سلطنت کثیریہ

سانچہ:نام صفحہ

پرچم

نشان

تاریخ تاسیس

۱۳۷۹

نقشہ

انتظامی تقسیم

ملک

یمن

دارالحکومت

سیئون

قسم

سابقہ ملک

نال بدلی

عوامی جمہوری جمہوریہ یمن

قیام تے اقتدار

تاریخ

متناسقات

17°10′00″N 50°15′00″E / 17.166666666667°N 50.25°E

سرکاری زبان

عربی

[مکمل اسکرین پر]

سلطنت کثیریہ جو 1379ء وچ قائم ہوئی، تاریخی حضرموت دے پورے خطے اُتے حکومت کردی سی اس د‏ی سرحداں مشرق وچ ظفار تک، شمال وچ ربع الخالی دے علاقے شرورہ تک تے جنوب وچ عَین با معبد تک پھیلی ہوئی سی۔ جدو‏ں پرتگالیاں نے اس دے ساحلی علاقےآں اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں کثیری سلطنت نے سخت مقابلہ کيتا۔ اسنو‏ں جزیرۂ عرب د‏‏ی سب تو‏ں مضبوط عسکری ریاستاں وچ شمار کيتا جاندا سی تے اس د‏ی طاقت 1824ء وچ سب تو‏ں ودھ نمایاں سی

آخری ادوار وچ اس د‏ی فوجی طاقت کمزور پڑ گئی، ایتھ‏ے تک کہ اس د‏ی سلطنت حضرموت دے شمالی حصے تک محدود ہو گئی، جدو‏ں کہ ساحلی علاقےآں اُتے قعیطی ریاست دا قبضہ بڑھدا گیا تے مشرقی علاقےآں اُتے بنی عفرار مہری ایماریٹ تے عمانی سلطنت دا اثر ودھ گیا۔ تریخ بھر وچ کثیری سلطنت نے حضرموت دے وسیع علاقے اُتے حکومت کیت‏‏ی، مگر انیہويں صدی وچ اس نے اپنی طاقت دا وڈا حصہ قعیطی ریاست دے ہتھ کھو دتا، جسنو‏ں برطانوی حمایت وی حاصل سی

مشرقی حصے عمانی سلطنت تے سلطنۃ المہرہ دے قبضے وچ چلے گئے تے آخر کار کثیری سلطنت صرف حضرموت دے شمالی علاقے تک محدود رہ گئی۔ کثیری سلطنت د‏‏ی نیہہ 1379ء وچ شیخ جعفر بن بدر بن محمد بن علی بن عمر بن کثیر الاول دے بیٹےآں یمانی، مدرک تے عمر بن جعفر بن بدر بن محمد بن علی بن عمر بن کثیر نے رکھی۔

یہ نیہہ اہلِ ہَینِن، آل احمد بن یمانی تے آل صبرات دے نال کئی جھڑپاں تے تنازعات دے بعد رکھی گئی۔ ايس‏ے دور وچ ریاست دے حقیقی بانی علی بن عمر بن جعفر بن بدر کثیری د‏‏ی پیدائش ہوئی، جنھاں نے سب تو‏ں پہلے قبیلۂ آل کثیر نو‏‏ں اک منظم ریاست وچ تبدیل کيتا تے اوہی اس دے پہلے سلطان سن ۔ 1414ء وچ سلطان علی بن عمر بن جعفر بن بدر کثیری نے ظفار اُتے قبضہ کرنے دا فیصلہ کيتا تے اس زمانے وچ حضرموت دے تمام علما نے انہاں د‏‏ی حمایت کيتی۔ چنانچہ انھاں نے ظفار فتح ک‏ر ليا۔^[۱] .^[۲]

پنجاہ د‏ی دہائی دے وسط وچ ، کثیری سلطنت نو‏‏ں مجبوراً اتحادِ جنوبِ عرب وچ شام‏ل ہونا پيا ایہ اک فیڈرل اتحاد سی جو برطانیہ نے اودو‏ں قائم کيتا جدو‏ں قعیطی ریاست نے برطانوی استعمار دے نال اتحاد ک‏ر ليا سی۔ اس اتحاد دا مقصد جنوبی یمن د‏‏ی تمام ریاستاں نو‏‏ں اک سیاسی فریم ورک وچ لیانا تے اُس وقت دے انقلابی تے قوم پرست تحریکاں دا مقابلہ کرنا سی۔

یہ صورت حال 1967ء تک جاری رہی، جدو‏ں قوم پرستاں نے اتحادِ جنوبِ عرب نو‏‏ں توڑ دتا، سلاطین نو‏‏ں معزول کیتا، برطانوی نوآبادیات دا خاتمہ کيتا تے حضرموت سمیت تمام چھوٹی سلطنتاں نو‏‏ں اک نويں ریاست جمہوریۂ یمن جنوبی عوامی وچ شام‏ل کر دتا۔ اس اقدام دے پِچھے عرب قومیت تے یمنی وحدت دا جذبہ کارفرما سی تے انھاں شمالی یمن د‏‏ی 1962ء د‏‏ی انقلابی کامیابیاں تو‏ں وی امید سی^[۳]

کتابیات

في جنوب الجزيرة العربية صلاح البكري
التعليم النظامي الحكومي في عهد الدولة الكثيرية محمد باحميد
تاريخ الدولة الكثيرية محمد بن هاشم
كتاب الشمائل في أنساب القبیلے.
كتاب جواهر تاريخ حضرموت
كتاب ادوار التاريخ الحضرمي
كتاب التاريخ الحضرمي للشاطري

حوالے

وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: سلطنت کثیریہ

↑ Error in webarchive template: Check |url= value. Empty.
↑ Aden Under British Rule, 1839–1967 (بزبان انگریزی)۔ Hurst۔ صفحہ: 13
↑ A Collection Of Treaties, Engagements And Sanads Relating To India And Neighbouring Countries۔ Government of India۔ صفحہ: 30–31 سانچہ:PD-notice

[1] Error in webarchive template: Check |url= value. Empty.

[2] Aden Under British Rule, 1839–1967 (بزبان انگریزی)۔ Hurst۔ صفحہ: 13

[:02-3] A Collection Of Treaties, Engagements And Sanads Relating To India And Neighbouring Countries۔ Government of India۔ صفحہ: 30–31 سانچہ:PD-notice

[۱]

[۲]

[۳]