سیاسی فلسفہ

یونانی فلسفی، افلاطون تے ارسطو نے مختلف حکومتی نظاماں دے فائدے تے نقصانات اُتے بحث کیتی۔

سیاسی فلسفہ( Political Philosophy) فلسفہ دی اوہ شاخ اے جیہڑی ریاست، حکومت، انصاف، آزادی تے اختیار دے بنیادی سوالاں دی چھان بین کردی اے۔ ایہ میدان اس گل نوں سمجھندا اے کہ معاشرے نوں کیویں منظم کیتا جاوے تے اقتدار دی جائز حیثیت کی اے۔ سیاسی فلسفہ وچ ایہ سوالات مرکزی حیثیت رکھدے نیں:

• ریاست دی اصل کی اے؟
• حکمرانی دی جائزیت کتھوں آندی اے؟
• انصاف کی اے تے اوہ کیویں قائم ہوندا اے؟
• فرد دیاں آزادیاں تے ریاست دے اختیارات وچ توازن کیویں قائم ہووے؟

تاریخ

سیاسی فلسفہ دی تاریخ قدیم دور توں شروع ہوندی اے:

• یونانی مفکرین جیویں Plato تے Aristotle نے ریاست تے انصاف بارے بنیادی خیالات پیش کیتے
• جدید دور وچ Thomas Hobbes، John Locke تے Jean-Jacques Rousseau نے سماجی معاہدہ (Social Contract) دے نظریات پیش کیتے

اہم نظریات

سماجی معاہدہ

ایہ نظریہ کہندا اے کہ ریاست فرداں دے آپسی معاہدے دا نتیجہ اے، جتھے لوک اپنی کچھ آزادیاں دے بدلے تحفظ حاصل کردے نیں۔

انصاف

انصاف دا تصور ہر دور وچ بدلدا رہیا اے، جدید دور وچ John Rawls نے انصاف نوں برابری تے مواقع دے اصولاں نال جوڑیا۔

آزادی

فردی آزادی تے ریاستی کنٹرول وچ توازن سیاسی فلسفے دا اہم موضوع اے۔

طاقت تے اختیار

اقتدار دی نوعیت تے اوہدی حدود تے وی سیاسی فلسفہ بحث کردا اے۔

جدید دور وچ سیاسی فلسفہ=

آج دے دور وچ سیاسی فلسفہ درج ذیل موضوعات نال وابستہ اے:

• جمہوریت تے انسانی حقوق
• عالمگیریت
• شناختی سیاست
• معاشی انصاف

ایہ میدان ہن وی ترقی کر رہا اے تے بدل دی دنیا دے مسائل نوں سمجھاؤن وچ مددگار اے۔

ذیلی شعبے

سیاسی فلسفہ دے کچھ اہم ذیلی شعبے ایہ نیں:

• لبرل ازم
• اشتراکیت
• قوم پرستی
• نسائیت (فیمینزم)

تنقید

کجھ ناقدین دے مطابق:

• سیاسی فلسفہ اکثر عملی مسائل توں دور رہندا اے
• نظریاتی اختلافات دی وجہ توں کوئی حتمی جواب موجود نہیں