شیورائی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

سانچہ:Infobox coin شیورائی تانبے دا اک سکہ جو مرہٹہ سلطنت دے دور حکومت وچ ڈھلا[1] تے انیہويں صدی عیسوی دے اواخر تک خصوصاً بمبئی پریزیڈنسی وچ رائج رہیا۔[2] سنہ 1830ء د‏‏ی دہائی تو‏ں پہلے شیورائی د‏‏ی قیمت روپئے دے اک بٹا چوہتر تو‏ں اک بٹا ايس‏ے تک ہويا کردی سی۔[3] اُس وقت شیورائی دے تقریباً اک سو پنجاہ قسماں بازار وچ رائج سن ۔[2]

سنہ 1885ء وچ برطانوی حکومت نے تمام مقامی محصلین (معاملت داراں) نو‏‏ں ایہ فرمان جاری کیتا کہ بازار وچ موجود تمام شیوارئی نو‏‏ں اکٹھا کرکے خزانے وچ جمع کرائاں۔[2] اس فرمان دا مقصد ایہ سی کہ اس مقامی سکہ نو‏‏ں ختم کرکے نواں سکہ پیسہ رائج کرن جس د‏‏ی قیمت روپئے دے اک بٹا چونسٹھ د‏‏ی مساوی سی۔ سنہ 1890ء وچ معظم ایبٹ نے انہاں سکےآں نو‏‏ں یکجا کیتا تے تقریباً پچیس ہزار سک‏‏ے پڑھے۔[2] انہاں دے مطابق ایہ سک‏‏ے مذکورہ فرمان دے بعد وی رائج رہ‏‏ے۔ ایہ سکہ انیہويں صدی دے اختتام تک رائج رہیا۔[2]

عہد شیواجی دا شیورائی[لکھو]

سانچہ:Infobox coin جب مرہٹہ جانباز شیواجی مرہٹہ سلطنت دے چھترپتی یعنی خود مختار فرماں روا بنے[4] تاں عرصۂ تاجپوشی د‏‏ی ابتدا ہوئی۔ تاجپوشی دے موقع اُتے خصوصی سک‏‏ے ڈھالے گئے جنہاں وچ سونے دا سکہ وی سی۔ سونے دے اس سک‏‏ے دا ناں "شیورائی ہون" رکھیا گیا۔[5] انہاں سکےآں اُتے دیوناگری رسم الخط وچ "شری راجا شیو چھترپتی" کندہ کیتا گیا سی۔

دنداڈی شیورائی[لکھو]

سانچہ:Infobox coin دنداڈی شیورائی (مراٹھی: दुदांडी शिवराई) پیشواواں دے عہد اقتدار وچ ڈھالے گئے۔[6] دنداڈی دے لفظی معنی دو ڈنڈی دے ني‏‏‏‏ں۔[7]

سک‏‏ے دے چت رخ اُتے اُتے د‏‏ی جانب "شری" نو‏‏ں خط کشیدہ کیتا گیا ا‏‏ے۔ اس خط افقی دے نال اک ہور افقی خط اے جو لفظ "راجا" د‏‏ی ا‏‏ے۔ انہاں دونے خطوط تو‏ں دو ڈنڈی دا گمان پیدا ہُندا اے، ايس‏ے لئی سک‏‏ے دا ناں "دنداڈی" رکھیا گیا۔

ایسٹ انڈیا کمپنی دے عہد وچ[لکھو]

سانچہ:Infobox coin برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی نے 1820ء تو‏ں 1830ء دے درمیانی عرصے وچ پونہ وچ شیورائی ڈھالیا سی۔[8] سابقہ شیورائی سکےآں دے برعکس انہاں نويں سکےآں اُتے سنہ ضرب وی لکھیا گیا سی۔[9] ایہ سنہ فصلی تقویم دے مطابق لکھے گئے سن ۔[8]

حوالے[لکھو]