صغیر تبسم

صغیر تبسم
مقام پیدائش	بہاولنگر پاکستان
وفات
شہریت	پاکستانی
عملی زندگی
مادر علمی	بہاء الدین زکریا یونیورسٹی، ملتان
پیشہ	استاد جامعہ ،  شاعر
پیشہ ورانہ زبان	پنجابی ،  اردو ،  انگریزی
کارہائے نمایاں	قیدی سفنے ،  اردو بولن والیے کڑئیے ،  اک خیال سمندروں ڈونگھا ،  اساں چپ نہیں وٹنی دھرتی تے ،  جیوندیاں مردیاں آساں

صغیر تبسم (جم 1981) اک پاکستانی پنجابی شاعر اے۔ اوہناں نوں پنجاب (پاکستان) دے اک سرکاری ادارے پنجاب انسٹی ٹیوٹ آف لینگوئج آرٹ اینڈ کلچر (پیلاک) ولوں کئی ایوارڈز، دتے جا چکے ہن۔ اوہناں نوں کئی ہور ادبی انعام وی مل چکے نیں۔ اوہ اپنی مشہور پنجابی نظم " اردو بولن والیےکُڑیئے " دے لئی جانے جاندے ني‏‏‏‏ں۔

تعلیمی تے ادبی پس منظر

صغیر تبسم نے تعلیم بہاولنگر تے ملتان وچ حاصل کیتی۔ اوہ پنجابی ادب نال نہ صرف بطور شاعر، بلکہ بطور محقق وی وابستہ نیں۔ اوہناں نے کئی ادبی سیمیناراں، کانفرنسز تے مشاعراں وچ پنجابی زبان دی نمائندگی کیتی۔

اسلوب

اوہناں دا اسلوب سادہ، پر فکری طور تے گہرا اے۔ اوہناں دی شاعری وچ پنجابی دی روزمرہ بولی تے جدید استعارے دا حسین امتزاج نظر آندا اے۔ اوہ دیہاتی تے شہری زندگی دے تضادات، محبت، انسان دوستی، تے درد مندی دے موضوعات نوں اپنی شاعری دا مرکز بناؤندے نیں۔

شاعری

اونہاں نے اپنی شاعری وچ سماجی، ثقافتی تے انسانی موضوعات نوں جدید فکری انداز وچ پیش کیتا اے۔ اوہ جنوبی پنجاب دے علاقے بہاولنگر نال تعلق رکھدے نیں تے جدید پنجابی شاعری دے اہم نمائندہ شاعر سمجھے جاندے ہن۔ اوہدی شاعری وچ محبت، درد، تے معاشرتی ناہمواریاں دا عکس صاف نظر آندا اے۔صغیر دی پنجابی شاعری پاکستان تے بھارتی پنجاب وچ اکو جہی مشہور اے۔

مشہور نظماں

• گل سُن نی مائے میریے
• اک ہور دسمبر لنگھ گیا
• ہور محبت نہیں کرنی
• اوس کیفے دے پچھلے پاسے
• جے اوہ کدھرے مل جاوے تے
• دکھاں دے گل ٹلیاں بنھو
• گل سُن وے دل دیا جانیا
• اساں انج نہیں لکھدے دکھاں نوں
• شروع اوس دے نام توں

اوہناں دی سبھ توں مشہور نظم تھلے دتی گئی اے۔

اُردو بولن والیے کُڑیے

اونہاں دی اک مشہور لمی نظم اُردو بولن والیے کُڑیے نوں، جہڑی مکمل کتاب وی اے، مختلف گلوکاراں نے گایا اے۔ صابر ورک نے ایس نظم تے مشتمل پوری 136 صفحیاں دی کتاب گائی اے۔ ایتھے ایہدے کجھ افتتاحی بند نیں۔

؎اُردو بولن والیے کُڑیے		تُوں کیہ جانیں
وارث شاہ دی ہیر کہانی		بُلھےشاہ دے پَیر دے گھنگرو
شاہ حسین دی سُچل کافی		آدم زاد دی پہلی معافی
اُردو بولن والیے کُڑیے		تُوں کیہ جانیں
چلدے کُھوہ دیاں وگدیاں ٹِنڈاں		کھیتاں وچ کھلوتے بنّے
اَوس فجر دی		بانگ ڈِگر دی
اُردو بولن والیے کُڑیے		تُوں کیہ جانیں
بَگی اکھ دا کالا سُرمہ		صندل بانہہ وچ نچدا کنگن
نک دی نتھلی		سُر وچ وجدی پیار دی ونجھلی
اُردو بولن والیے کُڑیے		تُوں کیہ جانیں
فجراں دے وچ رِڑکی لسّی		لسّی دے وچ تَردا مکھن
شِکر دوپہرے بھخدی روٹی		امب دی پھاڑی
وچ تندور دے بُھنیا بینگن		گُڑ گُڑ کردا شام دا حُقہ
ویہڑے دے وچ گِڑدا نلکا		ہجر وچھوڑے کَتدا چرخا
اُردو بولن والیے کُڑیے		تُوں کیہ جانیں

 

غزل

جدید غزل وچ وی انہاں دا اک منفرد انداز ا‏‏ے۔

؎آندی ہے پر تیرے آن توں بعد نہیں		ایہ نہ سمجھیں مینوں تیری یاد نہیں
تینوں ویکھ کے جس دے ہوش سلامت رہن		ہو سکدا ہے کُجھ وی، آدم زاد نہیں
کِتھوں سِکھیا ٹھیک نشانہ لان دا ول		ایہ نہ آکھیں میرا کوئی استاد نہیں
میں اکلاپے شہر دا واسی ازلاں توں		میرا کوئی پرچھاواں کوئی ہمزاد نہیں
کہڑا تیری اکھ دے وار توں بچیا ہے		کہڑا تیرے عشق دے وچ برباد نہیں
میں شاعر ہاں شاعر نویں زمانے دا		میں رانجھا میں مجنوں میں فرہاد نہیں
توں تے میرے خواب ای وڈھ کے سٹ دتے		میں سنیا سی حاکم ایں، جلاد نہیں
تیرے چھڈ کے جان توں بعد قیامت اے		تیرے باجھوں اک وی شہر آباد نہیں
جتھے چاہوے ، جد وی چاہوے مار دَوے		ویلے اگے ساڈی کوئی فریاد نہیں

 ===چند معروف غزلاں===

• روہی وچ کھلوتے رُکھ نوں وڈھن دا
• بیٹھ زرا میں اکھ دی باری بھیڑ دیاں
• یا توں سانوں جانوں چک لے
• جہڑی لکھی رات کہانی کتھے وے

صغیر تبسم دیاں چَپھیاں ہویاں کتاباں درج ذیل نيں۔

پاکستان توں چھاپیاں گئیاں

قیدی سُفنے (سانجھ پبلی کیشنز، لاہور 2010ء) جیوندیاں مردیاں آساں اساں چُپ نہیں وٹنی دھرتی تے اک خیال سمندروں ڈونگھا اردو بولن والیے کُڑیے

ہندوستان توں چھاپیاں گئیاں

کُونجاں وچھڑن والیاں نیں واہگیوں آر پار ہور محبت نہیں کرنی اردو بولن والیے کُڑیے کُوک سرحدوں پار دی

انعامات تے ایوارڈز

اوہناں نوں پنجاب انسٹیٹیوٹ آف لینگویج آرٹ اینڈ کلچر (پیلاک) ولوں کئی انعام وی ملے۔ ایس توں علاوہ اوہناں نوں مشہور تریخی انعام وی مل چکے نیں۔

مسعود کھدر پوش اوارڈ پرائیڈ آف پنجاب اوارڈ وارث شاہ انٹرنیشنل اوارڈ بابا فرید ادبی اوارڈ

اتے کئی ہور ساہتک انعام دتے جا چکے ہن۔

حوالہ جات