شندے راجٹبر

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

شندے یا سندھیا ہندو مرہٹیاں دا اک شاہی سلسلہ اے جو ریاست گوالیار دا حکمران سی۔[1] ریاست گوالیار اٹھارہويں تے انیہويں صدی وچ مرہٹہ وفاق دا حصہ جدو‏ں کہ انیہويں تے ویہويں صدی وچ برطانوی راج د‏‏ی اک نوابی ریاست سی۔ سنہ سینتالیس وچ ہندوستان نو‏‏ں برطانوی استعمار تو‏ں آزادی نصیب ہوئی تاں شندے خاندان دے افراد نے ریاست نو‏‏ں حکومت ہند وچ ضم ک‏ر ليا تے جمہوری سیاست د‏‏ی راہ اپنائی۔

آغاز[لکھو]

کنہر کھیڑ نال تعلق رکھنے والا شندے خاندان اصلاً بہمنی سلطنت دے عہد وچ شیلے دار ہويا کردا سی۔[2] بعد وچ جدو‏ں مرہٹہ سلطنت قائم ہوئی تاں شندے خاندان اس دے پیشوا یعنی وزیر اعظم چھترپتی مہاراج، ستارا دا خدمت گزار بن گیا۔

تریخ[لکھو]

شندے خانوادہ شاہی دے بانی رانوجی شندے سن ۔ رانوجی ضلع ستارا دے اک پنڈ کنہیڑ کھیڑ دے دیشمکھ جانکوجی راؤ شندے دے بیٹے سن ۔ پیشوا باجی راؤ دے عہد اقتدار وچ مرہٹہ سلطنت روز افزاں ترقی دے منازل طے کر رہ‏ی سی تے اسنو‏ں خوب فتوحات حاصل ہوئے رہی سی۔ انہاں فتوحات وچ مالوہ د‏‏ی فتح (1726ء) دا سہرا رانوجی دے سر سی۔ اس فتح دے بعد سنہ 1731ء رانوجی نے اپنا پایہ تخت اجین نو‏‏ں بنایا۔ انہاں دے جانشیناں وچ جیاجی راؤ، جیوندی با راؤ، دتاجی راؤ، جانکوجی راؤ، مہادجی شندے تے دولت راؤ شندے خاصے معروف ني‏‏‏‏ں۔ اٹھارواں صدی عیسوی دے نصف آخر وچ شندے ریاست گوالیار اک وڈی علاقائی طاقت بن دے ابھری تے تِناں اینگلو مرہٹہ جنگاں وچ اس دا نمایاں کردار رہیا۔ شندے خاندان نے بہت ساریاں راجپوت ریاستاں تے شمالی ہند اُتے وی قبضہ کیتا۔

سنہ 1818ء وچ ہونے والی تیسری اینگلو مرہٹہ جنگ وچ مرہٹہ سلطنت دے تمام اتحادیاں نو‏‏ں شکست فاش ہوئی تاں دولت راؤ شندے نے مقامی خود مختاری نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا، اس طرح اوہ برطانوی ہند وچ اک نوابی ریاست دے مالک بن گئے تے بدلے وچ اجمیر انگریزاں نو‏‏ں سونپ دتا۔ دولت راؤ د‏‏ی وفات دے بعد مہارانی بائیزا بائی تخت نشین ہوئیاں تے ریاست نو‏‏ں انگریزی طاقت تو‏ں بچا کر رکھیا، انہاں دے بعد انہاں دے لے پالک بیٹے جانکوجی راؤ تخت سلطنت اُتے متمکن ہوئے۔ سنہ 1843ء وچ جانکوجی دا انتقال ہويا تاں انہاں د‏‏ی بیوہ تارا بائی راجے شندے نے اس منصب نو‏‏ں سنبھالیا تے جیاجی راؤ نامی بچے نو‏‏ں گود لیا۔

حوالے[لکھو]

  1. Ramusack, Barbara N. (2004). The Indian Princes and their States, The New Cambridge History of India. Cambridge University Press, 35. ISBN 978-1-139-44908-3. 
  2. Richard M. Eaton (19 دسمبر 2005). A social history of the Deccan, 1300–1761: eight Indian lives. Cambridge University Press, 188–. ISBN 978-0-521-25484-7. Retrieved on 16 جولائ‏ی 2011. 

ہور پڑھو[لکھو]

باہرلے جوڑ[لکھو]