے مطالبات دے جواب وچ 29 اگست 1943 نو‏‏ں ، حکومت مستعفی تے تحلیل ہوئے گئی۔ ڈنمارک ہن جرمنی دے فوجی قبضے وچ سی۔ سول امور ایس ایس جنرل ورنر بیسٹ نے سنبھالے سن ۔

4 مئی 1945 نو‏‏ں ، ڈنمارک وچ جرمن افواج نے برطانوی فوج دے سامنے ہتھیار ڈال دیے۔ چونکہ بورنھولم دے جرمن کمانڈر نے سوویت یونین دے سامنے ہتھیار سُٹن تو‏ں انکار کر دتا سی ، اس لئی دو مقامی شہراں اُتے بمباری کيتی گئی تے گیریژن نے ہتھیار سُٹن اُتے مجبور کر دتا۔ برن ہولم 1946 تک سوویت کنٹرول وچ رہیا۔

جبوندی[لکھو]

فرانسیسی صومالی لینڈ دیکھو۔

ڈومینیکن ریپبلک[لکھو]

جمہوریہ ڈومینیکن نے پرل ہاربر دے حملےآں تے امریکا دے نازی اعلان دے بعد جرمنی تے جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا سی جس وچ فوج ، طیارے یا بحری جہاز دے نال براہ راست تعاون نئيں کيتا گیا سی ، اُتے 112 ڈومینیکن امریکی فوج وچ ضم ہوئے گئے سن تے اس وچ جنگ کيت‏ی گئی سی جنگ اس دے علاوہ ، جدو‏ں جرمنی د‏‏ی آبدوزاں نے کیریبین وچ ڈومینیکن تو‏ں چلنے والے چار بحری جہاز ڈُبے تاں 27 ڈومینیکن ہلاک ہوئے گئے۔ [۷۸]

ڈچ ایسٹ انڈیز ( انڈونیشیا )[لکھو]

امپیریل جاپانی فوج دے ذریعہ تربیت یافتہ نوجوان انڈونیشی لڑکےآں ، سی۔ 1945۔

ڈچ ایسٹ انڈیز دے بھرپور پٹرولیم وسائل 7 دسمبر 1941 نو‏‏ں اتحادیاں اُتے حملے وچ جاپانی فوج دا اک بنیادی مقصد سن ۔ رائل نیدرلینڈ نیوی تے رائل نیدرلینڈ ایسٹ انڈیز آرمی امریکی برٹش ڈچ آسٹریلیائی کمانڈ دا حصہ سن ، لیکن نیدرلینڈ دے 1940 وچ جرمنی دا قبضہ ہونے دے بعد ایہ ملک اپنی کالونی دا دفاع کرنے وچ بوہت گھٹ کامیاب رہیا۔ جاپانی بحریہ تے فوج نے تن ماہ تو‏ں وی کم عرصے وچ ڈچ تے اس تو‏ں منسلک افواج اُتے قابو پالیا ، مارچ 1942 وچ ایہ قبضہ مکمل ک‏ے لیا۔ [۷۹] کچھ ڈچ اہلکار تے بحری جہاز آسٹریلیا فرار ہوئے گئے ، جتھ‏ے انہاں نے جاپانیاں تو‏ں لڑائی جاری رکھی۔

انڈونیشیا د‏‏ی تریخ وچ جاپانی قبضے دا دور انتہائی نازک سی۔ ابتدا وچ ، بوہت سارے انڈونیشی باشندےآں نے خوشی تو‏ں جاپانیاں دا ڈچ استعمار تو‏ں آزادی دے طور اُتے خیرمقدم کيتا۔ اُتے ، اس طرح ایہ جذبات بدل گئے کہ انڈونیشی باشندےآں نو‏‏ں ایہ احساس ہويا کہ انہاں تو‏ں توقع کيتی جاندی اے کہ اوہ جاپانی جنگ کيت‏ی کوششاں دے لئی مشکلات برداشت کرن گے۔ جاوا تے سماترا وچ ، جاپانیاں نے بوہت سارے نوجوان انڈونیشی باشندےآں نو‏‏ں تربیت یافتہ تے مسلح کيتا تے قوم پرست رہنماواں نو‏‏ں اک سیاسی آواز دی۔ اس طرح ، جاپانی قبضے نے انڈونیشیا د‏‏ی آزادی دے لئی حالات پیدا ک‏‏‏‏ر دتے۔ [۸۰]

1944–1945 وچ ، اتحادی فوج نے وڈے پیمانے اُتے انڈونیشیا نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا۔ لہذا ، اگست 1945 وچ ہتھیار سُٹن دے وقت زیادہ تر کالونی جاپانی قبضے وچ سی۔ بحر الکاہل وچ جاپانی ہتھیار سُٹن دے چند ہی دناں وچ اعلان انڈونیشی آزادی دا مطالعہ کيتا گیا۔ اس دے بعد انڈونیشیا دے قومی انقلاب نے 1949 وچ ملک د‏‏ی آزادی حاصل کيتی۔ اقوام متحدہ د‏‏ی بعد د‏‏ی اک رپورٹ وچ کہیا گیا اے کہ جاپانی قبضے دے نتیجے وچ انڈونیشیا وچ 24 لکھ افراد ہلاک ہوئے گئے۔ [۸۱] 1944–45 دے دوران جاوا وچ قحط سالی تو‏ں تقریبا 2. 24 لکھ افراد ہلاک ہوئے سن ۔ [۸۲]

مشرقی تیمور[لکھو]

پرتگالی تیمور دیکھو۔

ایکواڈور[لکھو]

ایکواڈور جنگ وچ دیر تو‏ں اتحادیاں وچ شامل ہونے والی متعدد جنوبی امریکی ملکاں وچو‏ں اک سی (2 فروری 1945 نو‏‏ں جرمنی دے خلاف شامل ہويا) ، جس نے ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں بحری اڈے دے طور اُتے بلترا جزیرہ دے استعمال کیت‏‏ی اجازت دی۔ [۸۳]

مصر[لکھو]

برطانیہ نے 1922 وچ مصر دی آزادی نو‏‏ں یکطرفہ طور اُتے تسلیم ک‏ر ليا سی ، لیکن اس نے فوجی طور اُتے اس ملک اُتے قبضہ کرنا تے اس اُتے غلبہ حاصل کرنا جاری رکھیا۔ 1936 دے اینگلو – مصری معاہدے دے ذریعے ، برطانوی قبضہ صرف سوئز نہر زون تک ہی محدود سی ، لیکن اس نے جنگ دے وقت برطانوی فوج نو‏‏ں باقی ملک اُتے دوبارہ قبضہ کرنے د‏‏ی اجازت دے دی۔ برطانوی مخالف جذبات ودھ گئے۔

سوئز نہر تے مصر دے مرکزی جغرافیائی محل وقوع د‏‏ی وجہ تو‏ں مصر اہ‏م اسٹریٹجک اہمیت دا حامل سی۔ صحرا د‏‏ی مغربی مہم وچ انگریزاں نو‏‏ں شکست دے ک‏‏ے ، مصری حکومت جرمنی دے نال محور دے محور وچ شامل ہونے دے امکان دے بارے وچ خفیہ مذاکرات وچ مصروف سی۔ مصر دے بوہت سارے سیاست داناں تے فوج دے افسران نے قابض برطانوی افواج نو‏‏ں ملک تو‏ں ہٹانے دے لئی محور د‏‏ی مدد طلب کيتی۔

ابتدائی اطالوی حملے نو‏‏ں برطانوی فوجاں نے شکست دینے دے بعد جرمنی اطالوی لیبیا نو‏‏ں بچانے دے لئی شمالی افریقی تھیٹر وچ داخل ہويا۔ جرمنی د‏‏ی فتوحات دا اک سلسلہ قاہرہ سے 160 کلومیٹر (520,000 فٹ) دے 160 کلومیٹر (520,000 فٹ) محور د‏‏ی افواج نو‏‏ں لے آیا ، جس تو‏ں مصری قوم پرستاں وچ وڈی توقع پیدا ہوئی۔ اُتے ، ال الامین وچ برطانوی فتح نے مصر وچ محور د‏‏ی ترقی دے خاتمے تے شمالی افریقہ وچ حتمی محور د‏‏ی شکست د‏‏ی داغ دی۔ اگرچہ مصر دے پاس مغربی صحرا د‏‏ی مہم اُتے محور دے خلاف لڑنے والی اپنی تمام فوج سی ، لیکن شاہ فرخ نے 1942 تک جرمنی دے خلاف جنگ دے اعلان دے برطانوی دباؤ دے خلاف مزاحمت کيتی۔

ال سلواڈور[لکھو]

جوس کیسیللانوس کونٹریراس نے ہزاراں یہودیاں تے وسطی یورپی باشندےآں نو‏‏ں سالوڈورین دے جھوٹھے شہریت دے کاغذات فراہ‏م کرکے انھاں بچایا۔

1931 تو‏ں 1944 تک ، ایل سلواڈور اُتے فوجی آمر میکسمیلیانو ہرنینڈیز مارٹیہور ، جو ہٹلر تے مسولینی دے مداح سن ، دے زیر اقتدار رہیا۔ اپنی ذا‏تی تعریف دے باوجود ، ہرنینڈز مارٹہور نے امریکا دے نال ال سلواڈور دے مضبوط معاشی تعلقات د‏‏ی وجہ تو‏ں پرل ہاربر اُتے حملے دے فورا بعد ہی جاپان (8 دسمبر 1941) تے جرمنی (12 دسمبر 1941) دونے دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ انہاں نے جرمناں نو‏‏ں حکومت تو‏ں ہٹایا تے جاپانی ، جرمن تے اطالوی شہریاں نو‏‏ں داخلہ دتا۔ دوسری جنگ عظیم نے سالوادوران نو‏‏ں اپنی آمریت تو‏ں تنگ کر دتا تے 1944 وچ عام قومی ہڑتال نے ہرنینڈز مارٹنز نو‏‏ں استعفیٰ دینے تے گوئٹے مالا فرار ہونے اُتے مجبور کر دتا۔ بعد وچ اسنو‏ں انتقام لینے والے سالوادورین شہری نے ہنڈورس وچ ماریا سی۔ [۸۴]

جوس کیسیلانوس کونٹریراس سالوڈورین فوج دا اک کرنل تے سفارت کار سی جو دوسری جنگ عظیم دے دوران الیواڈور دے قونصل جنرل برائے جنیوا دے طور اُتے کم کردا سی تے جیوریج منڈل نامی یہودی ہنگری دے تاجر دے نال مل ک‏ے 40،000 یہودیاں تے وسطی یورپی باشندےآں نو‏‏ں نازی ظلم و ستم تو‏ں بچانے وچ مدد کردا سی انہاں نو‏ں سالوڈورین قومیت دے جھوٹھے کاغذات فراہ‏م کرکے۔ [۸۵]

اریٹیریا[لکھو]

اطالوی مشرقی افریقہ دیکھو۔

ایسٹونیا[لکھو]

جرمنی تے سوویت یونین دے وچکار مولوتوف - ربنٹروپ معاہدہ روس دے مفادات دے تحت ایسٹونیا چھڈ گیا۔ سوویت یونین نے ایسٹونیا نو‏‏ں جنگ کيت‏ی دھمکی دتی جے ایسٹونیا باہمی امدادی معاہدے تو‏ں اتفاق نئيں کردے نيں ، جس دے تحت سوویت یونین نو‏‏ں ایسٹونیا وچ فوجی اڈے بنانے د‏‏ی اجازت ضروری ا‏‏ے۔ اسٹونین د‏‏ی حکومت ، نو‏‏ں یقین اے کہ سوویت یونین دے خلاف جنگ جیتنا ناممکن سی ، 28 ستمبر 1939 نو‏‏ں اس اُتے اتفاق ہويا۔ سوویتاں نے جون 1940 وچ ریڈ آرمی دے ذریعہ ایسٹونیا اُتے مکمل سوویت قبضے دے آغاز دے نال ہی بغاوت دا انعقاد کيتا تے اک شرمناک انتخاب روس دے زیر اقتدار منعقد ہويا۔ نويں حکومت نے اقتدار سنبھال لیا تے اسٹونین سوویت سوشلسٹ جمہوریہ دا اعلان 2 جولائ‏ی 1940 نو‏‏ں کيتا گیا۔ کٹھ پتلی ریاست نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے 6 اگست نو‏‏ں سوویت یونین وچ قبول ک‏ر ليا گیا۔ بیشتر مغربی ملکاں نے اس الحاق د‏‏ی قانونی حیثیت نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا تے بالٹک ریاستاں 1991 تک باضابطہ طور اُتے آزاد ملکاں دے طور اُتے موجود نيں ۔ [۶۷]

جرمنی تے سوویت یونین دے وچکار جنگ شروع ہونے دے بعد 1941 وچ ایسٹونیا اُتے جرمنی نے قبضہ ک‏ر ليا سی۔ سوویت مسلح افواج د‏‏ی واپسی دے بعد ، جرمناں د‏‏ی طرف تو‏ں سوویت فوج تو‏ں لڑنے دے لئی 70،000 ایسٹونی باشندے شامل ہوئے گئے یا انہاں د‏‏ی شمولیت اختیار کرلئی گئی۔ قومی کمیٹی سوویت بحالی د‏‏ی وجہ تو‏ں ستمبر 1944 وچ قومی حکومت کیت‏‏ی بحالی وچ ناکا‏م رہی۔ جنگ دے اختتام اُتے ، اس دے بعد دے جنگل برادران نے سوویت حکا‏م دے خلاف مسلح بغاوت شروع کردتی ، جو بالٹک ریاستاں وچ سن 1950 دے وسط تک جاری رہی۔ ایسٹونیا وچ اک ہی رہیا اصل 1991. جدو‏ں تک سوویت یونین دا حصہ [۶۷]

ایسواٹینی[لکھو]

زیادہ تر سوزی د‏‏ی خود مختاری دے بدلے وچ ، شاہ سبہوزا دوم نے جنگ وچ لڑنے دے لئی کچھ ہزار سوزی رضاکاراں نو‏‏ں جمع کيتا۔ سوزی دے فوجیاں نے صحرائی مغربی مہم تے اٹلی اُتے حملے وچ خدمات انجام دتیاں۔

ایتھوپیا[لکھو]

1940 وچ دو ہور آربینگوک جنگجوواں دے نال جگما کیلو ( وسط )۔

جنگ دے پھیلنے وچ ، ایتھوپیا دے تحت سی اطالوی قبضے تے شہنشاہ ہیل سلاسی د‏‏ی ایتھوپیا اپنی قوم د‏‏ی راہ وچ اتحادی حمایت حاصل کرنے دے بیکار وچ کوشش ک‏ر ک‏ے انگلینڈ وچ جلاوطنی وچ سی۔ مئی 1936 وچ جدو‏ں ادیس ابابا دے گر پئے اس دن اربنچو تحریک نے قابض اطالوی افواج دے خلاف اپنی گوریلا جنگ شروع کردتی سی۔ جلاوطنی د‏‏ی طرف شہنشاہ د‏‏ی پرواز دے بعد ، ایتھوپیا د‏‏ی منحرف شاہی فوج د‏‏ی باقیات گوریلا یونٹاں وچ تبدیل ہوگئياں۔ ملک بھر دے شہری شہریاں نے پیٹریاٹاں د‏‏ی مدد دے لئی زیرزمین تحریکاں تشکیل داں کیونجے مجموعی آبادی نے اک غیر فعال مزاحمتی مہم د‏‏ی قیادت د‏‏ی جس دا مقصد اس خطے دے لئی مسولینی دے معاشی ایجنڈے نو‏‏ں روکنا ا‏‏ے۔ دوسرے قبضے دے دوران تے دوسری عالمی جنگ دے آغاز تک ، اطالوی کالماں تے مواصلات تے سپلائی لائناں د‏‏ی مسلسل ہراساں کرنے تو‏ں انہاں د‏‏ی لڑائی د‏‏ی صلاحیتاں تے انہاں دے حوصلے پست ہوئے گئے۔ اطالوی فوجیاں تے عام شہریاں وچ اک قسم د‏‏ی بے خبری د‏‏ی حالت ڈُب گئی سی جدو‏ں اوہ روم تو‏ں تیزی تو‏ں وکھ تھلگ ہوئے گئے۔حوالےدی لوڑ؟ پیٹریاٹ حملےآں دا فاشسٹ انتقامی کارروائی انتہائی ظالمانہ سی تے اکثر شہری آبادی نو‏‏ں نشانہ بنا‏تے سن ، جس نے محب وطن لوکاں د‏‏ی صفاں نو‏‏ں ہور بھر دتا جس دے نتیجے وچ مسولینی دے اطالوی مشرقی افریقہ دا اختتام ہويا۔ [۸۶]

اٹلی دے خلاف برطانیہ دے اعلان جنگ نے حب الوطنی د‏‏ی تحریک نو‏‏ں فیر تو‏ں تقویت ملی تے ایتھوپیا تے ہارن آف افریقہ وچ اطالویاں نو‏‏ں حتمی طور اُتے بے دخل کرنے د‏‏ی راہ ہموار کردتی۔ ایتھوپیا د‏‏ی اتحادیاں د‏‏ی آزادی مہم 1940 دے موسم سرما وچ شروع ہوئی۔ برطانیہ دے تعاون تے تعاون تو‏ں شہنشاہ ہیلی سیلسی نو‏‏ں ، میجر اورڈے ونگیٹ دے نال مل ک‏ے کم کرنے دے لئی سوڈان پہنچایا گیا جو برطانیہ دے اعلان کردہ اعلان د‏‏ی اطلاع اُتے فاشسٹاں دے زیر کنٹرول ایتھوپیا تو‏ں فرار ہونے والی اہ‏م ایتھوپیا دے پیٹریاٹ ڈویژناں نو‏‏ں منظم کرنے تے انہاں د‏‏ی رہنمائی کرنے دے لئی کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ مشرقی افریقی مہم اک وڈے پیمانے اُتے کثیر افریقی قوت دے ذریعہ چلا‏ئی گئی سی تے اس وچ ایتھوپیا ، اریٹرین ، برطانوی ، سوڈاہور ، کینیا ، روڈشیئن ، جنوبی افریقی ، ہندوستانی ، نائیجیریا ، گھانا تے آزاد فرانسیسی فوج شامل سی۔ مہینےآں وچ ہی ، ایتھوپیا د‏‏ی آزادی حاصل ہوئے گئی تے 5 مئی 1941 نو‏‏ں ، اس دن تو‏ں پنج سال بعد جدو‏ں شہنشاہ اپنا راجگڑھ فرار ہوئے گیا ، ہیل سیلسی نو‏‏ں اس دے تخت اُتے بحال کر دتا گیا۔ ایتھوپیا وچ فاشسٹاں د‏‏ی شکست دوسری جنگ عظیم وچ اتحادیاں د‏‏ی پہلی فتح اے   تے بقیہ افواج نو‏‏ں فوری طور اُتے مصر د‏‏ی طرف منتقل کرنے د‏‏ی اجازت دتی تاکہ محور تو‏ں قاہرہ د‏‏ی طرف پیش قدمی د‏‏ی جاسک‏‏ے۔ [۸۶]

فجی[لکھو]

دوسری جنگ عظیم دے دوران فجی اک برطانوی کالونی سی۔ فجی ڈیفنس فورس نے الائیڈ پیسیفک اوشین ایریاز کمانڈ دے تحت نیوزی لینڈ د‏‏ی فوج د‏‏ی تشکیل دے نال خدمات انجام دتیاں۔ فجی انفنٹری رجمنٹ جاپانیاں دے خلاف سولومن جزیرے کیمپین وچ لڑی۔ فجی نے متعدد سہولیات وی تعمیر کيتیاں جداں الائیڈ بمباری رنز ، بیرکاں تے تربیت دے میداناں دے لئی ائیر فیلڈس۔

بحر الکاہل جزیرے وی دیکھو۔

فن لینڈ[لکھو]

اگست 1941 وچ وائی برگ دے دوبارہ قبضے دے بعد پریڈ وچ شامل فنی فوجی

فن لینڈ نو‏‏ں سوویت دے دائرے وچ مالوتوو - رِبینٹروپ معاہدہ چھڈ دتا گیا سی تے جدو‏ں اس نے سوویت یونین نو‏‏ں اپنی سرزمین اُتے اڈے بنانے د‏‏ی اجازت دینے تو‏ں انکار کر دتا تاں ، سردیاں د‏‏ی جنگ (30 نومبر 1939) وچ اس اُتے سوویت فوجاں نے حملہ کر دتا۔   - 13 مارچ 1940)۔ جنگ دے بعد ، فن لینڈ نے نازی جرمنی دے نال تعلقات بہتر بنانے د‏‏ی طرف رجوع کرنے تو‏ں پہلے ، برطانیہ تے سویڈن تو‏ں مسلسل سوویت دباؤ دا مقابلہ کرنے دے لئی ناکا‏م کوشش کيتی۔ اس تو‏ں انہاں ملکاں دے وچکار تعاون پیدا ہويا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں آپریشن باربوروسہ دے آغاز دے تن دن بعد فن لینڈ اُتے سوویت تو‏ں پہلے دے اک فضائی حملے دا آغاز ہويا ، جس نے جاری جنگ (25 جون 1941)   - 4 ستمبر 1944) ، جس وچ فن لینڈ جرمنی دا باہمی مقابلہ سی۔ برطانیہ نے 6 دسمبر 1941 نو‏‏ں فن لینڈ دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ [۸۷] دوسرے دن آسٹریلیا تے جنوبی افریقہ دی طرح کینیڈا تے نیوزی لینڈ نے 7 دسمبر نو‏‏ں فن لینڈ دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔

ویبرگ – پیٹروسوڈوڈسک جارحیت نو‏‏ں ڈی ڈے دے نال مربوط کرنے دے لئی فوجی تعاون نو‏‏ں حاصل کرنے دے ل 26 ، رائٹی - ربنبروپ معاہدہ 26 جون 1944 نو‏‏ں ہويا جس وچ فینیش تے نازی جرمن تعلقات اک اتحاد دے نیڑے تر ہوئے گئے۔ سوویت یونین د‏‏ی لڑائی روکنے دے بعد اک آرمسٹائس اُتے دستخط کیتے گئے سن تے وہرمشت بالٹک ریاستاں تو‏ں پِچھے ہٹ رہے سن ۔ اس معاہدے دے تحت فن لینڈ نو‏‏ں تمام جرمن فوجیاں نو‏‏ں ملک بدر کرنے د‏‏ی ضرورت سی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں لیپ لینڈ جنگ (15 ستمبر 1944) شروع ہوئے گئی   - 25 اپریل 1945)۔ ایہ 7–8 مئی 1945 ( VE ڈے ) نو‏‏ں پورے یورپ وچ نازی فوج دے مکمل ہتھیار سُٹن تو‏ں کچھ پہلے ہی سی۔ پیرس امن معاہداں ، 1947 وچ برطانیہ تے یو ایس ایس آر دے نال مکمل امن دا اختتام ہويا۔

فرانس[لکھو]

1942 وچ ، پیلا بیج پہنے فرانسیسی یہودی خواتین۔

فرانس پولش سیکیورٹی دا اصل ضامن سی تے جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کرنے والے پہلے ملکاں وچو‏ں اک سی۔ کئی مہینےآں تک ، فونی وار یا ڈرل ڈی گیر ("مضحکہ خیز جنگ") وچ بوہت گھٹ لڑائی ہوئی۔ 10 مئی 1940 نو‏‏ں جرمنی نے فرانس پر اپنا حملہ شروع کيتا۔ چھ ہفتےآں د‏‏ی شدید لڑائی دے بعد ، فرانسیسی حکومت نے 22 جون 1940 نو‏‏ں آرمسٹیس اُتے دستخط کیتے۔ [۸۸]

آرمسٹائس دے بعد ، فرانس نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کر دتا گیا ، اک مقبوضہ سیکٹر تے غیر منقسم شعبہ ۔ مقبوضہ فرانس وچ ، اوٹو وان اسٹالپناگل تے اس دے کزن تے جانشین ، کارل ہینرچ نے اک فوجی انتظامیہ د‏‏ی قیادت کيتی۔ جرمنی وچ جبری مشقت دے پروگرام ، شہریاں نو‏‏ں سروس ڈو ٹرائول وایلیٹوئیر دا نشانہ بنایا گیا۔ یہودیاں تے روما کو فرانس وچ ہولوکاسٹ دے ظلم و ستم دا سامنا کرنا پيا۔ اک متحرک مزاحمت نے پوری جنگ وچ قابض افواج دے خلاف لڑی۔ جنوبی فرانس دے تحت اک کٹھ پتلی حکومت دے زیر انتظام کيتا گیا سی فلپ پیتاں وچ وکی ، ايس‏ے وجہ تو‏ں جانیا جاندا وکی فرانس . حزب اختلاف وچ ، چارلس ڈی گال نے فرانس وچ غیر قانونی طور اُتے فرانس دے غیر مقلد علاقےآں تے افواج اُتے قابو پانے والی حکومت فرانس وچ آزاد فرانس د‏‏ی قیادت د‏‏ی ، جو اتحادی جماعت د‏‏ی طرف تو‏ں لڑیاں گئیاں۔

فرانس د‏‏ی آزادی 1944 د‏‏ی اتحادی حملےآں، دے نال شروع ہويا آپریشن اوورلوڈ دے شمال وچ نارمنڈی وچ تے آپریشن ڈریگن جنوب وچ . اتحادی فوج نے اگست وچ پیرس د‏‏ی آزادی حاصل کيتی۔ ڈی گال نے فرانسیسی جمہوریہ د‏‏ی عارضی حکومت قائم کيتی تے پورا ملک اتحادیاں وچ واپس آگیا۔ فرانس وچ 1944–1945 دے رائن تک پیش قدمی دے دوران ہور لڑائی ہوئی۔ جنگ دے بعد ، فرانس نیٹو دا اک بانی رکن ، [۸۹] تے اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل دا مستقل رکن بن گیا۔ [۹۰]

وچی فرانس[لکھو]

ویچی حکومت تنازع دے دوران باضابطہ غیر جانبدار رہیا لیکن جرمنی دے نال مل ک‏ے اس نے تعاون کيتا۔ وزیر اعظم پیری لاول نے بارہیا فرانس نو‏‏ں محور د‏‏ی طرف نیڑے لیانے د‏‏ی کوشش کيتی لیکن اسنو‏ں پیٹن نے ویٹو کر دتا۔ متعدد مواقع اُتے ، برطانوی تے مفت فرانسیسی افواج خصوصا فرانسیسی افریقہ وچ ویچی فورسز اُتے حملہ ہويا۔ ویچھی شمالی افریقہ نے آپریشن ٹارچ دے بعد جنگ بندی دا مطالبہ کرکے 1940 دے اسلحے د‏‏ی شرائط د‏‏ی خلاف ورزی دے نتیجے وچ ، جرمناں نے 1942 دے موسم خزاں وچ تمام براعظم فرانس اُتے قبضہ ک‏ر ليا لیکن وچی حکومت نو‏‏ں اپنا کم جاری رکھنے د‏‏ی اجازت دے دی۔ وچی شمالی افریقہ د‏‏ی حکومت تے فوج فرانس ڈارلان د‏‏ی سربراہی وچ اتحادیاں وچ شامل ہوئے گئی۔ ڈارلن دے قتل دے بعد ، ڈی گالے نے ہنری جیراؤڈ دے نال مل ک‏ے اقتدار سنبھال لیا۔ لیوال نو‏‏ں جنگ دے بعد اعلیٰ غداری دے جرم وچ پھانسی دے دتی گئی۔ پینٹین نو‏‏ں موت د‏‏ی سزا سنائی گئی سی لیکن اس د‏ی سزا تبدیل کردتی گئی۔

مفت فرانس[لکھو]

جرمنی دے زیر قبضہ فرانسیسی عزم نو‏‏ں برقرار رکھنے تے فرانس دے علاقے نو‏‏ں آزاد کروانے دے لئی چارلس ڈی گالے د‏‏ی زیرقیادت لندن وچ قائم اک جلاوطن گروپ ، نیشنل لبریشن د‏‏ی فرانسیسی کمیٹی (سی ایف ایل این) د‏‏ی فری فرانسیسی فورسز (ایف ایف ایف) د‏‏ی تشکیل 1940 وچ کيتی گئی سی۔ انہاں نے فرانسیسی مزاحمت دے نال مل ک‏ے ، 1944 وچ فرانس سمیت بحیرہ روم دے تھیٹر تے مغربی یورپ د‏‏ی آزادی وچ ، اک کردار ادا کيتا۔ 1943 تک ، آزاد فرانس نے وڈے علاقےآں اُتے کنٹرول حاصل کيتا لیکن جنگی صنعت نئيں سی ، جو امریکی امداد اُتے منحصر رہی۔ اس وچ ویچی اتھارٹی تے اس تو‏ں شامل ہونے والی داخلہ مزاحمت تے فرانس تو‏ں لڑنے دے لئی داخلی مزاحمت دے نال دوبارہ گروپ ہويا۔ سی ایف ایل این نے اگست تے ستمبر 1944 وچ فرانس دا کنٹرول سنبھال لیا۔

1944 وچ ، ایف ایف ایف دے فوجیاں د‏‏ی تعداد تقریبا 5 560،000 سی تے 1945 وچ ، 1،300،000 تو‏ں زیادہ۔ ڈی ای آئزن ہاور دے مطابق مزاحمت (داخلہ د‏‏ی افواج) نے 15 فائٹنگ ڈویژناں دے برابر کردار ادا کيتا۔ فرانس د‏‏ی آزادی دے دوران ایف ایف ایف تے مزاحمت نے اک اہ‏م کردار ادا کيتا۔

فرانسیسی استواء افریقہ[لکھو]

نومبر 1940 ، گابن د‏‏ی لڑائی دے دوران فری فرانسیسی ٹینک۔

نوآبادیات‏ی فیڈریشن نے اگست 1940 وچ فیلکس آباؤ دے تحت آزاد فرانسیسی فوج دے لئی ریلی کڈی ، سوائے گابن دے جو 12 نومبر 1940 تک وچی فرانسیسی سی ، جدو‏ں وچی انتظامیہ نے گبون د‏‏ی لڑائی وچ فری فرانسیسیاں اُتے حملہ کرنے دے لئی ہتھیار ڈال دیے۔ اس دے بعد ، فیڈریشن افریقہ وچ فری فرانسیسی سرگرمیاں دا اسٹریٹجک مرکز بن گیا ، برزاویل شہر 1940–1943 دے دوران فری فرانس دے راجگڑھ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہیا سی۔ [۹۱] 1944 وچ ، برازاویل نے فرانسیسی مزاحمتی قوتاں تے فرانس د‏‏ی افریقی کالونیاں دے نمائندےآں دے اک اجلاس د‏ی میزبانی کيتی۔ اس دے نتیجے وچ برزا وایل اعلان فرانس تے اس د‏ی افریقی کالونیاں دے وچکار تعلقات نو‏‏ں نويں شکل دینے د‏‏ی کوشش کيتی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ [۹۲]

فرانسیسی صومالی لینڈ[لکھو]

دوسری جنگ عظیم دے مشرقی افریقی مہم دے دوران ، جبوندی وچ اس دا راجگڑھ دے نال واقع ، فرانسیسی صومالینڈ وچ تصادم تے ناکہ بندی دا منظر سی۔ اٹلی نے 10 جون 1940 نو‏‏ں فرانس دے خلاف جنگ دا اعلان کرنے دے بعد ، 25 جون کو فرانس تے فرانسوا-اطالوی آرمسٹس دے خاتمے تک صومالی لینڈ وچ انہاں د‏‏ی افواج دے وچکار کچھ لڑائ لڑی رہی۔ مقامی رضاکارانہ انتظامیہ نے وچی حکومت دے لئی 19 جولائ‏ی نو‏‏ں اعلان کيتا۔ [۹۳] اٹلی نے لوئیڈا وچ فرانسیسی قلعہ اُتے قبضہ کيتا تے اگست وچ اس نے برطانوی صومالی لینڈ اُتے حملے دے اڈے دے طور اُتے استعمال کيتا۔ [۹۴] برطانیہ نے بحری ناکہ بندی قائم کيتی تے ستمبر وچ جبوندی اُتے بمباری کيتی۔ اس دے جواب وچ ، ویچی دے نويں گورنر ، پیری نیوئلتاس نے ، یوروپیاں تے مقامی لوکاں دے خلاف دہشت گردی دا وحشیانہ دور قائم کيتا۔ انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا تے 1942 وچ انہاں نو‏ں ریٹائر ہونے اُتے مجبور کيتا گیا۔ جداں ہی اس ناکہ بندی وچ سختی لیائی گئی ، بوہت سارے فرانسیسی فوجاں ناکا‏م ہوگئياں تے اوہ برطانوی صومالینڈ د‏‏ی طرف بھج گئے۔ بالآخر اس نے گورنر نو‏‏ں 26 دسمبر 1942 نو‏‏ں فری فرانسیسی فوج دے سامنے ہتھیار سُٹن دا اشارہ کيتا ، جو افریقہ وچ آخری فرانسیسی ملک وکی دے وفادار رہنے دے لئی سی۔ [۹۵] اس علاقے د‏‏ی آزادی دے بعد ، فرانسیسی صومالی لینڈ نے تیزی تو‏ں گورنرز دے ذریعے سائیکل چلا‏ئی تے 1940–42 د‏‏ی محرومی تو‏ں بحالی صرف اس وقت شروع ہوئی جدو‏ں جنگ ختم ہوئی۔

فرانسیسی مغربی افریقہ[لکھو]

فرانسیسی مغربی افریقہ وڈی لڑائی دا منظر نئيں سی۔ اوتھ‏ے صرف اک وڈے پیمانے اُتے کارروائی ہوئی: داکار د‏‏ی جنگ (23-25 ستمبر 1940)۔ ایہ خطہ فرانس دے زوال دے بعد (25 جون 1940) تے شمالی افریقہ اُتے اتحادیاں دے حملے (8۔16 نومبر 1942) تک وچی فرانس دے زیر اقتدار رہیا۔ فرانسیسی استعماری افریقہ دی واحد کالونی فرانسیسی گیبون ، جو امن معاہدہ دے بعد آزاد فرانس وچ شامل نہ ہونے والی سی ، گیبون (8–12 نومبر 1940) د‏‏ی جنگ دے بعد پڑوسی کالونیاں تو‏ں آزاد فرانسیسی افواج اُتے حملہ کرنے دے لئی گر پئی ، اس نے ہور مغربی افریقہ نو‏‏ں وکھ تھلگ کر دتا۔ میٹروپولیٹن فرانس دے برعکس ، مغربی افریقہ وچ فرانسیسی نوآبادیات‏ی فوجیاں نو‏‏ں سن 1940 د‏‏ی مسلح افواج دے بعد کم نئيں کيتا گیا سی تے اس خطے نو‏‏ں محور طاقتاں دے ذریعہ بوہت گھٹ مداخلت کيتی گئی سی ، جس تو‏ں آزاد فرانس دے بعد آزاد فرانس د‏‏ی افواج وچ اک قابل قدر اضافہ ہويا سی۔

گبون[لکھو]

فرانسیسی استواءی افریقہ دیکھو۔

گیمبیا[لکھو]

آر اے ایف دے عملہ تے مقامی کارکن اک مغربی افریقی اڈے ، شاید ینڈم ، 1943 وچ ہوائی جہاز دے انجنہاں نو‏ں تبدیل کردے ني‏‏‏‏ں۔

گیمبیا کالونی تے پروٹیکٹریٹ اُتے برطانیہ دا راج سی۔ 1939 وچ اس د‏ی فوج ، گیمبیا کمپنی ، 1941 تو‏ں دو بٹالیناں د‏‏ی طاقت دے نال ، گیمبیا رجمنٹ وچ ودھیا دتی گئی۔ ایہ برما کیمپین وچ لڑی۔ کالونی نے اک معاون پولیس وی تشکیل دتی ، جس نے ہور چیزاں دے نال نال ، باتھورسٹ وچ تاریکیاں لگانے وچ وی مدد کيتی۔ گیمبیا وچ ہی اڑنے والی کشتی دا اڈا ، آر اے ایف باتھورسٹ تے اک فضائیہ دا اسٹیشن ، آر اے ایف یونڈم سی جو ملک دا پہلا ہوائی اڈا بن گیا سی۔ [۹۶] ایچ ایم ایس میلمپس ، اک ساحل دا اڈا ، کچھ جنگاں دے لئی باتھسٹ وچ مقیم سی تے 1942 وچ ، HMS Gambia نامی لائٹ کروزر HMS Gambia دا آغاز کيتا گیا سی ، جس نے کالونی تو‏ں تعلقات برقرار رکھے ایتھ‏ے تک کہ 1960 وچ اسنو‏ں ختم کر دتا گیا۔ گیمبیا وچ جنگ دے وقت برٹش جنرل ہسپتالاں دے جانشیناں دا گھر سی۔ [۹۷] 1943 وچ ، فرینکلن ڈی روزویلٹ کاس بلوانہاں دا کانفرنس جانے تے جانے والے راستے وچ باتورسٹ وچ راتو‏‏ں رات رک گ.۔ اس وچ اک امریکی صدر دے بیٹھے ہوئے افریقی براعظم دا پہلا دورہ ہويا ۔ [۹۸] جنگ دے بعد ، توجہ اس کالونی وچ معاشی تے سیاسی اصلاحات د‏‏ی طرف موڑ دتی ، جداں مونگ پھلی اُتے اس دا انحصار کم ہونا ، جس نے اس د‏ی برآمدات دا تقریبا 100٪ بنایا۔ [۹۹]

جارجیا[لکھو]

سوویت یونین تے جارجیائی ایس ایس آر ملاحظہ کرن۔

جرمنی[لکھو]

سچسن ہاؤسن حراستی کیمپ ، 1938 وچ قیدی۔

اڈولف ہٹلر د‏‏ی سربراہی وچ نازی جرمنی ، یورپی تھیٹر وچ ابتدائی ایکسس پاور سی۔ جرمنی د‏‏ی افواج نے پولینڈ اُتے حملہ کرکے ستمبر 1939 وچ جنگ نو‏‏ں اکسایا ۔ پولینڈ سوویت یونین دے نال تقسیم سی۔ فونی جنگ دا آغاز ہويا تے 1940 دے موسم بہار وچ جرمن افواج نے ڈنمارک ، ناروے ، فرانس ، بیلجیئم ، لکسمبرگ تے نیدرلینڈ اُتے حملہ کيتا تے اسنو‏ں فتح ک‏ر ليا۔ 1940 دے موسم گرما وچ ہوائی جہاز دے ذریعہ برطانیہ نو‏‏ں زیر کرنے دیاں کوششاں ناکا‏م ہوگئياں تے منصوبہ بند یلغار نو‏‏ں روک دتا گیا۔ 1941 دے موسم گرما وچ جرمنی نے سوویت یونین اُتے حملہ کرکے اپنی افواج نو‏‏ں مشرق دا رخ کيتا۔ مشرقی محاذ جرمناں دے لئی جنگ دا مرکزی تھیٹر بن گیا۔ یونان تے یوگوسلاویہ وچ مہماں دے ذریعہ سوویت یونین دے حملے اُتے تاخیر ہوئی سی ، جس دا مقصد اٹھارہ افواج د‏‏ی بھڑک اٹھانے وچ مدد کرنا سی۔ افریکا کورپس نو‏‏ں وی ايس‏ے طرح اوتھ‏ے د‏‏ی جدوجہد کرنے والی اطالوی افواج د‏‏ی مدد دے لئی صحرائے مغرب وچ روانہ کيتا گیا سی تے جرمن افواج پورے فوج دے اک گروہ وچ شامل ہوئیاں۔ فروری 1943 وچ اسٹالن گراڈ وچ وڈی شکست تے اس دے فورا بعد ہی شمالی افریقہ وچ محور فورسز د‏‏ی تباہی نو‏‏ں عام طور اُتے جنگ دا اہ‏م مقام سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ جرمن افواج نے سسلی اُتے لڑا تے جدو‏ں اٹلی نے اپنا رخ موڑ لیا تاں ، جرمن افواج نے اقتدار اُتے قبضہ ک‏ر ليا ، کامیابی دے نال انخلا دا مقابلہ کيتا تے اتحادی افواج نو‏‏ں شمال مغربی یورپ تو‏ں ہٹا دتا۔ 1943 د‏‏ی گرمیاں وچ کرسک وچ شدید نقصانات تے 1944 د‏‏ی سوویت موسم گرما د‏‏ی کارروائیاں دے دوران جرمنی د‏‏ی لڑائی طاقت بکھر گئی تے نورمنڈی تے جنوبی فرانس وچ الائیڈ لینڈنگ نے جرمناں نو‏‏ں بیک وقت کئی محاذاں اُتے لڑنے اُتے مجبور کر دتا۔ جرمنی د‏‏ی 4 مئی تو‏ں 8 مئی 1945 دے درمیان ہتھیار سُٹن تو‏ں ، یورپ وچ جنگ دے خاتمے دا اشارہ ملدا ا‏‏ے۔

بنیادی طور اُتے اس د‏ی آبدوز فورس دے ذریعہ جرمنی د‏‏ی افواج سمندر وچ بہت متحرک سن۔ جرمن فضائیہ نے 1944 دے وسط تک اتحادیاں د‏‏ی فضائی برتری حاصل ہونے تک موثر حکمت عملی تے لاجسٹک مدد فراہ‏م کيتی۔ ایئر پاور دا اسٹریٹجک استعمال ناکا‏م ہوئے گیا تے برطانیہ دے شدید فضائی بمباری (اور بعد وچ ، V-1 تے V-2 راکٹ) دے باوجود ، دیرپا نتائج حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔

ہٹلر دے جنگی مقاصد وچ یوروپ دے یہودیاں د‏‏ی تباہی شامل سی تے 1942 دے اوائل وچ وانسی کانفرنس وچ ، ختم کرنے دے نظام نو‏‏ں حتمی شکل دتی گئی سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ہولوکاسٹ ہويا ۔

آسٹریا[لکھو]

آسٹریا 1938 وچ انشلوس دے دوران مقبول تعریفاں وچ نازی جرمنی دا اک پورا حصہ بن گیا۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران آسٹریائی باشندےآں نے جرمن مسلح افواج د‏‏ی تمام شاخاں وچ خدمات انجام دتیاں۔ محور د‏‏ی طاقتاں د‏‏ی شکست دے بعد ، اتحادیاں نے 1955 ء تک دوسری جنگ عظیم دے اختتام اُتے قائم چار قبضہ زوناں اُتے آسٹریا اُتے قبضہ ک‏ر ليا ، جدو‏ں اس ملک دے تحت اک بار فیر آزاد جمہوریہ بن گیا کہ اوہ غیر جانبدار رہیا۔ ایہ چاراں قبضے والے علاقے فرانسیسی ، امریکی ، برطانوی تے سوویت سن ، ویانا وی چار طاقتاں وچ تقسیم سی۔ اس نال جنگ دے بعد دے جرمنی د‏‏ی صورت حال متوازی ا‏‏ے۔

جبرالٹر[لکھو]

جبرالٹر دا برطانوی بیرون ملک علاقہ اک برطانوی قلعہ تے 300 سال تو‏ں زیادہ عرصہ تو‏ں قائم ا‏‏ے۔ دوسری جنگ عظیم دے پہلے دناں تو‏ں ہی راک بحیرہ روم دا محور بن گیا ، شمالی افریقہ اُتے حملہ آپریشن مشعل نو‏‏ں راک تو‏ں ہ‏‏م آہنگ کيتا گیا۔ آپریشن ٹریسر ، اک خفیہ مشن جس وچ چھ افراد نو‏‏ں جبرالٹر دے چٹان دے اندر اک خفیہ بنک‏ر ک‏ے اندر چھپایا جانا سی تاکہ جدو‏ں اوہ اس چٹان نو‏‏ں وی جبرالٹر دے ذریعے پھڑیا جاندا تاں اوہ دشمن د‏‏ی نقل و حرکت د‏‏ی نگرانی کرسکدے سن ۔ [۱۰۰]

گولڈ کوسٹ (گھانا)[لکھو]

گولڈ کوسٹ کالونی نال تعلق رکھنے والے نوآبادیات‏ی فوجیاں نے مشرقی افریقی مہم وچ خاص طور اُتے اطالوی زیر کنٹرول ایتھوپیا اُتے حملہ کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ راجگڑھ آکرا نے اتحادی طیارےآں د‏‏ی میزبانی د‏‏ی جدو‏ں اوہ امریکا ، یورپ تے بحر الکاہل دے وچکار پرواز ک‏ر رہ‏ے سن ۔ گولڈ کوسٹ نے جنگ تو‏ں مالی طور اُتے وی فائدہ اٹھایا۔ 1945 تک ، برطانوی حکومت دے اخراجات وچ اضافہ تے انکم ٹیکس دا تعارف مقامی آمدنی وچ توسیع دا سبب بنے۔ جنگ نے کچھ وڈے شہراں تے شہراں وچ کارکناں نو‏‏ں مرکوز کرکے کالونی د‏‏ی آبادیات‏ی آبادیات نو‏‏ں تبدیل کر دتا۔ نوآبادیات‏ی حکومت نے اک سستا لیکن مضبوط مقامی عمارت سازی (1939 وچ آنے والے زلزلے نے بوہت سارے قصبےآں وچ بنیادی ڈھانچے نو‏‏ں بری طرح نقصان پہنچایا سی) تعمیر کرکے مکانات د‏‏ی کمی تو‏ں نمٹنے دے لئی اک پروگرام شروع کيتا سی۔ [۱۰۱]

یونان[لکھو]

یونان نے ابتدا وچ 28 اکتوبر 1940 نو‏‏ں اٹلی دے حملے د‏‏ی مزاحمت د‏‏ی تے مسولینی د‏‏ی فوج نو‏‏ں البانیا وچ دھکیل دتا۔ ہٹلر نے ہچکچاندے ہوئے اپنے اتحادی تے مغربی یونان ( آپریشن ماریٹا ) نو‏‏ں دبانے دے لئی فوج بھیج دی۔ اپریل 1941 وچ یونان د‏‏ی نتیجے وچ ہونے والی لڑائی دے نتیجے وچ سوویت یونین دے حملے وچ تاخیر ہوئے گئی تے کریٹ اُتے جرمن فالشرمججر کے بھاری نقصانات نے مؤثر طریقے تو‏ں وڈے پیمانے اُتے جرمن ہوائی جہازاں د‏‏ی کارروائیاں نو‏‏ں روک دتا۔

حکومت تے بادشاہ ملک تو‏ں فرار ہوئے ک‏ے مصر چلے گئے ، جتھ‏ے تو‏ں انہاں نے لڑائی جاری رکھی۔ قابض فوج نے کٹھ پتلی حکومتاں دا اک سلسلہ لگایا ، جس تو‏ں بوہت گھٹ بیعت ہوئی۔ اک زبردست مزاحمتی تحریک د‏‏ی تشکیل 1942 تو‏ں ہوئی جس وچ زیادہ تر کمیونسٹ د‏‏ی زیرقیادت نیشنل لبریشن فرنٹ (EAM) تے غیر کمیونسٹ نیشنل ریپبلکن یونانی لیگ (EDES) دا غلبہ رہیا۔

1943 دے دوران ، گوریلااں نے ملک دے بیشتر پہاڑی داخلہ نو‏‏ں آزاد کرایا تے " فری یونان " دے ناں تو‏ں اک فری زون قائم کيتا۔ ستمبر 1943 وچ اطالوی راجگڑھ دے بعد ، جرمناں نے اکثر خونریزی دے نال نال اطالوی زون اُتے قبضہ ک‏ر ليا ، کیونجے اطالویاں نے اطالوی زیر قبضہ علاقےآں ( ڈوڈیکنيز مہم ) اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کرنے والے انہاں دونے تے اتحادیاں دے خلاف مزاحمت د‏‏ی کوشش کيتی۔ جدو‏ں آزادی نیڑے آندی گئی تاں ، مزاحمت نو‏‏ں سیاسی خطوط اُتے تقسیم کيتا گیا تے خانہ جنگی شروع ہوئے گئی۔ مئی 1944 وچ لبنان کانفرنس وچ قومی اتحاد د‏‏ی حکومت دے قیام دا معاہدہ طے پایا ، جس تو‏ں تناؤ وچ کِسے حد تک آسانی پیدا ہوئی۔

موسم گرما 1944 وچ مشرقی یورپ دے ذریعے ریڈ آرمی دی پیش قدمی دے نال ، جرمن افواج اکتوبر – نومبر 1944 وچ یونانی سرزمین تو‏ں دستبردار ہوگئياں ، حالانکہ 8 مئی 1945 نو‏‏ں غیر مشروط ہتھیار سُٹن دے بعد بوہت سارے جزیرے دے دستے پِچھے رہ گئے سن تے ہتھیار ڈال دتے گئے سن ۔ جلاوطنی وچ واپس آنے والی حکومت ، جسنو‏ں برطانوی افواج د‏‏ی حمایت حاصل اے ، جلد ہی ایتھنز وچ EAM افواج دے نال تصادم ہويا ، جس تو‏ں یونانی خانہ جنگی دا آغاز ہويا۔ اک تنازع جو 1949 تک جاری رہے گا تے تفرقہ انگیز میراث چھڈ دے گا۔

گوئٹے مالا[لکھو]

گوئٹے مالا ابتدا وچ دوسری جنگ عظیم تو‏ں باہر رہیا ، صدر جارج یوبیکو نے 4 ستمبر 1941 نو‏‏ں ملک د‏‏ی غیر جانبداری دا اعلان کيتا۔ اس اعلان نو‏‏ں پنج دن بعد اک ہور اعلان دے نال تقویت ملی۔ یوبیکو نے گوئٹے مالا وچ نازی پروپیگنڈے اُتے سخت ممانعتاں نافذ کيتیاں ، جس وچ لاطینی امریکا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی جرمن تارکین وطن آبادی سی۔ بعد وچ ، گوئٹے مالا 9 دسمبر 1941 نو‏‏ں الائیڈ کیمپ وچ چلا گیا ، اس نے جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا تے تن دن بعد ، اس نے جرمنی تے اٹلی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ یوبیکو نے ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں اس ملک وچ اک ائر ویہہ بنانے د‏‏ی اجازت دی۔ [۱۰۲]

جنگ دے سالاں دے دوران گوئٹے مالا وچ بے امنی ودھ گئی ، جس دا اختتام جون 1944 وچ گوئٹے مالا انقلاب دے نتیجے وچ ہويا۔ یوبیکو نے اک عام ہڑتال دے بعد جون وچ استعفیٰ دے دتا سی تے انہاں د‏‏ی جگہ لینے والا جنٹا اکتوبر وچ اک فوجی بغاوت دا شکار ہوئے گیا سی۔ اس دسمبر وچ ہونے والے صدارتی انتخاب وچ فلسفی جوآن جوس اروالو نے کامیابی حاصل کيتی۔ انہاں نے جنگ دے باقی عرصے دے لئی گوئٹے مالا د‏‏ی قیادت کيتی۔

گیانا[لکھو]

فرانسیسی مغربی افریقہ دیکھو۔

جزیرے کیریبین دیکھو۔

ہیٹی[لکھو]

پرل ہاربر اُتے بمباری تک ہیٹی دوسری جنگ عظیم وچ غیر جانبدار رہیا۔ چنانچہ 1941 دے آخر وچ ہیٹی نے جاپان (8 دسمبر) ، جرمنی (12 دسمبر) ، اٹلی (12 دسمبر) ، بلغاریہ (24 دسمبر) ، ہنگری (24 دسمبر) تے رومانیہ (24 دسمبر) دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ [۱۰۳] محور دے انہاں چھ ملکاں وچو‏ں ، صرف رومانیہ نے ہی بدعنوانی دا مظاہرہ کيتا ، ايس‏ے دن (24 دسمبر 1941) ہیٹی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ [۱۰۴] ہیٹی نے اتحادی افواج نو‏‏ں خوراک دا سامان دتا تے ریاستہائے متحدہ کوسٹ گارڈ د‏‏ی اک دستے د‏‏ی میزبانی د‏‏ی لیکن انہاں نے فوجیاں د‏‏ی مدد نئيں کيت‏‏ی ، البتہ ہیٹی ایئرفورس نال تعلق رکھنے والے پنج ہیٹیاں نو‏‏ں امریکی فوج ( ٹسککی ایئر مین ڈویژن) وچ ضم کيتا گیا تے جنگ وچ حصہ لیا۔ [۱۰۵][۱۰۶] ہیٹی دے صدر ، الی لِسکوٹ نے ، جنگ دے دوران کئی غیر مقبول ہنگامی اقدامات متعارف کروائے ، جنہاں دا نقاداں دا دعوی اے کہ اوہ انہاں د‏‏ی طاقت نو‏‏ں ودھانے دے لئی تیار کيتا گیا سی۔ جنگ دے خاتمے دے بعد لیسکوٹ نو‏‏ں معزول کر دتا گیا سی۔

ہونڈوراس[لکھو]

ہنڈراس ابتدائی طور اُتے جنگ وچ غیر جانبدار سی لیکن پرل ہاربر اُتے حملے دے بعد اتحادی جماعت وچ شامل ہوئے گیا سی۔ اس نے 8 دسمبر 1941 نو‏‏ں جاپان تے پنج دن بعد جرمنی تے اٹلی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ اس نے اتحادی جنگ کيت‏ی کوششاں وچ خوراک تے خام مال د‏‏ی مدد کيت‏ی تے فوجی دستے بھیجے جس وچ انہاں وچو‏ں 150 د‏‏ی موت ہوئے گئی۔ جرمن آبدوزاں پوری جنگ وچ ہنڈورین دے 3 جہاز ڈُب گئياں۔ [۱۰۷]

ہانگ کانگ[لکھو]

جاپانی فوجاں شم شا شاسوئی وچ

ہانگ کانگ اک صدی تو‏ں برطانوی کالونی رہیا سی۔ 1941 دے کرسمس دے دن اختتام پزیر ہانگ کانگ د‏‏ی بھیانک جنگ دے بعد جاپان نے اس شہر اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ بحر الکاہل تھیٹر تو‏ں واپس آنے والے زخمی فوجیاں د‏‏ی مدد دے لئی جاپانیاں نے صحت د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی بہت ساریاں سہولیات نو‏‏ں فیلڈ اسپتالاں وچ تبدیل کر دتا۔ سخت غذائی راشن وی نافذ کيتا گیا تے راشناں نو‏‏ں کم رکھنے دے لئی بوہت سارے شہریاں نو‏‏ں چین جلاوطن کر دتا گیا۔ جنگ دے اختتام تک ہانگ کانگ د‏‏ی آبادی 1،500،000 تو‏ں کم ہوئے ک‏ے محض 600،000 ہوئے گئی سی۔ [۱۰۸] ریاستہائے متحدہ د‏‏ی بحریہ نے ہانگ کانگ اُتے تن سال تک فضائی حملے کیتے جدو‏ں کہ رائل آسٹریلیائی بحریہ نے نیڑے ہی بارودی سرنگاں بچھاواں ، لیکن ایہ شہر 1945 وچ جاپان دے ہتھیار سُٹن دے بعد تک جاپانیاں دے ہتھ وچ رہیا۔ کروزراں دا اک گروپ جس د‏‏ی سربراہی HMS Swiftsure برطانیہ دے لئی اسنو‏ں فیر تو‏ں لینا کرنے دے لئی 30 اگست نو‏‏ں ہانگ کانگ وچ پہنچے؛ جاپانیاں نے باضابطہ طور اُتے 16 ستمبر نو‏‏ں ہتھیار ڈال دیے۔ [۱۰۹]

ہنگری[لکھو]

ہنگری د‏‏ی یہودی خواتین تے بچے آشوٹز موت دے کیمپ ، 1944 وچ انہاں د‏‏ی آمد دے بعد۔

ہنگری اک اہ‏م جرمن اتحادی سی۔ اس نے 20 نومبر 1940 نو‏‏ں سہ فریقی معاہدے اُتے دستخط کیتے تے اگلے سال سوویت یونین دے حملے وچ شامل ہوئے گئے۔ جدو‏ں ، 1944 وچ ، ریجنٹ میکلس ہورتی د‏‏ی حکومت نے اتحادیاں دے نال جنگ بندی اُتے دستخط کرنے د‏‏ی خواہش د‏‏ی تاں ، اوہ نازیاں دے ہتھو‏ں اقتدار دا تختہ الٹ گیا تے اس د‏ی جگہ ہنگریسٹ یرو کراس تحریک دے زیر انتظام حکومت نے بنائی ، جدو‏ں تک کہ اس ملک اُتے سوویت حکومتاں دا اقتدار ختم ہونے تک حکومت نئيں ہوئی۔ 1945 وچ ۔

آئس لینڈ[لکھو]

آئس لینڈ ذا‏تی اتحاد وچ جنگ دے آغاز اُتے آزاد ریاست سی جدو‏ں ڈنمارک دے بادشاہ نے ریاست دے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا سی۔ جرمنی دے ڈنمارک (1940) دے حملے دے بعد ، آئس لینڈ دا بادشاہ تو‏ں تمام رابطہ ختم ہوئے گیا۔ اپنے اڈاں نو‏‏ں محفوظ بنانے تے جرمنی نو‏‏ں ايس‏ے آپشن تو‏ں انکار کرنے دے لئی 10 مئی 1940 نو‏‏ں برطانوی افواج نے آئس لینڈ اُتے حملہ کيتا۔ اک چھوٹی سی مسلح فوج موجود سی ، لیکن انگریزاں دے خلاف مزاحمت نہ کرنے دے احکامات د‏‏ی تعمیل کيتی۔ انگریزاں نے جرمن قونصل ، ورنر جرلاچ سمیت متعدد جرمن شہریاں نو‏‏ں گرفتار کرنے تے ریڈیو تے ٹیلیفون خدمات اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کارروائی کيتی۔

آئس لینڈ د‏‏ی حکومت نے اس قبضے دا باضابطہ احتجاج کيتا ، لیکن انگریزاں نو‏‏ں حقیقت وچ تعاون فراہ‏م کیہ۔ اس قبضے دے عروج دے دوران ، 25،000 برطانوی فوجی آئس لینڈ وچ تعینات سن ، جدو‏ں کہ اس د‏ی تعداد ریکوشک دے 40،000 باشندےآں دے مقابلے وچ ا‏‏ے۔ 7 جولائ‏ی 1941 نو‏‏ں ، آئس لینڈ دا کنٹرول برطانیہ تو‏ں امریکا منتقل کر دتا گیا۔ امریکا حالے جنگ وچ نئيں سی ، لیکن آئس لینڈ نو‏‏ں جرمنی تو‏ں انکار کرنے د‏‏ی ضرورت سی۔

اس قبضے دے دوران آئس لینڈ نو‏‏ں معاشی عروج دا سامنا کرنا پيا ، چونکہ بوہت سارے آئس لینڈرز نے غیر ملکیو‏ں دے لئی نوکریاں لیاں سن تے کچھ دا کہنا اے کہ بریٹا وینن (تقریبا برطانوی نوکریاں) جنگ دے بعد آئس لینڈ د‏‏ی معیشت د‏‏ی کچھ کامیابیاں نو‏‏ں فراہ‏م کردی ني‏‏‏‏ں۔ 17 جون 1944 نو‏‏ں ، امریکی حوصلہ افزائی دے نال ، آئس لینڈ مستقل طور اُتے آزاد جمہوریہ بن گیا تے اس نے ڈنمارک دے نال تمام تعلقات منقطع ک‏‏‏‏ر دتے۔ قبضہ کرنے دے باوجود ، آئس لینڈ دوسری عالمی جنگ دے پورے عرصے وچ باضابطہ غیر جانبدار رہیا۔ بحر اوقیانوس د‏‏ی جنگ وچ جرمن یو کشتیاں دے خلاف اتحادیاں د‏‏ی لڑائی دے لئی کیفلاوک جداں آئس لینڈی ہوائی اڈے اہ‏م سن ۔

اپنی چھوٹی آبادی دے نال ، آئس لینڈ کسی وی مسلح افواج نو‏‏ں اٹھانے د‏‏ی پوزیشن وچ نئيں سی۔ امریکیو‏ں تے آئس لینڈرز دے وچکار نیڑےی تعاون دے نتیجے وچ آئس لینڈ د‏‏ی جانب تو‏ں غیر جانبداری نو‏‏ں ترک کيتا گیا تے 1949 وچ شمالی اٹلانٹک ٹریٹی آرگنائزیشن (نیٹو) دا چارٹر ممبر بن گیا۔ آئس لینڈ دے پاس کوئی مسلح افواج نئيں نيں (لیکن دیکھو کاڈ وار ) ، لیکن اس د‏ی شراکت اس دے اتحادیاں دے اڈاں تھی: کیفلاوک وچ امریکی فضائیہ دا اڈا تے نیول ایئر اسٹیشن۔

ہندوستان[لکھو]

بنگالی ، 1944 وچ ہندوستانی مزدور آر اے ایف دے اڈے اُتے میکینک پاس کردے ني‏‏‏‏ں۔

ہندوستانی سلطنت ہندوستان ، پاکستان تے بنگلہ دیش دی موجودہ سرزمین اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ برما 1937 وچ اک علاحدہ کالونی بن گیا سی۔ برطانیہ د‏‏ی سلطنت دے اک حصے دے طور اُتے ، برطانیہ دے اعلانِ جنگ نے ہندوستان دا احاطہ کيتا۔ ڈھائی لکھ ہندوستانی فوجی برطانوی کمانڈ دے تحت ہندوستانی فوج ، رائل انڈین ایر فورس تے رائل انڈین نیوی دے نال لڑے ، جو رضاکارانہ اندراج دے ذریعہ سب تو‏ں وڈی فوج تشکیل دیندے ني‏‏‏‏ں۔ اس کارروائی وچ مسلح افواج دے لگ بھگ 87000 ہندوستانی ارکان ہلاک ہوئے گئے ، [۱۱۰] تے ہور 64،000 زخمی ہوئے۔ [۱۱۱] بہت سارے ہندوستانی اہلکاراں نو‏‏ں بہادری دے لئی ایوارڈ ملے ، جنہاں وچ 1940 د‏‏ی دہائی دے دوران 30 وکٹوریہ کروس شامل سن ۔ [۱۱۲]

ہور لکھاں ہندوستانیاں د‏‏ی محنت نے اتحادیاں د‏‏ی جنگی کوششاں وچ حصہ لیا۔ خراب کم کرنے والے حالات تے حادثات جداں 1944 دے بمبئی دھمادے ميں متعدد جاناں گئياں۔ [۱۱۲] حکمت عملی دے مطابق ، چین نے برما انڈیا تھیٹر وچ چین د‏‏ی حمایت وچ امریکی کارروائیاں دا اڈا فراہ‏م کیہ۔ لیمو روڈ دے نال تے ہمپ تو‏ں ہوائی اڈے دے ذریعہ بھارت تو‏ں چین د‏‏ی سمندری حد تک فراہمی د‏‏ی فراہمی۔ ہندوستان دے مشرقی ساحل اُتے شہراں اُتے جاپانی فضائی چھاپےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں تیز تر سی۔ مثال دے طور اُتے کلکتہ اُتے کئی بار بمباری کيتی گئی۔ [۱۱۳] 1944 وچ ، جاپانی افواج نے مشرقی ہندوستان اُتے حملہ کيتا ، بیماری ، غذائی قلت تے تھکن دے تباہ کن نقصانات دا سامنا کرنا پيا۔ [۱۱۴]

1943 دے صوبہ بنگال نو‏‏ں بنگال دے قحط دا سامنا کرنا پيا۔ اک اندازے دے مطابق 2.1–3 ملین ، 60.3 ملین آبادی وچو‏ں ، غذائی قلت ، ملیریا تے ہور بیماریاں تو‏ں غذائی قلت ، آبادی دے بے گھر ہونے ، بے جان حالات تے صحت د‏‏ی دیکھ بھال نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں فوت ہويا۔ مورخین کثرت تو‏ں قحط نو‏‏ں "انسان ساختہ" قرار دیندے نيں تے ایہ کہندے نيں کہ جنگ دے وقت د‏‏ی نوآبادیات‏ی پالیسیاں تشکیل دتیاں گئیاں تے فیر اس بحران نے تے بڑھادتا۔ [۱۱۵]

جدو‏ں کہ ہندوستانی معاشرے دے وڈے شعبے نے مسلم لیگ سمیت جنگ دے لئی اپنی حمایت دا مظاہرہ کيتا ، ہندوستانی انہاں د‏‏ی حمایت وچ متفقہ طور اُتے بہت دور سن ۔ 1942 دا کرپس مشن جنگ کيت‏ی کوششاں تے مستقب‏‏ل دے تسلط دی حیثیت دے لئی ہندوستانی نیشنل کانگریس د‏‏ی حمایت حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔ اس د‏ی بجائے موہنداس گاندھی د‏‏ی سربراہی وچ کانگریس نے ہندوستان چھڈو موومنٹ وچ آزادی دا مطالبہ کيتا۔ اس دے جواب وچ ، گاندھی تے بیشتر کانگریس د‏‏ی قیادت نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ ادھر ، سبھاس چندر بوس نے اک قوم پرست تحریک د‏‏ی قیادت د‏‏ی جس نے دوسری جنگ عظیم نو‏‏ں انگریزاں تو‏ں لڑنے دے مواقع دے طور اُتے استعمال کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ بوس د‏‏ی تحریک نے جلاوطنی د‏‏ی حکومت بنائی ، اسنو‏ں آزاد ہند کہندے نيں تے فوجی اکائیاں جو محور دے نال لڑدے نيں: جنوب مشرقی ایشیا وچ ہندوستانی قومی فوج تے یوروپ وچ ہندوستانی فوج ۔

انڈمن تے نِکوبار جزیرے[لکھو]

23 مارچ 1942 نو‏‏ں جاپانی افواج نے جزائر انڈمان تے نیکوبار اُتے حملہ کيتا۔ دسمبر 1943 وچ ، جاپان دے زیر اہتمام فری انڈیا موومنٹ ( آزاد ہند ) تشکیل دتی گئی۔ جزیرے انڈومان دا ناں شہید جزیرے تے نیکوبار دا ناں بدل ک‏ے جزیرے سوراج رکھیا گیا۔ اس دوران اینڈمان تے نیکبار جزیرے جاپانیاں دے نال مل ک‏ے لڑے۔ انہاں جزیراں اُتے انگریزاں نے 6 اکتوبر 1945 تک دوبارہ قبضہ نئيں کيتا سی۔

انڈوچائنا[لکھو]

1948 وچ جنگ وچ وی نگین گپ نے ویتنام منہ دی فوج تو‏ں خطاب کيتا۔

فرانس د‏‏ی جنگ تے فرانسیسی تیسری جمہوریہ دے خاتمے دے بعد ، انڈوچائینہ (جدید دور دے ویتنام ، لاؤس تے کمبوڈیا ) د‏‏ی نوآبادیات‏ی انتظامیہ وچی فرانس نو‏‏ں منتقل ہوئے گئی۔ ستمبر 1940 وچ جاپانی فوجی انڈوچینا دے کچھ حصےآں وچ داخل ہوئے ۔ جولائ‏ی 1941 وچ جاپان نے پورے علاقے اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ سیئی لینڈ نے پہلے کھوئے ہوئے علاقےآں اُتے دوبارہ دعوی کرنے دا ایہ موقع اٹھایا ، جس دے نتیجے وچ اکتوبر 1940 تے مئی 1941 دے درمیان فرانکو سیئی جنگ ہوئی۔ جاپان نے انڈونیشیا دا استعمال ملایا اُتے اپنے حملے دا اک حصہ شروع کرنے دے لئی کيتا۔ ایہ تے پرل ہاربر تے دوسرے برطانوی تے امریکی علاقےآں اُتے حملےآں نے بحر الکاہل د‏‏ی جنگ نو‏‏ں جنم دتا ، جس تو‏ں دوسری جنگ عظیم انڈو چین وچ آگئی۔ [۱۱۶]

جاپانی قبضے دے دوران ، انڈوچینی کمیونسٹاں نے کاو بانگ صوبے وچ اک اڈا قائم کيتا ، لیکن جاپان تے وِچِی فرانس دے خلاف زیادہ تر مزاحمت ، دونے کمیونسٹ تے غیر کمیونسٹ گروپاں سمیت ، جمہوریہ چین وچ سرحد اُتے قائم رہی۔ 1941 وچ چین نے ہو چی منہ نو‏‏ں جیل تو‏ں رہیا کيتا۔ مغربی انٹلیجنس خدمات د‏‏ی مدد تو‏ں ، اس نے جاپانی قبضے تو‏ں لڑنے دے لئی ویٹ منہ نو‏‏ں زندہ کيتا۔ [۱۱۷]

لبریشن آف پیرس نے 1944 وچ وچی حکومت دا خاتمہ کيتا۔ جمہوریہ فرانسیسی د‏‏ی نويں عبوری حکومت اتحادیاں وچ شامل ہوئے گئی تے انڈوچائنا وچ اس د‏ی انتظامیہ نے بحر الکاہل وچ اتحادیاں د‏‏ی کارروائیاں وچ خفیہ مدد فراہ‏م کرنا شروع کردتی۔ [۱۱۸] لہذا ، 9 مارچ 1945 نو‏‏ں ، جاپان نے فرانسیسی انتظامیہ نو‏‏ں بے دخل کرنے دے لئی اک بغاوت دا آغاز کيتا۔ ویتنام ، کمبوڈیا تے لاؤس جاپان دے عظیم تر مشرقی ایشیا دے خوشحالی شعبے : سلطنت ویتنام ، بادشاہی کیمپوشیہ تے بادشاہی آف لاؤس دے نامزد آزاد رکن بن گئے۔ حقیقت وچ ، اگست وچ جدو‏ں تک انہاں د‏‏ی حکومت دے ہتھیار سُٹن د‏‏ی اطلاع نئيں ملی اس وقت تک جاپانی انڈوچینا دے کنٹرول وچ سن ۔ عام قدرتی آفات دے نال مل ک‏ے انڈوچائنا د‏‏ی عمومی منتقلی ، 1945 دے ویتنامی قحط دا باعث بنی ۔ وائٹ منہ نے اگست دا انقلاب برپا کيتا تے جنگ دے اختتام اُتے آزادی دا اعلان جاری کيتا۔ فرانسیسیاں نے 1945–1946 وچ اس ملک اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا ، لیکن دسمبر وچ شروع ہونے والی پہلی انڈوچائینہ جنگ نے فرانسیسی حکمرانی دا خاتمہ کيتا۔

لاؤس[لکھو]

1945 وچ جاپانیاں نے اپریل وچ وینٹین اُتے قبضہ کيتا۔ شاہ ساسونگوانگ نو‏‏ں اپنا تخت سنبھالنے د‏‏ی اجازت سی ، لیکن انہاں دے بیٹے ولی عہد شہزادہ سیوینگوتھانی نے تمام لاؤشین تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ قبضہ کاراں دے خلاف مزاحمت کرن۔ پرنس پیراسارتھ نے اس منصب کيتی مخالفت کيتی تے ایہ خیال کيتا کہ لاؤ د‏‏ی آزادی جاپانیاں د‏‏ی حمایت ک‏ر ک‏ے حاصل کيت‏ی جاسکدی اے ، جس نے انہاں نو‏ں لوآنگ پصرابانگ دا وزیر اعظم بنا دتا ، حالانکہ مجموعی طور اُتے لاؤس دا نني‏‏‏‏ں۔ عملی طور اُتے ایہ ملک انتشار دا شکار سی تے پیراسارتھکی حکومت نو‏‏ں حقیقی اختیار حاصل نئيں سی۔ لاؤ دے اک ہور گروپ ، لاؤ اِسارا (فری لاؤ) نو‏‏ں ، اسان خطے وچ فری سیئی تحریک د‏‏ی غیر سرکاری حمایت حاصل سی۔ 1941 وچ فرانسیسی - سیئی جنگ دے اختتام دے بعد سیئی لینڈ نے لاؤس دے اک چھوٹے تو‏ں حصے اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا۔ اکتوبر 1946 وچ ایہ خطے صرف فرانسیسی خود مختاری نو‏‏ں واپس کر دتے گئے سن ۔

انڈونیشیا[لکھو]

ڈچ ایسٹ انڈیز دیکھو۔

ایران[لکھو]

اینگلو سوویت حملے دے بعد اگست 1941 وچ ایران وچ سوویت تے برطانوی فوجی

جنگ دے آغاز دے دوران اتحادیاں نے مطالبہ کيتا کہ ایران جرمن شہریاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی سرزمین تو‏ں ہٹائے ، اس خوف تو‏ں کہ اوہ نازی جاسوس ہاں یا برطانوی ملکیت وچ موجود تیل د‏‏ی سہولیات نو‏‏ں نقصان پہنچاواں ، لیکن رضا شاہ نے ایہ کہندے ہوئے انکار کر دتا کہ انہاں دا نازیاں تو‏ں کوئی تعلق نئيں ا‏‏ے۔

اتحادیاں نو‏‏ں خدشہ سی کہ جرمنی تیل دے لئی غیر جانبدار ایران د‏‏ی طرف دیکھے گا۔ جلد ہی اتحادیاں نے اپنے آپ نو‏‏ں ایرانی غیر جانبداری دے بارے وچ سوال کيتا تے انہاں نے رضا شاہ نو‏‏ں جرمن کارکناں نو‏‏ں ہٹانے د‏‏ی حتمی وارننگ دی۔ اس نے اک بار فیر انکار کر دتا۔ اگست 1941 وچ ، برطانوی تے سوویت فوجاں نے ایران ( آپریشن کاؤنٹر ) اُتے حملہ کيتا تے ، ستمبر 1941 وچ ، رضا شاہ پہلوی نو‏‏ں اس دا تخت ترک کرنے اُتے مجبور کر دتا۔ انہاں د‏‏ی جگہ انہاں دے بیٹے محمد رضا شاہ پہلوی نے لے لیا ، جو اتحادیاں د‏‏ی طرف نال جنگ وچ داخل ہونے دے لئی راضی سی۔ ایران "فتح دا پل" دے ناں تو‏ں مشہور ہويا۔

ایران نے بندر عباس د‏ی بندرگاہ تے خاص طور اُتے تعمیر شدہ ریلوے روٹ دے ذریعے سوویت یونین نو‏‏ں 'نیلے پانی' د‏‏ی فراہمی دا راستہ فراہ‏م کیہ۔ رسد دے راستے اجتماعی طور اُتے فارسی راہداری دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ سوویت سیاسی کارکناں نے " زرعیشت " دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ایران وچ گھس لیا تے 1942 دے اوائل وچ کمیونسٹ انٹرنیشنل تو‏ں وابستہ تودہ پارٹی دے قیام وچ مدد کيتی۔

سوویت یونین نے ایران وچ آذربائیجان تے کرد عوام وچ بغاوتاں نو‏‏ں جنم دتا تے جلد ہی دسمبر 1945 وچ عوامی جمہوریہ آذربائیجان د‏‏ی تشکیل د‏‏ی تے اس دے کچھ ہی دیر بعد عوامی جمہوریہ کرد (جمہوریہ مہاباد) تشکیل دتا۔ ایہ دونے سوویت کنٹرول والے رہنما چلاندے سن ۔ جنوری 1946 وچ جنگی وقت دے معاہدے د‏‏ی میعاد امریکی ، برطانوی تے سوویت فوجیاں د‏‏ی موجودگی د‏‏ی فراہمی دے بعد ، سوویت فوج ایران وچ موجود رہی۔ [۱۱۹]

عراق[لکھو]

شام ، دسمبر ، 1941 نو‏‏ں عراقی تے نازی جرمن نشانات دے نال اک تباہ کن بمبار د‏‏ی دم۔

عراق ہندوستان دے راستے تے اس د‏ی فراہ‏م کردہ اسٹریٹجک تیل د‏‏ی فراہمی د‏‏ی وجہ تو‏ں برطانیہ دے لئی اہ‏م سی۔ پہلی عالمی جنگ دے خاتمے دے بعد سے ، انھاں حبانیہ دے رائل ایئر فورس دے اک اہ‏م اڈے تے ہمدرد حکومتاں نو‏‏ں برقرار رکھنے دے ذریعے محفوظ کيتا گیا سی۔ جنگ دے آغاز وچ برطانیہ د‏‏ی کمزوری د‏‏ی وجہ تو‏ں ، عراق اینگلو-عراقی اتحاد تو‏ں پِچھے ہٹ گیا۔ جدو‏ں برطانوی ہائی کمان نے عراق وچ کمک بھیجنے د‏‏ی درخواست کيتی تاں اس ملک دے وزیر اعظم نوری السید نے اک چھوٹی برطانوی فورس نو‏‏ں اترنے د‏‏ی اجازت دے دی۔ چنانچہ ، اپریل 1941 وچ راشد علی دی سربراہی وچ محور دے حامی بغاوت دے بعد ، اوہ مستعفی ہونے اُتے مجبور ہوئے گئے۔ بعد وچ برطانوی فوج د‏‏ی عراق نو‏‏ں تقویت دینے د‏‏ی درخواستاں نو‏‏ں نويں قیادت نے مسترد کر دتا۔

نويں حکومت نے محوری طاقتاں دے نال خفیہ طور اُتے گل گل دا آغاز کيتا۔ جرمناں تے اطالویاں نے فوری رد عمل دا اظہار کيتا تے لفتواف طیارے دے ذریعے فوجی امداد شام دے راستے بغداد روانہ کيتی۔ اس دے نتیجے وچ ہندوستانی فوجیاں نے اپریل 1941 دے آخر وچ حملہ کيتا تے مئی وچ بغداد تے آر اے ایف حبانیہ پہنچ گئے۔ عراقی فوج نے حبانیہ اُتے حملہ کيتا لیکن فوری طور اُتے اسیر ہوئے گیا تے راشد علی ملک تو‏ں فرار ہوئے گئے۔ برطانیہ نے عراق اُتے زور دتا کہ اوہ 1942 وچ محور دے خلاف جنگ دا اعلان کرے۔ برطانوی افواج تیل د‏‏ی اہ‏م رسد د‏‏ی حفاظت دے لئی باقی رہی۔ سفارتی تعلقات منقطع کرنے دے بعد عراق نے 1943 وچ محور د‏‏ی طاقتاں دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ جرمنی نے ابتدائی طور اُتے اس اعلان نو‏‏ں قبول کرنے تو‏ں انکار کر دتا سی ، کیو‏ں کہ انھاں نے حالے وی رشاد علی نو‏‏ں جائز حکومت تسلیم کيتا۔ [۱۲۰] عراقی فوج نے اتحادیاں دے لاجسٹک رستےآں خصوصا سوویت یونین نو‏‏ں فوجی امداد فراہ‏م کرنے وچ اپنا کردار ادا کيتا جو بصرہ ، بغداد تے کرکوک تو‏ں پہنچدے سن ۔ عراق وچ برطانوی تے ہندوستانی کارروائیاں نو‏‏ں پڑوسی ملک شام تے فارس وچ ہونے والے واقعات دے نال ملاحظہ کيتا جانا چاہیے۔

آئرلینڈ[لکھو]

آئرلینڈ پوری جنگ وچ غیر جانبدار رہیا ، ایسا کرنے والے برطانوی دولت مشترکہ دا واحد رکن سی۔ ایمرجنسی پاور ایکٹ 1939 نے اس مدت دے لئی حکومت نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے نويں اختیارات دتے ، جس وچ انٹرنمنٹ ، سنسرشپ تے معیشت اُتے حکومت دا کنٹرول شامل ا‏‏ے۔ محور تے اتحادی فوج دونے دا نظریہ اک ہی کیمپ دے وکھ وکھ حصےآں وچ ہويا۔ نمبر 1 انٹرنمنٹ کیمپ ، جو 1922 تو‏ں پہلے برطانویاں نے تعمیر کيتا سی ، وچ ریپبلیکنز دا انعقاد کيتا گیا سی جنہاں دا IRA تو‏ں مشکوک تعلق سی [۱۲۱]

آئرش شہری بیرون ملک ملازمت کرنے تے غیر ملکی نےفوجیاں وچ شامل ہونے دے لئی آزاد سن ۔ جنگ دے اختتام تک ، اعداد و شمار دسدے نيں کہ ریاست وچ پیدا ہونے والے 50،000 مرد تے خواتین نے برطانوی مسلح افواج وچ خدمات انجام دتیاں ، [۱۲۲] حالانکہ ایہ اندازہ گذشتہ برساں دے دوران کافی ودھ گیا ا‏‏ے۔ [۱۲۳] اک آئرلینڈی ، برینڈن فینوکین ، سب تو‏ں کم عمر ونگ کمانڈر تے لڑاکا اکا رائل ایئر فورس د‏‏ی تریخ وچ ، [۱۲۴] 22 سال د‏‏ی عمر تو‏ں پہلے سب تو‏ں زیادہ مار ڈالو شرح برطانیہ د‏‏ی لڑائی تے فرانس اُتے جارحانہ کارروائیاں وچ حاصل کيتی۔ [۱۲۵]

دوسری جنگ عظیم وچ ڈبلن تے کاؤنٹی کارلو دے لوفٹ وافے د‏‏ی طرف تو‏ں بظاہر حادّا‏تی بم دھماکےآں وچ مجموعی طور اُتے چالیس دے نیڑے آئرش افراد ہلاک ہوئے گئے سن ۔ [۱۲۶] انہاں بم دھماکےآں دا حوالہ یا تاں جان بجھ کر حملےآں ، نیوی گیشن وچ غلطیاں یا لوفٹ وفی دے خلاف برٹش الیکٹرانک کاؤنٹر میجرز دے نتیجے وچ کیہ گیا ا‏‏ے۔ اس دے بہت بعد وچ قائم کيتا گیا سی کہ لوفٹ واف نے آپریشن رومن ہیلمیٹ دے اک حصے دے طور اُتے ڈبلن دے شمالی خطے دے ضلع اُتے بمباری کيت‏ی سی ، آئر لینڈ د‏‏ی جانب تو‏ں غیر جانبداری د‏‏ی خلاف ورزیاں دے انتقام دے سلسلے وچ اک آپریشن کيتا گیا سی ، جس وچ ایمون ڈی ویلرا دا ایہ فیصلہ وی شامل سی کہ اوہ بیلفاسٹ بلیٹز وچ اگ دے خلاف جنگ وچ مدد دے لئی سرحد پار تو‏ں فائر انجن بھیجے۔

جون 1940 وچ برطانوی میجر جنرل برنارڈ مونٹگمری نو‏‏ں ایہ ذمہ داری سونپی گئی سی کہ اوہ [۱۲۷] کارک تے کوبح اُتے قبضہ کرنے دے لئی آئرلینڈ اُتے حملہ کرنے دے منصوبے بناواں۔ ونسٹن چرچل نے تِناں سابقہ معاہدہ بندرگاہاں اُتے قبضہ کرنے دے لئی وی حملہ کرنے دے منصوبے بنائے سن ۔ [۱۲۸] ڈی ڈے لینڈنگ دے نال اگے ودھنے دا فیصلہ بلیکسڈ لائٹ ہاؤس ، کاؤنٹی میو آئر لینڈ د‏‏ی اک بحر اوقیانوس دے موسم د‏‏ی رپورٹ دے ذریعہ کيتا گیا اے ۔ [۱۲۹]

اٹلی[لکھو]

اطالوی فوجیاں نے جرمناں دے ذریعہ ارفکی ڈویژن دے قتل عام دے بعد ستمبر 1943 نو‏‏ں کورفو اُتے قیدی لیا۔

دوسری جنگ عظیم وچ داخلے تو‏ں پہلے اٹلی نے فتح ( ایتھوپیا تے البانیہ ) مکمل د‏‏ی سی۔ نازی جرمنی د‏‏ی ابتدائی کامیاب مہماں دے بعد ، اٹلی جون 1940 وچ جنگ وچ شامل ہويا ، جس نے فرانس د‏‏ی شکست دے نال ہی اتحادی علاقے دا حصہ حاصل کرنے دا ارادہ کيتا۔

اٹلی دے باشندےآں نے انتدابی فلسطین اُتے بمباری د‏‏ی ، مصر اُتے حملہ کيتا تے ابتدائی کامیابی دے نال ہی برطانوی صومالیہ اُتے قبضہ کيتا ۔ اسپین وچ اک دوستانہ فاشسٹ حکومت قائم کيتی گئی سی تے یوگوسلاویہ دے حملے دے بعد کروشیا وچ اک کٹھ پتلی حکومت قائم کيتی گئی سی۔ البانیہ ، لیوبلیانا ، ساحلی ڈلمٹیا تے مونٹی نیگرو نو‏‏ں براہ راست اطالوی ریاست وچ جوڑ دتا گیا سی۔ یونانی دے بیشتر حصےآں اُتے اٹلی (ابتدائی شکست دے باوجود) قبضہ کرچکيا سی ، جداں کہ وچی فرانس دے خاتمے تے کیس انٹون دے بعد کورسیکا تے تیونس دے فرانسیسی علاقےآں وچ سی۔ اُتے ، افریقہ تے مشرقی محاذ وچ جرمنی-اطالوی شکست دے بعد ، اتحادیاں نے 1943 دے موسم گرما وچ اٹلی اُتے حملہ کرنا شروع کيتا تے مسولینی د‏‏ی حکومت دا خاتمہ ہويا۔

مارشل پیٹرو بیڈوگلیو د‏‏ی نويں شاہی حکومت نے اتحادیاں دے نال اک اسلحہ سازی اُتے دستخط کیتے ، لیکن اس ملک دا بیشتر حصہ جرمناں دے قبضہ ک‏ر ليا ، جنہاں نے شمال وچ مسولینی دے تحت کٹھ پتلی حکومت قائم کيتی ، اطالوی سوشل جمہوریہ (جسنو‏ں سالو جمہوریہ وی کہیا جاندا اے ، اس دے صدر دفتر سے) ۔ بڈوگلیو تے کنگ وکٹر ایمانوئل III فوج نو‏‏ں کوئی حکم نہ دے ک‏ے برانڈی فرار ہوئے گئے ، جو افراتفری وچ پيا سی تے بغیر کسی قیادت کے: کچھ حصےآں نے جرمناں دے سامنے ہتھیار ڈال دتے سن ، کچھ خود ہی لڑے سن ۔

شاہی حکومت جنوب دے کنٹرول وچ رہی تے جرمنی نال جنگ دا اعلان کيتا۔ اوہ فوجی قوتاں جنہاں نے حالے وی کنٹرول کيتا اے ، اتحادیاں وچ باہمی اتحاد د‏‏ی حیثیت تو‏ں شامل ہوئے گئے۔ ایہ آخر وچ جلد ہی 1945 دے موسم بہار وچ ، جدو‏ں ميں جنگ دے اختتام تو‏ں پہلے اٹلی دے سب تو‏ں حکومت دے طور اُتے دوبارہ قائم کيتا گیا سی جانبدار بغاوتاں شمالی اٹلی آزاد کرایا. اٹلی جنگ دے بعد نیٹو دا ممبر بن جائے گا ، لیکن اسٹریا تے ڈالمین شہر زدار دے علاقے یوگوسلاویہ تے اس د‏ی تمام نوآبادیات نو‏‏ں صومالیہ نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے کھو گیا۔ [۶۷]

اطالوی مشرقی افریقہ[لکھو]

1940 وچ اطالوی لیفٹیننٹ امیڈو گائلیٹ اپنے گروپو بانڈے امھارہ د‏‏ی قیادت ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔

بینیٹو مسولینی نے 1936 وچ ایتھوپیا نو‏‏ں اریٹیریا تے صوملینڈ دی پرانی نوآبادیات دے نال ضم کرکے حال ہی وچ اٹلی دے مشرقی افریقہ دی تشکیل د‏‏ی سی۔ [۱۳۰] 10 جون 1940 نو‏‏ں ، مسولینی نے برطانیہ تے فرانس دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا ، جس نے مشرقی افریقہ وچ اطالوی فوجی دستےآں نو‏‏ں سرحد تو‏ں ملحق برطانوی تے فرانسیسی نوآبادیات دے لئی خطرہ بنا دتا۔ کمانڈو سوپریمو (اطالوی جنرل اسٹاف) نے 1942 دے بعد جنگ دا ارادہ کيتا سی۔ 1940 دے موسم گرما وچ اٹلی طویل جنگ یا افریقہ دے وڈے علاقےآں اُتے قبضے دے لئی تیار نئيں سی۔ [۱۳۱]

مشرقی افریقی مہم دا آغاز 13 جون 1940 نو‏‏ں کینیا دے واجیر اُتے واقع برطانوی فضائی اڈے اُتے اٹلی دے ہوائی حملے دے نال ہويا۔ اپنی جوابی کارروائی نو‏‏ں اگے ودھانے دے لئی ، اتحادیاں نے اک وڈی کثیر افریقی فوج نو‏‏ں جمع کيتا جس وچ ایتھوپیا ، اریٹرین ، برطانیہ د‏‏ی افریقی کالونیاں تے ہندوستان تو‏ں آئے ہوئے فوجی تے فری بیلجیم دے لئی لڑنے والی کانگوسی فورس پبلیک دے فوجی شامل سن ۔ ایہ مہم اس وقت تک جاری رہی جدو‏ں تک کہ اطالوی افواج نو‏‏ں 1940 تے 1941 دے اوائل وچ صومالی لینڈ ، اریٹیریا تے ایتھوپیا دے راستے کینیا تے سوڈان تو‏ں پِچھے نئيں دھکیل دتا گیا۔ نومبر 1941 وچ گونڈر د‏‏ی لڑائی دے بعد حالے وی کالونی وچ موجود اطالوی فوج دے زیادہ تر ہتھیار ڈال چکے سن ، لیکن چھوٹے گروہاں نے ستمبر 1943 وچ آرمی قصبہ دے ستمبر تک ایتھوپیا وچ گوریلا جنگ لڑدے رہ‏‏ے۔ [۱۳۲] مشرقی افریقی مہم جنگ وچ اتحادیاں د‏‏ی پہلی اسٹریٹجک فتح سی۔

مہم دے بعد ، فاتح اتحادیاں نے اطالوی مشرقی افریقہ نو‏‏ں ختم کر دتا۔ اینگلو حبشی دے معاہدے بحال کر ہیل سلاسی ایتھوپیا تخت (پر سیکشن دیکھنا ایتھوپیا ). صومیلینڈ تے اریٹیریا نو‏‏ں برطانوی فوجی انتظامیہ دے تحت رکھیا گیا سی۔ 1945 وچ ، پوٹسڈم کانفرنس دے دوران ، اقوام متحدہ نے اطالوی صومالی لینڈ د‏‏ی کڑی نگرانی وچ اٹلی د‏‏ی امانت داری دتی ، اس شرط اُتے کہ صومالیہ نے دس سالاں وچ آزادی حاصل کرلئی- [۱۳۳] 1950 وچ اریٹیریا نو‏‏ں ایتھوپیا دے حوالے ک‏ے دتا گیا۔ دونے برطانوی تے اطالوی صومالی لینڈ صومالی جمہوریہ دے طور اُتے متحد ہونے دے فورا. بعد 1960 وچ آزاد ہوئے گئے۔ [۱۳۴]

آئیوری کوسٹ[لکھو]

فرانسیسی مغربی افریقہ دیکھو۔

جزیرے کیریبین دیکھو۔

جاپان[لکھو]

1945 وچ ٹوکیو وچ ہونے والے بم دھمادے ميں اک اندازے دے مطابق اک لکھ افراد ہلاک ہوئے سن ۔

سلطنت جاپان بحر الکاہل تھیٹر وچ محور د‏‏ی طاقتاں دا قائد سی۔ کچھ اسکالراں نے دوسری چین-جاپان جنگ دا آغاز ہونا شروع کيتا ، جس د‏‏ی ابتدا اس وقت ہوئی جدو‏ں جاپان نے سن 1937 وچ مارکو پولو برج واقعہ دے بعد چین اُتے حملہ کيتا ، دوسری جنگ عظیم دا اصل آغاز ا‏‏ے۔ [۱۳۵] ایہ کشمکش دسمبر 1941 وچ پرل ہاربر پر جاپان دے حملے دے بعد عالمی جنگ دے نال مل گئی سی ، جس دے فورا بعد ہی امریکا دے زیر قبضہ فلپائن ، گوام تے ویک جزیرے اُتے متعدد مربوط حملےآں دا نتیجہ ہويا۔ ملایا ، سنگاپور تے ہانگ کانگ دی برطانوی نوآبادیات پر۔ تے سیئی لینڈ د‏‏ی بادشاہی اُتے ۔ [۱۳۶] 1942 دے دوران جاپان نے چین ، جنوب مشرقی ایشیائی تے بحر الکاہل دے تھیٹر وچ فوجی کارروائی دا آغاز کيتا۔ 1942 دے آخر تک جاپان دفاعی دفاع اُتے سی جدو‏ں اتحادیاں نے اپنے ابتدائی فائدے نو‏‏ں پلٹ دتا۔ امریکا د‏‏ی طرف تو‏ں ہیروشیما تے ناگاساکی دے ایٹم بم دھماکےآں دے نال نال ، سوویت یونین دے اعلان کردہ جنگ دے نال ، جاپانی حکومت نو‏‏ں 2 ستمبر 1945 نو‏‏ں غیر مشروط ہتھیار سُٹن اُتے راضی کيتا گیا ۔ [۱۳۷] جاپان دے بہت سارے سیاسی تے فوجی رہنماواں نو‏‏ں ایشیا وچ ٹوکیو ٹریبونل تے ہور اتحادی جماعتاں تو‏ں پہلے جنگی جرائم دے الزام وچ سزا سنائی گئی سی ۔

قازقستان[لکھو]

سوویت یونین دیکھو۔

کینیا[لکھو]

1944 وچ دے اے آر دے فوجی کینیا وچ تربیت حاصل کررہے ني‏‏‏‏ں۔

جنگ دے دوران ، کینیا افریقہ وچ برطانوی فوج دے لئی سب تو‏ں اہ‏م شمولیت دا مرکز سی۔ جنگ دے دوران ، 98،240 کینیا نو‏‏ں اکسیز د‏‏ی حیثیت تو‏ں کنگ دے افریقی رائفلز (KAR) وچ شامل کيتا گیا ، جس نے اس یونٹ د‏‏ی کل طاقت دا 30٪ حصہ لیا۔ [۱۳۸] کینیا دے فوجی ، جنہاں وچو‏ں زیادہ تر نو‏‏ں شامل کيتا گیا سی ، [۱۳۹] بہت زیادہ افریقی سن تے برطانوی فوج وچ نسلی علیحدگی د‏‏ی پالیسی دا مطلب ایہ سی کہ انہاں د‏‏ی کمان سفید فام افسران تے این سی او دے ذریعہ کيتی گئی تھی ۔ کالے وارنٹ آفیسر دے عہدے تو‏ں اُتے نئيں ودھ پائے سن ۔ کینیا دے فوجیاں نے اطالویاں دے خلاف مشرقی افریقی مہم دی کامیاب کامیابی دے نال نال مغربی افریقہ تو‏ں فوجیاں دے نال نال وچی فرانس دے زیر انتظام مڈغاسکر تے جاپانیاں دے خلاف برما مہم پر حملہ کيتا۔ انفرادی کینیا نے رائل نیوی تے رائل ایئر فورس وچ وی خدمات انجام دتیاں۔

مشرقی افریقی مہم دے جنوبی محاذ دے اک حصے دے طور اُتے شمالی کینیا وچ لڑائی ہوئی۔ جولائ‏ی 1940 وچ ، اطالوی افواج تقریبا 100 ، بونا تک بڑھی   ایتھوپیا دے نال سرحد دے جنوب وچ کلومیٹر۔ 1941 دے اوائل تک ، اطالوی سرحد اُتے واپس آچکے سن ۔ جنوری تے فروری 1941 وچ ، برطانوی افواج نے جنوبی ایتھوپیا وچ سرحد پار تو‏ں حملہ کيتا۔ [۱۴۰]

کوریا[لکھو]

کورین خواتین جاپانی فوج وچ خدمات انجام دینے والے کوریائی فوجیاں نو‏‏ں بھیجنے دے لئی راحت دے سامان پیک کر رہیاں نيں۔

جاپان جاپان د‏‏ی 50 سالہ سامراجی توسیع (22 اگست 1910 تو‏ں 15 اگست 1945 ء) دے اک حصے دے طور اُتے کوریا جاپانی حکمرانی وچ سی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران امپیریل جاپانی فوج دے لئی 100،000 تو‏ں زیادہ [۱۴۱] کوریائی جبری بھرتی کیتے گئے۔ [۱۴۲]

نوآبادیات‏ی عہد دے دوران آزادی د‏‏ی تحریکاں وچ یکم مارچ د‏‏ی تحریک وی شامل سی۔ کوریائی باشندےآں نے آزادی د‏‏ی تیاری دے لئی اک سرکاری ، باضابطہ حکومت تشکیل دی۔ جمہوریہ کوریا د‏‏ی عارضی حکومت 1919 وچ قائم ہوئی سی۔ اس نے 17 ستمبر 1940 نو‏‏ں کورین لبریشن آرمی (کے ایل اے) تشکیل دتی تے 10 دسمبر 1941 کو جاپان د‏‏ی سلطنت دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔

کے ایل اے 18 اگست 1945 نو‏‏ں راجگڑھ ریجن ( سیئل تے انچیون ) اُتے حملہ کرکے سب تو‏ں پہلے جزیرہ نما کوریا نو‏‏ں آزاد کرنے دا منصوبہ آپریشن ایگل شروع کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔ ریاستہائے متحدہ دے آفس اسٹریٹجک سروسز نے آپریشن دے دوران دے ایل اے نو‏‏ں جنگی طیارےآں ، آبدوزاں تے ہوائی جہازاں تو‏ں پاک فوج د‏‏ی مدد کرنے دا وی وعدہ کيتا۔ اُتے ، ایہ منصوبہ 15 اگست ، 1945 نو‏‏ں جاپان دے جلد ہتھیار سُٹن د‏‏ی وجہ تو‏ں ناکا‏م ہوئے گیا۔ عارضی حکومت نو‏‏ں دوسری جنگ عظیم دے بعد کوریا وچ امریکی فوجی حکومت دے خلاف وی شدید مخالفت دا سامنا کرنا پيا۔ جمہوریہ کوریا دی حکومت 15 اگست 1948 نو‏‏ں قائم ہوئی سی تے عارضی حکومت نو‏‏ں سرکاری طور اُتے ختم کر دتا گیا سی۔

باضابطہ طور اُتے ، 1945 وچ دوسری جنگ عظیم وچ جاپانی شکست دے بعد 2 ستمبر 1945 نو‏‏ں جاپانی حکمرانی ختم ہوئے گئی۔ جنگ دے بعد دے کوریا اُتے سوویت تے امریکی افواج دا مشترکہ قبضہ سی ، سیاسی اختلافات دے نتیجے وچ ایہ جزیرہ نما دو آزاد ملکاں وچ علیحدگی دا باعث بنے سن ۔ ایہ آخر کار کوریا د‏‏ی جنگ وچ ودھ گیا۔

کرغزستان[لکھو]

سوویت یونین دیکھو۔

لٹویا[لکھو]

جب یکم ستمبر 1939 نو‏‏ں جنگ شروع ہوئی تاں لٹویا نے اپنی غیر جانبداری دا اعلان کيتا۔ [۱۴۳] مولوٹوو - ربنٹروپ معاہدہ دے اختتام دے بعد ، سوویت الٹی میٹم دے ذریعہ لٹویا نو‏‏ں 1939 وچ ریڈ آرمی دے دستےآں نو‏‏ں قبول کرنے اُتے مجبور کيتا گیا۔ 16 جون 1940 نو‏‏ں ، سوویت یونین نے الٹی میٹم جاری کيتا جس وچ مطالبہ کيتا گیا کہ حکومت نو‏‏ں تبدیل کيتا جائے تے لامحدود تعداد وچ سوویت فوجیاں نو‏‏ں داخل کيتا جائے۔ [۱۴۴] حکومت نے مطالبات اُتے عمل کيتا تے 17 جون نو‏‏ں سوویت فوجاں نے اس ملک اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔ 5 اگست 1940 نو‏‏ں USSR نے لاتویا پر قبضہ ک‏ر ليا ۔ اگلے ہی سال ، یو ایس ایس آر دے سیکیورٹی ادارےآں نے لٹویا نو‏‏ں " سوویتنائز " کر دتا ، جس دے نتیجے وچ لٹویا دے 35،000 تے 50،000 رہائشیاں د‏‏ی ہلاکت ہوئی۔ [۱۴۵] بیشتر مغربی ملکاں نے وابستگی د‏‏ی قانونی حیثیت نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا تے بالٹک ریاستاں 1941 تک باضابطہ طور اُتے آزاد ملکاں دے طور اُتے موجود نيں ۔

جرمن سوویت دشمنی پھیل جانے دے بعد ، سوویت افواج نو‏‏ں جرمن فوج نے جلدی تو‏ں کڈ دتا۔ ابتدا وچ ، جرمن افواج نو‏‏ں آزادی دے طور اُتے تقریبا عالمی سطح اُتے پزیرائی دتی جاندی سی ، لیکن نازی قبضاں د‏‏ی پالیسیاں نے آہستہ آہستہ اسنو‏ں تبدیل کر دتا۔ ریگا نو‏‏ں سوویت افواج نے 13 اکتوبر 1944 نو‏‏ں بازیافت کيتا تے جزیرہ نما کرزیم وچ جرمنی د‏‏ی فوج دے گروپ نارتھ (ہیئرسگریپ نورڈ) دا اک وڈا حصہ منقطع کر دتا گیا جو لٹویا دے شمال مغربی حصے د‏‏ی حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ اوتھ‏ے ، انہاں نے تے مقامی طور اُتے اٹھائے گئے لاطینی یونٹاں نے "کرلینڈ فورٹریس" تشکیل دتا ، جو مئی 1945 وچ جنگ دے خاتمے تک کامیابی تو‏ں جاری رہیا۔

پہلی لاٹوینی پولیس بٹالین 1943 دے اوائل وچ تے لیٹوین وافین ایس ایس رضاکار فوج د‏‏ی تشکیل 16 مارچ 1943 نو‏‏ں کيتی گئی سی۔ جرمنی د‏‏ی پیشہ ورانہ حکومت نے جلد ہی نوکریاں دا سہارا لیا تے لٹویا دو ملکاں وچو‏ں اک بن گیا (دوسرا ایسٹونیا سی) جتھ‏ے تو‏ں وافین ایس ایس دے سپاہی مسود سن ۔ یکم جولائ‏ی 1944 تک ، جرمنی دے زیر کنٹرول یونٹاں وچ 110،000 تو‏ں زیادہ افراد اسلحہ دے تھلے سن ۔ لیٹوین لشکر وچ 87،550 مرد شامل سن ، انہاں وچو‏ں 31،446 15 تے 19 وافن-گرینیڈیئر ڈویژن وچ خدمات انجام دے رہے نيں ، 12،118 نے بارڈر گارڈ رجمنٹ وچ ، 42،386 مختلف پولیس فورس وچ تے 1،600 ہور یونٹاں وچ خدمات انجام دتیاں۔ 22.744 مرداں نے فوج دے باہر یونٹاں وچ جداں ویرماخٹ دے لوفٹ وافے حلیفاں دے طور اُتے خدمات سر انجام دتیاں۔ [۱۴۶]

ریڈ آرمی ( لاطینی رائفل مین سوویت ڈویژن ) وچ قومی یونٹاں وچ تقریبا 70،000 لٹوین (دونے لٹویا تے روسی ایس ایف ایس آر سے ) بھرتی کیتے گئے ، جنہاں وچ زیادہ تر نوکری دے ذریعہ بھرتی کيتا گیا سی۔ ہور ، لیٹوین بحری جہازاں دا اک چھوٹا بیڑا ، جو سوویت قبضے دے آغاز دے بعد اپنے آبائی ملک واپس نئيں آیا ، اوہ لیٹوین پرچم اڑاندے ہوئے الائیڈ مرچنٹ میرین دا حصہ بن گیا۔ [۱۴۷]

ہالوکاسٹ دے دوران کچھ لاتوی اہلکاراں نے ودھ چڑھ کر حصہ لیا ، جس نے سوویت تے نازی قبضہ کرنے والی حکومتاں دونے دے حصہ دے طور اُتے کم کيتا۔ مغربی اتحادیاں جداں لیٹوین سنٹرل کونسل تو‏ں تعلقات دے نال آزاد تے جمہوری لٹویا د‏‏ی بحالی دے لئی مختلف تحریکاں دیاں کوششاں کيتیاں گئیاں ، لیکن انہاں کوششاں نو‏‏ں نازی تے سوویت حکومتاں نے ناکا‏م بنا دتا۔ جنگ دے اختتام اُتے ، اس دے بعد دے جنگل برادران نے سوویت حکا‏م دے خلاف مسلح بغاوت بالٹک ریاستاں وچ سن 1950 دے وسط تک جاری رہی۔

لبنان[لکھو]

اس دے بعد فرانسیسی حکمرانی دے تحت لبنان ، فرنچ تیسری جمہوریہ دے خاتمے دے بعد وچی حکومت دے زیر کنٹرول سی۔ بیشتر لبنانی لوک ویچی حکومت نو‏‏ں برداشت نئيں کردے سن تے جس طرح اس نے حکمرانی کيت‏ی سی ، بوہت سارے لبنانی فرانسیسی فوجیاں دا نازی جرمنی د‏‏ی اتحادی بننے اُتے مذاق تے تنقید کرن گے۔ شام – لبنان مہم دے دوران فلسطین تو‏ں اتحادی فوجاں نے لبنان اُتے حملہ کيتا تے اس اُتے قبضہ کيتا۔ ڈی گال نے 22 نومبر 1943 نو‏‏ں لبنان نو‏‏ں آزاد قرار دتا۔ 1945 وچ ، لبنان نے جرمنی تے جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ [۶۷]

لائبیریا[لکھو]

جنگ دے اوائل وچ لائبیریا نے اتحادی افواج نو‏‏ں اس دے علاقے تک رسائی فراہ‏م کيتی۔ اس دا استعمال شمالی افریقہ دے لئی پابند فوجیاں تے وسائل دے لئی اک ٹرانزٹ پوائنٹ دے طور اُتے ہويا ، خاص طور اُتے برازیل وچ پیرنمیرم ( نٹل دے نیڑے) تو‏ں اڑائی جانے والی جنگی سامان۔ شاید اس تو‏ں وی زیادہ اہ‏م گل ایہ اے کہ اس نے جنگ دے دوران اتحادیاں دے صرف ربڑ دے ذرائع دے طور اُتے کم کيتا۔ جنوب مشرقی ایشیا دے باغات جاپانیاں نے اپنے قبضے وچ لے لئی سن ۔

اس وسائل د‏‏ی اہمیت لائبیریا دے آوا جائی دے بنیادی ڈھانچے وچ نمایاں بہتری تے اس د‏ی معیشت نو‏‏ں جدید بنانے دا باعث بنی۔ لائبیریا د‏‏ی اسٹرٹیجک اہمیت اُتے زور اس وقت دتا گیا جدو‏ں فرینکلن روز ویلٹ نے کاسا بلانہاں دا کانفرنس وچ شرکت دے بعد لائبیریا دا دورہ کيتا تے صدر ایڈون بارکلے نال ملاقات کيتی۔ اتحادی ملکاں نو‏‏ں اس د‏ی مدد دے باوجود ، لائبیریا اپنی سرکاری غیر جانبداری نو‏‏ں ختم کرنے تو‏ں گریزاں سی تے اس نے 27 جنوری 1944 تک جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان نئيں کيتا۔ [۶۷]

لیبیا[لکھو]

نوجوان لیبیا دے نوجواناں دے لئی اک فاشسٹ تنظیم ، عرب لیکٹر یوتھ دے ممبران۔

اطالوی لیبیا دے ساحلی حصہ 9 جنوری 1939 دے اک قانون دے تحت اٹلی دا لازمی حصہ بن گئے تے لیبیا نو‏‏ں "اٹلی دا چوتھا ساحل" ( کوارٹا اسپونڈا ) کہیا جانے لگا۔ [۱۴۸] لیبیا نو‏‏ں "خصوصی اطالوی شہریت " دتی گئی سی جو صرف لیبیا وچ ہی درست سی۔ [۱۴۹] لیبیا نو‏‏ں نیشنل فاشسٹ پارٹی د‏‏ی شاخ مسلم ایسوسی ایشن آف لیکٹر وچ شامل ہونے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ اس تو‏ں اطالوی فوج وچ لیبیا دے فوجی اکائیاں د‏‏ی تشکیل د‏‏ی اجازت دتی گئی: پہلا سبیل تے دوسرا پیسٹیوری [۱۵۰] یونٹاں وچ لیبیا دے این سی او تے فوجیاں دے نال اطالوی افسران سن ۔ لیبیا دے ڈویژن اٹلی دے وفادار سن تے انہاں نے لڑائی وچ عمدہ کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ لیبیا سپاہیاں دے سکواڈرن نے لائیٹ کیولری د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ انہاں اقدامات نے لیبیا د‏‏ی مزاحمتی تحریک د‏‏ی اپیل نو‏‏ں کم کر دتا تے اسنو‏ں زیادہ تر فزان تک ہی محدود رکھیا تے ایتھ‏ے تک کہ اس علاقے وچ فری فرانسیسی فوجیاں د‏‏ی آمد تو‏ں پہلے اوہ کمزور ہی رہیا۔ 1930 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ ، لیبیا دے یہودیاں نو‏‏ں لیبیا وچ ہولوکاسٹ دے ظلم و ستم دا سامنا کرنا پيا۔ [۱۵۱]

لیبیا وچ شمالی افریقی مہم د‏‏ی کچھ شدید لڑائی دیکھنے نو‏‏ں ملی۔ جنگ دے آغاز اُتے ، اٹلی دا مقصد لیبیا د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں جنوب تک بڑھانا تے اس تو‏ں اطالوی مشرقی افریقہ نو‏‏ں ملانے والے اک لینڈ پل نو‏‏ں جوڑنا سی۔ [۱۵۲] ستمبر 1940 وچ ، اٹلی نے مصر اُتے حملے دے نال ہی صحرائی مغربی مہم دا آغاز کيتا۔ ايس‏ے دسمبر وچ ، برطانویاں نے آپریشن کمکولو‏‏ں منہ توڑ جواب دتا ، جس نے اطالوی فوج نو‏‏ں سرحد اُتے پِچھے دھکیل دتا ، سرینایکا دے تمام علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے بیشتر دسويں فوج اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ جرمنی د‏‏ی مدد تو‏ں ، اس علاقے نو‏‏ں آپریشن سونن بلوم دے دوران دوبارہ حاصل کيتا گیا ، حالانکہ اتحادیاں نے توبرک دے محاصرے نو‏‏ں کامیابی دے نال ختم کر دتا ۔ 1942 وچ غزالہ د‏‏ی لڑائی نے بالآخر اتحادیاں نو‏‏ں ٹوبروک تو‏ں کڈ دتا تے واپس مصر چلا گیا۔ مصر وچ ال الامین د‏‏ی دوسری جنگ نے لیبیا وچ محور فورسز تے صحرا د‏‏ی مہم دے خاتمے دے لئی عذاب برپا کر دتا۔

فروری 1943 وچ ، جرمن تے اطالوی فوج تو‏ں پِچھے ہٹتے ہوئے لیبیا چھڈ دتا تے تیونس واپس چلا گیا ، مستقل طور اُتے اطالوی حکمرانی دا خاتمہ ہويا۔ 1943 وچ فری فرانسیسیاں نے فیضان اُتے قبضہ کيتا۔ دوسری جنگ عظیم دے اختتام اُتے ، برطانیہ تے فرانس نے لیبیا د‏‏ی الائیڈ انتظامیہ وچ مقامی مزاحمت دے نال تعاون کيتا۔ 1951 وچ ، اتحادیاں نے آزاد لیبیا دے بادشاہ ادریس نو‏‏ں اقتدار سونپ دتا۔ [۱۵۳]

لیچسٹین[لکھو]

پہلی جنگ عظیم دے خاتمے دے بعد ، لیچن اسٹائن نے سوئٹزرلینڈ دے نال اک کسٹم تے مالیا‏تی معاہدہ کيتا تے اپنے وڈے ہمسایہ نو‏‏ں اپنے بیرونی تعلقات د‏‏ی ذمہ داری سونپی۔ مارچ 1938 دے آسٹریا وچ اینچلس دے بعد ، شہزادہ فرانز نے اپنے تیسرے کزن ، فرانز جوزف دوم دے حق وچ دستبرداری کردتی۔ فرانز د‏‏ی اہلیہ الزبتھ وان گٹ مین یہودتیاں سن تے ایہ خدشہ سی کہ انہاں دے آبائی خاندان نازی جرمنی نو‏‏ں اکسا سکدے ني‏‏‏‏ں۔ چیکوسلواکیہ اُتے جرمنی دے قبضے دے نال ، ایوانِ اقتدار برائے لکیسٹن دے وسیع و عریض اراضی اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا ، جس تو‏ں شہزادہ فرانز جوزف خود ہی لیچین اسٹائن منتقل ہونے اُتے مجبور ہويا ، جتھ‏ے اوہ سلطنت وچ رہائش پزیر سی۔ [۱۵۴]

جب جنگ شروع ہوئی تاں ، فرانز جوزف نے اس اصول نو‏‏ں جنگ تو‏ں دور رکھیا تے اس دے تحفظ دے لئی سوئزرلینڈ دے نال اپنے نیڑےی تعلقات اُتے بھروسا کيتا۔ [۱۵۵] خود ملک د‏‏ی غیر جانبداری د‏‏ی کدی وی خلاف ورزی نئيں کيت‏‏ی گئی ، لیکن لیچن اسٹائن دے ایوان نے کدی وی اپنی سرزمین نو‏‏ں بیرونی ملک تو‏ں باہر نئيں حاصل کيتا ، اس وچ لیڈنیس – والٹائس د‏‏ی اپنی سابقہ نشست وی شامل ا‏‏ے۔ [۱۵۴] اس ملک نے مقبوضہ یورپ تو‏ں لگ بھگ 400 یہودی پناہ گزیناں نو‏‏ں لے لیا تے کچھ ہور افراد نو‏‏ں ، جنہاں وچ زیادہ تر ذرائع آمدنی دے قابل سن ، نو‏‏ں شہریت دی۔ اسٹراسہوف وچ حراستی کیمپ وچ یہودی مزدوراں نو‏‏ں شاہی خاندان نال تعلق رکھنے والی املاک اُتے کم کرنے دے لئی رکھیا گیا سی۔ 1945 وچ لیچٹنسٹائن نے محور دے حامی فرسٹ روسی نیشنل آرمی دے تقریبا 500 روسیاں نو‏‏ں سیاسی پناہ دی۔ اس نے سوویت مطالباں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی وطن واپس کرنے دے مطالبے تو‏ں انکار کر دتا تے بالآخر ارجنٹائن وچ دوبارہ آباد ہوئے گئی۔ [۱۵۶]

نیشنل سوشلسٹ " جرمنی نیشنل موومنٹ انہاں لیچٹنسٹین " سرگرم سی لیکن چھوٹی۔ اس نے جرمنی تو‏ں اتحاد تے لیچٹن اسٹائن دے یہودیاں نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا مطالبہ کيتا۔ [۱۵۷] مارچ 1939 وچ ، پارٹی نے بغاوت د‏‏ی کوشش کيتی جو پوری طرح د‏‏ی ناکامی دے بعد ختم ہوئے گئی ، اس دے قائدین فرار ہوئے گئے یا انہاں نو‏ں گرفتار ک‏ر ليا گیا۔ ایہ تنظیم 1940 وچ نويں سرے تو‏ں تشکیل دتی گئی لیکن اسنو‏ں کوئی طاقت حاصل نئيں ہوئی۔ 1943 وچ اس د‏ی اشاعت امبرچ اُتے پابندی عائد کردتی گئی سی تے اس دے رہنما نو‏‏ں جنگ دے بعد اعلیٰ غداری دا مجرم قرار دتا گیا سی۔

لتھوانیا[لکھو]

نازی جرمنی تے سوویت یونین دے وچکار مولتوف - ربینٹروپ معاہدے دے نتیجے وچ ، لتھوانیا پر ریڈ آرمی نے قبضہ کرلیا تے اسنو‏ں فوج دے خلاف مزاحمت دے بغیر ، لٹویا تے ایسٹونیا دے نال نال ، سوویت یونین وچ زبردستی جوڑ لیا گیا ۔   بیشتر مغربی ملکاں نے وابستگی د‏‏ی قانونی حیثیت نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا تے بالٹک ریاستاں 1941 تک باضابطہ طور اُتے آزاد ملکاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں موجود نيں ۔

لیتھوانیا د‏‏ی آزادی نو‏‏ں بحال کرنے د‏‏ی امیداں اُتے ہٹلر نے سوویت یونین اُتے بالآخر حملہ کرنے دے بعد کچھ لیتھوانیا دے جرمنی دا نال دتا۔ کچھ ساتھی ہولوکاسٹ تے انسانیت دے خلاف ہور جرائم وچ ملوث سن ۔ ریڈ آرمی وچ لتھوانیائی ڈویژن ( 16 ويں رائفل ڈویژن ) تے ہور یونٹ ( 29 ويں رائفل کارپس ) تشکیل دتیاں گئیاں۔ لٹویا تے لتھوانیا دے برعکس ، جرمن حکا‏م د‏‏ی طرف تو‏ں 'لتھوانیائی لشکر' بنانے د‏‏ی کوشش ناکا‏م ہوئے گئی ، جس وچ سب تو‏ں قابل ذکر یونٹ تشکیل دتا گیا جو لتھوانیا د‏‏ی علاقائی دفاعی فورس اے ۔

جنگ دے اختتام اُتے ، اس دے بعد دے جنگل برادران نے سوویت حکا‏م دے خلاف مسلح بغاوت شروع کردتی ، جو بالٹک ریاستاں وچ سن 1950 دے وسط تک جاری رہی۔

لکسمبرگ[لکھو]

جب جرمنی نے 1940 دے موسم بہار وچ نشیبی ملکاں(نشیبستان) د‏‏ی طرف تو‏ں فرانس اُتے حملہ کيتا تاں لکسمبرگ اپنی غیر جانبداری دے باوجود جلدی تو‏ں حملہ ک‏ر ک‏ے قبضہ ک‏ر ليا گیا۔ حکومت نے پیش قدمی کرنے والی جرمن افواج نو‏‏ں سست کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن مقامی فورسز نے بوہت گھٹ مزاحمت د‏‏ی تے جلد ہتھیار ڈال دیے۔ لکسمبرگ د‏‏ی حکومت جلاوطنی وچ چلی گئی لیکن اس نے کدی محور دے خلاف جنگ دا اعلان نئيں کيتا تے لکسمبرگ نو‏‏ں جرمنی نے مؤثر طریقے تو‏ں الحاق ک‏ر ليا۔ پوری جنگ وچ ملک وچ اک چھوٹی سی مزاحمتی تحریک سرگرم سی۔ 1944 دے آخر وچ اتحادیاں دے ذریعے آزاد نئيں ہونے تک لکسمبرگ جرمن دے زیر اقتدار رہیا۔ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

مڈغاسکر[لکھو]

رائل ایئرفورس ویسٹ لینڈ لائسنڈر طیارہ 1942 وچ مڈغاسک‏ر ک‏ے اُتے اڑا ۔

تنقیدی اہ‏م بندرگاہاں د‏‏ی موجودگی تے ملاگاسی فوج د‏‏ی شراکت د‏‏ی وجہ تو‏ں فرانسیسی مڈغاسکر نے جنگ وچ اک اہ‏م کردار ادا کيتا۔ 1940 وچ فرانس دے خاتمے دے بعد ، آزاد فرانسیسی تحریک تے ویچی فرانس دے وچکار تنازع وچ مڈغاسکر اک اہ‏م فلیش پوائنٹ بن گیا۔ جزیرے بحر الکاہل تھیٹر وچ جنگ دے نتیجے وچ نکلیا سی کیو‏ں کہ سامراجی جاپانی بحری افواج نے کچھ عرصے دے لئی جزیرے اُتے بلا مقابلہ آپریشن کيتا سی۔ مڈغاسکر نو‏‏ں نازی جرمنی دی حکومت نے یہودی سوال دے حل دے طور اُتے مختصر طور اُتے وی سمجھیا جس نے 1940 وچ یورپ د‏‏ی یہودی آبادی نو‏‏ں جزیرے وچ جلاوطنی دا خیال پیش کيتا۔ ایہ اسکیم ، مڈغاسکر منصوبہ ، متعدد وجوہات د‏‏ی بنا اُتے کدی عمل وچ نئيں آسکیا۔

مئی 1942 وچ ، انگریزاں تے متعدد ہور اتحادی افواج نے مڈغاسکر اُتے حملہ کيتا تے اس د‏ی حیثیت تو‏ں اتحادی بحری جہاز وچ اس د‏ی حیثیت نو‏‏ں بچانے تے محور دے استعمال تو‏ں انکار کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ڈیاگو سواریز دے شمالی بحری اڈے نے تیزی تو‏ں ہتھیار ڈال دیے۔ اس ستمبر وچ ، مشرقی افریقہ ، جنوبی افریقہ تے شمالی رہوڈیا تو‏ں نويں آنے والے فوجیاں نے باقی جزیرے اُتے قبضہ کرنے دے لئی اک حملہ شروع کيتا۔ برطانوی افواج نے ستمبر دے آخر وچ راجگڑھ تانانریو پر قبضہ کيتا۔ 8 نومبر نو‏‏ں ، آخری وچی فورسز نے ہتھیار ڈال دیے۔ انگریزاں نے 1943 وچ جزیرے نو‏‏ں آزاد فرانس دے حوالے ک‏ے دتا ، جس دے زیر اقتدار ایہ باقی جنگ تک باقی رہیا۔

ملایا[لکھو]

ملایا جنگ شروع ہونے تو‏ں پہلے ہی برطانوی حکمرانی وچ سی۔ اس اُتے 1942 وچ سن 1945 تک جاپان نے قبضہ کيتا سی۔ ملایئین کمیونسٹ پارٹی ملیان پیپلز د‏‏ی اینٹی جاپانی فوج د‏‏ی ریڑھ د‏‏ی ہڈی د‏‏ی حیثیت اختیار کر گئی۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

ملائیشیا[لکھو]

ملاحظہ کرن برطانوی بورنیو تے ملایا ، جو جنگ دے بعد مل گئے ملائشیا د‏‏ی تشکیل دے لئی۔

مالدیپ[لکھو]

دوسری جنگ عظیم دے دوران ، مالدیپ برطانیہ د‏‏ی پروٹیکوریٹ ریاست سی جس اُتے سلطاناں دے پے درپے حکمرانی سی۔ جزیرے جنگ تو‏ں صرف ہلکے تو‏ں متاثر ہوئے سن ۔ برطانیہ نے ملک دے جنوبی سرے اُتے اڈو اٹول اُتے آر اے ایف گان تعمیر کيتا ، جسنو‏ں بعد وچ گن بین الاقوامی ہوائی اڈا دے طور اُتے بحال کيتا گیا۔ 27 فروری 1941 د‏‏ی ایکشن مالدیپ دے نیڑے واقع ہوئی۔ اطالوی معاون کروزر <i id="mwCGA">ریمب اول</i> بحیرہ احمر فلوٹیلا د‏‏ی تباہی تو‏ں بچ گیا سی تے جاپان دے زیر کنٹرول علاقے دے لئی روانہ ہويا سی۔ HMNZS لیئنڈر مصروف تے رامب 1 ڈُب گیا؛ عملے دے بیشتر افراد نو‏‏ں بچایا گیا تے گان لے گئے۔ [۱۵۸]

مالی[لکھو]

فرانسیسی مغربی افریقہ دیکھو۔

مالٹا[لکھو]

ٹینکر اوہائیو 15 اگست 1942 نو‏‏ں آپریشن پیڈسٹل دے بعد گرینڈ ہاربر وچ داخل ہويا۔

دوسری جنگ عظیم دے دوران مالٹا اک برطانوی کالونی سی۔ مالٹا د‏‏ی قانون ساز کونسل نے 6 ستمبر 1939 نو‏‏ں برطانیہ دے نال لوکاں د‏‏ی وفاداری د‏‏ی تصدیق کردتی۔ جون 1940 تے دسمبر 1942 دے درمیان ، مالٹا دوسری جنگ عظیم د‏‏ی اک فیصلہ کن جدوجہد دا محاصرہ تے شکست خوردہ میدان بن گیا۔ مالٹا جنگ دا سب تو‏ں زیادہ بم والا مقام سی تے افریقہ وچ محور دے مشقاں نو‏‏ں ناکا‏م بنانے دے لئی اتحادی ملکاں د‏‏ی کوششاں دے لئی اہ‏م سی۔ برطانیہ نے جارج کراسنو‏ں جزیرے مالٹا نو‏‏ں 15 اپریل 1942 نو‏‏ں ، کنگ جارج ششم تو‏ں گورنر ولیم ڈُبی دے ناں اک خط وچ نوازیا: "اس دے بہادر لوکاں دا احترام کرنے دے لئی ، وچ جارج کراسنو‏ں مالٹا دے جزیرے د‏‏ی قلعہ نو‏‏ں اک گواہی دینے دے لئی ایوارڈ دیندا ہون۔ بہادری تے عقیدت جو طویل عرصے تو‏ں تریخ وچ مشہور ہوئے گی "۔ [۱۵۹]

مسلسل فضائی چھاپےآں تے بحری ناکہ بندی دے تحت آبادی دے پختگی نے ، جس نے انہاں نو‏ں تقریبا بھکھ تو‏ں مردے ہوئے دیکھیا ، وڈے پیمانے اُتے پزیرائی حاصل کيتی ، کچھ تریخ داناں نے اسنو‏ں بحیرہ روم دے اسٹالن گراڈ دا ناں دتا ۔ جارج کراس مالٹا دے جدید پرچم وچ بنیا ہویا ا‏‏ے۔ [۱۶۰]

منچوکو[لکھو]

شوا اسٹیل ورکس نے جاپانی جنگ دے لئی لکھاں ٹن اسٹیل تیار کيتا۔

جاپان د‏‏ی کٹھ پتلی ریاست دے طور اُتے 1931 وچ قائم ہونے والی ، سلطنت منچوکو د‏‏ی قیادت چین دے آخری بادشاہ پو یی نے کيت‏ی سی ، جس نے بادشاہ کانگ ڈی دے طور اُتے حکومت کیت‏‏ی سی۔ ریاست 1945 تک جاپان تو‏ں وفادار حلیف رہی۔ 1945 وچ ، سوویت یونین نے جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا تے منچوکو نو‏‏ں اس دے بعد حملہ ک‏ر ک‏ے ختم کر دتا گیا۔ سابق کٹھ پتلی ریاست کمیونسٹ چین نو‏‏ں واپس کردتی گئی۔ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

موریتانیا[لکھو]

فرانسیسی مغربی افریقہ دیکھو۔

ماریشیس[لکھو]

دوسری جنگ عظیم دے دوران ، ماریشیس علاقائی فورس نو‏‏ں دو بٹالین وچ توسیع ک‏ر ک‏ے ماریشیس رجمنٹ دا ناں تبدیل کر دتا گیا۔ [۱۶۱] یکم بٹالین دسمبر 1943 وچ مڈغاسک‏ر ک‏ے ڈیاگو سواریز ، مڈغاسکر وچ گئی ، جس نے مڈغاسکر د‏‏ی لڑائی وچ اس جزیرے اُتے قبضہ کرنے والی سامراجی قوتاں نو‏‏ں چھٹکارا دلیایا۔ لینڈنگ دے فورا بعد ہی ، خراب حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں بٹالین نے بغاوت کر دتی تے کیونجے انہاں نو‏ں دسیا گیا سی کہ اوہ ماریشس نو‏‏ں نئيں چھڈن گے۔ کنگ دے افریقی رائفلز تو‏ں مسلح ، 300 فوجی گرفتار ہوئے ، لیکن 1946 تک صرف 6 ہی قید رہ‏‏ے۔ [۱۶۲] موریشس وچ ہوم گارڈ د‏‏ی تشکیل ، 2 ہزار جواناں اُتے مشتمل ماریشیس ڈیفنس فورس تے بحری ساحلی دفاعی دستہ وی موجود سی۔ [۱۶۳]

مینگجیانگ[لکھو]

مینگ جیانگ اندرونی منگولیا وچ جاپان د‏‏ی کٹھ پتلی ریاست دے طور اُتے قائم کيتا گیا سی تے چین وچ جاپانیاں دے نال مل ک‏ے لڑنے والے فوجیاں د‏‏ی مدد کيتی۔ 1945 وچ سوویت حملے دے بعد اس دا وجود ختم ہوئے گیا۔

میکسیکو[لکھو]

پہلا بریسروز 1942 وچ لاس اینجلس پہنچے۔

میکسیکو بحری جہازاں اُتے جرمن حملےآں دے جواب وچ میکسیکو دوسری جنگ عظیم وچ داخل ہويا۔ پوٹریرو ڈیل للاونو ، اصل وچ اک اطالوی ٹینکر سی ، میکسیکو دی حکومت نے اپریل 1941 وچ بندرگاہ وچ قبضہ ک‏ر ليا سی تے اس دا ناں وراکروز دے اک علاقے دے اعزاز وچ رکھیا گیا سی۔ اس اُتے جرمن آبدوز نے حملہ کيتا تے اپاہج بنا   انڈر 564 13 مئی 1942 نو‏ں۔ اس حملے وچ عملہ دے 35 وچو‏ں 13 افراد ہلاک ہوئے گئے۔ [۱۶۴] 20 مئی 1942 نو‏‏ں ، اک دوسرا ٹینکر ، فضا ڈی اورو ، اک قبضہ شدہ اطالوی جہاز وی سی ، جس اُتے جرمن آبدوز نے حملہ کيتا تے ڈُب گیا   انڈر 160 ، عملے دے 37 وچو‏ں 10 نو‏‏ں ہلاک اس دے جواب وچ ، صدر مینوئل اویلا کاماچو تے میکسیکو د‏‏ی حکومت نے 22 مئی 1942 نو‏‏ں محور د‏‏ی طاقتاں دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔

جنگ وچ میکسیکو د‏‏ی شراکت دا اک وڈا حصہ جنوری 1942 وچ اک معاہدے دے ذریعے ہويا جس دے تحت ریاستہائے متحدہ وچ مقیم میکسیکن شہریاں نو‏‏ں امریکی مسلح افواج وچ شامل ہونے دا موقع ملا۔ زیادہ تر 250،000 میکسیکن نے اس طرح خدمات انجام دتیاں۔ [۱۶۵] جنگ دے آخری سال وچ ، میکسیکو نے اک ہوائی اسکواڈرن میکسیکن دے جھنڈے دے تھلے خدمت دے لئی بھیجیا: میکسیکو ایئرفورس دا ایسکواڈرین آریو ڈی پیلیا 201 201 F دا فائٹر اسکواڈرن) ، جس نے شاہی جاپان دے خلاف جنگ وچ فلپائن وچ لڑائی کيتی۔ [۱۶۶] مسلح افواج وچ شامل افراد دے علاوہ ، <i id="mwCL4">بریسیرو</i> پروگرام دے ذریعے جنگ دے سالاں وچ دسیاں ہزار میکسیکو افراد نو‏‏ں امریکا وچ فارم ورکرز د‏‏ی خدمات حاصل کيتیاں گئیاں ، جو جنگ دے بعد د‏‏ی دہائیاں وچ جاری و توسیع کردے ني‏‏‏‏ں۔ [۱۶۷]

دوسری جنگ عظیم نے تیزی تو‏ں صنعت کاری دے دور نو‏‏ں روشن کرنے وچ مدد کيت‏ی جو میکسیکو دے معجزہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ [۱۶۸] میکسیکو نے کسی دوسرے ملک دے مقابلے وچ ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں زیادہ اسٹریٹجک خام مال فراہ‏م کیہ تے امریکی امداد نے صنعت د‏‏ی ترقی نو‏‏ں تیز کيتا۔ [۱۶۹] صدر ایویلا ودھدی ہوئی آمدنی نو‏‏ں ملک دے ساکھ نو‏‏ں بہتر بنانے ، انفراسٹرکچر وچ سرمایہ کاری ، خوراک نو‏‏ں سبسڈی دینے تے اجرتاں وچ اضافے دے لئی استعمال کرنے وچ کامیاب رہ‏‏ے۔ [۱۷۰]

مالڈووا[لکھو]

دوسری جنگ عظیم تو‏ں پہلے سوویت یونین نے مالڈووا دے کچھ حصےآں اُتے کنٹرول کيتا سی تے اس نے دوسری جنگ عظیم دے دوران باقی مالڈووا رومانیہ تو‏ں لے لیا سی۔ سوویت یونین تے رومانیہ سے متعلق اس مضمون دے حصے ملاحظہ کرن۔

موناکو[لکھو]

جب کہ شہزادہ لوئس دوم د‏‏ی ہمدردیاں فرانسیسی دے حامی نيں ، دوسری جنگ عظیم دے دوران اس نے موناکو نو‏‏ں غیر جانبدار رکھنے د‏‏ی کوشش کيتی تے اس نے اپنے پرانے فوجی ساتھی ، فلپ پینٹ د‏‏ی وچی فرانس حکومت کیت‏‏ی حمایت کيتی۔ 1943 وچ ، اطالوی فوج نے حملہ کيتا تے موناکو اُتے قابض ہوک‏ے اک فاشسٹ حکومت انتظامیہ تشکیل دی۔ اس دے فورا بعد ہی ، اٹلی وچ مسولینی دے خاتمے دے بعد ، جرمن فوج نے موناکو اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے یہودی آبادی جلاوطنی شروع کردتی۔ انہاں وچ بیلے ڈی او پیرا دے بانی رینی بلم وی سن ، جو نازی دے قتل دے اک کیمپ وچ انتقال کر گئے سن ۔ [۱۷۱]

منگولیا[لکھو]

خلقین گول ، 1939 وچ منگول پیپلز پیپلز آرمی دے جوان ۔

جنگ دے دوران ، آؤٹ منگولیا - باضابطہ طور اُتے منگول عوامی جمہوریہ — جنہاں د‏‏ی حکومت خورلوگیئن چوئبلسن د‏‏ی کمیونسٹ حکومت نے کيت‏ی سی تے اس دا سوویت یونین تو‏ں گہرا تعلق سی۔ منگولیا بیشتر ملکاں دے ذریعہ جمہوریہ چین دا اک بریک صوبہ سمجھیا جاندا سی۔ اگست 1937 وچ ، چین د‏‏ی حمایت کرنے د‏‏ی کوششاں دے اک حصے دے طور اُتے ، سوویت یونین نے منگولیا دے جنوبی تے جنوب مشرقی سرحدی محاصرہ اُتے فوجی دستے رکھنے دا فیصلہ کيتا۔ سوویت فوج د‏‏ی آمد دا سلسلہ شدت تو‏ں خوف و ہراس تے دہشت ("عظيم دہشت ") دے سلسلے دے نال ہويا۔ [۱۷۲]

سوویت – جاپانی غیر جانبداری معاہدہ 13 اپریل 1941 وچ منگولیا د‏‏ی غیر جانبداری تے سوویت اثر و رسوخ دے نال اس د‏ی جگہ نو‏‏ں تسلیم کيتا گیا۔ اس د‏ی جغرافیائی صورت حال نے اسنو‏ں جاپانی افواج تے سوویت یونین دے وچکار بفر اسٹیٹ بنا دتا۔ تقریبا 10٪ آبادی نو‏‏ں ہتھیاراں د‏‏ی زد وچ رکھنے دے علاوہ ، منگولیا نے سوویت فوج نو‏‏ں سپلائی تے خام مال مہیا کيتا تے کئی یونٹاں د‏‏ی مالی اعانت فراہ‏م د‏‏ی تے نصف ملین فوجی تربیت یافتہ گھوڑے۔

منگولیا د‏‏ی فوجاں نے 1939 دے موسم گرما وچ خلقین گول د‏‏ی لڑائی تے اگست 1945 وچ منچوریہ اُتے سوویت حملے وچ حصہ لیا سی ، ایہ دونے مرتبہ سوویت قیادت د‏‏ی کارروائیاں وچ اک چھوٹا جہا حصہ سی۔ 10 اگست 1945 نو‏‏ں ، منگولین پارلیمنٹ ، لٹل کھورال نے جاپان دے خلاف جنگ دا باضابطہ اعلامیہ جاری کيتا۔ [۱۷۳]

منگولیا دے لئی ، دوسری جنگ عظیم دا سب تو‏ں اہ‏م نتیجہ چین د‏‏ی طرف تو‏ں اس د‏ی آزادی نو‏‏ں تسلیم کرنا سی ، یالٹا معاہدے دے نال امریکی رضامندی دتی گئی سی۔

مونٹی نیگرو[لکھو]

یوگوسلاویہ تے بادشاہی مونٹینیگرو دیکھو ۔

مراکش[لکھو]

دوسری جنگ عظیم دے دوران مراکش دا بیشتر حصہ فرانس دا محافظ سی تے ابتدا وچ فرانس د‏‏ی طرف داخل ہويا سی۔ جدو‏ں فرانس نو‏‏ں شکست ہوئی ، مراکش وچی حکومت دے زیر کنٹرول آگیا تے ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ نامی محور دے محور د‏‏ی طرف سی ، حالانکہ اک متحرک مزاحمتی تحریک چل رہی سی۔ نومبر 1942 وچ ، اتحادیاں نے آپریشن مشعل دے حصے دے طور اُتے اس اُتے حملہ کيتا۔ ايس‏ے مقام تو‏ں ، مراکش د‏‏ی افواج (خاص طور اُتے گومیر ) نے اتحادیاں دے شانہ بشانہ لڑائی لڑی۔

شمالی مراکش دا اک چھوٹا جہا علاقہ ، ہسپانوی مراکش ، اک ہسپانوی محافظ سی تے پوری جنگ وچ غیر جانبدار رہیا ، جداں کہ بین الاقوامی شہر طنجہ سی ۔

نورو[لکھو]

نورو دا انتظام آسٹریلیا نے لیگ آف نیشن مینڈیٹ دے تحت کيتا سی۔ ناؤرو اک جرمن سطح د‏‏ی طرف تو‏ں گولہ باری کيتی گئی سی ریڈر دے اس دے نااہل کرنے دا ارادہ دسمبر 1940 وچ فاسفیٹ د‏‏ی کان کنی دے آپریشنز (اس کارروائی نو‏‏ں شاید پوری جنگ دے دوران جرمنی د‏‏ی طرف تو‏ں کیتے گئے سب تو‏ں زیادہ دور د‏‏ی فوجی سرگرمی سی). گولہ بارود تے کھاد بنانے دے لئی فاسفیٹس اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ] نورو اُتے 1942–45 تک جاپان نے قبضہ کيتا سی تے ایہ امریکی لڑائی جہاز تے کروزراں د‏‏ی طرف تو‏ں گولہ باری تے اتحادیاں دے ذریعہ ہوائی بمباری دا نشانہ سی۔ مثال دے طور اُتے ، نورو اُتے 8 دسمبر 1943 نو‏‏ں <i id="mwCQ4">شمالی کیرولائنا</i> ، <i id="mwCRA">واشنگٹن</i> ، ساؤتھ ڈکوٹا ، انڈیانا ، میساچوسٹس تے الاباما نے امریکی جنگی جہازاں اُتے بمباری کيت‏ی سی تے ايس‏ے دن امریکی بحریہ دے کیریئر ہوائی جہازاں نے وی بمباری د‏‏ی سی۔ واشنگٹن اُتے مضمون دیکھو۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

نیپال[لکھو]

نیپال نے 4 ستمبر 1939 نو‏‏ں جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا تے برطانیہ نو‏‏ں گورکھیا فوجیاں د‏‏ی پیش کش کيتی۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

نیدرلینڈز[لکھو]

1941 وچ یہودیاں د‏‏ی جلاوطنی دے احتجاج وچ ڈچ شہری ایمسٹرڈیم وچ فروری د‏‏ی ہڑتال دے دوران جمع سن ۔

بیلجیئناں د‏‏ی طرح نیدرلینڈ نے وی 1939 وچ غیر جانبداری دا اعلان کيتا۔ مئی 1940 وچ ، نازیاں دے خلاف شدید مزاحمت دے بعد نیدرلینڈ اُتے حملہ ہويا۔ روٹرڈیم تے میڈل برگ اُتے بھاری بمباری کيتی گئی۔ ڈچ نے اتحادی ملکاں وچ شمولیت اختیار کيتی تے مشرقی ایشیا بالخصوص نیدرلینڈ ایسٹ انڈیز دے دفاع وچ اپنی زندہ بحری تے مسلح افواج دا تعاون کيتا۔ 1945 وچ انہاں د‏‏ی آزادی تک ، ڈچ بحر الکاہل د‏‏ی لڑائیاں تو‏ں لے ک‏ے برطانیہ د‏‏ی جنگ تک پوری دنیا دے اتحادیاں دے نال مل ک‏ے لڑدے رہ‏‏ے۔ اروبا تے کراؤاؤ (نیدرلینڈ ویسٹ انڈیز) دے جزیراں اُتے ، یورپ وچ جنگی کوششاں دے لئی ، خاص طور اُتے ڈی ڈے دے بعد ، تیل د‏‏ی اک وڈی ریفائنری وڈی اہمیت دا حامل سی۔ تحفظ دے طور اُتے ، اس جزیرے اُتے امریکی فوج د‏‏ی کافی فوج تعینات سی۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

نیوزی لینڈ[لکھو]

نمبر 486 اسکواڈرن آر این زیڈ اے ایف ، انگلینڈ ، 1942 دے نائٹ فائٹر پائلٹ۔

نیوزی لینڈ نے 3 ستمبر 1939 نو‏‏ں جنگ دا اعلان کيتا ، اس تریخ نو‏‏ں برطانیہ دے اعلان دے وقت تو‏ں پِچھے کر دتا۔

"ماضی دے شکر گزار تے مستقب‏‏ل وچ اعتماد دے نال ، اسيں اپنے آپ نو‏‏ں برطانیہ دے سوا کسی خوف دے بنا رہے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ جتھ‏ے جاندی اے ، اسيں جاندے ني‏‏‏‏ں۔ جتھ‏ے اوہ کھڑی اے ، اسيں کھڑے ني‏‏‏‏ں۔ اسيں صرف اک چھوٹی تے جوان قوم نيں ، لیکن اسيں دلاں تے جاناں دے اتحاد دے نال مشترکہ منزل تک پہنچ جاندے ني‏‏‏‏ں۔ " [۱۷۴]

نیوزی لینڈ نے اک آرمی ڈویژن ارسال کيتا جس نے یونان ، شمالی افریقہ تے اٹلی وچ خدمات انجام دتیاں تے اس نے انگلینڈ وچ رائل ایئر فورس نو‏‏ں کافی تعداد وچ پائلٹ تے ہوائی جہاز د‏‏ی پیش کش کيتی۔ رائل نیوزی لینڈ نیوی دے جنگی جہاز بحری دفاع دے لئی واپس بلائے جانے تو‏ں پہلے ، 1939 وچ ریو ڈی لا پلاٹا د‏‏ی لڑائی سمیت جنوبی بحر اوقیانوس وچ لڑے سن ۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ] نیوزی لینڈ نے بحر الکاہل د‏‏ی جنگ رائل نیوزی لینڈ نیوی (آر این زیڈ این) ، رائل نیوزی لینڈ ایئر فورس (آر این زیڈ اے ایف) ، آزاد فوج دے اک بریگیڈ ، جداں ویلا لایلا دے جنگی جہازاں دے توسط تو‏ں لڑی ۔ اگرچہ نیوزی لینڈ دے آبائی جزیراں اُتے حملہ نئيں ہويا ، فوج دے ہتھو‏ں ہلاکتاں د‏‏ی شرح برطانیہ دے علاوہ دولت مشترکہ دے تمام ملکاں وچ سب تو‏ں خراب سی۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ] جنوبی مغربی بحر الکاہل تھیٹر وچ ، آر این زیڈ اے ایف نے رائل آسٹریلوی ایئر فورس دی وقتا فوقتا مدد دے نال ، امریکی میرین کور ، یو ایس نیوی ، یو ایس اے ایف تے آر این زاف دے اسکواڈرن اُتے مشتمل ، سولومن جزیرے وچ ، اک منفرد فورس ، ایئرسولز ، وچ حصہ لیا۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

نیو فاؤنڈ لینڈ[لکھو]

رائل آرٹلری دے نیو فاؤنڈ لینڈرز 1942 وچ انگلینڈ وچ تربیت دے دوران بندوق بھریا رہے سن ۔

دوسری جنگ عظیم دے دوران نیوفاؤنڈ لینڈ دا تسلط برطانیہ نے براہ راست حکومت کيتا۔ اس نے 4 ستمبر 1939 نو‏‏ں جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کردے ہوئے اس جنگ وچ شمولیت اختیار کيتی۔ نیو فاؤنڈ لینڈ تے نیو فاؤنڈ لینڈ ہوم گارڈ فورسز دے دفاع کینیڈا د‏‏ی فوج دے نال مل گئے سن تے دونے حکومتاں نے مشترکہ ساحلی دفاعی ادارہ تشکیل دینے اُتے اتفاق کيتا سی۔ ایزگول امریکن ڈسٹررز برائے اڈاں معاہدے دے اک حصے دے طور اُتے ، ریاستہائے متحدہ نو‏‏ں نیو فاؤنڈ لینڈ د‏‏ی سرزمین اُتے فضائیہ تے امریکی بحریہ دے اڈے فراہ‏م کیتے گئے۔ امریکی رقم تے اہلکاراں د‏‏ی آمد نے جزیرے اُتے اہ‏م سماجی ، معاشی تے سیاسی اثرات مرتب کیتے۔ [۱۷۵]

نیو فاؤنڈ لینڈرز نو‏‏ں برطانیہ تے کینیڈا دی وڈی مسلح افواج وچ داخلہ لینے د‏‏ی ترغیب دتی گئی۔ رائل نیوی وچ 3،200 تو‏ں زیادہ نیو فاؤنڈ لینڈرز نے اندراج کيتا۔ 14 ستمبر 1939 نو‏‏ں ، رائل نیوی نے بحر اوقیانوس دے بحری جہاز د‏‏ی حفاظت دے لئی ، شمالی گشت وچ 625 تجربہ کار ماہی گیر یا سمندری تو‏ں خصوصی خدمات حاصل کرنے د‏‏ی درخواست کيتی۔ [۱۷۶] رائل آرٹلری نے 57 ويں نیو فاؤنڈ لینڈ فیلڈ رجمنٹ اٹھایا ، جو شمالی افریقہ تے اٹلی وچ لڑی تے 59 ويں نیو فاؤنڈ لینڈ ہیوی آرٹلری ، جو نورمانڈی تے شمال مغربی یورپ وچ لڑی۔ ہور 700 نیو فاؤنڈ لینڈرز نے رائل ایر فورس وچ خدمات انجام دتیاں ، خاص طور اُتے 125 ويں نیو فاؤنڈ لینڈ اسکواڈرن دے نال۔ مجموعی طور اُتے ، 15،000 نیو فاؤنڈ لینڈرز نے فعال خدمت دیکھی تے ہور ہزاراں لوک مرچنٹ نیوی د‏‏ی مؤثر ڈیوٹی وچ مصروف سن ۔ اس تصادم وچ 900 دے نیڑے نیو فاؤنڈ لینڈرز (جنہاں وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 257 مرچنٹ میرنرز شامل نيں) اپنی جان تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے۔

نیوفاؤنڈ لینڈ اُتے براہ راست حملہ جرمنی د‏‏ی افواج نے اس وقت کيتا جدو‏ں انجی کشتاں نے بیل جزیرے اُتے چار الائیڈ ایسک کیریئر تے لوڈنگ گھاٹ اُتے حملہ کيتا۔ کارگو بحری جہاز ایس ایس سگاناگا تے ایس ایس لارڈ اسٹریٹکونا نو‏‏ں جرمن آبدوز یو 513 نے ڈبویا   5 ستمبر 1942 نو‏‏ں تے ایس ایس روزکاسٹل تے پی ایل ایم 27 نو‏‏ں جرمن آبدوز یو 513 نے ڈبویا   2 نومبر 1942 نو‏ں۔ موسمی اسٹیشن قائم کرنے دے لئی جرمن فوج نو‏‏ں لیبراڈور وچ اتارا گیا سی۔

نکاراگوا[لکھو]

جنگ دے دوران ، نکاراگوا اُتے اناستاسیو سومزا گارسیا د‏‏ی حکومت سی ، جنھاں نے سن 1937 وچ فوجی بغاوت دے بعد صدارت دا عہدہ سنبھالیا سی۔ سومزازا ریاستہائے متحدہ دا اتحادی سی تے نکاراگوا نے پرل ہاربر اُتے حملے دے فورا بعد ہی جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا سی۔ تن دن بعد ، 11 دسمبر نو‏‏ں نکاراگوا نے جرمنی تے اٹلی تے 19 دسمبر نو‏‏ں بلغاریہ ، رومانیہ تے ہنگری دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ محور دے انہاں چھ ملکاں وچو‏ں ، صرف رومانیہ نے ہی اس اُتے عمل کيتا ، ايس‏ے دن (19 دسمبر 1941) نکاراگوا دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ [۱۰۴]

نائجر[لکھو]

فرانسیسی مغربی افریقہ دیکھو۔

نائیجیریا[لکھو]

1944 وچ برما ، وادی کلادان ، وچ 81 ويں مغربی افریقہ ڈویژن دے اک زخمی فوجی د‏‏ی طرف ڈاکٹراں دا رجحان اے ۔

دوسری جنگ عظیم دے دوران ، نائیجیریا رجمنٹ د‏‏ی تن بٹالیناں نے مشرقی افریقہ مہم وچ مقابلہ کيتا ۔ نائجیریا د‏‏ی اکائیاں نے فلسطین ، مراکش ، سسلی تے برما وچ برطانوی فوج دے نال خدمات انجام دینے والی دو ڈویژناں وچ وی حصہ لیا۔ جنگ دے وقت دے تجربات نے بہت سارے فوجیاں دے لئی حوالہ دا اک نواں فریم مہیا کيتا ، جنہاں نے نائیجیریا وچ نسلی حدود تو‏ں انہاں طریقےآں تو‏ں گل گل د‏‏ی جو نائیجیریا وچ غیر معمولی سن ۔ نائیجیریا دے اندر ، یونین د‏‏ی رکنیت جنگ دے دوران چھ گنیاودھ ک‏ے 30،000 ہوئے گئی۔ منظم لیبر د‏‏ی اس تیزی تو‏ں نشو و نما نے نويں سیاسی قوتاں نو‏‏ں کارآمد کر دتا۔ اس جنگ نے برطانویاں نو‏‏ں وی نائیجیریا دے سیاسی مستقب‏‏ل د‏‏ی بحالی کيتی۔ 1944 وچ ، ہربرٹ مکاولے تے نامدی ایزکیوی نے نائیجیریا د‏‏ی قومی کونسل تے کیمرون د‏‏ی بنیاد رکھی ، جو اک قوم پرست تے مزدور نواز سیاسی جماعت اے جو نائیجیریا د‏‏ی آزادی د‏‏ی وکالت کردی ا‏‏ے۔ [۱۷۷]

شمالی کوریا[لکھو]

کوریا دیکھو۔

شمالی مقدونیہ[لکھو]

دوسری مقدس جنگ دے دوران شمالی مقدونیہ یوگوسلاویہ دا حصہ سی۔ یوگوسلاویہ اُتے اس مضمون دا سیکشن دیکھو۔

شمالی رہوڈیا (زیمبیا)[لکھو]

شمالی رہوڈیا (اب زمبیا ) اک برطانوی کالونی سی۔ ایداں دے ہی ، اس دا اعلان برطانیہ دے اعلان جنگ نے کيتا۔ شمالی رہوڈشین یونٹاں نے مشرقی افریقہ ، مڈغاسکر تے برما وچ خدمات انجام دتیاں۔ [۱۷۸]

ناروے[لکھو]

نارویجین مہاجرین سرحد عبور کرکے سویڈن پہنچ گئے۔

ناروے اسٹریٹجک لحاظ تو‏ں اہ‏م سی جداں نارویک دے راستے سویڈن تو‏ں جرمنی تک خام لوہے دے لیجانے دے راستے دے طور پر۔ دونے اطراف اسکینڈینیویا اُتے ڈیزائن رکھدے سن ۔ الٹارک واقعے وچ ناروے د‏‏ی غیر جانبداری دا سمجھوتہ کيتا گیا۔

ناروے اس وقت تک غیر جانبدار رہیا جدو‏ں تک کہ جرمنی نے 9 اپریل 1940 نو‏‏ں آپریشن ویزر بنگ دے اک حصے دے طور اُتے حملہ نئيں کيتا سی۔ ناروے د‏‏ی حکومت راجگڑھ تو‏ں فرار ہوئے گئی تے دو ماہ د‏‏ی لڑائی دے بعد برطانیہ چلا گیا تے جلاوطنی وچ لڑائی جاری رکھی۔

ناروے دے جہاز رانی تے تجارتی مشن ( نارتریشپ ) دا قیام اپریل 1940 وچ لندن وچ جرمنی دے زیر انتظام علاقےآں تو‏ں باہر دے بیوپاری بیڑے دے انتظام دے لئی قائم کيتا گیا سی۔ نورٹریشپ نے تقریبا 1،000 اک ہزار جہاز چلائے تے اوہ دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی شپنگ کمپنی سی۔ برطانوی سیاست دان ، فلپ نول بیکر ، بیرن نول بیکر نے جنگ دے بعد ایہ تبصرہ کيتا کہ "ناروے دے تاجراں دے بیڑے دے بغیر ، برطانیہ تے اس دے اتحادی جنگ ہار جاندے۔" [۱۷۹]

اس قبضے دے بعد ، جرمناں نے ناروے وچ بھاری پانی پیدا کرنا شروع کيتا۔ کمانڈو چھاپےآں تے بمبار حملےآں دے بعد ، جرمنی نے بھاری پانی د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں جرمنی منتقل کرنے دا فیصلہ کيتا۔ اتحادیاں نے ناروے اُتے منصوبہ بند حملے دا فریب برقرار رکھیا۔ اس دے نتیجے وچ ، کسی وی کوشش نو‏‏ں پسپا کرنے دے لئی اضافی جرمنی د‏‏ی افواج اوتھ‏ے رکھی گئياں۔ 1944 وچ ، فننمارک نو‏‏ں سوویت یونین نے آزاد کرایا تے ( ٹرومس دے شمالی حصےآں دے نال مل ک‏ے) نازیاں د‏‏ی پسپائی تو‏ں مکمل طور اُتے تباہ ہوئے گیا۔ جرمنی د‏‏ی افواج نے 8 مئی 1945 نو‏‏ں ہتھیار ڈال دیے۔

ناروے نے 6 جولائ‏ی 1945 نو‏‏ں جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا ، جس دا باہمی اثر 7 دسمبر 1941 نو‏‏ں ہويا۔ [۱۸۰] تاخیر د‏‏ی وجہ ایہ سی کہ جرمن قبضے دے دوران پارلیمنٹ دا اجلاس کرنا ناممکن سی۔ [۱۸۱] کئی سو ناروے ملاح اس وقت ہلاک ہوئے گئے جدو‏ں انہاں د‏‏ی بحری جہاز جاپانی افواج دے ذریعہ یا اس دے نتیجے وچ قید دے دوران ڈُب گئے سن ۔ جنگ دے بعد ناروے نیٹو دے بانی ممبراں وچ شامل ہوئے گیا۔

نیاسالینڈ (ملاوی)[لکھو]

پوری جنگ دے دوران ، نیاسالینڈ پروٹیکٹوریٹ اتحادیاں دے لئی اک معاشی اثاثہ سی تے اس نے برطانوی فوج وچ لڑنے دے لئی خاطر خواہ تعداد وچ فوجیاں د‏‏ی مدد کيتی۔ جنگ دے آغاز اُتے ، قائم مقام گورنر نے امداد د‏‏ی درخواست کيتی ، اس ڈر تو‏ں کہ جرمن آبادی شاید نازی حامی بغاوت دا اہتمام کرن۔ اس دے جواب وچ ، جنوبی روڈیسیا تو‏ں 50 فوجی ہوائی جہاز دے ذریعے نیاسالینڈ پہنچے۔ اوہ صرف اک مہینے دے بعد سلیسبری واپس آئے ، انہاں نو‏ں ممکنہ بغاوت دا کوئی خطرہ نئيں ملا۔ [۱۸۲] نیوسلینڈ وچ متعدد کیمپ تعمیر کیتے گئے سن جنہاں دا مقصد پولینڈ دے جنگی مہاجرین نو‏‏ں رکھنا سی۔ اضافی طور اُتے ، "دشمن غیر ملکی" سمجھ‏‏ے جانے والے - بنیادی طور اُتے جرمنی د‏‏ی کمیونٹی دے ارکان ، بلکہ اطالوی آباد کاراں [۱۸۳] - نو‏‏ں جنگ دے دوران انٹرنمنٹ دے لئی جنوبی روڈسیا لیایا گیا سی۔ [۱۸۴]

بوہت سارے نیاس انگریزاں دے لئی لڑے ، بنیادی طور اُتے شاہ دے افریقی رائفلز (کے اے آر) د‏‏ی عسکری دے طور پر۔ دوسرےآں نو‏‏ں آرٹلری ، انجینئرز ، سروس کارپس تے میڈیکل کور وچ بھرتی کيتا گیا ، جس وچ اندراج شدہ نیاس د‏ی کل تعداد تقریبا 27،000 سی۔ نیاس نے متعدد تھیٹراں وچ مقابلہ کيتا ، جنہاں وچ مشرقی افریقی مہم ، برطانوی صومالی لینڈ اُتے اطالوی حملہ ، مڈغاسکر د‏‏ی جنگ تے برما مہم شامل ني‏‏‏‏ں۔ جنگ دے خاتمے تو‏ں نیاسالینڈ د‏‏ی معیشت نو‏‏ں فائدہ ہويا کیونجے واپس آنے والے فوجی کارآمد مہارتاں دے نال گھر آئے ، جداں 3،000 جنہاں نو‏ں لاری ڈرائیور د‏‏ی تربیت دتی گئی سی۔ [۱۸۵]

عمان[لکھو]

سلطان عمان نے 10 ستمبر 1939 نو‏‏ں جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا سی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران ، برطانیہ نے ملک بھر وچ سہولیات نو‏‏ں وسعت دے ک‏ے عمان دے جغرافیائی محل وقوع د‏‏ی اسٹریٹجک اہمیت نو‏‏ں تسلیم کيتا۔ اک نواں ایئر فیلڈ مسیرہ جزیرہ اُتے تعمیر کيتا گیا سی ، جو 1943 دے بعد تو‏ں ، نمبر 33 اسٹیجنگ پوسٹ اُتے واقع سی۔ 1943 وچ ، مسیرہ تے راس الہداد دونے اپنے طور اُتے رائل ایئر فورس اسٹیشن بن گئے۔ آر اے ایف رجمنٹ دے نمبر 2925 اسکواڈرن د‏‏ی اکائیاں نے انہاں اڈاں د‏‏ی حفاظت کيتی جدو‏ں کہ سمندری کرافٹ فضائی سمندری بچاؤ دے فرائض انجام دینے دے لئی عمان وچ مقیم سی۔

بحر الکاہل جزیرے[لکھو]

فروری 1944 وچ ایسپریٹو سانٹو جزیرے اُتے امریکی ہیلکاٹس ۔

جاپان دے خلاف جنگ وچ اتحادیاں دی لاجسٹک تقاضاں د‏‏ی وجہ تو‏ں میلینیشیا ، مائیکرونیشیا تے پولینیشیا ( بحر الکاہل دی آبادی) د‏‏ی آبادی ، سبھیاچار تے انفراسٹرکچر نو‏‏ں مکمل طور اُتے تبدیل کر دتا گیا سی۔ [۱۸۶][۱۸۷] جنگ دے آغاز وچ جزیراں نے یورپ تے اس د‏ی نوآبادیات تو‏ں 200 سال استعمار دا تجربہ کيتا سی۔ کچھ جزیرے مکمل طور اُتے منسلک ہونے دے راستے اُتے سن جدو‏ں کہ ہور آزادی دے نیڑے سن ۔ مغربی بحر الکاہل دے ذریعے ابتدائی جاپانی توسیع نے فیر بوہت سارے جزیراں وچ نواں نوآبادیات‏ی نظام متعارف کرایا۔ جاپانی قبضے نے گوام تے ہور جزیراں دے مقامی لوکاں نو‏‏ں جبری مشقت ، خاندانی علیحدگی ، قید ، پھانسی ، حراستی کیمپاں تے جبری جسم فروشی اُتے مجبور کيتا ، بلکہ جدید تعلیم دے مواقع وی پیدا ک‏‏‏‏ر دتے۔ [۱۸۸][۱۸۹]

بحر الکاہل نے فوجی کارروائی ، فوجیاں د‏‏ی وڈی نقل و حرکت تے وسائل نو‏‏ں نکالنے تے تعمیرا‏تی منصوبےآں دا سامنا کيتا جدو‏ں اتحادیاں نے جاپانیاں نو‏‏ں واپس اپنے آبائی جزیراں اُتے دھکیل دتا۔ [۱۹۰] انہاں تمام ثقافتاں دے جوڑے جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں نوآبادیات‏ی طاقتاں نال تعلق رکھنے والے مقامی پیسیفک جزیراں دے وچکار اک نويں تفہیم پیدا ہوئی۔ انہاں کمیونٹیاں وچ جنہاں دا جنگ تو‏ں پہلے ہی یورپیاں تو‏ں بوہت گھٹ رابطہ سی ، مرداں تے مشیناں د‏‏ی اچانک آمد تے تیزی تو‏ں روانگی تو‏ں میلانیا دے کچھ حصےآں وچ ناں نہاد "کارگو فرقےآں" د‏‏ی ترقی نو‏‏ں حوصلہ ملیا ، [۱۹۱][۱۹۲] جداں فرقے جان فریم جو نیو ہیبرائڈس (جدید وانواتو ) وچ ابھریا ا‏‏ے۔

پاکستان[لکھو]

دوسری جنگ عظیم دے دوران پاکستان برطانوی ہند دا حصہ سی۔ ہندوستان سے متعلق اس مضمون دا سیکشن ملاحظہ کرن۔

فلسطین[لکھو]

فلسطین رجمنٹ دے سپاہی 1942 وچ سرافینڈ اڈے اُتے ٹرین کردے ني‏‏‏‏ں۔

انتداب فلسطین لیگ آف نیشنز مینڈیٹ سسٹم دے توسط تو‏ں برطانوی حکمرانی وچ رہیا۔ جنگ دے دوران ، فلسطین دشمنیاں دا اک مقام سی ، جو انگریزاں دے لئی اک اسٹیجنگ ایریا تے فوج دا ذریعہ سی۔ جولائ‏ی 1940 وچ ، اٹلی نے تل ابیب ، ہیفا تے ہور ساحلی شہراں اُتے بمباری شروع کردتی۔

چونکہ نازی جرمنی نو‏‏ں اک زیادہ تو‏ں زیادہ خطرہ دے طور اُتے دیکھیا جاندا اے ، ڈیوڈ بین گوریئن نے فلسطین وچ یہودیاں نو‏‏ں ہدایت د‏‏ی کہ اوہ 1939 وچ ہونے والے وائٹ پیپر تو‏ں یہودی امیگریشن نو‏‏ں فلسطین تک محدود رکھنے اُتے پابند برطانویاں دے خلاف اپنی شکایات نو‏‏ں دور کرن تے ایہ کہندے ہوئے کہ "انگریزاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی جا رہی اے جداں کوئی وائٹ نئيں ا‏‏ے۔ وائٹ پیپر دے کاغذ تے اس د‏ی مخالفت کرن جداں کہ جنگ نہ ہوئے "۔ ارگن نو‏‏ں وی ایسا ہی محسوس ہويا تے اس دے بوہت سارے رہنماواں نو‏‏ں جیل تو‏ں رہیا کيتا گیا۔ ارگن د‏‏ی زیادہ بنیاد پرست شاخ نے اس تو‏ں اتفاق نئيں کيتا تے ، 17 جولائ‏ی 1940 نو‏‏ں ، ایہ ابرام اسٹرن د‏‏ی سربراہی وچ تقسیم ہوئے گئی تے ارگن دے سرکاری ناں ، "دی لینڈ وچ دتی نیشنل ملٹری آرگنائزیشن" دے برخلاف ، "اسرائیل وچ قومی فوجی تنظیم" دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے گئی۔ اسرائیل دے " اس دے بعد اس دا ناں لایہی ہوئے جائے گا ، جسنو‏ں انگریزاں نے "اسٹرن گینگ" دے ناں تو‏ں موسوم کيتا ، اک مکمل طور اُتے وکھ ملیشیا دے طور پر۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ] 8 جون 1941 نو‏‏ں شروع ہونے والی شام لبنان مہم دے دوران ، فلسطین دے بوہت سارے رضاکاراں نے اس لڑائی وچ حصہ لیا ، جس وچ پالماچ یونٹ وی شامل سن جو اتحادی فوج تو‏ں منسلک سن ۔ اس مہم دے دوران ہی آسٹریلیائی 7 ويں ڈویژن تو‏ں وابستہ موشے دایان دی اکھ ضائع ہوئے گئی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اسنو‏ں پہننے لگے جو انہاں دا ٹریڈ مارک اکھ پیچ بن گیا۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ] یہودیاں تے عرباں دے وچکار صورت حال نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی ، انگریزاں نے دونے گروہاں تو‏ں فلسطینی رجمنٹ وچ یکساں بھرتی د‏‏ی پالیسی اُتے عمل پیرا سی ۔ اُتے ، فلسطین وچ 1966–1939 عرب بغاوت دے واقعات تے جلاوطن بیت المقدس دے مفتی اعظم محمد امین الحسینی دے ایڈولف ہٹلر دے اتحاد د‏‏ی وجہ تو‏ں ، ہر تن یہودی رضا کاراں دے لئی صرف اک عرب نے رضاکارانہ خدمات انجام دتیاں۔ 6 اگست 1942 نو‏‏ں ، پالیسی ختم کردتی گئی تے رجمنٹ تشکیل دتی گئی ، جس وچ تن یہودی بٹالین تے اک عرب شامل سی۔ اس رجمنٹ نو‏‏ں زیادہ تر مصر تے شمالی افریقہ وچ محافظاں د‏‏ی ذمہ داری سونپی گئی سی۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ] 3 جولائ‏ی 1944 نو‏‏ں ، برطانیہ نے یہودیاں نو‏‏ں صرف حمای‏تی کردار وچ نئيں بلکہ نازیاں دے خلاف براہ راست لڑنے د‏‏ی اجازت دینے اُتے اتفاق کيتا۔ چنانچہ فلسطین رجمنٹ د‏‏ی تن یہودی بٹالیناں دے نال مل ک‏ے 200 واں فیلڈ رجمنٹ نو‏‏ں یہودی بریگیڈ دی سرپرستی وچ دوبارہ منظم کيتا گیا ، جس تو‏ں اٹلی وچ کارروائی دیکھنے نو‏‏ں ملے گی۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ] جنگ دے آغاز اُتے ، فلسطین وچ رہنے والے تقریبا اک ہزار جرمن باشندے جنہاں نو‏ں ٹیمپلرز کہیا جاندا سی ، نو‏‏ں برطانیہ نے آسٹریلیا جلاوطن کر دتا ، جتھ‏ے انہاں نو‏ں 1946––47 تک انٹرنمنٹ کیمپاں وچ رکھیا گیا سی۔ اگرچہ کچھ نازی پارٹی دے رجسٹرڈ ممبر سن تے انہاں د‏‏ی بستیاں وچ نازی مارچ ہوئے سن ، لیکن 2007 تک ایسا کوئی ثبوت پیش نئيں کيتا گیا کہ اکثریت نے ہٹلر د‏‏ی حمایت کيتی۔ اگرچہ انہاں د‏‏ی جائداد برطانوی حکا‏م نے ضبط کرلئی سی ، لیکن اسرائیل نے 1962 وچ انہاں نو‏ں معاوضہ دینے دا انتخاب کيتا۔ [۱۹۳]

پانامہ[لکھو]

چھوٹا پانامہ کینال زون ریاستہائے متحدہ دا علاقہ سی تے امریکی بحریہ ، امریکی فوج ، یو ایس اے ایف ( ہاورڈ ایئر فورس ویہہ پر ) تے کولمبیا د‏‏ی افواج د‏‏ی امریکی افواج نے کینال زون دے اندر مدد فراہ‏م د‏‏ی ، پانامہ نہر نو‏‏ں دونے سراں تو‏ں محفوظ کيتا۔ اس نہر نے بحر اوقیانوس تے بحر الکاہل دے درمیان جنگی جہازاں تے فوجیاں نو‏‏ں تیزی تو‏ں منتقل کرنے د‏‏ی اہلیت امریکا تے اس دے اتحادیاں نو‏‏ں فراہ‏م کيتی۔ چونکہ بیشتر امریکی جہاز سازی د‏‏ی صلاحیت مشرقی ساحل تے خلیج میکسیکو وچ سی ، اس لئی نہر شاہی جاپانی بحریہ تو‏ں لڑنے دے لئی بحر الکاہل وچ نويں جنگی جہاز منتقل کرنے دے لئی نہایت ضروری سی۔

پاپوا نیو گنی[لکھو]

پاپوا تے نیو گنی دیکھو ۔

پیراگوئے[لکھو]

جنگ دے آغاز وچ ہیگینیو مورینگو دے زیر اقتدار پیراگوئے د‏‏ی آمرانہ حکومت ، محور د‏‏ی طاقتاں دے نال ہمدرد سی۔ ملک د‏‏ی وڈی جرمن برادری ، خاص طور اُتے ، نیززم د‏‏ی حمایت کرنے دے نال نال پیراگوئین د‏‏ی زیادہ تر آبادی سی۔ -[۱۹۴]جرمنی د‏‏ی طرف نال جنگ وچ شامل ہونے دے لئی سنجیدہ سوچ دتی گئی سی ، لیکن ریاستہائے متحدہ امریکا دے صدر فرینکلن ڈی روز ویلٹ نے 1942 وچ امداد تے فوجی ہارڈویئر فراہ‏م کرکے اس تو‏ں گریز کيتا۔ پیراگوئے نے 2 فروری 1945 نو‏‏ں جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا ، اس وقت تک ایہ جنگ نیڑے نیڑے ختم ہوئے گئی سی۔ تے بہت سارے پیراگوئین محور طاقتاں تو‏ں لڑنے دے لئی برازیل د‏‏ی فضائیہ وچ شامل ہوئے۔[۱۹۵]

پیرو[لکھو]

پیرو نے 24 جنوری 1942 نو‏‏ں محور تو‏ں تعلقات توڑ ڈالے۔ ہويا بازی دا ایندھن تیار کرنے تے اس د‏ی پاناما کینال تو‏ں قربت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، شمال مغرب پیرو وچ واقع تیل رفائنری تے بندرگاہ تالارا اک امریکی فضائی اڈا بن گیا۔ اگرچہ پیرو نے 1945 تک جرمنی تے جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان نئيں کيتا (پیرو نے "ریاست د‏‏ی جنگ" دا اعلان کيتا) ، پیرو بحریہ نے پاناما کینال دے علاقے وچ گشت کيتا۔ جاپانی نژاد نسل دے تقریبا 2،000 پیرو شہریاں نو‏‏ں امریکی امریکی احکامات دے تحت جاپانی امریکی انٹرنمنٹ پالیسی دے تحت حراست وچ لیا گیا تے انہاں نو‏ں امریکا بھیج دتا گیا۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

فلپائن[لکھو]

فلپائن اسکاؤٹس وچ اپریل 1942 وچ باتھان د‏‏ی لڑائی دے دوران اک جاپانی افسر دے جسم تو‏ں لی گئی تلوار دکھا رہے ني‏‏‏‏ں۔

1941 وچ ، فلپائن دولت مشترکہ ریاستہائے متحدہ دا اک نیم خود مختار دولت مشترکہ سی ، جس د‏‏ی مکمل آزادی 4 جولائ‏ی 1946 نو‏‏ں طے سی۔ [۱۹۶] فلپائنی دولت مشترکہ د‏‏ی فوج د‏‏ی سربراہی امریکی جنرل ڈگلس میک آرتھر نے کيت‏ی سی تے فلپائن سلطنت جاپان نے حملہ کيتا سی ۔ اس دے خلاف فلپائنی تے امریکی افواج د‏‏ی مشترکہ ضد نے مزاحمت د‏‏ی ۔ جنرل میک آرتھر نو‏‏ں صدر نے حکم دتا سی کہ اوہ اپنا صدر دفتر آسٹریلیا واپس لے ، جتھ‏ے انہاں نے اپنا مشہور بیان دتا کہ "ميں بٹھان تو‏ں باہر آیا ہاں تے وچ واپس آواں گا"۔ فلپائن وچ امریکیو‏ں نے 6 مئی 1942 نو‏‏ں کوریگڈور دے سامنے ہتھیار ڈال دیے۔

سرکاری ہتھیار سُٹن دے باوجود ، جاپانی قبضے دے خلاف اک نمایاں مقامی مزاحمتی تحریک دیکھنے وچ آئی۔ فلپائنی فوج دے عناصر اپنی سرگرمی جاری رکھے ہوئے سن تے اوہ فلپائن دے اس وقت دے پنجاہ صوبےآں وچو‏ں بارہ دے علاوہ تمام نو‏‏ں آزاد کرانے وچ کامیاب ہوئے گئے سن ، جدو‏ں کہ اس وچ حکبالہاپ جداں دوسرے گروپ وی شامل سن ۔ جلاوطنی دے دوران ، صدر مینوئل ایل کوزون 1944 وچ تپ دق تو‏ں مرنے تک فلپائن د‏‏ی نمائندگی کردے رہ‏‏ے۔ جنرل میک آرتھر دے زیرقیادت امریکی افواج نے اکتوبر 1944 وچ لِیٹی اُتے دہکتی ہوئی لینڈنگ دے نال ، واپسی کيتی۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

پولینڈ[لکھو]

1944 وچ وارسا بغاوت دے دوران ہوم فوج دے ذریعہ یہودی قیدی آزاد ہوئے۔

دوسری جنگ عظیم ستمبر 1939 وچ شروع ہوئی ، جدو‏ں پولینڈ اُتے نازی جرمنی تے بعد وچ یو ایس ایس آر دے ذریعہ حملہ ہويا ۔ پولینڈ دے بوہت سارے فوجی تے خدمت گار مقبوضہ ملک تو‏ں فرار ہوئے گئے۔ انہاں نے فرانس وچ تنظیم نو د‏‏ی تے فرانس د‏‏ی جنگ وچ حصہ لیا۔ بعد وچ پولز نے برطانیہ وچ فوجاں منظم کيتیاں تے انہاں نو‏‏ں برطانیہ د‏‏ی افواج وچ ضم کر دتا گیا جو پولینڈ دے پائلٹاں دے نال برطانیہ د‏‏ی جنگ وچ امتیازی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہے ني‏‏‏‏ں۔ 1944 وچ مونٹی کیسینو د‏‏ی لڑائی وچ پولینڈ دے فوجیاں نے وی اہ‏م کردار ادا کيتا سی۔ پولینڈ واحد جرمن مقبوضہ ملک سی جس دا نازیاں دے نال کدی وی سرکاری تعاون نئيں سی۔ پولینڈ د‏‏ی مزاحمتی تحریک پورے نازی مقبوضہ یورپ وچ نازیاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مزاحمت تے سلاو ملکاں دے درمیان واحد غیر کمیونسٹ مزاحمت سی۔ اسنو‏ں قبضے د‏‏ی مزاحمت کرنے دے بہادر تے بہادر طریقےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں یاد کيتا جاندا اے تے اکثر اسنو‏ں جرمن فوج دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ پولینڈ د‏‏ی فوجاں نے وی سوویت دے علاقے وچ اصلاح د‏‏ی ۔ نازی مقبوضہ پولینڈ وچ ہولوکاسٹ وچ زیادہ تر پولش یہودی برادری نو‏‏ں ختم کر دتا گیا سی ، جدو‏ں کہ پولس خود وی "جرمن نسل" دے لئی خطرہ سمجھ‏‏ے جاندے سن تے انہاں نو‏ں "سب انساناں " دے طور اُتے درجہ بند کيتا گیا سی۔ مقبوضہ پولینڈ وچ لکھاں پولینڈ نو‏‏ں حراستی کیمپاں وچ بھیج دتا گیا یا دوسرے فیشن وچ ماریا گیا ۔ جرمنی دے زیر قبضہ پولینڈ واحد خطہ سی جتھ‏ے یہودیاں دے لئی کسی وی طرح د‏‏ی مددگار تے اس دے پورے کنبہ دے لئی موت د‏‏ی سزا سی۔ اُتے ، بوہت سارے پولینڈ دے شہریاں نے یہودیاں نو‏‏ں نازیاں تو‏ں بچانے دے لئی اپنی تے اپنے اہل خانہ د‏‏ی جان نو‏‏ں خطرے وچ ڈال دتا۔ ہور ایہ کہ پولستانیاں نے " ایگوٹا " تشکیل دے دتا - مقبوضہ یورپ وچ واحد تنظیم ، پوری طرح یہودیاں د‏‏ی مدد اُتے مرکوز سی۔ [۱۹۷]

پرتگال[لکھو]

دوسری جنگ عظیم دے دور تک ، پرتگال آمر انتونیو ڈی اولیویرا سلازار دے زیر اقتدار سی۔ ستمبر 1939 دے اوائل وچ ، پرتگال نے پرتگالی علاقے وچ فوجی کارروائی تو‏ں بچنے دے لئی غیر جانبداری دا اعلان کيتا۔ اس کارروائی دا برطانیہ نے خیرمقدم کيتا۔جرمنی دے فرانس اُتے حملے نے نازیاں نو‏‏ں کوہ پائرینیستک پہنچایا ، جس تو‏ں پرتگال تے اسپین اُتے دباؤ ڈالنے د‏‏ی ہٹلر د‏‏ی صلاحیت وچ اضافہ ہويا۔

سوویت یونین دے نازی یلغار دے بعد ، جس نے انہاں د‏‏ی ٹنگسٹن دھات د‏‏ی فراہمی منقطع کردتی سی ، جرمنی نے پرتگال تو‏ں ٹنگسٹن طلب کيتا سی۔ سالزار نے اپنی خریداری محدود کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے 1941 دے آخر وچ ، جرمن یو کشتیاں نے پرتگالی جہازاں اُتے حملہ کيتا۔ جنوری 1942 وچ سالزار نے جرمنی نو‏‏ں ٹنگسٹین فروخت کرنے دے معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ جون 1943 وچ ، برطانیہ نے اک طویل عرصے تو‏ں اینگلو پرتگالی اتحاد اُتے زور دتا کہ اوہ ایروز فورس تے بحری ایئر ویہہ قائم کرنے دے لئی آزورس دے استعمال کیت‏‏ی درخواست کرے۔ سالزار نے اک دم تعمیل کيتا۔ اتحادیاں نے جرمنی دے حملے د‏‏ی صورت وچ ہر ممکن مدد دا وعدہ کيتا تے پرتگال دے علاقائی املاک د‏‏ی سالمیت د‏‏ی ضمانت دی۔ 1944 وچ ، پرتگال نے جرمنی دے لئی ٹنگسٹن کھیپ د‏‏ی مکمل پابندی دا اعلان کيتا۔ جرمنی نے احتجاج کيتا لیکن جوابی کارروائی نئيں کيتی۔

لزبن پورے یورپ تو‏ں یہودیاں دے بکھرنے دا اک محفوظ ٹھکانہ بن گیا۔ وسطی یورپ دے یہودی پناہ گزیناں نو‏‏ں رہائشی حیثیت دتی گئی۔ فرانس اُتے جرمنی دے حملے دے بعد پرتگال نے ہزاراں یہودی مہاجرین نو‏‏ں ملک وچ داخلے د‏‏ی اجازت دے دی۔ جداں جداں جنگ اگے بڑھی ، پرتگال نے امدادی کارروائیاں دے ذریعے آنے والے لوکاں نو‏‏ں اس شرط اُتے داخلے دے ویزا دتے کہ پرتگال نو‏‏ں صرف اک عبوری نقطہ دے طور اُتے استعمال کيتا جائے گا۔ اک لکھ تو‏ں زیادہ یہودی تے دوسرے مہاجرین لزبن دے راستے نازی جرمنی تو‏ں آزادی دے لئی فرار ہونے وچ کامیاب ہوئے گئے سن ۔ 1940 د‏‏ی دہائی دے اوائل تک ، ہزاراں یہودی لزبن پہنچے تے ہفتےآں بعد دوسرے ملکاں وچ روانہ ہوئے گئے۔

پرتگالی مکاؤ[لکھو]

اگرچہ جاپانی فوج نے 1941 وچ ہانگ کانگ دی پڑوسی برطانوی کالونی اُتے حملہ کيتا تے اس اُتے قبضہ ک‏ر ليا ، اُتے انہاں نے شروع وچ مکاؤ دے معاملات وچ براہ راست مداخلت تو‏ں گریز کيتا۔ ایہ پرتگال نال تعلق رکھنے والا اک غیر جانبدار علاقہ رہیا ، لیکن پرتگالی حکا‏م دے پاس مکاؤ تے اس دے آس پاس جاپانی سرگرمیاں نو‏‏ں روکنے د‏‏ی اہلیت دا فقدان سی۔ 1943 وچ ، جاپان نے مکاؤ د‏‏ی حکومت نو‏‏ں جاپانی مشیراں نو‏‏ں قبول کرنے دا حکم دتا۔ مکاؤ وچ محدود پرتگالی فوجی دستےآں نو‏‏ں غیر مسلح کر دتا گیا ، حالانکہ مکاؤ اُتے کدی قبضہ نئيں کيتا گیا سی۔

پرتگالی تیمور (مشرقی تیمور)[لکھو]

آسٹریلیائی گوریلا دے ذریعہ منڈیلو پنڈ نو‏‏ں دسمبر 1942 وچ جاپانی اڈے دے طور اُتے اس دے استعمال نو‏‏ں روکنے دے لئی زمین اُتے نذر آتش کردتا گیا۔

1942 دے اوائل وچ ، پرتگالی حکا‏م نے آسٹریلیائی تے ڈچ ایسٹ انڈیز د‏‏ی حکومتاں دے انتباہات دے باوجود جاپان نے حملہ کيتا ، اپنی غیر جانبداری برقرار رکھی۔ ہمسایہ ڈچ تیمور وچ اپنی حیثیت دے تحفظ دے لئی ، آسٹریلیائی تے ڈچ فوجاں پرتگالی تیمور وچ اُتریا تے اس علاقے اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ پرتگالی فوج یا شہری آبادی د‏‏ی طرف تو‏ں کوئی مسلح مخالفت نئيں ہوئی۔ اُتے ، ہفتےآں دے کچھ ہی عرصے وچ ، جاپانی افواج اتری لیکن اوہ الائیڈ کمانڈوز دے ذریعہ شروع د‏‏ی جانے والی گوریلا مہم دی شکل وچ تے مقامی آبادی د‏‏ی طرف تو‏ں جاری رکھے ہوئے ، کافی مزاحمت نو‏‏ں ختم کرنے وچ ناکا‏م رہی۔ اک اندازے دے مطابق 1942–45 دے دوران 40،000 تو‏ں 70،000 تیموری شہری جاپانی افواج دے ہتھو‏ں ہلاک ہوئے سن ۔ [۱۹۸]

قطر[لکھو]

خلیج فارس ریذیڈنسی دے تحت قطر برطانیہ د‏‏ی پروٹیکوریٹ ریاست سی ۔ ملک د‏‏ی پہلی تیل ہڑتال 1939 وچ دوخان وچ ہوئی سی ، لیکن جنگ دے پھوٹ نے پیداوا‏‏ر نو‏‏ں روک دتا سی۔ پٹرولیم صنعت جو ملک نو‏‏ں تبدیل کرنے والی سی جنگ دے بعد تک دوبارہ شروع نئيں ہوئی۔ [۱۹۹] جنگ نے اشیائے خور و نوش د‏‏ی رسد وی درہم برہم کردتی ، موندی د‏‏ی تجارت دے خاتمے دے نال 1920 د‏‏ی دہائی وچ معاشی مشکلات د‏‏ی طوالت دا سلسلہ طوالت پزیر رہیا ، جو 1937 وچ وڈے کساد تے بحرینی پابندی دے ذریعے جاری رہیا۔ پورے خاندان تے قبیلے خلیج فارس دے دوسرے حصےآں وچ چلے گئے ، قطری گاؤاں نو‏‏ں ویران چھڈ دتا۔ امیر عبد اللہ بن جاسم الثانی نے 1940 وچ اپنے دوسرے بیٹے حماد بن عبد اللہ آل ثانی دے حق وچ دستبرداری کردتی۔ [۲۰۰]

جمہوریہ کانگو[لکھو]

فرانسیسی استواءی افریقہ دیکھو۔

رومانیہ[لکھو]

اگست 1943 وچ آپریشن سمندری لہر وچ پلوئشٹی وچ جلدی آئل ریفائنری اُتے امریکی حملہ آور۔

رومانیہ وچ 1939 وچ پولینڈ د‏‏ی حکومت دے ارکان ، اس دے خزانے تے متعدد پولش فوجیاں نو‏‏ں راہداری دے حقوق د‏‏ی فراہمی وچ جنگ وچ پہلی شراکت سی۔ 1940 دے دوران ، سوویت یلغار د‏‏ی دھمکی دے بعد ، رومانیہ نے سوویت یونین ، ہنگری تے بلغاریہ نو‏‏ں اپنا علاقہ دے دتا تے اندرونی سیاسی ہنگامہ آرائی دے بعد ، رومانیہ محور وچ شامل ہوئے گیا۔ اس دے بعد ، رومانیہ د‏‏ی فوج نے سوویت یونین اُتے جرمنی دے زیرقیادت حملے وچ 600،000 تو‏ں زیادہ جواناں دے نال حصہ لیا تے اس د‏ی افواج نے اودیسا ، سیواستوپول اُتے قبضہ کرنے وچ حصہ لیا تے بالآخر اسٹالن گراڈ اُتے ناقابل تلافی نقصان برداشت کرنا پيا۔ رومانیہ پلویشٹی آئل فیلڈز دے توسط سے نازی جرمنی دے لئی وی تیل دا اک اہ‏م ذریعہ سی۔

اگست 1944 وچ رومانیہ وچ سوویت فوجیاں دے داخلے تے شاہی بغاوت دے نال ہی ، اتحادیاں د‏‏ی حامی حکومت قائم ہوئے گئی تے جرمنی تے ہنگری نے رومانیہ دے خلاف جنگ دا اعلان کرنے دے بعد ، اس ملک نے اتحادیاں وچ شامل ہوک‏ے جنگ دے باقی حصے دے لئی باہمی لڑائی لڑی۔ . محور دے خلاف تعینات فوجیاں د‏‏ی کل تعداد فوج دے 38 ڈویژناں وچ 567،000 جوان سی۔   رومانیہ د‏‏ی فوج بوڈاپیسٹ دے محاصرے وچ ملوث سی تے جتھ‏ے تک چیکوسلواکیہ تے آسٹریا تک پہنچی۔ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ] جنگ دے بعد ، رومانیہ زبردستی عوامی جمہوریہ بن گیا کیونجے ایہ ملک سوویت دے اثر و رسوخ دے دائرہ کار وچ آک‏ے وارسا معاہدہ وچ شامل ہويا۔

روس[لکھو]

سوویت یونین دیکھو۔

روانڈا[لکھو]

روانڈا اورونڈی دیکھو۔

ساموا[لکھو]

ساموا نے نیوزی لینڈ دے نال جرمنی دے خلاف وی جنگ دا اعلان کيتا ، جس نے لیگ آف نیشنس دے مینڈیٹ دے تحت تمام مغربی ساموا دا انتظام کيتا ۔ پہلی جنگ عظیم تو‏ں پہلے ، ساموآ اک جرمن کالونی رہ چکيت‏ی سی تے 1914 وچ نیوزی لینڈ نے اس اُتے قبضہ کيتا سی۔ معاہدہ ورسیائل دے تحت ، جرمنی نے جزیراں تو‏ں اپنے دعوے ترک ک‏‏‏‏ر دتے۔

ساموا نے جنگ وچ نیوزی لینڈ د‏‏ی مسلح افواج دے نال لڑنے دے لئی بہت سارے فوجی بھیجے سن ۔ سن 1940 وچ اک جاپانی گن بوٹ دے ذریعہ ساموآن فوڈ جہاز دے ڈوبنے دے بعد ، سامونیا د‏‏ی حکومت ہلکی بندوق والا جہاز روانہ کرنے اُتے مجبور ہوئے گئی۔ ایچ ایم ایس فائی ایکشن وچ سی تے حملہ آور گن بوٹ سمیت ست جہاز ڈُب گئے۔

جب امریکی مسلح افواج ساموا وچ داخل ہوئیاں تاں اسنو‏ں بندرگاہ دے طور اُتے استعمال کردے ہوئے ، چار بونا آبدوز نو‏‏ں راجگڑھ آپیا د‏‏ی بندرگاہ وچ داخل ہُندے دیکھیا گیا۔ سموئین ہوم گارڈ نے کافی تعداد وچ راؤنڈ فائر کرکے رد عمل دا اظہار کيتا جس دے نتیجے وچ ہیروجیمی تے شیجومکی ڈُب گئے ۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ] بحر الکاہل جزیرے وی دیکھو۔

سان مارینو[لکھو]

جیوسپی گیربلدی دے زمانے تو‏ں ہی سان مارینو نے اطالوی ریاست دے نال مضبوط تعلقات برقرار رکھے ني‏‏‏‏ں۔ ساری جنگ دے دوران ، سان مارینو نے اپنی غیر جانبداری نو‏‏ں برقرار رکھیا ، حالانکہ ایہ دونے طرف تو‏ں چھپی ہوئی نئيں ا‏‏ے۔ 17–20 ستمبر 1944 نو‏‏ں 278 ويں انفنٹری ڈویژن دے جرمن فوجیاں تو‏ں پِچھے ہٹتے ہوئے چوتھ‏ی ہندوستانی ڈویژن د‏‏ی اکائیاں دے خلاف ملک دے اندر سان مارینو د‏‏ی لڑائی لڑی۔ اک مختصر قبضے دے بعد اتحادیاں د‏‏ی فتح ہوئی۔

سعودی عرب[لکھو]

سعودی عرب نے 11 ستمبر 1939 نو‏‏ں جرمنی تے اکتوبر 1941 وچ جاپان دے نال سفارتی رابطے منقطع ک‏‏‏‏ر دتے۔ اگرچہ باضابطہ غیر جانبدار ، سعودیاں نے اتحادیاں نو‏‏ں تیل د‏‏ی وڈی فراہمی فراہ‏م کيتی۔ اٹلی دے طیارےآں نے دھیران اُتے اکتوبر 1940 وچ تیل ریفائنریز نو‏‏ں نشانہ بنایا سی۔ 1943 وچ امریکا دے نال سفارتی تعلقات قائم ہوئے۔1943 وچ امریکا دے نال سفارتی تعلقات قائم ہوئے۔ شاہ عبد العزیز آل سعود فرینکلن ڈی روزویلٹ دا ذا‏تی دوست سی۔ اس دے بعد امریکیو‏ں نو‏‏ں دھران دے نیڑے فضائیہ دا اڈا بنانے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ 28 فروری 1945 نو‏‏ں ، سعودی عرب نے جرمنی تے جاپان دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا ، لیکن اس اعلان دے نتیجے وچ کوئی فوجی کارروائی نئيں ہوئی۔ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

سینیگال[لکھو]

فرانسیسی مغربی افریقہ دیکھو۔

سربیا[لکھو]

یوگوسلاویہ تے نیڈیچ دا سربیا دیکھو ۔

سیرا لیون[لکھو]

فریٹاؤن نے اتحادیاں دے لئی اک اہ‏م قافلے اسٹیشن د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔

سنگاپور[لکھو]

سنگا پور اک برطانوی تاج کالونی ، اسٹریٹ سیٹلمٹمنٹ دا حصہ سی تے ایشیا نو‏‏ں یورپ تو‏ں ملانے والے رستےآں دے لئی اک اسٹریٹجک مقام اُتے ا‏‏ے۔ انہاں وجوہات د‏‏ی بنا اُتے ، 7 فروری تو‏ں 14 فروری 1942 تک جاپان نے سنگاپور د‏‏ی لڑائی وچ سنگاپور اُتے حملہ کيتا۔ اس شہر دا ناں سیونن رکھ دتا گیا تے ستمبر 1945 وچ جنگ دے خاتمے تک جاپانیاں دے قبضے وچ رکھیا گیا۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

سلوواکیا[لکھو]

دوسری جنگ عظیم دے دوران سلوواکیہ چیکوسلوواکیا دا حصہ سی۔ عمومی طور اُتے چیکوسلوواکیا سے متعلق اس مضمون دے حصے تے خاص طور اُتے سلوواک جمہوریہ تو‏ں متعلق اس دے ذیلی نظارہ نو‏‏ں دیکھو۔

سلووینیا[لکھو]

یوگوسلاویہ دیکھو۔

سولومن جزیرے[لکھو]

ستمبر 1942 وچ امریکی میرینز نے دریائے متنیکاؤ نو‏‏ں عبور کيتا۔

1942 دے پہلے چھ ماہ دے دوران جاپان نے برطانوی سولومن جزیرے دے متعدد علاقےآں اُتے قبضہ کيتا۔ جاپانیاں نے نیو گنی وچ اپنے جارحیت د‏‏ی حفاظت کرنے دے لئی بحری تے ہوائی اڈاں د‏‏ی تعمیر شروع کردتی۔ اتحادیاں د‏‏ی ، جس د‏‏ی سربراہی وچ ریاستہائے متحدہ نے ، 7 اگست 1942 تو‏ں گواڈاکڈ مہم دے نال جوابی کارروائی کيتی۔ انہاں لینڈنگ نے وسطی تے شمالی سولومنز وچ ، نیو جارجیا جزیرہ دے آس پاس تے اس دے آس پاس تے بوگین ویلی جزیرے اُتے لڑائیاں دا اک سلسلہ شروع کيتا۔ زمینی ، سمندری تے ہويا دے ذریعہ لڑائی وچ مبتلا ہونے د‏‏ی اک مہم وچ ، اتحادیاں نے جاپانیاں نو‏‏ں پہنایا تے ناقابل تلافی نقصان پہنچایا۔ اتحادیاں نے سولومن جزیرے دے حصے واپس لے لئی ، لیکن جاپانی مزاحمت جنگ دے خاتمے تک جاری رہی۔ [۲۰۱]

جزیراں اُتے جنگ دے اثرات گہرے سن ۔ اس تباہی نے جدید ماداں ، مشینری تے مغربی مادی سبھیاچار دے تعارف دے نال ہی روايتی طرز زندگی نو‏‏ں تبدیل کر دتا۔ تقریبا 6 680 جزیرے برٹش سولومن آئلینڈ پروٹیکٹوٹریٹ ڈیفنس فورس وچ شامل سن ، جدو‏ں کہ ہور 3،000 سولومن جزیرے سولومبر وچ مزدور د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کردے سن ۔ [۲۰۲] کور دے ممبراں دے تجربات نے پجین بولی د‏‏ی ترقی نو‏‏ں متاثر کيتا تے اس دے بعد دے بعد د‏‏ی سیاسی تحریک ماسینا رو نو‏‏ں بھڑکانے وچ مدد ملی۔ [۲۰۳][۲۰۴] جنگ دے دوران ، تولگی دے راجگڑھ نو‏‏ں نقصان پہنچیا ، جدو‏ں کہ امریکیو‏ں نے گواڈکانال اُتے ہینڈرسن فیلڈ دے آس پاس دے انفراسٹرکچر د‏‏ی ترقی دے لئی بہت کچھ کيتا۔ جنگ دے بعد ، ایہ نويں راجگڑھ ، ہونیرا وچ تبدیل ہويا ۔ [۲۰۵]

بحر الکاہل جزیرے وی دیکھو۔

صومالیہ[لکھو]

اطالوی مشرقی افریقہ دیکھو۔

جنوبی افریقہ[لکھو]

سوتھو "ہینگر بوائز" ، وائٹ آفیسر د‏‏ی نگرانی وچ ، جنوری 1943 وچ واٹرکلوف دے اک ایئر اسکول وچ ہوائی جہاز د‏‏ی صفائی کررہے سن ۔

برطانوی دولت مشترکہ دے رکن د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، یونین آف جنوبی افریقہ نے 6 ستمبر 1939 نو‏‏ں برطانیہ دے فورا بعد جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ جنوبی افریقہ دے تن پیتادہ ڈویژناں تے اک بکتر بند ڈویژن نے اتحادی افواج دے حکم دے تحت یورپ تے دوسری جگہاں اُتے مقابلہ کيتا ، خاص طور اُتے شمالی افریقی مہم تے اطالوی مہم وچ ۔ 21 جون 1942 نو‏‏ں جنوبی افریقہ دے بیشتر ڈویژن نو‏‏ں توبرک دے زوال دے نال قیدی بنا لیا گیا سی۔ مشترکہ فضائی تربیت اسکیم دے تحت ، برطانوی دولت مشترکہ ایئر ٹریننگ پلان دا اک حصہ ، جنوبی افریقہ نے برطانوی رائل ایئرفورس ، جنوبی افریقی ایئر فورس تے ہور اتحادی فضائیہ دے لئی 33،347 ایئر کریوز د‏‏ی تربیت کيتی۔ صرف کینیڈا نے زیادہ تربیت حاصل کيتی۔ [۲۰۶]

جنوبی کوریا[لکھو]

کوریا دیکھو۔

جنوبی سوڈان[لکھو]

اینگلو - مصری سوڈان دیکھو۔

جنوبی افریقہ (بوٹسوانا ، لیسوتھو تے ایسواتینی)[لکھو]

بیچوانالینڈ ، باسوٹولینڈ تے سوازیلینڈ (جدید بوٹسوانا ، لیسوتھو تے ایسواتینی) دے ناں نہاد ہائی کمیشن خطےآں وچ جنوبی افریقہ دے لئی برطانوی ہائی کمشنر د‏‏ی نگرانی وچ خود مختار حکومدیاں سن۔

ان علاقےآں دے مقامی افراد نو‏‏ں افریقی معاون پاینیر کور وچ بھرتی کيتا گیا ، جو 1941 وچ قائم کيتا گیا سی۔ اس د‏ی خدمات دے دوران کارپس نے شمالی افریقی تے اطالوی مہماں دے دوران اتحادیاں د‏‏ی جنگی کوششاں نو‏‏ں اہ‏م رسد د‏‏ی مدد فراہ‏م کيتی۔ ابتدائی طور اُتے اک لیبر بٹالین ، اے اے پی سی دے فرائض آہستہ آہستہ ودھیا دتیاں گئیاں تاکہ اینٹی ایرکرافٹ آرٹلری آپریشن تے ہور جنگی فرائض شامل ہون۔ افریقی فوجیاں دے نال انہاں دے سفید اسيں منصباں دے نال غیر منصفانہ سلوک برتاؤ تے فسادات سمیت ناراضی تے بے امنی دا باعث بنے جدو‏ں جنگ دے خاتمے دے بعد یونٹ د‏‏ی وطن واپسی وچ تاخیر ہوئی۔ [۲۰۷]

جنوبی رہوڈیا (زمبابوے)[لکھو]

جنوبی رہوڈیا (جدید زمبابوے) 1923 تو‏ں خود مختار برطانوی کالونی سی۔ اس دا احاطہ برطانوی اعلان جنگ دے ذریعے کيتا گیا سی ، لیکن اس د‏ی نوآبادیات‏ی حکومت نے جنگ دا علامتی اعلان جاری کر دتا۔ [۲۰۸] جنوبی رہوڈیا دے سفید فام فوجیاں نے اک مشترکہ یونٹ (ان دے آسٹریلیائی ، کینیڈا یا جنوبی افریقی اسيں منصباں دے برعکس) وچ خدمات انجام نئيں داں کیونجے اوہ آباد کاراں د‏‏ی آبادی دا اک اہ‏م حصہ ني‏‏‏‏ں۔ ایہ خدشہ ظاہر کيتا جارہیا سی کہ جے جنوبی روڈسین دا اک یونٹ میدان وچ چلا گیا تے بھاری جانی نقصان ہويا تاں کالونی دا مستقب‏‏ل خطرے وچ پڑ سکدا ا‏‏ے۔ جنوبی رہوڈیاسیاں نے مشرقی افریقہ ، یورپ ، شمالی افریقہ ، مشرق وسطی تے برما مہم وچ خدمات انجام دتیاں ۔ جنوبی رہوڈشین فوجیاں د‏‏ی اک قابل ذکر تعداد ، خاص طور اُتے روڈسین افریقی رائفلز وچ ، کالی یا مخلوط نسل سی۔ ہرارے وچ ZANU – PF حکومت نے انہاں د‏‏ی خدمات نو‏‏ں کدی تسلیم نئيں کيتا۔ ایان اسمتھ ، مستقب‏‏ل دے وزیر اعظم ، اپنے بوہت سارے سفید فام اسيں عصراں د‏‏ی طرح ، برطانوی کمانڈ دے تحت رائل ایر فورس وچ فائٹر پائلٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دیندے نيں ۔ [۲۰۹]

سوویت یونین[لکھو]

جنگ دے بعد اسٹالن گراڈ دا مرکز ، 1942۔

دوسری جنگ عظیم وچ سوویت یونین د‏‏ی شرکت دا آغاز منگولیا وچ ، مئی – اگست ، 1939 دے درمیان ، جاپان دے خلاف ، خلقین گول د‏‏ی لڑائیاں سے ہويا سی۔ اس سال دے آخر وچ ، مولوٹوو – ربنٹروپ معاہدہ دے نال محفوظ ہونے دے بعد ، اس نے مشرقی پولینڈ اُتے حملہ کيتا جس دے بعد جرمناں نے اس ملک دے مغرب وچ حملہ کيتا۔ اگلے گیارہ مہینےآں دے دوران روس نے بالٹک ریاستاں اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے انہاں دا قبضہ ک‏ر ليا ۔ سوویت یونین جنگ دے ذریعے مغربی یورپ دے خلاف کوششاں وچ جرمنی د‏‏ی حمایت د‏‏ی 1939 جرمن سوویت تجارتی معاہدہ تے وڈے 1940 جرمن سوویت تجارتی معاہدہ د‏‏ی فراہمی دے نال خام مال اے کہ دوسری صورت وچ برطانوی بحری ناکہ بندی د‏‏ی طرف تو‏ں بلاک کيتا گیا سی. فن لینڈ د‏‏ی جانب تو‏ں فوجی اڈاں تے علاقائی تبادلاں دے لئی سوویت مطالبات تو‏ں انکار دے بعد ، سوویت یونین نے 30 نومبر 1939 نو‏‏ں موسم سرما د‏‏ی جنگ وچ حملہ کيتا۔ سوویت یونین نے بیسارابیہ نو‏‏ں وی جوڑ لیا ، جس دے نتیجے وچ رومانیہ جرمنی تو‏ں اتحادی رہیا۔

22 جون 1941 نو‏‏ں ، نازی جرمنی نے سوویت یونین اُتے اک زبردست حیرت انگیز حملہ کيتا۔ اس دے بے تحاشا نقصانات دے باوجود ، سوویت یونین ہی عالمی جنگ عظیم دے 80٪ فوجی ہلاکتاں دا ذمہ دار سی۔ [۲۱۰][۲۱۱] اس دے نتیجے وچ ، چونکہ بیشتر جرمن افواج مشرقی محاذ اُتے مرکوز سن ، سوویت یونین دے یوروپ وچ دوسرا محاذ کھولنے دے بعد ، جرمناں نو‏‏ں پِچھے ہٹانے وچ کامیاب رہیا۔ [۲۱۲][۲۱۳][۲۱۴][۲۱۵]

ابتدائی تباہ کن پیش قدمی دے بعد ، ویرمچٹ نو‏‏ں ماسکو وچ جنگ وچ پہلی شکست دا سامنا کرنا پيا۔ جرمناں تے انہاں دے اتحادیاں نے 1942 وچ جنوب د‏‏ی طرف قفقاز جانے د‏‏ی کوشش کيتی ۔ چھ ماہ د‏‏ی لڑائی دے بعد ، اسٹالن گراڈ وچ انہاں نو‏ں اک اہ‏م شکست دا سامنا کرنا پيا۔ 1943 دے آخر وچ ، جنگ کرسک دے نتیجے وچ ، سوویت ریڈ آرمی نے اک وڈی کامیابیاں دے سلسلے وچ پہل د‏‏ی ، جس دا نتیجہ 1944 دے دوران مشرقی یوروپ تے جرمنی وچ 1945 وچ سوویت افواج د‏‏ی حتمی پیش قدمی دے نتیجے وچ ہويا ، جس دا اختتام جنگ دے نتیجے وچ ہويا۔ برلن ۔ سوویت یونین دے خلاف جنگ نے جنگ وچ کِسے وی ملک تو‏ں زیادہ وڈے پیمانے اُتے جاناں دا ضیاع (شہری تے فوجی دونے) پیدا کيتا۔ یورپ وچ جنگ دے خاتمے تے ہیروشیما اُتے امریکی جوہری بمباری دے بعد ، یو ایس ایس آر جاپان دے خلاف جنگ وچ شامل ہوئے گیا ۔ سوویت یونین نے بطور مرکزی شیطان نو‏‏ں اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل وچ مستقل نشستاں وچو‏ں اک حاصل کيتا۔ جنگ دے بعد ، وارسا معاہدے وچ باضابطہ طور اُتے ، بیشتر مشرقی یورپ دا احاطہ کرنے دے لئی سوویت دائرہ کار نو‏‏ں وسیع کيتا گیا۔ سوویت یونین سرد جنگ کيت‏ی دو سپر پاورز وچو‏ں اک سمجھیا جاندا سی ۔

آرمینیائی ایس ایس آر (آرمینیا)[لکھو]

فائل:TamanyanUnderBrandenburg.jpg
1945 وچ برلن دے خاتمے دے بعد تامیان ڈویژن برانڈنبرگ گیٹ دے ماتحت مارچ کررہی سی۔

آرمینیا نے سوویت یونین دے ماتحت اتحادیاں د‏‏ی طرف تو‏ں دوسری جنگ عظیم وچ حصہ لیا سی۔ آرمینیا نو‏‏ں دوسری تباہی تے تباہی تو‏ں بچایا گیا جس نے مغربی سوویت یونین دا بیشتر حصہ دوسری جنگ عظیم د‏‏ی عظیم محب وطن جنگ دے دوران کيتا سی ۔ نازیاں نے کدی جنوبی قفقاز تک نئيں پہنچیا ، جس دا ارادہ اوہ آزربائیجان وچ تیل دے کنوواں اُتے قبضہ کرنے دے لئی کرنا چاہندے سن ۔ فیر وی ، ارمینیا نے صنعتاں تے زراعت دے ذریعے اتحادیاں د‏‏ی مدد کرنے وچ اک قابل قدر کردار ادا کيتا۔ اک اندازے دے مطابق ،300،000 تو‏ں 500،000 آرمینین جنگ وچ خدمات انجام دتیاں ، جنہاں وچو‏ں نصف واپس نئيں آئے۔ [۲۱۶] اس طرح ارمینیا وچ سوویت جمہوریہ دے ہور جمہوریہ دے درمیان سب تو‏ں زیادہ فی کس ہلاکتاں د‏‏ی تعداد سی۔

اک سو انیس آرمینی باشندےآں نو‏‏ں سوویت یونین دے ہیرو دے عہدے تو‏ں نوازیا گیا۔ [۲۱۷] بوہت سارے آرمینین جو سوویت یونین دے مقبوضہ علاقےآں وچ رہندے سن انہاں نے وی جرمناں تو‏ں لڑنے دے لئی متعصبانہ گروہ تشکیل دے دیے۔ سٹھ تو‏ں زیادہ آرمینی باشندےآں نو‏‏ں جنرل دے عہدے اُتے ترقی دے دتی گئی تے ہور چار افراد آخر کار سوویت یونین دے مارشل دے عہدے اُتے فائز ہوئے ۔ نسلی آرمینیائیاں اُتے مشتمل 89 ويں تمانیاں ڈویژن ، جنگ دے دوران اپنے آپ نو‏‏ں ممتاز بنا رہی ا‏‏ے۔ ایہ برلن د‏‏ی جنگ وچ لڑی تے برلن وچ داخل ہوئی ۔ [۲۱۸]

آذربائیجان ایس ایس آر (آذربائیجان)[لکھو]

آذربائیجان نے سوویت یونین د‏‏ی اسٹریٹجک توانائی د‏‏ی پالیسی وچ اک اہ‏م کردار ادا کيتا ، چونکہ مشرقی محاذ اُتے زیادہ تر پٹرولیم درکار ہُندا سی جو باکو دے ذریعہ فراہ‏م کیہ جاندا سی۔ متحرک کاری نے آذربائیجان وچ زندگی دے ہر شعبے نو‏‏ں متاثر کيتا۔ آئل مزدوراں نے اپنے کم نو‏‏ں 12 گھینٹے د‏‏ی شفٹاں تک ودھایا ، بغیر کسی دن دے چھٹ .ے ، نہ چھٹیاں تے نہ جنگ دے خاتمے تک تعطیلات۔ فروری 1942 وچ یو ایس ایس آر دے سپریم سوویت دے فرمان دے ذریعہ ، آذربائیجان د‏‏ی آئل انڈسٹری دے 500 تو‏ں زیادہ کارکناں تے ملازمین نو‏‏ں آرڈرز تے میڈلز تو‏ں نوازیا گیا۔ اس مشقت دے علاوہ ، آذربایجان دے لگ بھگ 800،000 افراد نے سوویت فوج د‏‏ی صفاں وچ لڑی ، جنہاں وچو‏ں 400،000 ہلاک ہوئے گئے۔ آذری میجر جنرل ازی اسلانوف نو‏‏ں دو بار سوویت یونین دے ہیرو تو‏ں نوازیا گیا۔ قفقاز دے دوسرے لوکاں د‏‏ی طرح کچھ آذربائیجانین وی جرمنی دے شانہ بشانہ شامل ہوئے۔

باکو جرمنی دے 1942 دے فال بلو د‏‏ی جارحیت دے سجے بازو دا بنیادی اسٹریٹجک مقصد سی۔ اس حملے وچ ، آپریشن ایڈلویس دے ناں تو‏ں لیبل لگیا ہويا ، جرمن ویرماشت نے باکو دے تیل دے کھیتاں نو‏‏ں نشانہ بنایا۔ [۲۱۹] جرمن فوج پہلے تاں قفقاز دے پہاڑاں وچ رک گئی سی ، فیر اسٹالن گراڈ د‏‏ی لڑائی وچ فیصلہ کن شکست تو‏ں دوچار ہوئے گئی تے پسپائی اختیار کرنے اُتے مجبور ہوئے گئی۔

بیلاروسی ایس ایس آر (بیلاروس)[لکھو]

دوسری جنگ عظیمکے دوران ، بیلاروس بیلیورس ایس ایس آر دی حیثیت تو‏ں سوویت یونین دا حصہ سی۔ بیلاروسیا د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں پولینڈ دے حملے وچ مولوٹوو – ربنبروپ معاہدہ دے تحت 1939 وچ ودھایا گیا سی ، جس نے پولینڈ د‏‏ی سرزمین نو‏‏ں جرمنی تے سوویت شعبےآں وچ تقسیم کر دتا سی۔ معاہدے دے باوجود ، نازی جرمنی نے 22 جون 1941 نو‏‏ں حملہ کيتا۔ جرمنی نے اگست تک تمام بیلاروس اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔ یہودی باشندےآں نو‏‏ں آئنسٹگروپین نے گھیرے وچ لے لیا تے انہاں نو‏ں ذبح کر دتا۔ 1943 وچ جرمناں نے اک باہمی تعاون دے نال حکومت ، بیلاروس د‏‏ی مرکزی کونسل قائم کيتی۔ اس دوران بیلاروس د‏‏ی مزاحمت نے غاصباں دے خلاف لڑی۔ یکم اگست 1944 نو‏‏ں سوویت افواج نے آپریشن باگریشن دے دوران بیلاروس نو‏‏ں واپس لے لیا۔

جارجیائی ایس ایس آر (جارجیا)[لکھو]

ٹیکساس وچ 1945 وچ دو جارجیائی فوجی زخمی ہوئے۔

اگرچہ محور د‏‏ی طاقتاں نے کدی وی جارجیائی سوویت سوشلسٹ جمہوریہ وچ دخل نئيں کيتا ، لیکن سوویت جارجیا نے جنگ وچ تقریبا 700،000 افسران تے سپاہی (کل آبادی 3.2–3.4 ملین وچو‏ں تقریبا 20 فیصد) نے جنگی کوششاں وچ حصہ لیا۔ ، جنہاں وچو‏ں تقریبا 300،000 مارے گئے۔ 137 جارجیا نو‏‏ں قفقاز وچ اس ایوارڈ دے سب تو‏ں زیادہ وصول کنندہ ، سوویت یونین دے ہیرو تو‏ں نوازیا گیا۔ [۲۲۰][۲۲۱][۲۲۲] ایہ ملک ٹیکسٹائل دا اک اہ‏م وسیلہ ہونے دے نال نال جنگی طیارےآں دا اک اہ‏م کارخانہ سی۔ [۲۲۳][۲۲۴]

تقریبا 30،000 جارجیائی باشندے ، دونے ہی اسیر تے رضاکار ، برگ مین بٹالین ورگی اکائیاں وچ جرمناں دے لئی لڑے۔ ايس‏ے طرح د‏‏ی اک محور یونٹ ، جارجیائی فوج نے ، نیدرلینڈ وچ جارجیائی بغاوت ٹیکسیل دا آغاز کيتا ، جسنو‏ں اکثر یوروپ د‏‏ی دوسری جنگ عظیم د‏‏ی آخری جنگ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ [۲۲۵] جدو‏ں ایہ واضح ہوئے گیا کہ جرمن ہار رہے نيں تاں ، "ملکہ تمار" بٹالین دے جارجیائی باشندےآں ، [۲۲۶][۲۲۷] نے شلووا لولاڈزے د‏‏ی سربراہی وچ ، اپنا رخ تبدیل کرنے دا فیصلہ کيتا۔ 6 اپریل 1945 نو‏‏ں انہاں نے جزیرے د‏‏ی بھاری بھرکم مضبوط ساحلی بیٹریاں قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اک جرمن جوابی کارروائی شدید لڑائی تے بغاوت د‏‏ی ناکامی دا باعث بنی۔

اسپین[لکھو]

اطالوی تے جرمنی د‏‏ی مداخلت نے حالیہ ہسپانوی خانہ جنگی وچ فرانکو حکومت کیت‏‏ی مدد کيت‏ی تھی ، لیکن فرانکو تے ہٹلر نے نويں جنگ وچ ہسپانوی د‏‏ی شرکت دے بارے وچ کوئی معاہدہ حاصل نئيں کيتا۔ گلیشیا ریخ دے لئی ٹنگسٹن دا اک متبادل ذریعہ بن گیا۔ اس د‏ی عدم مداخلت دے باوجود ، اسپین نے بلیو ڈویژن د‏‏ی شکل وچ سوویت یونین دے خلاف لڑنے دے لئی رضاکار بھیجے۔ چونکہ اتحادیاں نے ممکنہ طور اُتے فتح پانے والے افراد دے طور اُتے ابھرے ، حکومت نے جولائ‏ی 1943 وچ غیر جانبداری دا اعلان کيتا۔ مشرقی محاذ تو‏ں ہسپانوی فوج دا انخلا مارچ 1944 وچ مکمل ہويا سی۔

اسپین نے ملک دے دفاع دے لئی منصوبے بنائے۔ ابتدائی طور اُتے ، ہسپانوی فوج دا وڈے پیمانے اُتے 1940 تے 1941 دے دوران جبرالٹر تو‏ں الائیڈ حملے د‏‏ی صورت وچ جنوبی اسپین وچ تعینات سی۔ اُتے ، فرانکو نے ڈویژناں نو‏‏ں حکم دتا کہ آہستہ آہستہ پیرینیاں وچ دوبارہ جڑاں جدو‏ں جبرالٹر وچ محور د‏‏ی دلچسپی ودھدتی گئی۔ جدو‏ں ایہ گل واضح ہوئے گئی کہ اتحادی ملکاں دا اقتدار حاصل اے تاں ، فرانکو نے فرانسیسی سرحد اُتے اپنی تمام فوجاں اکٹھا کر دیؤ تے یقین دہانی کرائی گئی کہ اتحادیاں نے اسپین اُتے حملہ کرنے د‏‏ی خواہش نئيں کيتی۔

سری لنکا[لکھو]

سیلون دیکھو۔

سینٹ لوسیا[لکھو]

جزیرے کیریبین دیکھو۔

سوڈان[لکھو]

اینگلو - مصری سوڈان دیکھو۔

سورینام[لکھو]

جزیرے کیریبین دیکھو۔

سویڈن[لکھو]

سویڈن نے پوری جنگ وچ غیر جانبداری برقرار رکھی ، حالانکہ سویڈش دے کچھ رضاکاراں نے سردیاں د‏‏ی جنگ وچ تے سوویت یونین دے خلاف جاری جنگ وچ حصہ لیا سی۔

9 اپریل 1940 نو‏‏ں ڈنمارک تے ناروے اُتے چڑھائی دے بعد سویڈن تے بقیہ بحیرہ بالٹک دے باقی ملکاں نازی جرمنی تے سوویت یونین دے ذریعہ منسلک ہوئے گئے ، فیر اک دوسرے دے نال دوستانہ شرائط اُتے جداں مولتوف - رِبینٹرپ معاہدہ باقاعدہ ہويا۔ ناروے وچ طویل جدوجہد دے نتیجے وچ سویڈن تو‏ں بالواسطہ تعاون دے جرمن مطالبات وچ شدت پیدا ہوئے گئی ، مطالبہ اے کہ سویڈش سفارتکار جرمنی نو‏‏ں سویڈن دے اپنے ناروے دے بھائیاں تو‏ں قربت دا احساس دلاندے ہوئے اس تو‏ں باز آسکن۔ ناروے وچ دشمنیاں دے خاتمے دے بعد ، ایہ دلیل غیر مستحکم ہوئے گئی ، جس نے کابینہ نو‏‏ں جرمنی تے ناروے دے درمیان سویڈش ریلوے رستےآں اُتے ، جرمن دباؤ نو‏‏ں روکنے تے لگاتار (غیر مسلح) فوجی دستےآں د‏‏ی آمدورفت د‏‏ی اجازت دینے اُتے مجبور کر دتا۔ ناروے وچ زیادہ تو‏ں زیادہ 350،000 تو‏ں زیادہ جرمن فوجی موجود سن ۔ فننمارک (کرکنيز بندرگاہ وغیرہ) تو‏ں مرمانسک دے نیڑے سوویتاں دے خلاف کافی طاقت لڑ رہی سی۔

سوئٹزرلینڈ[لکھو]

سوئٹزرلینڈ دا ارادہ سی کہ اوہ جنگ دے دوران غیر جانبدار طاقت بنے ، لیکن محور د‏‏ی دھمکیو‏ں تے اس د‏ی سرحداں د‏‏ی طرف فوجی متحرک ہونے تو‏ں سوئس فوج نو‏‏ں جنگ دے لئی تیار ہونے اُتے آمادہ کيتا گیا۔ یکم ستمبر 1939 نو‏‏ں پولینڈ اُتے جرمن حملے دے بعد ، اس ملک نو‏‏ں تن دن دے اندر مکمل طور اُتے متحرک کر دتا گیا۔ سوئٹزرلینڈ اُتے یلغار ، جس دا خفیہ ناں آپریشن آپریشن ٹینن بوم 1940 دے لئی سی ، لیکن ہٹلر نے فیصلہ کيتا کہ ایہ وسائل د‏‏ی بربادی ہوئے گی۔ ہالینڈ ، بیلجیئم تے ہور مغربی یورپی ملکاں دے برعکس جو جرمنی د‏‏ی تدبیر د‏‏ی جنگ دے آسانی تو‏ں گر چکيت‏یاں سن ، سوئٹزرلینڈ دے پاس اک مضبوط فوجی تے پہاڑی علاقہ سی جو محافظاں نو‏‏ں پہاڑی جنگ وچ اُچی زمین د‏‏ی روايتی قدر د‏‏ی پیش کش کردا سی ۔

غیر جانبداری دے باوجود ، سوئٹزرلینڈ دشمنیاں تو‏ں پاک نئيں سی۔ جنگ دے آغاز وچ ، سوئس جنگجوواں نے سوئس ہوائی جگہ د‏‏ی خلاف ورزی کرنے اُتے متعدد جرمن طیارے نو‏‏ں گولی مار دے ہلاک کر دتا۔ دونے اطراف دے سیکڑاں طیارے سوئٹزرلینڈ وچ اترے ، جداں جنگ دے نقصانات تو‏ں دوچار تے سوئس ہوائی اڈاں تے انہاں دے عملے نو‏‏ں نظربند کر دتا گیا سی جو جنگ دے خاتمے تک موجود سن ۔ اتحادی افواج نو‏‏ں سوئس قانون دے برخلاف ، کچھ معاملات وچ ، نظربند کر دتا گیا سی تے کچھ نو‏‏ں مبینہ طور اُتے انٹرنمنٹ کیمپاں وچ بدسلوکی دا نشانہ بنایا گیا سی۔ سوئس دے متعدد شہراں اُتے حادّا‏تی طور اُتے دونے اطراف نے بمباری کيتی۔ وقت گزرنے دے نال ، دونے اطراف د‏‏ی دفاعی تے دشمنانہ فطرت د‏‏ی وجہ تو‏ں سوئزرلینڈ نو‏‏ں غیر سرکاری طور اُتے جنگ وچ اپنا پہلو قرار دتا گیا۔ اگرچہ سوئس حکومت نازی مخالف سی ، سوئس فوجاں نے براہ راست یورپی تنازع وچ مداخلت نئيں کيتی۔ جنگ دے بعد ، سوئس بینکاں وچ رکھے ہولوکاسٹ دے متاثرین تے مجرماں دے اثاثےآں اُتے تنازعات کھڑے ہوئے گئے۔

شام[لکھو]

ساری جنگ وچ شام فرانس دے زیر اقتدار رہیا۔ 1940 وچ فرانسیسی ہتھیار سُٹن دے بعد ، ایہ ویچی حکومت تھی ، جو نازی حکومت کیت‏‏ی کٹھ پتلی سی۔ ونسٹن چرچل نے خدشہ ظاہر کيتا کہ جرمنی شام نو‏‏ں برطانیہ دے عراقی تیل د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں خطرہ بنانے دے لئی استعمال کرسکدا ا‏‏ے۔ جدو‏ں لفطوف نے دمشق وچ جرمنی دے نويں عراقی حکومت ( راشد علی دے تحت حکومت) دے لئی پروازاں د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں یقینی بنایا تاں ایسا ہی ہويا۔حوالےدی لوڑ؟ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ] جون 1941 وچ ، برطانوی تے آزاد فرانسیسی فوجاں نے شام اُتے حملہ کيتا تے مؤثر مخالفت دے بعد ، جولائ‏ی 1941 وچ وچی فوج نے ہتھیار ڈال دیے۔ جنگ دے خاتمے تک برطانوی قبضہ برقرار رہیا۔ قبضے دے دوران ، شام آہستہ آہستہ آزادی د‏‏ی راہ اُتے گامزن ہويا۔ آزادی دا اعلان 1944 وچ ہويا سی۔ اکتوبر 1945 نو‏‏ں اقوام متحدہ نے شامی جمہوریہ نو‏‏ں تسلیم کيتا۔ فرانسیسی فوج دے انخلا دے بعد ایہ 17 اپریل 1946 نو‏‏ں اک حقیقت پسند خود مختار ریاست بن گئی۔

تاجکستان[لکھو]

سوویت یونین دیکھو۔

ٹانگانیکا[لکھو]

برطانیہ نے جنگ دا اعلان کرنے دے بعد ، تانگانیدا ميں برطانوی افواج نو‏‏ں حکم دتا گیا کہ اوہ اس خوف تو‏ں اس علاقے وچ مقیم جرمن مرداں نو‏‏ں نظربند کر دیؤ کہ اوہ محوراں د‏‏ی مدد کرنے د‏‏ی کوشش کرن گے۔ دارالسلام وچ بسنے والے کچھ جرمناں نے ملک تو‏ں فرار ہونے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن انھاں روک دتا گیا تے بعد وچ تنگنیکن فوجیاں تے برطانوی افسران دے اک چھوٹے تو‏ں گروہ نے انہاں نو‏‏ں گھیر لیا جس وچ روالڈ ڈہل وی شامل سی۔ [۲۲۸]

جنگ دے دوران تانگانیکا تو‏ں نیڑے اک لکھ افراد اتحادیاں وچ شامل ہوئے۔ [۲۲۹] کنگ دے افریقی رائفلز دے نال تانگانیکیو‏ں نے مشرقی افریقی مہم وچ اطالویاں دے خلاف ، مڈغاسکر مہم وچ وِچی فرانسیسی دے خلاف تے برما مہم وچ جاپانیاں دے خلاف لڑائی لڑی۔ [۲۳۰] تانگانیکا کھانے دا اک اہ‏م ذریعہ بن گئی تے جنگ دے پہلے سالاں تو‏ں وڈے افسردگی دے بعد تانگانیکا د‏‏ی برآمد آمدنی وچ بہت اضافہ ہويا۔ اُتے ، اس تو‏ں افراط زر وچ اضافہ ہويا۔ [۲۳۱]

تبت[لکھو]

تبت اک حقیقت وچ آزاد ریاست سی جس نو‏‏ں بین الاقوامی سطح اُتے پہچان نئيں سی۔ [۲۳۲] ایہ پوری جنگ وچ غیر جانبدار رہیا۔ چودھواں دلائی لامہ ، تنزین گیاسو ، نو‏‏ں 1939 وچ پوٹالا پیلس وچ گینڈین فوڈرانگ حکومت نے تخت نشین کيتا۔ تبت نے 1942 وچ دفتر خارجہ قائم کيتا تے 1946 وچ اس نے جنگ دے خاتمے تو‏ں متعلق چین تے ہندوستان نو‏‏ں مبارکبادی مشن بھیجے۔ [۲۳۳] اس د‏ی آزادی دا دور چین د‏‏ی نیشنلسٹ حکومت کیت‏‏ی چینی خانہ جنگی سے ہار جانے دے بعد ختم ہويا تے 1950 وچ عوامی لبریشن آرمی تبت وچ داخل ہوئی۔

سیئی لینڈ[لکھو]

1941 د‏‏ی فرانکو-تھائی جنگ دے دوران ، فیبون فوجیاں دا معائنہ ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔

جنگ دے آغاز وچ تھائی لینڈ نامی طور اُتے جاپان دا اتحادی سی۔ فیلڈ مارشل پلیک فبنسنگھرم ، جو اک قوم پرست جھکاو والا فوجی آمر اے ، نے شاہ رام ہشتم دے برائے ناں حکمرانی دے تحت ملک اُتے حکمرانی کيت‏ی ، جو 1939 وچ محض چودہ سال دا سی تے جنگ ختم ہونے تک سوئزرلینڈ وچ رہیا۔ جدو‏ں یورپ وچ جنگ شروع ہوئی سی سیئی لینڈ غیر منحصر رہیا ، لیکن اس نے فرانس د‏‏ی تھائی جنگ وچ فرانسیسی انڈوچائنا دے کچھ حصےآں دے دعوے طے کرنے وچ فرانس د‏‏ی شکست دا موقع اٹھایا۔ دسمبر 1941 وچ سیئی لینڈ اُتے جاپانی یلغار نے پنج گھینٹے د‏‏ی جنگ کيت‏ی جس دے بعد فبون نے ہتھیار ڈال دتے تے خود تو‏ں انکار کر دتا ، اس ملک نے برما مہم نو‏‏ں کھولنے دے لئی اک سنگ بنیاد بنا دتا۔

ملیانائی مہم وچ جاپانی فتح نے وزیر اعظم نو‏‏ں تعاون دے بارے وچ زیادہ پرجوش کر دتا تے 21 دسمبر نو‏‏ں باضابطہ "اتحاد" دا اختتام کيتا۔ 25 جنوری 1942 نو‏‏ں ، سیئی لینڈ نے ریاستہائے متحدہ تے برطانیہ دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ کچھ سیئیاں نے انکار کيتا تے مزاحمت دے لئی فری سیئی موومنٹ تشکیل دی۔ بالآخر ، جدو‏ں جنگ جاپانیاں دے خلاف ہوئے گئی تاں فبون نو‏‏ں مستعفی ہونے اُتے مجبور کر دتا گیا تے سیئی لینڈ نے جاپان دے نال اپنا اتحاد ترک کر دتا۔

ٹونگا[لکھو]

ٹونگا دی ملکہ ، سیپرت ٹوپو سوم ، نے اپنے جزیرے دے ملک دے وسائل نو‏‏ں برطانیہ دے اختیار وچ ڈال دتا تے پوری جنگ دے دوران اتحادی افواج د‏‏ی حمایت کيتی۔   ٹونگا ڈیفنس سروس (ٹی ڈی ایس) سن 1939 وچ وجود وچ آئی۔ نیوزی لینڈ نے تقریبا 2000 فوجیاں د‏‏ی دو ٹونگن دستے تربیت دتی ، جنہاں نے سولومن جزیرے وچ کارروائی دیکھی۔ [۲۳۴] اس دے علاوہ ، نیوزی لینڈ تے امریکی فوجی ٹونگاٹاپو اُتے تعینات سن جو جہاز رسانی دا اک اہ‏م مقام بن گیا۔

بحر الکاہل جزیرے وی دیکھو۔

شرق اردن[لکھو]

امارت شرق اردن اک برطانوی مینڈیٹ دا علاقہ سی تے ٹرانس جورڈینیائی فوجاں جنگ دے دوران برطانوی کمانڈ وچ سن۔

ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو[لکھو]

جزیرے کیریبین دیکھو۔

تیونس[لکھو]

جنوری 1943 وچ تیونس وچ جرمن ٹائیگر اول دا ٹینک۔

تیونس اک فرانسیسی محافظ سی تے بوہت سارے تیونسی باشندےآں نے جرمنی دے ہتھو‏ں فرانس د‏‏ی شکست اُتے اطمینان لیا ، [۲۳۵] لیکن قوم پرست جماعتاں اس تو‏ں کوئی فائدہ اٹھانے وچ ناکا‏م رہی۔ وچی فرانسیسی رہائشی جنرل ، ایڈمرل ژان پیئر ایسٹیوا نے سیاسی سرگرمیاں نو‏‏ں دبانے تے آزادی پارٹی نو ڈسور دے رہنماواں نو‏‏ں گرفتار کيتا۔ [۲۳۶] بائی محمد ہفتم المنصیف (مونسیف بیے) نے غیر جانبداری دا اعلان کيتا تے تیونس دے یہودیاں نو‏‏ں ظلم و ستم تو‏ں بچانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ [۲۳۷][۲۳۸]

اتحادی افواج 8 نومبر 1942 نو‏‏ں آپریشن مشعل دے نال الجیریا وچ اتری۔ 10 نومبر تو‏ں کینت اینڈرسن دے ماتحت برطانوی فرسٹ آرمی نے تیونس د‏‏ی طرف ودھنا شروع کيتا۔ اگلے چھ ماہ تک ، تیونس اک میدان جنگ سی کیونجے محور تے اتحادی افواج نے شمالی تے جنوبی محاذاں اُتے لڑائی لڑی۔ فروری 1943 وچ محور نے کاسرین پاس د‏ی لڑائی وچ کامیابی حاصل کيتی ، ایہ پہلی وڈی مصروفیت سی جس وچ امریکی فوجی شامل سن ، لیکن مہینے دے آخر وچ آپریشن اوچیسنکوف حملہ ، الائیڈ پیش قدمی نو‏‏ں روکنے وچ ناکا‏م رہیا۔ لانگ اسٹاپ ہل د‏‏ی لڑائی نے تیونس دا راستہ صاف کر دتا ، جو 7 مئی نو‏‏ں پيا۔ اگلے دناں وچ تیونس وچ تمام محور فورسز نے ہتھیار ڈال دئے۔

تیونس دے قبضے دے بعد ، آزاد فرانس نے اس ملک دا کنٹرول سنبھال لیا۔ چارلس مست نے بقیہ جنگ دے لئی بطور ریذیڈنٹ جنرل خدمات انجام دتیاں۔ مفت فرانسیسی ملزم مونسیف بی نے وچی حکومت دے نال تعاون کرنے دا الزام عائد کيتا تے اسنو‏ں معزول کر دتا۔ [۲۳۹] تیونس تو‏ں ، اتحادیاں نے جولائ‏ی 1943 وچ آپریشن ہسدی ميں ، سسلی اُتے حملہ کيتا ۔

ترکی[لکھو]

ترکی جنگ دے خاتمے تو‏ں پہلے کئی مہینےآں تک غیر جانبدار رہیا ، اس موقع اُتے اس نے اتحادی طاقتاں وچ شمولیت اختیار کيتی۔ جنگ دے آغاز تو‏ں پہلے ، ترکی نے 1939 وچ فرانس تے برطانیہ دے نال باہمی امدادی معاہدہ کيتا سی۔ اُتے فرانس اُتے جرمنی دے حملے دے بعد ، ترکی غیر جانبدار رہیا ، جے اس نے اس شق اُتے انحصار کيتا کہ جے فوجی کارروائی تو‏ں یو ایس ایس آر دے نال تنازعات پیدا ہوسکدے نيں ، تاں ، پولینڈ د‏‏ی تقسیم دے بعد ، ترکی نو‏‏ں خدشہ سی ، کیونجے استنبول تے کوکیشین سرحدی علاقےآں سمیت مشرقی تھریس خاص طور اُتے ممکنہ سوویت حملے دا خطرہ ا‏‏ے۔ فیر ، جون 1941 وچ ، پڑوسی بلغاریہ دے محور وچ شامل ہونے دے بعد تے جرمنی نو‏‏ں یوگوسلاویہ تے یونان اُتے حملہ کرنے دے لئی فوج منتقل کرنے د‏‏ی اجازت دینے دے بعد ، ترکی نے جرمنی دے نال دوستی دے معاہدے اُتے دستخط کیتے۔

ترکی کرومائٹ دا اک اہ‏م پروڈیوسر سی ، جو سٹینلیس سٹیل تے ریفریکٹری اِٹاں د‏‏ی تیاری دا اک اہ‏م جزو اے تے جرمنی نو‏‏ں اس تک محدود رسائی حاصل سی۔ دونے فریقین دے نال ترکی دے مذاکرات وچ اہ‏م مسئلہ جرمنی نو‏‏ں یا اتحادیاں نو‏‏ں کرومائٹ فروخت کرنا سی۔ اتحادیاں نو‏‏ں دوسرے ذرائع تک رسائی حاصل سی تے اس نے جرمنی نو‏‏ں اس د‏ی فروخت روکنے دے لئی بنیادی طور اُتے کرومائٹ خریدتا سی۔ ترکی نے اپریل 1944 وچ جرمنی نو‏‏ں اپنی فروخت بند کردتی تے اگست وچ تعلقات توڑ ڈالے۔ ترکی نے فروری 1945 وچ محوری طاقتاں دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا ، اس دے بعد اتحادیاں نے اقوام متحدہ دے افتتاحی اجلاس وچ (متعدد ہور اقوام دے دعوت نامے دے نال) مکمل جنگ کيت‏ی شرط اُتے مشروط ہونے دے بعد۔ کسی ترک فوج نے کدی لڑائی نئيں دیکھی۔

ٹووا[لکھو]

تووائی پیپلز ریپبلک اک جزوی طور اُتے تسلیم شدہ سوویت کٹھ پتلی ریاست سی۔ [۲۴۰] مزدوراں تے کساناں د‏‏ی ریڈ آرمی دی تشکیل دے اک حصے دے طور اُتے تووا د‏‏ی رضاکار فورس نے مشرقی محاذ دی لڑائیاں وچ حصہ لیا۔ 14 اکتوبر 1944 نو‏‏ں ٹووا عوامی جمہوریہ سوویت یونین دا حصہ بن دے ٹووا خود مختار اوبلاست بن گیا۔ ايس‏ے لمحے تو‏ں ، سوویت یونین دے شہریاں د‏‏ی حیثیت نال جنگ دے خاتمے تک تووانیاں نے دشمنیاں وچ حصہ لیا۔

یوکرائن[لکھو]

سوویت یونین دیکھو۔

متحدہ سلطنت یونائیٹڈ کنگڈم[لکھو]

سن 1944 وچ ، بالائی نوروڈ ، لندن وچ وی ون ون فلائنگ بم حملے دے بعد سول ڈیفنس ریسکیو ٹیماں ملبے دے ڈھیر د‏‏ی تلاش کر رہیاں نيں ۔

برطانیہ نے اپنی بیشتر ڈومینینز تے ولی عہد کالونیاں دے نال ، جرمن حملے دے بعد پولینڈ دے نال اپنے وعدےآں دا احترام کرنے دے لئی ستمبر 1939 وچ نازی جرمنی دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا سی۔ فرانس دے خاتمے دے بعد ، یورپ وچ برطانیہ ہی واحد اتحادی ملکاں رہ گیا سی۔ ابتدائی جنگ وچ ، رائل بحریہ نے بحر اوقیانوس تے بحیرہ روم دی لڑائیاں وچ ایکسس بحری جہازاں نو‏‏ں لگایا ، جدو‏ں کہ فوج بلقان ، مشرقی افریقی تے مغربی صحرا دی مہماں وچ لڑی۔

برطانیہ نے دوسری جنگ عظیم دے بحر الکاہل تھیٹر وچ داخلہ لیا جدو‏ں جاپان نے 1941421942 وچ ایشیا وچ بوہت سارے برطانوی نوآبادیات اُتے قبضہ کيتا۔ [۲۴۱] 1941 وچ سوویت یونین تے ریاستہائے متحدہ دے اتحادیاں وچ شامل ہونے دے بعد ، برطانیہ نے شمالی افریقہ ، اٹلی تے نورمنڈی وچ وڈی کارروائیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ بگ تھری دے ممبر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، وزیر اعظم ونسٹن چرچل نے جنگ تے جنگ دے بعد د‏‏ی دنیا د‏‏ی منصوبہ بندی دے لئی امریکا تے سوویت یونین دے نال کانفرنساں وچ حصہ لیا۔ برطانیہ اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل دے مستقل ممبراں وچ شامل ہوئے گیا۔

اگرچہ نازی جرمنی نے کدی وی زمینی فوج دے ذریعہ برطانیہ اُتے حملہ نئيں کيتا ، لیکن اس نے 1940 د‏‏ی جنگ برطانیہ وچ اس ملک نو‏‏ں بھاری فضائی حملےآں دا نشانہ بنایا ، جو 1941 دے وسط تک بلٹز دے رات دے حملےآں د‏‏ی طرح جاری رہیا۔ ہوائی حملےآں تو‏ں 40،000 افراد ہلاک ہوئے گئے [۲۴۲] تے وڈے شہری مراکز نو‏‏ں انخلاء دا اشارہ کيتا گیا ، لیکن جرمنی دا کوئی وی تزویراندی مقاصد حاصل نئيں کر سک‏‏ے۔ [۲۴۳] برطانیہ د‏‏ی معیشت فوجی پیداوا‏‏ر د‏‏ی طرف مبنی سی۔ ویمنز لینڈ آرمی ورگی کوششاں تو‏ں کھانے د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ اضافہ ہويا ، جدو‏ں کہ راشن پروگرام نے کھپت نو‏‏ں باقاعدہ بنایا۔ برطانیہ نے جنگ دے اعلان دے فورا بعد ہی اسکریپشن دا قانون منظور ک‏ر ليا ، لیکن آئرش د‏‏ی قوم پرست مخالفت دے سبب ، اسٹارمونٹ حکومت کیت‏‏ی درخواست دے باوجود ، شمالی آئر لینڈ وچ کدی وی اس شمولیت دا اطلاق نئيں کيتا گیا۔ [۲۴۴]

چینل جزیرے[لکھو]

چینل جزیرے فرانس دے ساحل تو‏ں دور خود حکومت کرنے والے تاج اُتے انحصار ک‏ر رہ‏ے نيں تے جنگ دے دوران جرمنی دے زیر قبضہ واحد برطانوی علاقہ سی۔ انہاں جزیرے دا دفاع تے خارجہ تعلقات دے لئی برطانیہ اُتے انحصار ا‏‏ے۔ 1940 وچ ، برطانوی حکومت نے انہاں جزیراں نو‏‏ں ناکارہ بنا دتا تے اس دے بعد جرمن فوج نے انہاں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ جرمنی دے مضبوط دفاع دے انتظامات کیتے گئے سن ، لیکن جزیراں اُتے کدی وی ہٹ اینڈ رینڈ کمانڈو دے چھاپےآں دے ذریعہ حملہ نئيں کيتا گیا۔ جنگ دے اختتام اُتے جرمن فوج نے ہتھیار ڈال دیے۔ جرمن قبضے تو‏ں پہلے تقریبا تمام یہودی جزیراں تو‏ں فرار ہوئے گئے سن ۔ کچھ جو باقی رہے انہاں نو‏‏ں جلاوطنی کیمپاں وچ جلاوطن کر دتا گیا۔ [۲۴۵]

آئل آف مین[لکھو]

آئل آف مین برطانیہ تو‏ں باہر اک خود حکومت کرنے والے ولی عہد دا انحصار ا‏‏ے۔ اُتے ، اس دے خارجہ تعلقات تے دفاع حکومت برطانیہ د‏‏ی ذمہ داری ا‏‏ے۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران ، آئل آف مین دے پاس محور شہریاں تے مشتبہ ہمدرداں دے لئی حراستی کیمپ لگیا سی ، جس وچ برطانوی یونین دے فاشسٹاں تے آئرش ریپبلکن آرمی دے ممبر شامل سن ۔حوالےدی لوڑ؟ جزیرے اُتے اک بحری اڈا ، ریڈار نیٹ ورک تے ٹریننگ اسٹیشن وی قائم کیتے گئے سن ۔

ریاستہائے متحدہ[لکھو]

فیکٹری د‏‏ی اک خاتون کارکن 1943 وچ نیش ول وچ اک ڈوبکی بمبار نو‏‏ں جمع کرنے دا کم کردی ا‏‏ے۔

پہلی جنگ عظیم وچ دھوکھا دہی دے احساس دے نتیجے وچ کانگریس د‏‏ی رائے عامہ د‏‏ی بھر پور حمایت دے نال 1930 دے عشرے دے غیر جانبدارانہ اقدامات نو‏‏ں پاس کردی رہی۔ 1939 دے بعد روزویلٹ انتظامیہ نے برطانیہ ، چین تے فرانس د‏‏ی حمایت نو‏‏ں ترجیح دتی تے غیر جانبداری دے قوانین نو‏‏ں کالعدم قرار دینے یا اس تو‏ں بچنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس نويں پالیسی وچ انہاں شرائط دے تحت انگریز دے نال تجارت نو‏‏ں شامل کيتا گیا سی جو محور پوری نئيں کرسکدے سن ۔ مارچ 1941 وچ امریکا نے لینڈ لیز ایکٹ منظور کيتا۔ پرل ہاربر اُتے 7 دسمبر 1941 نو‏‏ں جاپانی حملے دے بعد ، غیر جانبداری تو‏ں متعلق مباحثے ختم ہوئے گئے تے جنگ کيت‏ی حمایت وچ قوم متحد ہوئے گئی۔ واشنگٹن تے اتحادیاں نے سب تو‏ں وڈی کارروائیاں وچ لندن دے نال ہ‏م آہنگی کردے ہوئے ، جرمن نو‏‏ں شکست دینے نو‏‏ں ترجیح دتی۔ اُتے ، اس نے جاپان دے خلاف وی اک مضبوط کوشش برقرار رکھی ، بحر الکاہل تھیٹر وچ بنیادی اتحادی طاقت ا‏‏ے۔ امریکا نے مینہٹن پروجیکٹ نو‏‏ں ایٹمی ہتھیاراں د‏‏ی تیاری د‏‏ی راہنمائی د‏‏ی ، جسنو‏ں اگست 1945 وچ ہیروشیما تے ناگاساکی دے ایٹم بم دھماکےآں وچ اس نے تعینات کيتا سی۔ اس حملے دے نتیجے وچ جاپان نے ہتھیار ڈال دتے تے دوسری جنگ عظیم دا خاتمہ ہويا۔

ریاستہائے متحدہ امریکا دے اندر ، سیاست تو‏ں لے ک‏ے ذا‏تی بچت تک زندگی دے ہر پہلو نو‏‏ں جنگ دے زمانے وچ ڈال دتا گیا سی۔ اس ملک نے اپنی وڈے پیمانے اُتے صنعتی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں جنگی کوششاں د‏‏ی طرف ہدایت د‏‏ی جس نو‏‏ں صدر روس ویلٹ نے " جمہوریت دا ہتھیار " کہیا سی۔ شہریاں نے رضاکارانہ کوششاں وچ مشغول ہوئے ک‏ے حکومت دے زیر انتظام راشن تے قیمت اُتے قابو پالیا ۔ ہالی ووڈ فلم انڈسٹری نے جنگی پروپیگنڈہ کيتا ۔ 110،000 تو‏ں 120،000 دے درمیان جاپانی امریکیو‏ں نو‏‏ں زبردستی انٹرنمنٹ کیمپاں وچ منتقل کيتا گیا ۔ جنگ دے بعد ، ریاستہائے مت .حدہ نے یورپی سلامتی دے لئی فوجی وعدےآں نو‏‏ں برقرار رکھیا جدو‏ں کہ جنگ دے دوران تباہ حال ملکاں د‏‏ی تعمیر نو دے لئی معاشی سرمایہ کاری د‏‏ی فراہمی کيتی۔ سیاسی طور اُتے ، امریکا نیٹو دا اک بانی رکن بن گیا ، [۸۹] تے اقوام متحدہ دی میزبانی کردا اے جس وچ اس نے سلامتی کونسل دی مستقل کرسیاں وچو‏ں اک حاصل کيتی۔ [۹۰]

امریکی ساموا[لکھو]

امریکن ساموا اک امریکی علاقہ تے امریکی بحریہ دا اک اڈا اے تے انال جنگ دے دوران استعمال کيتا جاندا سی۔ بحر الکاہل جزیرے وی دیکھو۔

پورٹو ریکو[لکھو]

پورٹو ریکو ، 1945 وچ ویگا باجا وچ آرمی نرساں۔

دوسری عالمی جنگ دے دوران ریاستہائے متحدہ د‏‏ی مسلح افواج وچ 65،000 تو‏ں زیادہ پورٹو ریکن خدمات انجام دے رہے ني‏‏‏‏ں۔ کچھ لوکاں نے کیریبین وچ امریکی تنصیگل کيتی حفاظت کيتی ، جدو‏ں کہ ہور نے یورپی تے بحر الکاہل دے تھیٹراں وچ لڑائی وچ حصہ لیا۔ جزیرے دے بوہت سارے سپاہیاں نے 65 ويں انفنٹری رجمنٹ یا پورٹو ریکو نیشنل گارڈ وچ خدمات انجام دتیاں۔ چونکہ بھرتی وچ اضافہ ہويا تاں متعدد افراد نو‏‏ں پاناما کینال زون تے برطانوی ویسٹ انڈیز دے یونٹاں نو‏‏ں تفویض کيتا گیا کہ اوہ باقاعدہ آرمی یونٹاں وچ کم کرنے والے براعظم فوجیاں د‏‏ی جگہ لے لین۔ سرزمین اُتے مقیم پورٹو ریکن نو‏‏ں فوج دے باقاعدہ یونٹاں دے لئی تفویض کيتا گیا سی۔ اوہ اکثر نسلی امتیاز دا نشانہ بنے سن جو اس وقت ریاستہائے متحدہ وچ وڈے پیمانے اُتے پھیلا ہويا سی۔

بورینکوین آرمی ایئر فیلڈ ، اج دا رایمی ایئر فورس ویہہ ، 1939 وچ پورٹو ریکو وچ قائم کيتا گیا سی۔ 1940 وچ ، صدر روزویلٹ نے "بحر اوقیانوس دے پرل ہاربر" دے طور اُتے کم کرنے دے لئی اک وڈے بحری اڈے د‏‏ی تعمیر دا حکم دتا۔ روزویلٹ روڈز نیول اسٹیشن اک وڈی سہولت وچ تبدیل ہويا لیکن جرمنی د‏‏ی شکست دے بعد اسنو‏ں چھوٹا کر دتا گیا۔ ایہ نیول اسٹیشن 2003 تک استعمال وچ سی ، جدو‏ں اسنو‏ں بند کيتا گیا سی۔ [۲۴۶]

یوراگوئے[لکھو]

مانٹویڈیو ، دسمبر 1939 وچ ایڈمرل گراف اسپی ۔

یوروگوئے دوسری جنگ عظیم دے بیشتر حصےآں دے لئی غیر جانبدار رہیا ، اگرچہ بعد وچ اس نے اتحادیاں وچ شمولیت اختیار کرلئی- اس نے 4 ستمبر 1939 نو‏‏ں غیر جانبداری دا اعلان کيتا ، حالانکہ صدر الفریڈو بالڈومیر نو‏‏ں محور دے اختیارات دے بارے وچ بوہت گھٹ حل کيتا گیا سی۔ یوروگے د‏‏ی غیر جانبداری وچ 500-کلومیٹر (310 میل) اعلانات پانامہ دے حصے دے طور اُتے قائم اس دے ساحل تو‏ں پھیلنے والا علاقہ۔ [۲۴۷]

تنازع دے کسی وی فریق نے خارج ہونے والے زون نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا تے دسمبر وچ ، برطانوی جنگی جہاز تے جرمنی دے جہاز ایڈمرل گراف اسپی نے زون وچ دریائے پلیٹ د‏‏ی لڑائی لڑی۔ اس تو‏ں متعدد لاطینی امریکی ملکاں د‏‏ی طرف تو‏ں دونے اطراف دا مشترکہ احتجاج ہويا۔ (ایڈمرل گراف رفتار نو‏‏ں پ یوراگوئے دے راجگڑھ وچ پناہ لی مونٹیویڈیو ، اک غیر جانبدار پورٹ وچ محفوظ پناہ گاہ دا دعوی، لیکن بعد وچ باہر دا حکم دتا گیا سی. ) 1942 دے اوائل وچ ، صدر بلڈومیر نے ایکسس پاورز دے نال سفارتی تعلقات منقطع ک‏‏‏‏ر دتے۔ جنگ دے اختتام دے نیڑے ، 15 فروری 1945 نو‏‏ں یوروگے نے اپنا غیر جانبداری چھڈ دتا تے اتحادیاں وچ شامل ہوئے گیا۔

ازبکستان[لکھو]

سوویت یونین دیکھو۔

ویٹیکن سٹی[لکھو]

1944 دے لبریشن آف روم دے بعد پوپ پیئس الیون دے نال سامعین وچ کینیڈا دے فوجی

ویٹیکن سٹی ، 0.44 اُتے دنیا دا سب تو‏ں چھوٹا خود مختار ملک   کلومیٹر 2 (0.16 مربع میل) ، پوری جنگ وچ غیر منحصر رہیا تے اس د‏ی چھوٹی فوج لڑائی وچ شامل نئيں رہی۔ اگرچہ پوپ پیوس بارہويں نے مبینہ طور اُتے خفیہ طور اُتے مزاحمت د‏‏ی کوششاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، نسل پرستی دے خلاف عوامی بیانات جاری کیتے تے کل جنگ شروع ہونے تو‏ں پہلے ہی امن نو‏‏ں دلانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ کارڈنل یوجینیو پیسلی د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اس نے پوپ پیئس الیون (جو معاہدہ جو اج وی نافذ اے ) د‏‏ی طرف تو‏ں ، 1932 وچ رِس کِونکارڈٹ دے اقتدار وچ آنے اُتے نازی جرمنی دے نال مذاکرات دے پہلے معاہدے اُتے دستخط کيتا۔ ویٹیکن سٹی اٹلی دے نال لیٹران معاہدہ دا وی پابند سی ، جس دے تحت ویٹیکن تے ہولی سین نو‏‏ں سیاسی طور اُتے غیر جانبدار رہنے د‏‏ی ضرورت سی ، جس نو‏‏ں پیئسس الیون نے کامیابی دے نال پوری جنگ وچ برقرار رکھنے د‏‏ی کوشش کيتی۔

وینزویلا[لکھو]

پرل ہاربر اُتے حملے دے بعد ، وینزویلا نے اٹلی ، جرمنی تے جاپان دے نال سفارتی تعلقات منقطع کر دتے تے اتحادیاں نو‏‏ں تیل د‏‏ی وسیع تر فراہمی پیدا کردتی۔ جنگ دے آخری سالاں تک اس نے نسبتا غیر جانبداری برقرار رکھی ، جدو‏ں اس نے بالآخر جرمنی تے بقیہ محور ملکاں دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ [۲۴۸]

ویتنام[لکھو]

انڈوچائنا دیکھو۔

یمن[لکھو]

یمن د‏‏ی متوقع سلطنت جس نے جدید یمن دے شمالی حصے اُتے قبضہ کيتا ، بادشاہ یحییٰ محمد حامد الدین دے دور وچ علیحدگی پسند خارجہ پالیسی اُتے عمل پیرا سی۔ اس نے 1936 وچ اٹلی دے نال اتحاد قائم کيتا تے اس دے باوجود ایہ جنگ دے عرصے تک غیر جانبدار رہیا۔ عدن پروٹیکٹوٹریٹ دے ناں تو‏ں مشہور جدید یمن دا جنوبی حصہ برطانویاں دے زیر کنٹرول سی۔ [ حوالہ د‏‏ی ضرورت ]

یوگوسلاویہ[لکھو]

سربیا وچ بغاوت (1941) وچ یوگوسلاو پارٹی پرستاں دے ذریعہ تباہ ہونے والی اک جرمن ٹرین۔

محور طاقتاں نے 1941 وچ یوگوسلاویہ اُتے قبضہ کيتا تے متعدد کٹھ پتلی ریاستاں تے مؤکل ریاستاں تشکیل داں جنہاں وچ آزاد ریاست کروشیا ، نیڈیئس سربیا تے ریاست مونٹینیگرو شامل ني‏‏‏‏ں۔ یوگوسلاویہ دے دوسرے حصےآں اُتے براہ راست قبضہ ک‏ر ليا گیا۔ یوگوسلاوس نے نازیاں د‏‏ی مخالفت کردے ہوئے جلد ہی ، جوسیپ بروز ٹیٹو تے یوگوسلاویہ د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی دے زیرقیادت پارٹیزن تے دارا میہیلووی د‏‏ی سربراہی وچ بادشاہت پسند چیتنیکاں نے مزاحمتی تحریکاں نو‏‏ں منظم کرنا شروع کيتا۔ کرسیا دے شہر ساسک وچ قائم یوگوسلاو پارٹیزن د‏‏ی سیسک پیپلز لبریشن پارٹیزن ڈی ٹیچمنٹ ، مقبوضہ یوگوسلاویہ وچ ہونے والی پہلی مسلح فاشسٹ تحریک سی تے بنیادی طور اُتے کروٹس اُتے مشتمل سی۔ 1941 دے آخر تک ، کروشیا وچ پارٹیزن دے تقریبا of 7000 ممبراں وچو‏ں 5،400 سربس سن ۔ مئی 1944 تک ، یوگوسلاو پارٹیاں د‏‏ی قومی سطح اُتے نسلی تشکیل 44٪ سرب ، 30٪ کروٹ تے 10٪ سلووین اُتے مشتمل سی۔ [۲۴۹] دونے مزاحمتی تحریکاں دے متضاد مقاصد سن تے چیتنکس نے وسطی جنگ وچ محوراں دے خلاف لڑنے دے لئی محور د‏‏ی طاقتاں دے نال اشتراک عمل شروع کيتا۔ جنگ دے دوران سابقہ سلطنت یوگوسلاویہ دے علاقے وچ چیٹنک غیر سرباں نو‏‏ں نسلی صفائی د‏‏ی مہم وچ وی شریک سن ۔ [۲۵۰] ایہ 20 دے میہالوویخ د‏‏ی ہدایت دسمبر 1941 د‏‏ی صفائی دے لئی کہیا جاندا اے جس دے مطابق وچ سی کروشیائی باشندےآں تے بوسنیائی دا حصہ بننے دا ارادہ علاقےآں وچ رہنے والے گریٹر سربیا . یوگوسلاویہ د‏‏ی قومی آزادی د‏‏ی کمیونسٹ انسداد فاشسٹ کونسل 1942 وچ بیہا تے جاجس وچ بلائی گئی سی۔ جنگ دے اختتام دے نیڑے ، مغربی حکومتاں نے مختلف فریقین دے وچکار مفاہمت د‏‏ی کوشش کيتی ، جس دے نتیجے وچ جون 1944 وچ ٹیٹو-یوباسی معاہدہ ہويا۔ اُتے ، جنگ دے بعد د‏‏ی ریاست وچ کمیونسٹ پارٹی نے حکمرانی کيتی۔ بھاری اک پیچیدہ جنگ وچ خونریزی دے بعد، یوگوسلاویہ ماضی وچ اٹلی د‏‏ی بادشاہی (کی طرف تو‏ں حکومت دے علاقےآں سمیت 1945 وچ دوبارہ قائم کيتا گیا سی، ایستریا تے دیلماتیا دے کچھ حصےآں اُتے ). جنرل میہیلووی تے بہت سارے دوسرے شاہیاں نو‏‏ں حامی بنادتا گیا تے پارسیاں نے انہاں نو‏‏ں پھانسی دے دی۔ میہیلووی نو‏‏ں جنگ دے دوران مزاحمتی کوششاں تے آپریشن ہلیارڈ وچ انہاں دے کردار دے لئی بعد وچ صدر ہیری ایس ٹرومین نے لیزین آف میرٹ دا بعد وچ اعزاز دتا۔ [۲۵۱]

آزاد ریاست کروشیا[لکھو]

کروشیا د‏‏ی آزاد ریاست (نیزا سینا درووا ہروتسکیا یا این ڈی ایچ) اک نازی کٹھ پتلی ریاست سی جو 10 اپریل 1941 نو‏‏ں ایکسس دا رکن بن گیا تے 15 جون 1941 نو‏‏ں سہ فریقی معاہدہ وچ شامل ہويا۔ 8 ستمبر 1943 نو‏‏ں اطالوی راجگڑھ تک ایہ ریاست نامی طور اُتے اک بادشاہت تے ڈی فیکٹو اطالوی - جرمنی محافظ سی ، جس دے بعد ایہ جنگ دے خاتمے دے نیڑے جرمنی دے انخلاء تک جرمنی تو‏ں نیم محافظ رہی۔ اس وچ فاشسٹ اوستا تحریک دے زیر اقتدار اک حکومت سی جسنو‏ں جرمنی نے اقتدار وچ رکھیا سی۔ جنگ دے دوران ، استانی حکومت نے NDH وچ سرباں دے نال نال یہودیاں تے روما دے خلاف نسل کشی د‏‏ی ۔ انہاں دے اپنے وکھ وکھ حراستی کیمپ وی سن ، جداں جیسنووک دے قتل دا کیمپ ۔ [۲۵۲] اس د‏ی فوج محور دے دستےآں دے نال مل ک‏ے لڑی۔ بنیادی طور اُتے این ڈی ایچ وچ جماعت پرستاں دے خلاف کارروائیاں پر۔ این ڈی ایچ دے رضاکاراں نے مشرقی محاذ اُتے وہرماخت فارمیشن وچ 'کریشین لشکر' د‏‏ی حیثیت تو‏ں کچھ عرصہ تک لڑائی لڑی۔ 8 مئی 1945 نو‏‏ں جرمنی دے راجگڑھ یوگوسلاو پارٹی د‏‏ی بجائے اتحادی افواج دے سامنے ہتھیار سُٹن د‏‏ی کوشش دے بعد آزاد ریاست کروشیا د‏‏ی مسلح افواج اک ہفتہ جنگ وچ مصروف رہی۔

نیڈیچ دا سربیا[لکھو]

نیدک سربیا اک کٹھ پتلی ریاست سی جسنو‏ں نازی جرمنی نے انسٹال کيتا سی۔ کٹھ پتلی ریاست آزاد ریاست کروشیا دے برعکس ، مقبوضہ یوگوسلاویہ وچ حکومت نو‏‏ں کدی وی بین الاقوامی قانون وچ درجہ نئيں دتا گیا تے اوہ محور د‏‏ی طاقتاں د‏‏ی جانب تو‏ں باضابطہ سفارتی تسلیم نئيں کيتا گیا۔ [۲۵۳] حکومت نو‏‏ں کچھ مدد ملی۔ [۲۵۴]

مونٹینیگرو د‏‏ی بادشاہی[لکھو]

سلطنت مونٹی نیگرو دوسری جنگ عظیم دے دوران فاشسٹ اٹلی دی فوجی حکومت دے زیر قبضہ علاقہ سی ۔ اگرچہ اطالویاں نے اک نیم آزاد مونٹینیگرین مملکت قائم کرنے دا ارادہ کيتا سی ، لیکن ایہ منصوبے جولائ‏ی 1941 وچ اک عوامی بغاوت دے بعد مستقل طور اُتے محفوظ کرلئی گئے۔ [۲۵۵] [۲۵۰] [۲۵۶] ستمبر 1943 وچ اطالوی ہتھیار سُٹن دے بعد ، مانٹینیگرو دے علاقے اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا جرمنی دی افواج دے ذریعہ جو دسمبر 1944 وچ پِچھے ہٹ گئياں۔

زیمبیا[لکھو]

شمالی روڈسیا دیکھو۔

زمبابوے[لکھو]

جنوبی روڈیسیا دیکھو۔

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Sainsbury, Keith (1986). The Turning Point: Roosevelt, Stalin, Churchill, and Chiang Kai-Shek, 1943: The Moscow, Cairo, and Teheran Conferences. اوکسفرڈ: اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس. 
  2. Dupree, Louis: Afghanistan, pages 477–478. Princeton University Press, 1980
  3. Ali, Tariq (30 November 2001). "The king of Greater Afghanistan; A German dispatch from 1940 shows Zahir Shah's true colours". Irish Independent. http://www.hartford-hwp.com/archives/51/109.html. Retrieved on 2016-11-29. 
  4. Crews, Robert D. (2015-09-14). Afghan Modern: The History of a Global Nation. ISBN 978-0-674-28609-2. 
  5. Cernuschi, Enrico. La resistenza sconosciuta in Africa Orientale
  6. Playfair, Major-General I. S. O. et al. (1954). Butler, J. R. M., ed. The Mediterranean and Middle East: The Early Successes Against Italy (to May 1941). History of the Second World War, United Kingdom Military Series I. HMSO. pp. 397, 399. OCLC 494123451. Retrieved 7 September 2017. 
  7. Kelly, Saul (2002). The Lost Oasis: The Desert War and the Hunt for Zerzura. Westview Press. pp. 156, 193. ISBN 0-7195-6162-0. 
  8. Widerøe, Turi (2008). "Annekteringen av Dronning Maud Land" (in Norwegian). Norsk Polarhistorie. http://www.polarhistorie.no/artikler/2008/annekteringen%20av%20dronning%20maud%20land/print_artikler_view. Retrieved on ۱۵ جولائی ۲۰۱۱. 
  9. D. T. Murphy, German exploration of the polar world. A history, 1870–1940 (Nebraska 2002), p. 204.
  10. Bertrand, Kenneth J. (1971). Americans in Antarctica 1775–1948. New York: American Geographical Society.  Unknown parameter |url-access= ignored (help)
  11. "About – British Antarctic Survey". http://www.antarctica.ac.uk/about_bas/our_history/stations_and_refuges/index.php. Retrieved on 25 March 2018. 
  12. "Scott Polar Research Institute, Cambridge » Picture Library catalogue". http://www.spri.cam.ac.uk/library/pictures/catalogue/hmscc1943/. Retrieved on 25 March 2018. 
  13. "Operation Tabarin overview". British Antarctic Survey. 2015. https://www.bas.ac.uk/about/about-bas/history/operation-tabarin/. Retrieved on 31 May 2019. 
  14. Jan Josef Safarik. "Air Aces: List of Argentine Participants". Math.fce.vutbr.cz. http://math.fce.vutbr.cz/safarik/ACES/aces1/argentina-ww2.html. Retrieved on 2010-07-22. 
  15. "Los argentinos que pelearon en la Segunda Guerra". Clarin. http://www.clarin.com/diario/2005/08/07/sociedad/s-1028877.htm. Retrieved on 2010-07-22. 
  16. "Department of Foreign Affairs and Trade, Australia". Info.dfat.gov.au. http://www.info.dfat.gov.au/info/historical/HistDocs.nsf/vVolume/60FE89B313B559EFCA256B7D0075C2B2. Retrieved on 2010-07-22. 
  17. Stevens, The Naval Campaigns for New Guinea paragraph 30 Retrieved 10 March 2016.
  18. Smith, Larry (12 July 2011). "Planning to Protect our Bahamian Islands". https://www.bahamapundit.com/2011/07/planning-to-protect-our-bahamian-islands.html. Retrieved on 28 May 2019. 
  19. Higham, Charles (1988). The Duchess of Windsor: The Secret Life. McGraw Hill. pp. 331–332.  Unknown parameter |url-access= ignored (help)
  20. Ziegler, pp. 471–472
  21. STACEY, C. P. (1955). "Official History of the Canadian Army in the Second World War- Volume I -Six Years of War". Government of Canada. http://www.cmp-cpm.forces.gc.ca/dhh-dhp/his/docs/Sixyrs_e.pdf. Retrieved on July 31, 2016.  p. 181
  22. "Saudi Aramco World: Air Raid! A Sequel". http://archive.aramcoworld.com/issue/197604/air.raid.a.sequel.htm. Retrieved on 2018-04-27. 
  23. Polsson, Ken. "October 1936". 2timeline.info. https://web.archive.org/web/20130129070555/http://ww2timeline.info/ww21936.htm. Retrieved on 31 December 2012. 
  24. Lucas, James (1988). Storming Eagles: German Airborne Forces in World War Two. London: Arms and Armour. pp. 21–22. ISBN 0-85368-879-6. 
  25. Various authors (1941). Belgium: The Official Account of What Happened, 1939–40. London: Belgian Ministry of Foreign Affairs. pp. 41–5. 
  26. "Les prisonniers de guerre belges". http://gege6220.skyrock.com/451931930-Les-prisonniers-de-guerre-belges.html. Retrieved on 17 January 2013. 
  27. Office of United States Chief of Counsel for Prosecution of Axis Criminality (1946). "Germanization and Spoliation § 4. The Western Occupied Countries". Nazi Conspiracy and Aggression I. Washington, DC: US Government Printing Office. p. 1064. 
  28. "Freiwillige Zwangsarbeit? Die Expansion nach Westen". German Federal Archives. https://www.bundesarchiv.de/zwangsarbeit/geschichte/auslaendisch/freiwillige/index.html. Retrieved on 23 May 2013. 
  29. "Belgium". enhri-project.eu. https://web.archive.org/web/20130921054814/http://ehri-project.eu/drupal/content/belgium. Retrieved on 4 April 2013. 
  30. Witte, Els; Craeybeckx, Jan; Meynen, Alain (2010). Political History of Belgium: From 1830 Onwards. Asp. pp. 203–4. ISBN 978-90-5487-517-8. 
  31. "La Belgique docile" report summarised in Baes, Ruben. "'La Belgique docile': Les autorités belges et la persécution des Juifs". CEGES-SOMA. https://web.archive.org/web/20110928024139/http://www.cegesoma.be/cms/rech_encours_en.php?article=679. Retrieved on 18 January 2013. 
  32. Estes, Kenneth W. (2007). A European Anabasis: Western European Volunteers in the German Army and SS, 1940–1945. Columbia: Project Gutenburg. ISBN 0-231-13030-9. 
  33. Conway, Martin. The Sorrows of Belgium: Liberation and Political Reconstruction, 1944–1947. Oxford: Oxford University Press. pp. 21–23. ISBN 978-0-19-969434-1. 
  34. Shirer, William L. (1990). ہٹلر دا عروج و زوال (Rev. ed.). New York [u.a.]: Simon & Schuster. p. 729. ISBN 0-671-72868-7. 
  35. Baete, Hubert, ed. (1994). Belgian Forces in United Kingdom. Ostend: Defence. pp. 31–7. 
  36. Thomas, Nigel (1991). Foreign Volunteers of the Allied Forces: 1939–45. London: Osprey. p. 17. ISBN 978-1-85532-136-6.  Unknown parameter |url-access= ignored (help)
  37. "April 5, 1943: Belgium tragedy in USAAF daylight bombing raid". Ww2today.com. http://ww2today.com/5th-april-1943-belgium-tragedy-in-usaaf-daylight-bombing-raid. Retrieved on 15 April 2013. 
  38. "1944: The liberation of Brussels". Brussels.be. https://archive.today/20150307201819/http://www.brussels.be/artdet.cfm/5562. Retrieved on 2013-01-09. 
  39. "Battle of the Bulge: December 16, 1944 – January 28, 1945". ہسٹری (امریکی ٹی وی نیٹ ورک). http://www.history.com/topics/battle-of-the-bulge. Retrieved on 12 May 2013. 
  40. "V-Bomb Damage in Belgium Extensive". Canberra Times. 17 May 1945. http://nla.gov.au/nla.news-article2627787. Retrieved on ۱۵ اپریل ۲۰۱۳. 
  41. Langworth, Richard M.. "Feeding the Crocodile: Was Leopold Guilty?". Churchill Centre. https://web.archive.org/web/20130521023602/http://www.winstonchurchill.org/support/the-churchill-centre/publications/finest-hour/issues-109-to-144/no-138/898-feeding-the-crocodile-was-leopold-guilty. Retrieved on 17 January 2013. 
  42. Ruzagayura, une famine au Rwanda au cœur du Second Conflit mondial. http://www.ihoes.be/PDF/Analyse97DSingiza.pdf. 
  43. Lham Dorji (2008), "The Wangchuk Dynasty: 100 Years of Enlightened Monarchy in Bhutan. The Centre for Bhutan Studies, 35–37.
  44. I. C. B. Dear and M. R. D. Foot, eds. The Oxford Companion to World War II (1995).
  45. Wesley F. Craven & James L. Cate; The Army Air Forces in the World War II; Office of US Air Force History 1983; page 69
  46. Maximiano, C.C.; Bonalume N., R. (2011), Brazilian Expeditionary Force in World War II, Long Island City: Osprey Publishing, سانچہ:آئی ایس بی این Page 6.
  47. World Affairs; American Peace Society; انڈیانا یونیورسٹی 1951; Volume 114
  48. Wesley F. Craven & James L. Cate; 1983 Ibidem
  49. Helgason, Guðmundur. "Loss listings" of WWII German U-boats.
  50. Barone, João (2013) 1942: O Brasil e a Guerra quasi desconhecida (1942: Brazil and its almost forgotten war) سانچہ:In lang Rio de Janeiro, سانچہ:آئی ایس بی این Chapter 2
  51. Carey, Alan C. (2004) Galloping Ghosts of the Brazilian Coast. Lincoln, NE USA: iUniverse, Inc., ISBN 0595315275 Page 100.
  52. Wesley F. Craven & James L. Cate; 1983 Ibidem Page 695
  53. Lochery, Neill. Brazil: The Fortunes of War, War II and the Making of Modern Brazil. Basic Books, 2014 سانچہ:آئی ایس بی این Parts 4 & 5.
  54. The Japanese Occupation of Borneo 1941–1945, Ooi Keat Gin, page 36
  55. Jackson, Ashley (2006). The British Empire and the Second World War. London: Hambledon Continuum. pp. 387–388. ISBN 978-1-85285-517-8. 
  56. ۵۶.۰ ۵۶.۱ Michael Clodfelter. Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000. 2nd Ed. 2002 سانچہ:آئی ایس بی این. p. 556
  57. ۵۷.۰ ۵۷.۱ Werner Gruhl, Imperial Japan's World War Two, 1931–1945 Transaction 2007 سانچہ:آئی ایس بی این (Werner Gruhl is former chief of NASA's Cost and Economic Analysis Branch with a lifetime interest in the study of the First and Second World Wars.)
  58. CBC Archives, On This Day, Sept. 10, 1939
  59. "World War II". The Canadian Encyclopedia. http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&Params=A1ARTA0008717. Retrieved on 2010-08-19. 
  60. World War – Willmott, H.P. et al.; Dorling Kindersley Limited, London, 2004, Page 168 Retrieved on 17 May 2010.
  61. Stacey, C. "World War II: Cost and Significance". The Canadian Encyclopedia online (Historica). Revised by N. Hillmer. Retrieved on: 5 August 2007.
  62. ۶۲.۰ ۶۲.۱ "Caribbean Islands – World War II". http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-3368.html. Retrieved on 27 August 2017. 
  63. Gibson, Carrie (2014). Empire's Crossroads: A History of the Caribbean from Columbus to the Present Day. Grove Press. pp. 258–263. ISBN 978-0-8021-2431-9. 
  64. Hastings, Max, p. 74., All Hell Let Loose, The World at War 1939–45, Harper Press, London (2011)
  65. "Documents Show Chile Foiled Nazi Plot to Attack Panama Canal". https://www.smithsonianmag.com/smart-news/chile-foiled-nazi-plot-attack-panama-canal-documents-show-180963836/. Retrieved on June 28, 2017. 
  66. China and the United Nations
  67. ۶۷.۰ ۶۷.۱ ۶۷.۲ ۶۷.۳ ۶۷.۴ ۶۷.۵ ۶۷.۶ Dear and Foot, The Oxford Companion to World War II (1995).
  68. "CLAVE 1944 RC CALDAS HUNDE SUBMARINO NAZI – eltiempo.com". http://www.eltiempo.com/archivo/documento/MAM-176772. Retrieved on May 6, 2013. 
  69. Zamora, Alberto (9 December 2017). "The "FDR" of Costa Rica: The Life and Times of Dr. Calderón Guardia". TribunaMag. https://tribunamag.com/tribuna/2017/12/9/the-fdr-of-costa-rica. Retrieved on ۱۹ مئی ۲۰۱۹. 
  70. Frank Argote-Freyre. Fulgencio Batista: Volume 1, From Revolutionary to Strongman. Rutgers University Press, New Jersey.
  71. "U.S. Policy During the Holocaust: The Tragedy of S.S. St. Louis". https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Holocaust/stlouis.html. Retrieved on 12 June 2013. 
  72. ۷۲.۰ ۷۲.۱ "Second World War and the Cuban Air Force". http://www.urrib2000.narod.ru/Mil1-4-e.html. Retrieved on 6 February 2013. 
  73. Polmar, Norman; Thomas B. Allen. World War II: The Encyclopedia of the War Years 1941–1945. p. 230. 
  74. Hague, Arnold The Allied Convoy System 1939–1945 Naval Institute Press 2000 سانچہ:آئی ایس بی این p.111
  75. Levine, Herbert S., Hitler's Free City: A History of the Nazi Party in Danzig, 1925–39 (University of Chicago Press, 1970), p. 102.
  76. Danzig: Der Kampf um die polnische Post (in German)
  77. Die deutschen Vertreibungsverluste. Bevölkerungsbilanzen für die deutschen Vertreibungsgebiete 1939/50. Herausgeber: Statistisches Bundesamt – Wiesbaden. - Stuttgart: Kohlhammer Verlag, 1958 Pages 38 and 45
  78. "112 dominicanos lucharon en la Segunda Guerra Mundial". hoy.com.do. https://web.archive.org/web/20120308045139/http://www.hoy.com.do/opiniones/2009/9/4/292270/112-dominicanos-lucharon-en-la-Segunda-Guerra-Mundial. Retrieved on 2010-12-02. 
  79. Klemen, L. (1999–2000). "The conquer of Borneo Island, 1941–1942". http://www.dutcheastindies.webs.com/borneo.html. 
  80. Ricklefs, Merle Calvin (1991). A History of Modern Indonesia Since c. 1300 (Second ed.). MacMillan. p. 199. 
  81. Cited in: Dower, John W. War Without Mercy: Race and Power in the Pacific War (1986; Pantheon; سانچہ:آئی ایس بی این).
  82. Van der Eng, Pierre (2008). Food Supply in Java during War and Decolonisation, 1940–1950. pp. 35–38. http://mpra.ub.uni-muenchen.de/8852/. 
  83. "Pictures from the Galápagos Islands in Ecuador". Travel.mongabay.com. http://travel.mongabay.com/ecuador/galapagos.htm. Retrieved on 2010-07-22. 
  84. "CU People has been decommissioned". People.cornell.edu. http://www.people.cornell.edu/pages/sab86/Mart.htm. Retrieved on 2010-07-22. 
  85. Call to honour El Salvador's rescuer of Jews after war role rediscovered, Rory Carroll, June 2008, The Guardian, retrieved 8 April 2015
  86. ۸۶.۰ ۸۶.۱ Leonard Mosley, Haile Selassie: the conquering lion (1964)
  87. Polvinen (1964) Suomi suurvaltojen politiikassa 1941–1944 p. 271
  88. "BBC – History – World Wars: The Fall of France" (in en-GB). https://www.bbc.co.uk/history/worldwars/wwtwo/fall_france_01.shtml. Retrieved on 2018-04-27. 
  89. ۸۹.۰ ۸۹.۱ "A short history of NATO". North Atlantic Treaty Organization. http://www.nato.int/history/nato-history.html. Retrieved on 2013-06-29. 
  90. ۹۰.۰ ۹۰.۱ "Charter of the United Nations: Chapter V: The Security Council". United Nations Security Council. https://www.un.org/en/documents/charter/chapter5.shtml. Retrieved on 2013-06-29. 
  91. Jean-Jacques Youlou & Scholastique Dianzinga, "Une capitale dans l'histoire"; Chapter 1 in Ziavoula (2006).
  92. Thomas, Dominic (2005). Encyclopedia of Twentieth-Century African History. Routledge. 
  93. Thompson, Virginia McLean; Adloff, Richard (1968). Djibouti and the Horn of Africa. Stanford University Press. pp. 16–17. 
  94. Picone Chiodo, Marco (1990). In nome della resa: l'Italia nella guerra 1940–1945. Mursia. p. 86. 
  95. Thompson, Virginia McLean; Adloff, Richard (1968). Djibouti and the Horn of Africa. Stanford University Press. p. 21. 
  96. "Yundum". Britannica Online encyclopedia. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/654943/Yundum. Retrieved on 10 August 2012. 
  97. "Locations of British General Hospitals during WW2". http://www.scarletfinders.co.uk/112.html. Retrieved on 1 April 2017. 
  98. Meredith, Martin (2005). The State of Africa: A History of Fifty Years of Independence. London: Free Press. p. 9. 
  99. "Hansard HC Deb 25 March 1959, vol 602, cols 1405–1458". http://hansard.millbanksystems.com/commons/1959/mar/25/clause-2-loans-for-approved-colonial#S5CV0602P0_19590325_HOC_385. 
  100. "Operation Tracer – Stay Behind Cave". www.aboutourrock.com. https://web.archive.org/web/20120519085844/http://www.aboutourrock.com/culture/tracer/operationtracer.htm. Retrieved on 10 September 2012. 
  101. Lawler, Nancy Ellen (2002). Soldiers, Airmen, Spies, and Whisperers: the Gold Coast in World War II. Athens, Ohio: Ohio University Press. ISBN 978-0-8214-1430-9. 
  102. Immerman, Richard H. (1982). The CIA in Guatemala: The Foreign Policy of Intervention. Austin, Texas, USA: University of Texas Press. p. 37. ISBN 978-0-292-71083-2.  Unknown parameter |url-access= ignored (help)
  103. Dr Erik Goldstein, Routledge, 2005, Wars and Peace Treaties: 1816 to 1991, p. 217
  104. ۱۰۴.۰ ۱۰۴.۱ Dr Erik Goldstein, Routledge, 2005, Wars and Peace Treaties: 1816 to 1991, p. 218
  105. "Tuskegee Airmen Pilot Listing". https://web.archive.org/web/20131203000349/http://www.tuskegee.edu/about_us/legacy_of_fame/tuskegee_airmen/tuskegee_airmen_pilot_listing.aspx. Retrieved on 13 May 2014. 
  106. Francis, Charles E (1997). The Tuskegee Airmen: The Men who Changed a Nation. Branden Books. p. 438. ISBN 978-0-8283-2029-0. Retrieved 13 May 2014.  Unknown parameter |url-access= ignored (help)
  107. "Honduras participó activamente en la Segunda Guerra Mundial – Diario La Tribuna" (in es). https://web.archive.org/web/20180720140010/http://www.latribuna.hn/2015/05/12/honduras-participo-activamente-en-la-segunda-guerra-mundial/. Retrieved on 2018-07-20. 
  108. Keith Bradsher (18 April 2005). "Thousands March in Anti-Japan Protest in Hong Kong". https://web.archive.org/web/20060214191558/http://www.commondreams.org/headlines05/0418-04.htm. Retrieved on 11 April 2006. 
  109. Roland, Charles G. (2001). Long Night's Journey into Day: Prisoners of War in Hong Kong and Japan, 1941–1945. Wilfrid Laurier University Press. pp. xxviii, 1, 321. ISBN 0-88920-362-8. 
  110. "Commonwealth War Graves Commission Annual Report 2014–2015 p. 38". Commonwealth War Graves Commission. https://issuu.com/wargravescommission/docs/ar_2014-2015?e=4065448/31764375. Retrieved on 24 May 2016. Figures include identified burials and those commemorated by name on memorials
  111. Clodfelder, Michael (2002). Warfare and Armed Conflicts – A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000. McFarland & Co. p. 582. 
  112. ۱۱۲.۰ ۱۱۲.۱ Khan, Yasmin (17 June 2015). "Has India's contribution to WW2 been ignored?". BBC. https://www.bbc.com/news/world-asia-india-33105898. Retrieved on 20 May 2019. 
  113. Randhawa, K. (15 September 2005). "The bombing of Calcutta by the Japanese". BBC. https://web.archive.org/web/20120204062423/http://www.bbc.co.uk/ww2peopleswar/stories/50/a5756150.shtml. Retrieved on 26 April 2006. 
  114. Despatch "Operations in Assam and Burma from 23RD June 1944 to 12TH November 1944" Supplement to the London Gazette, 3 March 1951 pg 1711
  115. Famine Inquiry Commission (May 1945). Report on Bengal (PDF). New Delhi: Manager of Publications, Government of India Press. p. 103. 
  116. "World War II (1939–1945)". https://www2.gwu.edu/~erpapers/teachinger/glossary/world-war-2.cfm. Retrieved on 2017-05-30. 
  117. Patti, Archimedes L. A. (1980). Why Viet Nam? Prelude to America's Albatross. University of California Press. ISBN 0-520-04156-9. , p. 477
  118. Marr, David G. (1995). Vietnam 1945: The Quest for Power. University of California Press. p. 43. 
  119. John Pike. "Iran/Azerbaijan". Globalsecurity.org. http://www.globalsecurity.org/military/world/war/iran-azeri.htm. Retrieved on 2010-07-22. 
  120. Desplat, Juliette. "Archaeology and the Second World War in Iraq". https://blog.nationalarchives.gov.uk/blog/arcaheology-second-world-war-iraq/. Retrieved on 18 March 2019. 
  121. "K-Lines Internment Camp". The Curragh. 2011. http://www.curragh.info/klines.htm. Retrieved on 2016-05-02. 
  122. "History Ireland". http://www.historyireland.com/volumes/volume6/issue1/features/?id=181. Retrieved on 27 August 2017. 
  123. Richard Doherty: Irish Men and Women in the Second World War. Four Courts Press, Dublin. 1999. Chapter I
  124. Stokes, Doug. Paddy Finucane, Fighter Ace: A Biography of Wing Commander Brendan E. Finucane, D.S.O., D.F.C. and Two Bars. London: William Kimber & Co. Ltd., 1983. سانچہ:آئی ایس بی این. (republished Somerton, Somerset, UK: Crécy Publishing, 1992, سانچہ:آئی ایس بی این) page 193-194
  125. http://www.acesofww2.com/UK/aces/finucane/ An Irishman who became one of the most decorated Spitfire Ace’s. With the highest number of ‘kills’ (32), Finucane was the youngest Wing Commander in the RAF all before his 22nd birthday. Paddy was both the leader of his Squadron, and an inspirational leader to his pilots and ground crew. With his Shamrock crested Spitfire emblazoned with his initials, Paddy achieved one of the highest kill rates in RAF history.
  126. See The War Room website for a listing of bombing attacks on Irish soil, available here
  127. See Robert Fisk's In Time of War: Ireland, Ulster and the Price of Neutrality, 1939–1945 (1996). London: Gill & Macmillan. سانچہ:آئی ایس بی این — (1st ed. was 1983) P.241. Cobh was to be attacked by the British 3rd Infantry Division so that the Cork Harbour could be used as a naval base for the anti-submarine war in the Atlantic, the plan was eventually dropped as one division was not considered enough of a force to reoccupy this part of the State.
  128. Robert Fisk, In Time of War (Gill and Macmillan) 1983 سانچہ:آئی ایس بی این Page 242
  129. See Duggan p.180 Duggan, John P. Herr Hempel at the German Legation in Dublin 1937–1945 (Irish Academic Press) 2003 سانچہ:آئی ایس بی این
  130. Playfair, Major-General I. S. O. et al. (1954). Butler, J. R. M., ed. The Mediterranean and Middle East: The Early Successes Against Italy (to May 1941). History of the Second World War, United Kingdom Military Series I. HMSO. p. 2. OCLC 494123451. Retrieved 3 September 2015. 
  131. Playfair, pp. 38–40.
  132. Cernuschi, Enrico (December 1994). "La resistenza sconosciuta in Africa Orientale" (in Italian). Rivista storica (Roma: Coop. giornalisti storici): 5, 36. OCLC 30747124. 
  133. Zolberg, Aristide R.; Aguayo, Sergio; Suhrke, Astri (1992). Escape from Violence: Conflict and the Refugee Crisis in the Developing World. New York: Oxford University Press. p. 106. ISBN 978-0-19-507916-6. 
  134. The New Encyclopædia Britannica (15th ed.). Chicago: Encyclopædia Britannica. 2002. p. 835. ISBN 978-0-85229-787-2. 
  135. Ferris, John; Mawdsley, Evan (2015). The Cambridge History of the Second World War, Volume I: Fighting the War (in English). کیمبرج: Cambridge University Press. 
  136. Gill, G. Hermon (1957). Royal Australian Navy 1939–1942. Australia in the War of 1939–1945. Series 2 – Navy 1. Canberra: Australian War Memorial. p. 485. LCCN 58037940. Archived from the original on May 25, 2009. Retrieved June 16, 2015.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  137. Butow, Robert Joseph Charles (1956). Japan's decision to surrender. Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-0460-1. 
  138. Killingray, David (2010). Fighting for Britain: African Soldiers in the Second World War. Woodbridge, Suffolk: James Currey. p. 44. ISBN 978-1-84701-015-5. 
  139. Gregory, Robert (1993). Quest for Equality: Asian Politics in East Africa, 1900–1967. New Delhi: Orient Longman Limited. pp. 50 to 52. ISBN 0-86311-208-0.  Unknown parameter |url-access= ignored (help)
  140. Playfair, Major-General I. S. O. et al. (1954). Butler, J. R. M., ed. The Mediterranean and Middle East: The Early Successes Against Italy (to May 1941). History of the Second World War, United Kingdom Military Series I. HMSO. OCLC 494123451. Retrieved 3 September 2015. 
  141. "Koreans in the Japanese Imperial Army". https://www.webcitation.org/64yqENMMb?url=http://www.k2.dion.ne.jp/~rur55/E/epage12.htm. Retrieved on 5 August 2009. 
  142. "Over 2,000 Koreans forced into labor camp in Siberia" (in ko). Koreaherald.com. 2010-12-27. http://www.koreaherald.com/national/Detail.jsp?newsMLId=20101227000641. Retrieved on 2011-08-06. 
  143. "Soviet Occupation and Annexation of Latvia 1939–1940". 2004-08-16. https://www.mfa.gov.lv/en/usa/embassy/honorary-consuls-in-the-u-s-and-mexico/789-ministry/briefing-papers/5258-soviet-occupation-and-annexation-of-latvia-1939-1940. Retrieved on 2020-02-14. 
  144. see text of ultimatum; text in Latvian: I. Grava-Kreituse; I. Feldmanis; J. Goldmanis; A. Stranga (1995). Latvijas okupācija un aneksija 1939–1940: Dokumenti un materiāli (The Occupation and Annexation of Latvia: 1939–1940. Documents and Materials). Preses nams. pp. 340–342. 
  145. the exact figures are not known since Russia has not made the relevant documents public
  146. "Report of General Inspectorate of the Latvian Legion on Latvian nationals in German armed forces". https://web.archive.org/web/20070227010540/http://www.historia.lv/alfabets/L/la/latviesu_legions/dokumenti/1944.07.01.htm. Retrieved on 2006-12-12. 
  147. "The Story of the Last Latvian Ships in 1940" (in en). 2017-01-19. https://www.latvia.eu/lv/history/story-last-latvian-ships-1940. Retrieved on 2020-02-14. 
  148. Rodogno, D. (2006). Fascism's European empire: Italian occupation during the Second World War. p. 61.
  149. Jon Wright. History of Libya. P. 165.
  150. Sarti, Roland. The Ax Within: Italian Fascism in Action. Modern Viewpoints. New York, 1974, p. 196.
  151. "The Holocaust in Libya (1938–43)". http://histclo.com/essay/war/ww2/hol/holc-lib.html. Retrieved on 21 September 2013. 
  152. Stegemann, Bernd; Vogel, Detlef (1995). Germany and the Second World War: The Mediterranean, South-East Europe, and North Africa, 1939–1941. اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس. p. 176. ISBN 0-19-822884-8. 
  153. Boddy-Evans, Alistair. "A Timeline of African Countries' Independence". https://www.thoughtco.com/chronological-list-of-african-independence-4070467. 
  154. ۱۵۴.۰ ۱۵۴.۱ "The former Liechtenstein possessions of Lednice-Valtice". Minor Sights. September 2014. http://www.minorsights.com/2014/09/Czech-Lednice-Valtice.html. Retrieved on 4 October 2014. 
  155. "Nazi crimes taint Liechtenstein". BBC. 14 April 2005. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4443809.stm. Retrieved on 18 June 2019. 
  156. ARGENTINA: Last of the Wehrmacht – Monday, Apr. 13, 1953
  157. "Volksdeutsche Bewegung in Liechtenstein" (in German). Liechtenstein National Archives. http://www.e-archiv.li/koerperschaftDetail.aspx?backurl=editionSuche.aspx?eid=&koerperID=3366&eID=. Retrieved on 18 February 2014. 
  158. Waters, S. D. (1956). The Royal New Zealand Navy. Official History of New Zealand in the Second World War 1939–45 (New Zealand Electronic Text Centre ed.). Wellington, NZ: War History Branch, Dept. of Internal Affairs. pp. 96–98. OCLC 11085179. Retrieved 23 February 2016. 
  159. "1942: Malta gets George Cross for bravery". BBC News. http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/april/15/newsid_3530000/3530301.stm. Retrieved on 4 October 2014. 
  160. "Constitution of Malta, Article 3". Government of Malta. http://www.justiceservices.gov.mt/DownloadDocument.aspx?app=lom&itemid=8566&l=1. Retrieved on 4 October 2014. 
  161. p. 325 Jackson, Ashley The British Empire and the Second World War, A&C Black, 9 Mar 2006
  162. pp. 121-122 Killingray, David & Plaut, Martin Fighting for Britain: African Soldiers in the Second World War Boydell & Brewer Ltd, 2012
  163. p.325 Jackson
  164. Helgason, Guðmundur. "Potrero del Llano (steam tanker)". http://uboat.net/allies/merchants/ships/1648.html. Retrieved on 29 May 2019. 
  165. Lars Schoultz (2014). National Security and United States Policy Toward Latin America. p. 175. ISBN 978-1-4008-5849-1. 
  166. Klemen, L.. "201st Mexican Fighter Squadron". http://www.dutcheastindies.webs.com/201squadron.html.  201st Mexican Fighter Squadron
  167. Navarro, Armando, Mexicano political experience in occupied Aztlán (2005)
  168. Howard F. Cline, The United States and Mexico, revised edition. New York: Atheneum Press, 1962, p. 184.
  169. Pruitt, Sarah (24 September 2018). "The Surprising Role Mexico Played in World War II". A&E Television Networks. https://www.history.com/news/mexico-world-war-ii-surprising-involvement. Retrieved on 30 May 2019. 
  170. Howard F. Cline, The United States and Mexico, revised edition. New York: Atheneum Press, 1962, p. 286.
  171. Abramovici P. Un rocher been occupé : Monaco pendant la Guerre 1939–1945 Editions Seuil, Paris 2001, سانچہ:آئی ایس بی این
  172. Tsedendambyn Batbayar (2003), "The Japanese Threat and Stalin's Policies Towards Outer Mongolia", Imperial Japan and National Identities in Asia, 1895–1945, Li Narangoa and Robert B. Cribb, eds. (London: Routledge Curzon), 188.
  173. Christopher P. Atwood (1999), "Sino-Soviet Diplomacy and the Second Partition of Mongolia, 1945–1946", Mongolia in the Twentieth Century: Landlocked Cosmopolitan, Bruce A. Elleman and Stephen Kotkin, eds. (Armonk, NY: M. E. Sharpe), 147.
  174. McGibbon., Ian. "Second World War – New Zealand's involvement'". http://www.teara.govt.nz/en/speech/34551/new-zealand-declares-war-on-germany. Retrieved on 4 January 2015. 
  175. Earle, Karl McNeil (Winter 1998). "Cousins of a Kind: The Newfoundland and Labrador Relationship with the United States". American Review of Canadian Studies 28 (4): 387–411. doi:10.1080/02722019809481611. 
  176. Jenny Williams. "Newfoundlanders in the War: Royal Navy". Newfoundland and Labrador Heritage Web Site. http://www.heritage.nf.ca/law/royal_navy.html. Retrieved on 2008-12-16. 
  177. O. E. Udofia, Nigerian Political Parties: Their Role in Modernizing the Political System, 1920–1966, Journal of Black Studies Vol. 11, No. 4 (Jun., 1981), pp. 435–447.
  178. "Rhodesian Army". Spartacus.schoolnet.co.uk. https://web.archive.org/web/20111024211403/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/FWWrhodesia.htm. Retrieved on 2011-08-06. 
  179. "NRK TV – Se I krig og kjærleik". http://tv.nrk.no/serie/vaar-aere-og-vaar-makt/prho65006207/10-01-2010. Retrieved on 18 October 2016. 
  180. Eriksen, Knut Einar; Terje Halvorsen (1990). Norge i krig – Frigjøring (in Norwegian). Oslo: Aschehoug. p. 190. ISBN 82-03-11423-7. 
  181. Greve, Tim (1990). Norge i krig III – Verdenskrig (in Norwegian). Oslo: Aschehoug. p. 272. ISBN 82-03-11418-0. 
  182. Macdonald, J. (1945). Lion with Tusk Guardant. Salisbury: Rhodesian Printing and Publishing Company. OCLC 85997210. 
  183. McCracken, J. (2012). A History of Malawi, 1859–1966. Woodbridge: Boydell & Brewer. ISBN 978-1-84701-050-6. 
  184. Rupiah, M. (1995). The History of the Establishment of Internment Camps and Refugee Settlements in Southern Rhodesia, 1938–1952. University of Zimbabwe. 
  185. McCracken 2012.
  186. Williamson Murray, Allan R. Millett, A War to be Won: Fighting the Second World War, Harvard University Press, 2001, p. 143
  187. White, Geoffrey Miles; Lindstrom, Lamont (1989). The Pacific Theater: Island Representations of World War II (in English). University of Hawaii Press. p. 3. ISBN 978-0-8248-1146-4. 
  188. Werner Gruhl, Imperial Japan's World War Two, 1931–1945 Error in webarchive template: Check |url= value. Empty., Transaction Publishers, 2007 سانچہ:آئی ایس بی این
  189. Lindstrom, Lamont; White, Geoffrey Miles; Center, East-West (September 17, 1990). Island Encounters: Black and White Memories of the Pacific War (in English). Smithsonian Institution Press. p. 33. ISBN 978-0-87474-457-6. 
  190. Bennett, Judith A. (2009). Natives and Exotics: World War II and Environment in the Southern Pacific (in English). University of Hawaii Press. p. 179. ISBN 978-0-8248-3265-0. 
  191. Lindstrom, Lamont (1993). Cargo Cult: Strange Stories of desire from Melanesia and beyond. Honolulu: University of Hawaii Press. 
  192. Lawrence, Peter (1971). Road Belong Cargo: A Study of the Cargo Movement in the Southern Madang District, New Guinea (in English). Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-0457-5. Cargo cult new guinea.  Unknown parameter |url-access= ignored (help)
  193. Schwartz, Adi (2007-03-17). "The nine lives of the Lorenz Cafe – Haaretz Daily Newspaper | Israel News". Haaretz.com. http://www.haaretz.com/print-edition/features/the-nine-lives-of-the-lorenz-cafe-1.237605. Retrieved on 2011-08-06. 
  194. See Alfredo Seiferheld's "Nazism y Fascismo en el Paraguay" (in Spanish): http://www.portalguarani.com/836_alfredo_m_seiferheld_r/7114_nazismo_y_fascismo_en_el_paraguay_1936_1939__1985__por_alfredo_m_seiferheld.html.
  195. Los Pilotos paraguayos en la Segunda Guerra Mundial. Diario Última Hora (in Spanish), November 29th, 2009 – http://www.ultimahora.com/los-pilotos-paraguayos-la-segunda-guerra-mundial-n278340.html
  196. "Tydings-McDuffie Act". Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Tydings-McDuffie-Act. Retrieved on 30 May 2018. 
  197. Andrzej Sławiński, Those who helped Polish Jews during WWII. Translated from Polish by Antoni Bohdanowicz. Article on the pages of the London Branch of the Polish Home Army Ex-Servicemen Association. Last accessed on March 14, 2008.
  198. [۱] Archived February 11, 2005, at the وے بیک مشین
  199. "The Qatar Oil Discoveries" by Rasoul Sorkhabi". geoxpro.com. 2010. http://www.geoexpro.com/articles/2010/01/the-qatar-oil-discoveries. Retrieved on 1 February 2015. 
  200. Toth, Anthony. "Qatar: Historical Background." A Country Study: Qatar (Helen Chapin Metz, editor). ک‏‏تب خانہ کانگریس Federal Research Division (January 1993).
  201. Spector, Ronald H. (1985). Eagle Against the Sun. The MacMillan Wars of the United States. New York: MacMillan, Inc. ISBN 0-02-930360-5.  Unknown parameter |url-access= ignored (help)
  202. "Pacific Memories: Island Encounters of World War II". http://www.nps.gov/archive/wapa/indepth/extContent/wapa/encounters/encounters5.htm. Retrieved on 2007-06-12. 
  203. "Solomon Islands Pijin – History". https://web.archive.org/web/20070513062414/http://www.pidgin.ca/www/History/History.htm. Retrieved on 2007-06-12. 
  204. Brij V. Lal, Edward D. Beechert, and Doug Munro. Plantation Workers: Resistance and Accommodation, Honolulu: University of Hawaii Press, 1993. Page 162-3.
  205. Stanley, David (3 December 2004). Moon Handbooks South Pacific. David Stanley. p. 999. ISBN 978-1-56691-411-6. 
  206. Becker, Captain Dave (1989). Yellow Wings – The Story of the Joint Air Training Scheme in World War 2. Pretoria: The SAAF Museum. p. 102. 
  207. Jackson, Ashley (1999). "African Soldiers and Imperial Authorities: Tensions and Unrest During the Service of High Commission Territories Soldiers in the British Army, 1941–46". Journal of Southern African Studies 25 (4): 645–665. doi:10.1080/030570799108515. 
  208. Wood, J R T (June 2005). So Far And No Further! Rhodesia's Bid For Independence During the Retreat From Empire 1959–1965. Victoria, British Columbia: Trafford Publishing. pp. 8–9. ISBN 978-1-4120-4952-8. 
  209. Jackson, Ashley (2006). The British Empire and the Second World War (First ed.). London & New York: Continuum International Publishing Group. p. 173. ISBN 978-0-8264-4049-5. ; MacDonald, John Forrest (1947). The War History of Southern Rhodesia 1939–1945. Salisbury: S R G Stationery Office. p. 39. OCLC 568041576. 
  210. [۲] Article at نیو یارک ٹائمز Feb. 21, 2004.
  211. [۳] Article at Der Spiegel, July 31, 2013.
  212. Churchhill memoirs, Molotov requests for second front.
  213. "The United States is well aware of the fact that the Soviet Union bears the weight of the fight."— F. D. Roosevelt. Source: Correspondence of the Council of Ministers of the USSR with the U.S. Presidents and Prime Ministers of Great Britain during the Great Patriotic War of 1941–1945, V. 2. M., 1976, pp. 204
  214. "Red Army decided the fate of German militarism". — W. Churchill. Source: Correspondence of the Council of Ministers of the USSR with the U.S. Presidents and Prime Ministers of Great Britain during the Great Patriotic War of 1941–1945., V. 2. M., 1976, pp. 204
  215. "he attack on the Third Reich was a joint effort. But it was not a joint effort of two equal parts. The lion's share of victory in Europe can be awarded only to Stalin's forces." — N. Davis, Sunday Times, 5 November 2006.
  216. Walker, Christopher J. (1980). Armenia The Survival of a Nation. New York: St. Martin's Press. pp. 355–356. ISBN 0-7099-0210-7. 
  217. "V-Day: Armenian leader attends WW II allies’ parade in Red Square." ArmeniaNow. May 9, 2010.
  218. Participants in World War II#Armenia
  219. Swietochowski, Tadeusz(1995) Russia and Azerbaijan: A Borderland in Transition, Columbia University, p. 133.
  220. "Putin lays first stone to restore memorial to Georgian soldiers". http://rt.com/news/stone-war-memorial/. Retrieved on 18 October 2016. 
  221. "Georgia: Past, Present, Future...". http://rustaveli.tripod.com/history9.html. Retrieved on 18 October 2016. 
  222. Gachava, Nino. "Georgian President Blasted Over Monument's Demolition – Radio Free Europe/Radio Liberty © 2010". Rferl.org. http://www.rferl.org/content/Georgian_President_Blasted_Over_Monuments_Demolition/1910056.html. Retrieved on 2010-07-22. 
  223. John Pike (1941-12-15). "Tbilisi Aerospace Manufacturing". Globalsecurity.org. http://www.globalsecurity.org/military/world/russia/tam.htm. Retrieved on 2011-08-06. 
  224. John Pike. "Tbilisi Aerospace Manufacturing". Globalsecurity.org. http://www.globalsecurity.org/military/world/russia/tam-history.htm. Retrieved on 2011-08-06. 
  225. Zaloga, Steven J (2011). The Atlantic Wall (2): Belgium, The Netherlands, Denmark and Norway. Osprey Publishing. p. 57. ISBN 978-1-78096-145-3. 
  226. Georgian Legion (1941–1945)
  227. Luchtvaart en Oorlogsmuseum. "The uprising of the Georgians – VVV Texel". Texel.net. http://www.texel.net/en/about-texel/history/the-uprising-of-the-georgians. Retrieved on 2011-08-06. 
  228. Going Solo, By Roald Dahl, Publisher: Puffin Books (September 4, 2008), سانچہ:آئی ایس بی این
  229. Jay Heale, Winnie Wong, 2009, Cultures of the World, Second (Book 16), Tanzania, Publisher: Cavendish Square Publishing (March 1, 2009), سانچہ:آئی ایس بی این
  230. Memorial Gates Trust, African participants in the Second World War, www.mgtrust.org/afr2.htm
  231. Tanzania: British rule between the Wars (1916–1945), Updated September 2005, Electoral Institute for Sustainable Democracy in Africa, www.content.eisa.org.za/old-page/tanzania-british-rule-between-wars-1916-1945
  232. R.P. Anand, Studies in International Law and History: An Asian Perspective https://books.google.com/books?id=2IDsCAAAQBAJ&pg=PA127&dq=tibet+country+1950+international+law&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwim1-TB-LnhAhWEoYMKHeIbCEcQ6AEILTAB#v=onepage&q=tibet%20country%201950%20international%20law&f=false
  233. Smith, Daniel, "Self-Determination in Tibet: The Politics of Remedies".
  234. "Name Change". https://web.archive.org/web/20140904170811/http://pacificpolitics.com/2013/09/fighting-in-whose-name/. Retrieved on 4 September 2014. 
  235. Perkins, Kenneth J. (2004). A History of Modern Tunisia. Cambridge University Press. ISBN 0-521-81124-4. 
  236. Perkins, Kenneth J. (1986). Tunisia. Crossroads of the Islamic and European World. Westview Press. ISBN 0-7099-4050-5. 
  237. Adnan et Saadeddine Zmerli, « Moncef Bey, protecteur des Juifs », Jeune Afrique, 19 avril 2009, p. 87
  238. Henri Grimal, La décolonisation de 1919 à nos jours, éd. Complexe, Bruxelles, 1985, p. 100
  239. https://web.archive.org/web/20081005075810/http://www.jeuneafrique.com/jeune_afrique/article_jeune_afrique.asp?art_cle=LIN13086moncesillas0 accessed 21/05/2017
  240. Tuva: a State Reawakens. 
  241. David White, The Everything World War II Book: People, Places, Battles, and All the Key Events, Adams Media, 2010, p. 331
  242. Richards, Denis (1974) [1953]. Royal Air Force 1939–1945: The Fight At Odds I (paperback ed.). London: HMSO. pp. 38, 217. ISBN 978-0-11-771592-9. Retrieved 22 December 2015. 
  243. Hooton, E. R. (1997). Eagle in Flames: The Fall of the Luftwaffe. Arms & Armour Press. ISBN 978-1-85409-343-1. 
  244. "Northern Ireland at War". Theirpast-yourfuture.org.uk. https://web.archive.org/web/20131029204659/http://www.theirpast-yourfuture.org.uk/server?show=nav.00n00h003&timeline=n_ireland. Retrieved on 2010-07-22. 
  245. Sanders, Paul (2005). The British Channel Islands under German Occupation 1940–1945. Jersey: Jersey Heritage Trust / Société Jersiaise. ISBN 0-9538858-3-6. 
  246. Navy Closes Major Base in Wake of Protests
  247. Martin Henry John Finch, A political economy of Uruguay since 1870 (Springer, 1981).
  248. Miguel Tinker Salas, "Staying the course: United States oil companies in Venezuela, 1945–1958." Latin American Perspectives 32.2 (2005): 147-170.
  249. Jovanović, Nenad (3 September 2019). "Krive brojke Kolinde Grabar Kitarović". https://www.portalnovosti.com/krive-brojke-kolinde-grabar-kitarovic. 
  250. ۲۵۰.۰ ۲۵۰.۱ Tomasevich 1975.
  251. Dobroslav Pavlović, and Stevan K. Pavlowitch, Hitler's new disorder: the Second World War in Yugoslavia (Columbia University Press, 2008).
  252. Robert McCormick, Croatia Under Ante Pavelic: America, the Ustase and Croatian Genocide (IB Tauris), 2014.
  253. Tomasevich (2001), p. 78.
  254. MacDonald, David Bruce (2002). Balkan holocausts?: Serbian and Croatian victim-centred propaganda and the war in Yugoslavia. Manchester: Manchester University Press. p. 142. ISBN 0-7190-6467-8. 
  255. Rodogno 2006.
  256. Lemkin 2008.

ہور پڑھو[لکھو]

  • Bahar, I. Izzet (2012). TURKEY AND THE RESCUE OF JEWS DURING THE NAZI ERA:A REAPPRAISAL OF TWO CASES; GERMAN-JEWISH SCIENTISTS IN TURKEY& TURKISH JEWS IN OCCUPIED FRANCE. University of Pittsburgh.  - پی ایچ ڈی مقالہ
  • بائی فیلڈ ، جوڈتھ اے "اثر تو‏ں باہر: افریقہ تے دوسری جنگ عظیم د‏‏ی نويں تریخ نگاری د‏‏ی طرف۔" سیمس ڈبلیو زییلر وچ ، ایڈ۔ اک صحابی د‏‏ی دوسری جنگ عظیم (2012) جلد 2: 652-665۔
  • پیتارے ، آئی سی بی تے ایم آر ڈی فوٹ ، ای ڈی۔ آکسفورڈ کامپین ٹو ٹو ورلڈ وار (1995) 1270 پی پی
  • ہیگھم ، رابن ، لوئڈ ای لی ، مارک اے اسٹولر ، ای ڈی۔ عام ذرائع دے نال یورپ ، افریقہ تے امریکا وچ دوسری جنگ عظیم: ادب تے تحقیق د‏‏ی اک ہینڈ بک (1997)
  • لی ، لوئڈ ای ایڈ۔ ایشیا تے بحر الکاہل وچ دوسری جنگ عظیم تے جنگ دے بعد ، جنرل تھیمز دے نال: ادب تے تحقیق د‏‏ی اک ہینڈ بک (1998)
  • لیٹز ، عیسائی۔ دوسری عالمی جنگ دے دوران نازی جرمنی تے غیر جانبدار یورپ
  • پیکارڈ ، جیروالڈ ایم ، نہ ہی کوئی دوست تے نہ ہی دشمن: دوسری جنگ عظیم وچ یورپی غیر جانبدار

سانچہ:World War II سانچہ:WWII history by nation