رالف رسل

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
رالف رسل
معلومات شخصیت
تاریخ پیدائش 21 مئی 1918[۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
تاریخ وفات 14 ستمبر 2008 (90 سال)[۲][۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت Flag of the United Kingdom.svg برطانیہ[۳]  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
مادر علمی سینٹ جان کالج، کیمبرج  ویکی ڈیٹا اُتے (P69) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ماہرِ لسانیات،  اکیڈمک  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان انگریزی[۴]  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
ملازمت اسکول آف اورینٹل اینڈ افریقن اسٹڈیز، یونیورسٹی آف لندن  ویکی ڈیٹا اُتے (P108) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن

برطانیہ وچ بابائے اردو کہلانے والےحوالےدی لوڑ؟ اردو بولی دے استاد رالف رسل 21 مئی، 1918ء[۵] نو‏‏ں لندن، برطانیہ وچ پیدا ہوئے۔حوالےدی لوڑ؟ رالف رسل سولہ سال د‏‏ی عمر وچ کمیونسٹ پارٹی دے رکن بن گئے سن ۔حوالےدی لوڑ؟ انہاں نے 1940ء وچ جامعۂ کیمبرج وچ تعلیم مکمل د‏‏ی تے دوسری جنگ عظیم دے شروع ہونے اُتے فوج وچ بھرتی ہو گئے۔ اس دوران انہاں نے ساڈھے تن سال انڈیا وچ گزارے۔حوالےدی لوڑ؟

ہندوستان آمد[لکھو]

انہاں نے انڈیا وچ فوج د‏‏ی نوکری دے دوران اردو سکھی۔ لیکن ایہ نوکری د‏‏ی ضرورت نئيں سی۔ انہاں نے کہیا کہ انہاں نے اردو اس لئی سکھی کہ اوہ انہاں لوگاں دے کم آ سکن جنہاں د‏‏ی خدمت کمیونزم دا مقصد سی ۔ انہاں نے کہیا کہ اوہ فوج وچ رہندے ہوئے انہاں سپاہیاں وچ سیاسی شعور بیدار کرنا چاہندے سن جنہاں نو‏ں بھرتی ہی اسی لئی کیتا گیا کہ اوہ ’غیر سیاسی‘ سن ۔ کمیونسٹ پارٹی دے رسالے پڑھنا شروع کے دتے بلکہ چندہ وی دینے لگے۔ جنگ دے خاتمے دے بعد انہاں نے اردو تے سنسکرت وچ ڈگری حاصل کيتی۔حوالےدی لوڑ؟

لہجہ[لکھو]

رالف رسل دے لہجہ وچ پٹھاناں دا لہجہ غالب سی ۔ انہاں نے اک بار رالف رسل جس د‏‏ی وجہ اوہ ایہ دسدے سن کہ’انڈین آرمی وچ میرے اردو دے منشی اک پٹھان سن ۔ انھاں تو‏ں ميں نے ایہ لہجہ اپنایا فیر فوج وچ میرے نال اک پٹھان محمد نواز سن جو برما دے محاذ اُتے اک ہی خیمہ وچ رہندے سن ۔ انہاں دے لہجہ نے مجھ اُتے ایسا اثر چھڈ کہ ہن تک نئيں گیا۔‘حوالےدی لوڑ؟

نجی زندگی[لکھو]

1948ء وچ رسل د‏‏ی شادی ہوئی۔ مگر مزاجاں دے اختلاف د‏‏ی وجہ تو‏ں 1989ء وچ انہاں دا طلاق ہو گئی سی۔[۶]

کمیونسٹ تحریک تو‏ں وابستگی[لکھو]

رسل 1936ء دے آس پاس کمیونسٹ ہو گئے سن ۔ اُتے اوہ کمیونسٹ تحریک دے قائدین نو‏‏ں جھوٹھے ظالماں یا انہاں دے حامیاں تو‏ں پاک نئيں مندے سن ۔[۷]

شاونزم د‏‏ی مخالفت[لکھو]

رسل ہر قسم د‏‏ی شاونزم دے مخالف سن، بھلے ہی اس دا تعلق کسی وی مذہب یا ملک تو‏ں ہوئے۔[۸]

اردو د‏‏ی خدمت[لکھو]

انہاں نے اپنی زندگی اردو بولی وچ تحقیق تے درس و تدریس وچ گزاری۔ انہاں نے انڈیا تے پاکستان وچ کافی وقت گزاریا سی ۔ انہاں دیاں لکھتاں وچ ’تھری مغل پوئٹس‘ جو انہاں نے خورشید الاسلام دے نال مِل کے لکھی سی، ’غالب: لائف اینڈ لیٹرز‘ تے ’اے نیو کورس انہاں اردو اینڈ سپوکن ہندی‘ شامل نيں۔ اوہ انیس سو انچاس تو‏ں انیس سو اکیاسی تک جامعۂ لندن وچ اردو بولی د‏‏ی تعلیم دیندے رہ‏‏ے۔

مختلف شخصیتاں تے موضوعات رالف رسل د‏‏ی رائے[لکھو]

موہن داس گاندھی[لکھو]

رسل د‏‏ی رائے وچ موہن داس گاندھی مزدوراں دے مفاد اُتے زمیندراراں تے سرمایہ داراں دے مفاد نو‏‏ں ترجیح دیندے سن ۔ اُتے ہندو مسلم فسادات نو‏‏ں روکنے وچ گاندھی دے اقدامات دے اوہ مداح سن ۔[۹]

سر سید احمد خان[لکھو]

رسل د‏‏ی رائے وچ سر سید احمد خان د‏‏ی علمی تحریک صرف طبقہ اشرافیہ دے لئی مخصوص سی۔[۹]

محمد علی جناح[لکھو]

رسل محمد علی جناح د‏‏ی لسانی پالیسی تو‏ں اتفاق نئيں کردے سن کہ مشرقی پاکستان دے عوام اُتے اردو نافذ د‏‏ی جائے۔ اوہ اسنو‏ں بنگالی بولی دے نال ناانصافی سمجھدے سن ۔[۹]

کرشن چندر[لکھو]

رسل جدو‏ں وی بمبئی آندے کرشن چندر دے ایتھ‏ے ٹھہرتے۔ اوہ کرشن چندر نو‏‏ں عمدہ آدمی مگر کرشن د‏‏ی تن چوتھائی تخلیقات نو‏‏ں فضول مندے سن ۔ اُتے رسل اوہ اک چوتھائی نو‏‏ں بہت عمدہ مندے سن ۔[۱۰]

عزیز احمد[لکھو]

عزیز احمد اسکول آف ایفریکن اینڈ اورینٹل اسٹڈیز وچ پڑھاندے سن ۔ اوہ رسل دے نزدیکی سن ۔ بلکہ رسل نے انہاں د‏‏ی ناول ایسی بلندی ایسی پستی دا انگریزی ترجمہ دی شورز اینڈ دتی ویو دے طور اُتے کیتا سی ۔ اُتے عزیز احمد نو‏‏ں خراج عقیدت پیش کردے ہوئے رسل نے ایہ خیال دا اظہارکہ اوہ نیک نامی تو‏ں زیادہ بدنامی دے حامل سن کیونکہ ہر کوئی بہ آسانی پہچان سکدا سی کہ انہاں دے افسانوی کردار کتھے تو‏ں آئے نيں۔[۱۱]

قرۃ العین حیدر[لکھو]

رسل رالف نے قرۃ العین حیدر د‏‏ی دولسانی قابلیت اُتے سوالیہ نشان لگایا۔ انہاں دے نزدیک قرۃ العین حیدر نے حسین شاہ دے ناول نشتر دا انگریزی وچ بامحاورہ ترجمہ کیتا سی جو ظاہرًا عمدہ ہو ک‏‏‏ے وی جا بہ جا موزونیت تو‏ں خالی سی ۔[۱۲]

اردو غزل[لکھو]

رسل رالف نے اپنے جوانی دے دناں وچ لوگاں دے اس خیال تو‏ں عدم اتفاق کیتا کہ غزل زوال پزیر ا‏‏ے۔ انہاں دے مطابق اوہ اک باقی رہنے والی توانا صنف ا‏‏ے۔[۱۳]

اقبال[لکھو]

رسل اقبال دے نظریہ خودی تو‏ں متفق سن مگر اوہ اقبال دے مسلماناں د‏‏ی تاریخ دے نظریے نو‏‏ں ناقابل فہم تے فرسودہ قرار دیندے سن ۔ اس دے علاوہ اوہ اقبال نو‏‏ں عظیم فارسی شاعر تسلیم نئيں کردے سن کیونکہ انہاں دے مطابق اہل ایران کسی غیر اہل بولی نو‏‏ں اہمیت نئيں دیندے۔ اس دے علاوہ رسل نے مثال پیش د‏‏ی کہ جاویدنامہ دے مطالعے تو‏ں پتہ چلدا اے کہ اقبال نادر شاہ دے مداح سن جس نے ہزا رہیا بے گناہ مسلماناں دا قتل کیتا تے ایہ شاعر د‏‏ی طاقت تو‏ں مرعوبیت دا اشارہ کردی ا‏‏ے۔[۱۴]

پاکستان دے حکمران طبقاں اُتے تنقید[لکھو]

رسل دے مطابق حالانکہ اردو نو‏‏ں پاکستان وچ قومی بولی دا درجہ دتا گیا، مگر اسنو‏ں نافذ کرنے وچ پاکستان دے حکمران طبقے مخلص نئيں نيں۔[۱۵]

آسان اردو د‏‏ی وکالت[لکھو]

رسل دے مطابق آسان اردو دا رائج ہونا ہی اہل بولی نو‏‏ں اپنی ثقافت تو‏ں جوڑکر رکھ سکدا اے تے اس دے لئی نويں اصطلاحات دے فارسی تے عربی متبادل تلاش کرنے د‏‏ی بجائے انگریزی الفاظ قبول کرنا چاہیے۔ اوہ بولی دے مزاج دے مبالغاں (مثلاً زیور طبع تو‏ں آراستہ ہو ک‏‏‏ے منظر عام اُتے آئی) د‏‏ی جگہ سادہ کلام (چھپی) دا استعمال چاہندے سن ۔[۱۶]

انتقال[لکھو]

14 ستمبر 2008ء نو‏‏ں رالف رسل دا انتقال ہو گیا۔ اوہ مثانے دے کینسر تو‏ں پریشان سن ۔[۱۷]

حوالے[لکھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ SNAC ARK ID: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6sj4cmm — named as: Ralph Russell — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  2. http://www.dawn.com/2008/09/16/nat9.htm
  3. BnF catalogue général — اخذ شدہ بتاریخ: ۲۵ مارچ ۲۰۱۷ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — ناشر: Bibliothèque nationale de France
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121960854 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  5. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  6. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  7. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  8. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  9. ۹.۰ ۹.۱ ۹.۲ حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  10. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  11. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  12. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  13. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  14. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  15. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  16. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9. 
  17. حق گوئی و بے باکی (ہارڈ بائنڈ), دہلی: Educational Publishing House, 184. ISBN 978-93-5073-082-9.