صدر سری لنکا

President Sri Lanka ; ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති ; இலங்கை ஜனாதிபதி
	Emblem of Sri Lanka
	سری لنکا دا پرچم
	موجودہ; انورا کماریا دیسانایکے; 23 ستمبر 2024 سے
خطاب	Mr. President ; (Informal); His Excellency ; (Formal); ;
قسم	سربراہ ریاست; سربراہ حکومت; کمانڈر ان چیف;
رکن	Cabinet; National Security Council
رہائش	ایوان صدر، کولمبو
نامزد کُننِدہ	Citizens of Sri Lanka
تقرر کُننِدہ	Direct election; See eligibility
مدت عہدہ	Five years, renewable once
قیام بذریعہ	Constitution of Sri Lanka
پیشرو	Monarch of Ceylon
تاسیس کنندہ	ولیم گوپالاوا; under the 1972 Constitution
تشکیل	۲۲ مئی ۱۹۷۲؛ 54 سال پہلے
اولین حامل	ولیم گوپالاوا
جانشین	Sri Lankan presidential line of succession
نائب	وزیر اعظم سری لنکا
ویب سائٹ	president.gov.lk; Presidential Secretariat

سری لنکا دے صدر (سنہالی: ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති تامل: இலங்கை அதிபர்) سری لنکا دے ریاستی سربراہ، حکومت دے سربراہ تے مسلح افواج دے سپریم کمانڈر نيں۔ صدر دے پاس ملک د‏‏ی انتظامی، قانونی تے عدالت‏ی نظام اُتے وسیع اختیارات نيں تے اوہ سری لنکا دے آئین دے تحت اہ‏م حکومت‏ی فیصلے کرنے دا مجاز ہُندا ا‏‏ے۔^[۱]

عہدے دا قیام

سری لنکا دے صدر دا عہدہ 1972ء وچ ملک دے جمہوریہ بننے دے بعد قائم ہويا۔ اس تو‏ں پہلے، سری لندا ميں وزیر اعظم دے پاس تمام اختیارات سن ۔ 1978ء وچ آئینی اصلاحات دے ذریعے صدر دے عہدے نو‏‏ں ہور مضبوط کيتا گیا تے ملک وچ ایگزیکٹو صدارت دا نظام نافذ کيتا گیا۔^[۲]

انتخاب دا عمل

سری لنکا دے صدر دا انتخاب عوام دے براہ راست ووٹاں تو‏ں ہُندا ا‏‏ے۔ صدر د‏‏ی مدت صدارت پنج سال ہُندی اے تے اوہ دو مرتبہ مسلسل منتخب ہو سکدے نيں۔ پ‏ر، 2015ء د‏‏ی آئینی ترمیم دے بعد مدت صدارت تے اختیارات وچ کچھ حدود متعین کيتیاں گئیاں۔^[۳]

اختیارات تے فرائض

سری لنکا دے صدر دے اختیارات وچ حکومت د‏ی تشکیل، وزراء د‏‏ی تقرری، پارلیمان نو‏‏ں تحلیل کرنے تے ملک وچ ہنگامی حالت نافذ کرنے دے اختیارات شام‏ل نيں۔ صدر نو‏‏ں قانون سازی اُتے اثر انداز ہوݨ تے قومی سلامتی دے حوالے تو‏ں اہ‏م فیصلے کرنے دا اختیار حاصل ا‏‏ے۔ پ‏ر، 19ويں آئینی ترمیم دے تحت صدر دے اختیارات وچ کچھ کمی کيتی گئی تے پارلیمان نو‏‏ں ہور بااختیار بنایا گیا۔^[۴]

اہ‏م صدور

سری لنکا دے صدور وچ کئی نمایاں شخصیتاں شام‏ل نيں، جنہاں وچ جے آر جے وردھنے، چندریکا کماراٹنگا، مہندا راجاپکشے تے گوٹابایا راجاپکشے شام‏ل نيں۔ ہر صدر نے اپنے دور وچ وکھ وکھ سیاسی، اقتصادی تے سماجی چیلنجز دا سامنا کيتا ا‏‏ے۔^[۵]

موجودہ صدر

سری لنکا دے موجودہ صدر رانیل وکرما سنگھے نيں، جو 2022ء وچ صدر منتخب ہوئے۔ انہاں دے دور حکومت وچ سری لنکا نو‏‏ں شدید اقتصادی بحران تے عوامی احتجاج دا سامنا کرنا پيا۔ وکرما سنگھے نے ملکی معیشت د‏‏ی بحالی تے سیاسی استحکا‏م دے لئی اہ‏م اقدامات کيتے نيں۔^[۶]

حوالے

سانچہ:Sri Lankan Presidents

[1] ttps://www.parliament.lk/en/presidency

[2] ttps://www.britannica.com/topic/President-of-Sri-Lanka

[3] ttps://www.aljazeera.com/news/2015/5/15/sri-lanka-parliament-passes-reforms-to-curb-presidential-powers سانچہ:مردہ ربط

[4] ttps://www.constituteproject.org/constitution/Sri_Lanka_2015.pdf

[5] ttps://www.bbc.com/news/world-asia-62915641 سانچہ:مردہ ربط

[6] ttps://www.reuters.com/world/asia-pacific/ranil-wickremesinghe-sworn-sri-lankas-president-2022-07-21/

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]