دی ٹو نوبل کنزمین
| دی ٹو نوبل کنزمین | |
|---|---|
 | |
| مصنف | ولیم شیکسپیر ، جان فلیچر |
| اصل زبان | ابتدائی جدید انگریزی |
| تاریخ اشاعت | ۱۶۱۳ |
ترمیم  | |
اس ڈرامے دا پلاٹ جیفری چاسر دی نظم The Knight’s Tale توں ماخوذ اے، جو The Canterbury Tales دا حصہ اے۔
ڈرامے دا مرکزی محور دو اشرافیہ کزناں، پالامون تے آرسائیٹ، دے درمیان دوستی، عشق تے رقابت دی کشمکش اے، جو اک ہی عورت ایمیلیا نال محبت کرنے دے سبب اک دوسرے دے خلاف صف آراء ہو جاندے نيں۔ پلاٹ وچ عشق، تقدیر، دوستی، طبقاتی فرق تے نسائی ذہنیت جداں موضوعات مرکزی حیثیت رکھدے نيں۔
مصنفاں
[سودھو]ولیم شیکسپیئر (1564–1616) انگریزی بولی دے سب توں اہم ڈرامہ نگار تے شاعر منے جاندے نيں۔ انہاں دے ڈرامےآں وچ انسانی نفسیات، اجتماعی اخلاقیات، ریاستی طاقت تے ذاتی اختیار (agency) دے پیچیدہ رشتے وڈی مہارت توں پیش کيتے گئے نيں۔
جان فلیچر (1579–1625) جیکوبین دور دے اک نامور ڈرامہ نگار سن ۔ اوہ تھیٹر کمپنی "کنگز مین" توں وابستہ رہے تے شیکسپیئر دے بعد اس کمپنی دے "ہاؤس ڈرامہ نگار" سمجھے جاندے نيں۔ انہاں دے ہاں مکالماندی روانی، روزمرہ رویاں دا باریک مشاہدہ، تے طنزیہ لہجہ نمایاں اے۔
دی ٹو نوبل کنزمین دونے مصنفاں دے فنی اشتراک دا ثمر اے، جس وچ شیکسپیئر دی شاعرانہ فصاحت تے فلیچر دے مکالماندی کمال نے مل کے اک ہم آہنگ ڈرامائی فضا پیدا کيتی۔ محققاں دے مطابق ابتدائی مناظر تے چند اہم soliloquies وچ شیکسپیئر دی شعری گہرائی واضح طور اُتے محسوس ہُندی اے، جداں کہ جیلر دی دھی تے پینڈو کرداراں توں متعلق مناظر وچ فلیچر دا مزاحیہ تے نثری انداز غالب اے .
تصنیف و اشاعت
[سودھو]تحقیقی شواہد تے معاصر حوالے دی نیہہ اُتے اکثر ناقدین اس نتیجے اُتے متفق نيں کہ ایہ ڈراما 1613–1614 دے دوران لکھیا گیا، جدوں لندن دے درباری تھیٹر وچ ماسک تے collaborative dramas دا رجحان عروج اُتے سی۔
اسنوں 8 اپریل 1634 نوں Stationers’ Register وچ درج کيتا گیا تے ايسے سال تھامس کورٹز نے اس دا پہلا کوارٹو ایڈیشن شائع کيتا۔ ایہ ڈراما شیکسپیئر دے مشہور First Folio (1623) وچ شامل نئيں سی، بلکہ 1679 دی Beaumont and Fletcher Folio وچ فلیچر دے ہور ڈرامےآں دے نال شائع ہويا، جس دی وجہ توں طویل عرصے تک اس دی مصنفی حیثیت متنازع رہی۔
ماخذ
[سودھو]اس ڈرامے دا بنیادی ماخذ چاسر دی نظم The Knight’s Tale اے، جو خود اطالوی شاعر بوکاچیو دی رزمیہ نظم Teseida توں متاثر اے۔
شیکسپیئر تے فلیچر نے چاسر دے بیانیے نوں ڈرامائی ساخت، مکالمے، ضمنی پلاٹ (subplot) تے اسٹیج دے تقاضاں دے مطابق تبدیل کیتا، مثلاً:
جیلر دی دھی دا پورا subplot چاسر دے متن وچ نئيں ملدا؛ ایہ غالباً فلیچر دی تخلیق اے۔
پینڈو لوکاں دا "مورِس ڈانس" تے اسکول ماسٹر دا کردار اُس دور دے ماسک تے courtly entertainments توں متاثر اے۔
“She was ful roially arrayed in green,
And wore the cerial oak upon her head.”
(Chaucer, The Canterbury Tales, Knight’s Tale, p. 56.)
اُردو Translation:
“وہ نہایت شان و شوکت توں سبز لباس وچ ملبوس سی
اور اس دے سر اُتے صریالی بلوط دا ہار سجا ہويا سی۔”
پلاٹ — ایکٹ تے سین دے لحاظ توں تفصیلی خلاصہ
تھلے ہر ایکٹ تے اس دے اہم مناظر (Scenes) وکھ وکھ بیان کيتے گئے نيں۔ ایتھے "کہانی" دی بجائے مستقل طور اُتے "پلاٹ" دی اصطلاح استعمال کیتی گئی اے، جداں کہ آپ دے فیڈبیک وچ کہیا گیا سی۔
ایکٹ اوّل
[سودھو]سین 1 — تن ملکدرے تے تھیسیئس دی شادی رُک جانا
ڈراما آتھنز وچ تھیسیئس تے ہپولیندا دی شادی دے جلوس توں شروع ہُندا اے کہ تن بیوہ ملکدرے ماتمی لباس وچ آ کے فریاد کردیاں نيں کہ تھیبس دے ظالم حکمران کریون نے انہاں دے شوہراں دی لاشاں بے گور و کفن چھڈ رکھی نيں۔ ہپولیندا تے ایمیلیا، تھیسیئس نوں قائل کردیاں نيں کہ اوہ اپنی شادی مؤخر کر کے انصاف دے لئی جنگ کرے۔ تھیسیئس شرافت تے "chivalry" دا ثبوت دیندے ہوئے فوراً لشکر کشی دا فیصلہ کردا اے۔
سین 2 — تھیبس وچ پالامون تے آرسائیٹ
تھیبس وچ پالمون تے آرسائیٹ اپنے چچا کریون دی ظلم پسندی توں نالاں نيں، مگر قومی وفاداری دے تحت جنگ وچ رہنے دا فیصلہ کردے نيں۔ ایہ سین انہاں دی گہری دوستی، مشترکہ شرف تے "chivalric honor" نوں نمایاں کردا اے۔
سین 3 — تھیسیئس دی فتح تے قیدیاں دا تعارف
تھیسیئس کریون نوں شکست دے کے اسنوں قتل کر دیندا اے تے لاشاں دی تدفین دا حکم دیندا اے۔ پالمون تے آرسائیٹ بہادری دے باوجود قیدی بنا کے آتھنز بھیج دتے جاندے نيں۔ انہاں دی جنگی عظمت دے باوجود قیدی بننا، تقدیر دے غیر متوقع پن نوں ظاہر کردا اے۔
Quotation (Act 1, Scene 3):
“What she liked
Was then of me approved; what not, condemned…
The flower that I would pluck… she would long
Till she had such another…
That the true love ’tween maid and maid may be
More than in sex individual.” (Shakespeare, The Two Noble Kinsmen, Act 1, Scene 3, lines 74–93 (Folger edition, p. 12).
اُردو Translation:
“جو چیز اسنوں پسند آندی اوہی مینوں وی پسند ہُندی،
جو اسنوں ناگوار لگتی، میرے لئی وی ناپسندیدہ ٹھہرتی…
جو پھُل وچ توڑدی، اوہ ايسے جداں پھُل چاہتی…
یاں ثابت ہُندا اے کہ دو کُڑیاں دے درمیان محبت
صرف جنس تک محدود نئيں ہُندی بلکہ اس توں کدرے ودھ ہُندی اے ۔”
سین 4 — قید خانے دا منظر، پہلی جھلک ایمیلیا
جیل دا راکھا تے اس دی دھی نويں قیدیاں دے بارے وچ گفتگو کردے نيں۔ دھی پہلی ہی نظر وچ انہاں اشرافیہ قیدیاں دی شرافت تے خاموش وقار توں متاثر ہُندی اے۔
سین 5 — کھڑکی توں ایمیلیا نوں دیکھنا
پالمون تے آرسائیٹ قید وچ فلسفیانہ انداز توں تقدیر اُتے بحث کر رہے ہُندے نيں کہ جیل دی کھڑکی توں ایمیلیا باغ وچ پھُل چندی دکھائی دیندی اے۔ پالمون فوراً اس دے عشق وچ گرفتار ہو جاندا اے، تے جدوں آرسائیٹ وی ايسے کشش دا شکار ہُندا اے تاں دونے دی دوستی رقابت وچ بدلنے لگتی اے۔ ایہی اوہ موڑ اے جتھے پلاٹ وچ "brotherhood vs. love" دا بنیادی تنازع پیدا ہُندا اے۔
ایکٹ دوم
[سودھو]سین 1 — جیلر، اس دی دھی تے قیدیاں دا ذکر
جیلر اپنی دھی دے رشتے اُتے گفتگو کردا اے، تے دھی قیدیاں دی شرافت، خاموشی تے برداشت دی تعریف کردی اے۔ ایدھروں اس دی emotional attachment دی نیہہ رکھی جاندی اے۔
سین 2 — قید وچ دوستی توں رقابت تک
پالمون تے آرسائیٹ تنہائی، تقدیر تے دوستی اُتے مکالمہ کردے نيں، لیکن ایمیلیا دے عشق نے دونے دے دلاں نوں بدل دتا اے۔ محبت دے اعلان اُتے دونے تلخ جملے کہندے نيں، تے "ہمیشہ نال رہنے" دی قسماں ٹوٹنے لگتی نيں۔
Quotation (Fletcher, Act 2, Scene 2):
“Where is Thebes now? Where is our noble country?
Where are our friends and kindreds? Never more
Must we behold those comforts…”(Fletcher, The Two Noble Kinsmen, Act 2, Scene 2, p. 45.)
اُردو Translation:
“اب تھیبس کتھے اے ؟ ساڈا اوہ عظیم وطن کتھے گیا؟
ساڈے سجݨ تے رشتہ دار کتھے نيں؟
ہم کدی دوبارہ انہاں آسائشاں نوں نئيں دیکھو گے…”
سین 3 — آرسائیٹ دی غیر متوقع رہائی تے جلاوطنی
آرسائیٹ دے لئی اک اشرافی شفاعت دی وجہ توں تھیسیئس اسنوں آزاد کر دیندا اے، لیکن شرط ایہ لگتی اے کہ اوہ آتھنز واپس نئيں آئے گا۔ آرسائیٹ monologue وچ کہندا اے کہ جسمانی آزادی بے کار اے جدوں دل قید ہوئے۔
سین 4 — آرسائیٹ دا آتھنز وچ بھیس بدل کے داخل ہونا
آرسائیٹ "Philostrate" دے ناں توں بھیس بدل کے آتھنز لوٹتا اے تے دربار وچ ملازم بن جاندا اے، تاکہ ایمیلیا دے نیڑے رہ سکے۔ اس دا منصوبہ ایہ اے کہ اوہ اپنی شناخت چھپا کر آہستہ آہستہ دربار وچ اثر و رسوخ حاصل کرے۔
سین 5 — پالمون دی تنہائی تے بے بسی
پالمون ہن قید وچ اکیلا اے، اوہ شکایت کردا اے کہ آرسائیٹ آزاد ہو کے ایمیلیا دے نیڑے جائے گا تے اوہ خود صرف یاداں تے حسرت دا قیدی بن کے رہ جائے گا۔
سین 6 — جیلر دی دھی دا جذباتی فیصلہ
جیلر دی دھی پالمون دی محبت وچ اس حد تک ڈُب جاندی اے کہ اوہ سماجی اقدار تے پدری authority نوں توڑ کر اسنوں قید توں بھاگنے وچ مدد دینے دا فیصلہ کردی اے۔ ایہی فیصلہ بعد وچ اس دی ذہنی ٹُٹ پھوٹ دا سبب بندا اے۔
ایکٹ سوم
[سودھو]سین 1 — رات دے وقت فرار
دھی، چابیاں چرا کر پالمون نوں خفیہ طور اُتے آزاد کر دیندی اے۔ پالمون شکر گزار ضرور اے مگر ایمیلیا دے عشق وچ اِنّا مگن اے کہ دھی دے جذبات دی گہرائی نوں سمجھ ہی نئيں پاندا۔
سین 2 — جنگل وچ کزناں دی دوبارہ ملاقات
پالمون جنگل وچ چھپا ہويا اے کہ اوتھے آرسائیٹ شکار دے بہانے توں آندا اے۔ دونے اک دوسرے نوں دیکھ کے پہلے تاں ماضی دی دوستی چيتا کردے نيں، فیر ایمیلیا اُتے شدید بحث شروع ہو جاندی اے۔ بالآخر فیصلہ ہُندا اے کہ دونے یکساں اسلحہ دے نال، جنگل وچ اک منصفانہ دو بدو مقابلہ کرن گے۔
سین 3 — جیلر دی دھی دی ذہنی کیفیت
دھی ہن قید توں باہر جنگلاں وچ بھٹک رہی اے۔ اوہ نامکمل گیت، ٹوٹے ہوئے جملے تے خیالی مکالمے بولدی اے۔ اس دی بولی وچ عشق، بھَو، شرمندگی تے سماجی دباؤ سب ملے ہوئے نيں، جو Elizabethan stage اُتے نسائی madness دی اہم مثال بن جاندا اے۔
سین 4 — دوستاں دا پالمون نوں تلاش کرنا
کچھ Theban سجݨ پالمون دی تلاش وچ جنگل آندے نيں، مگر اوہ تکلیف تے بھکھ توں نیم جان اے۔ انہاں نوں احساس ہُندا اے کہ عشق تے جلاوطنی نے اسنوں جسمانی تے ذہنی طور اُتے تباہ کر دتا اے۔
سین 5 — دیہاتی لوکاں دا ناچ تے دھی دی شمولیت (پیش خیمہ)
پینڈو کسان "مورِس ڈانس" دی تیاری کر رہے نيں۔ اسکول ماسٹر جیرالڈ اس دا اہتمام کردا اے۔ جیلر دی دھی دی موجودگی ایتھے پہلی بار بطور "دیوانی شریکِ رقص" سامنے آندی اے، جو بعد دے act وچ مکمل ہُندا اے۔
سین 6 — پالمون تے آرسائیٹ دا رسمی عہد
آرسائیٹ، پالمون نوں کھانا تے اسلحہ فراہم کردا اے۔ دونے، دوستی تے دشمنی دے درمیان اک عجیب نیم فاصلہ رکھدے ہوئے، اگلے دن دے مقابلے دے لئی تیاری کردے نيں۔
ایکٹ چہارم
[سودھو]سین 1 — مقابلے اُتے گرفتاری
جب دونے جنگل وچ تلواراں کڈ کے لڑ رہے ہُندے نيں تاں اچانک تھیسیئس شکار دے لئی اوتھے پہنچ جاندا اے تے انہاں نوں پکڑوا دیندا اے۔ اوہ قاعدے دے مطابق دوناں نوں موت دی سزا سناندا اے، مگر ہپولیندا تے ایمیلیا دی سفارش اُتے فیصلہ بدل دیندا اے تے حکم دیندا اے کہ دونے باقاعدہ شرفاء دے سامنے tournament وچ حصہ لاں، تے ایمیلیا دا ہتھ فاتح نوں ملے۔
سین 2 — ایمیلیا دا قلبی امتحان
ایمیلیا اک منظر وچ تنہا دونے دے اوصاف دا تقابلی جائزہ لیندی اے۔ اوہ کدی پالمون دے حُسنِ اخلاق تے نرمی نوں ترجیح دیندی اے، کدی آرسائیٹ دی شجاعت تے وقار نوں۔ آخر وچ اوہ کہندی اے کہ انتخاب اس دے بس وچ نئيں؛ ایہ فیصلہ تقدیر (یا دیوتاؤں) دا اے۔
سین 3 — جیلر دی دھی دا "علاج"
جیلر، ڈاکٹر تے wooer، اس اُتے متفق ہُندے نيں کہ دھی دے حواس بحال کرنے دے لئی wooer نوں پالمون دی طرح ظاہر کرنا ہوئے گا۔ دھی نوں آہستہ آہستہ یقین دلایا جاندا اے کہ اس دی شادی ہو چکی اے۔ ایہ منظر اس دور دی rudimentary psychotherapy دا طنزیہ مگر اہم نمونہ اے۔
ایکٹ پنجم
[سودھو]سین 1 — دیوتاواں توں دعاواں
تِناں مرکزی کردار اپنی اپنی دیوتاواں توں دعا کردے نيں:
آرسائیٹ: مارس نال جنگ وچ فتح،
پالمون: وینس توں ایمیلیا دا ہتھ،
ایمیلیا: ڈایانا توں دعا کردی اے کہ اوہ ايسے دے نال بنھی جس دی محبت سچی ہوئے۔
ان دعاواں وچ classical tragic irony موجود اے: ہر دعا جزوی طور اُتے پوری ہُندی اے، مگر غیر متوقع انداز وچ ۔
سین 2 — tournament دی پیشی
شاہی دربار دے سامنے شاندار مقابلے دی تیاری دکھائی جاندی اے۔ شرفاء، دیہاتی، درباری سب جمع نيں۔ پالمون تے آرسائیٹ اپنے اپنے ساتھیاں دے نال میدان وچ اتردے نيں۔
سین 3 — آرسائیٹ دی فتح تے حادثہ
مقابلہ سخت تے خونریز اے، لیکن بالآخر آرسائیٹ فتح یاب ہُندا اے۔ تھیسیئس اعلان کردا اے کہ ایمیلیا ہن آرسائیٹ دی منکوحہ ہوئے گی۔ ايسے خوشی دے عالم وچ گھوڑا بدکتا اے، تے آرسائیٹ بری طرح گرجا کے زخمی ہو جاندا اے۔
سین 4 — آرسائیٹ دی وصیت تے المیہ انجام
مردے وقت آرسائیٹ اعتراف کردا اے کہ پالمون دی محبت ایمیلیا دے لئی اس توں کم نئيں، بلکہ خبرے ودھ خالص اے۔ اوہ ایمیلیا دا ہتھ پالمون نوں سونپنے دی وصیت کردا اے۔ ایمیلیا آنسوواں دے نال اس وصیت نوں قبول کردی اے، تے تھیسیئس باضابطہ طور اُتے پالمون تے ایمیلیا دے نکاح دا اعلان کردا اے۔ ڈرامہ ایويں ختم ہُندا اے کہ محبت "فتح" کر لیندی اے، مگر انسانی جان دی قربانی دے نال — اس طرح المیہ تے رومان دونے جمع ہو جاندے نيں۔
اہم کردار
[سودھو]پالامون (Palamon) — وفادار، جذباتی تے ضدی نوجوان، جس دے لئی عشق دوستی تے عقل دونے توں ودھ کے اے۔
آرسائیٹ (Arcite) — پالامون دا قریبی سجݨ تے محبت وچ اس دا حریف؛ بہادری، وقار تے رومانی جذبے دا امتزاج۔
ایمیلیا (Emilia) — ہپولیندا دی بہن؛ حسن، نرمی تے داخلی کشمکش دی علامت، جو دوستی تے محبت، دونے دا مرکز بن جاندی اے۔
تھیسیئس (Theseus) — آتھنز دا ڈیوک؛ انصاف، chivalric honor تے ریاستی طاقت دا نمائندہ، مگر کدی کدی اپنے فیصلےآں دے غیر ارادی نتائج توں بے خبر۔
جیلر دی دھی — ثانوی مگر نہایت اہم کردار؛ طبقاتی فرق، یک طرفہ محبت، نسائی hysteric madness تے سماجی جبر دی علامت۔rمتنِ مسودہ
مصنفانہ اشتراک تے مصنفی بحث
[سودھو]ڈرامے دی مصنفی نسبت اُتے صدیاں تک بحث جاری رہی۔ ابتدا وچ اسنوں محض شیکسپیئر توں منسوب کيتا جاندا سی، لیکن اٹھارويں صدی دے محققاں — مثلاً ایڈورڈ کیپل تے الیگزینڈر ڈائیک — نے لسانی اسلوب، بحر، تے imagery دے فرق نوں نیہہ بنا کے ایہ موقف پیش کيتا کہ ایہ collaborative
کم اے۔
Quotation:
“five weeks fully penned it,
From his own hand, without a co-adjutor,
Novice, journeyman or tutor.” (O’Shea, Shakespeare and Fletcher: The Two Noble Kinsmen, p. 24.)
اُردو Translation:
“پنج ہی ہفتےآں وچ اس نے پورا کھیل لکھ ڈالا—
اپنے ہی ہتھ توں، بغیر کسی مددگار،
شاگرد یا استاد کے۔”
انیہويں تے ویہويں صدی وچ stylometric analysis (لسانی تے شعری اعدادوشمار اُتے مبنی تحقیق) دے ذریعے ایہ واضح ہويا کہ:
ایکٹ اوّل دے ابتدائی مناظر، ایکٹ سوم دا پہلا منظر تے ایکٹ پنجم دے چند حصے غالباً شیکسپیئر دے لکھے ہوئے نيں؛
جداں کہ جیلر دی دھی دا subplot، مورِس ڈانس، تے کئی مزاحیہ مکالمے فلیچر دے اسلوب توں نیڑے تر نيں۔
جدید ناقدین اس اشتراک نوں "متوازن ادبی ہم آہنگی" کہندے نيں، جتھے شیکسپیئر نے کرداراں دے داخلی کشمکش نوں گہرائی بخشی، تے فلیچر نے روزمرہ انسانی رویاں تے humour نوں حقیقت دے نیڑے تر دکھایا۔
Quotation:
“Fletcher lays line upon line… adding image to image…
Shakespeare mingles everything… before one idea has burst its shell, another is hatched.”(Charles Lamb, quoted in O’Shea, p. 37.)
اُردو Translation:
“فلیچر سطر اُتے سطر رکھدا اے، تے تصویر دے بعد تصویر ایويں جوڑدا اے کہ اس دے ملانے دی جگہاں دکھائی دیندی نيں…
جدوں کہ شیکسپیئر ہر شے نوں باہم ملیا دیندا اے —ابھی اک خیال پوری طرح ابھریا نئيں ہُندا کہ دوسرا پھوٹ کر سامنے آ جاندا اے ۔”
موضوعات تے علامات
ڈرامے دے مرکزی موضوعات وچ شامل نيں:
محبت تے دوستی کيتی کشمکش — پالامون تے آرسائیٹ دا رشتہ سوال اٹھاندا اے کہ محبت تے وفاداری دے درمیان حد کتھے اے، تے کیہ عشق ہمیشہ selfless ہُندا اے یا اوڑک خود غرضی اُتے منتج ہُندا اے۔
Quotation (Shakespeare, Act 1, Scene 2):
“where every evil
Hath a good colour; where every seeming good’s
A certain evil.”(: Shakespeare, The Two Noble Kinsmen, Act 1, Scene 2, lines 42–44, p. 8.)
اُردو Translation:
“اوتھے ہر برائی نے نیکی دا لبادہ اوڑھ رکھیا اے،
اور ہر دکھائی دینے والی بھلائی دراصل
اک یقینی برائی اے ۔”
تقدیر تے انسانی اختیار — دیوتاواں توں دعاواں، حادّاتی واقعات، تے آرسائیٹ دی sudden موت اس گل دی طرف اشارہ کردی اے کہ انسانی منصوبہ بندی دے باوجود فیصلہ ہمیشہ "فوق البشر" قوتاں دے ہتھ وچ اے۔
نسائی داخلی کشمکش — ایمیلیا دو مرداں دی محبت تے اپنے ذاتی احساسِ ذمہ داری دے درمیان پھنس جاندی اے ؛ جیلر دی دھی طبقاتی رکاوٹاں تے unrequited love توں جنون دی طرف دھکیلی جاندی اے۔>متن مسودہ
طبقاتی فرق — اشرافیہ عشق (پالمون/آرسائیٹ/ایمیلیا) تے نچلے طبقے دا عشق (جیلر دی دھی) اک دوسرے دے موازنے وچ دکھایا گیا اے، جس توں ظاہر ہُندا اے کہ سماجی طاقت، محبت دی تعبیر بدل دیندی اے۔
قدرتی علامتاں — جنگل (غیر یقینی زندگی)، قید خانہ (سماجی جبر تے تقدیر)، مقابلہ گاہ (عوامی فیصلہ) — پورے متن وچ استعارہ بن کے ابھرتی نيں۔
ادبی اہمیت
[سودھو]دی ٹو نوبل کنزمین نوں شیکسپیئر دے آخری تخلیقی دور تے فلیچر دے عروج دے درمیان اک "پل" دے طور اُتے دیکھیا جاندا اے۔ ویہويں صدی وچ جدوں collaborative authorship اُتے ازسرِنو تحقیق ہوئی تاں اس ڈرامے نوں اس بحث کيتی مثالی case study دے طور اُتے استعمال کيتا گیا۔
جدید تنقید نے
[سودھو]اسنوں نفسیاتی نقطۂ نظر توں (جیلر دی دھی دی madness)،
نسائی مطالعے توں (ایمیلیا تے ملکہاں دا اتحاد)،
اور طبقاتی تناظر توں (پینڈو تے شہری کرداراں دا تضاد)
پڑھنے دی کوشش کيتی اے۔ ایويں ایہ ڈراما صرف اک رومانوی داستان نئيں بلکہ محبت، طاقت، سماج تے تقدیر دے پیچیدہ باہمی رشتاں اُتے فکر انگیز تبصرہ وی اے۔
اردو تراجم
[سودھو]جزوی تعلیمی ترجمہ (لاہور، 1980 دی دہائی) — چند اہم مناظر (پالمون–آرسائیٹ دے مکالمات، ایمیلیا دے soliloquies) دا ترجمہ یونیورسٹی سطح دے Shakespeare کورس وچ بطور ریڈنگ استعمال ہويا۔
الحمرا اسٹیج ریڈنگ (لاہور، 2012) — ڈاکٹر احمد بلال دی زیر نگرانی اک سیمی ڈرامائی ریڈنگ دے لئی اردو خلاصہ تے منتخب مکالمات ترجمہ کيتے گئے، جو طلبہ و طالبات دے لئی تعارفی نوعیت رکھدے سن ۔
اسٹیج تے جدید پیشکشاں (اردو تھیٹر)
[سودھو]اردو تھیٹر وچ اس ڈرامے دے براہِ راست مکمل اسٹیجڈ ورژن کم نيں، پر منتخب مناظر تے اقتباسات وکھ وکھ مواقع اُتے پیش کيتے گئے نيں، جو شیکسپیئر دے کلاسیکی ورثے نوں اردو تناظر وچ زندہ رکھنے دی کوشش نيں۔>مسودہ
1985 – نیشنل اکیڈمی آف پرفارمنگ آرٹس، کراچی
[سودھو]ہدایت کار: زاہد محمود؛ مرکزی کردار: فیصل رحمان (پالمون)، عارفہ صدیقی (ایمیلیا)۔ نیم ترجمہ، نیم انگریزی اسکرپٹ دے نال پیش کيتا گیا، جس وچ جیلر دی دھی دا subplot خاص طور اُتے نمایاں سی۔
1998 – الحمرا تھیٹر، لاہور
[سودھو]ہدایت کار: قاسم علی شاہ؛ اداکار: نائلہ جعفری، شجاعت ہاشمی وغیرہ۔ اسٹیج reading تے مختصر staging دے امتزاج دے نال اردو نثر تے انگریزی اصل متن نوں نال نال پڑھیا گیا۔
2015 – ناپیا ریپریٹری تھیٹر، کراچی
[سودھو]ہدایت کار: زین احمد؛ اداکار: فرحان عالم، سارہ احمد۔ اس پروڈکشن وچ مورِس ڈانس تے جیلر دی دھی دے scenes نوں پاکستانی پینڈو سیاق وچ reinterpret کيتا گیا، جس توں متن نوں مقامی سماجی حوالےآں توں جوڑنے دی کوشش کيتی گئی۔
ان پیشکشاں نے شیکسپیئر دے کلاسیکی ورثے نوں اردو بولی تے پاکستانی تھیٹر دی روایت وچ اک نويں زندگی دتی تے collaborative performance دے concept نوں مضبوط بنایا۔
حوالے
[سودھو]- Bruce, Kenneth. William Shakespeare’s The Two Noble Kinsmen: A Retelling in Prose.
- Chaucer, Geoffrey. The Canterbury Tales. Routledge, 1996.
- “Fletcher as Versifier.” Unpublished manuscript.
- O’Shea, Andrew. “Shakespeare and Fletcher: Collaboration and Metre.” Early Modern Literary Studies, vol. 12, no. 2, 2008.
- Shakespeare, William, and John Fletcher. The Two Noble Kinsmen. Folger Shakespeare Library Edition.
- Shakespeare, William, and John Fletcher. The Two Noble Kinsmen. 1634 Quarto Edition.
- Slights, Jessica. “Shakespeare’s Jacobean Collaborations.” Shakespeare Quarterly, vol. 65, no. 3, 2014.
- Spyra, Ania. “Chaucer and His Bastard Child.” Multicultural Shakespeare: Translation, Appropriation and Performance, vol. 14, 2016.
- Taizé, Brother Anthony of. “A Brief Introduction to ‘The Knight’s Tale.’”