عبد الوہاب بن عبد الرحمان بن رستم
| |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| (عربی وچ: عبد الوهاب بن عبد الرحمن بن رستم)[۱] | |||||||
| جم | 740ء کی دہائی | ||||||
| تاریخ وفات | 820ء کی دہائی | ||||||
| شہریت | خاندان رستم | ||||||
| والد | عبدالرحمٰن بن رستم | ||||||
| خاندان | خاندان رستم | ||||||
| مناصب | |||||||
| امام | |||||||
| دفتر وچ ۰۷۸۸ – ۰۸۲۴ | |||||||
| دائرہ اختیار | خاندان رستم | ||||||
| |||||||
| ہور معلومات | |||||||
| پیشہ | مذہبی رہنما ، حاکم ، فقیہ [۱] | ||||||
ترمیم  | |||||||
تریخ
[سودھو]عبد الوہاب بن عبد الرحمن 747 یا 748 عیسوی وچ پیدا ہوئے[۲]۔ انہاں دے والد عبدالرحمٰن بن رستم اک فارسی اباضی مسلم امام سن جنھاں نے الجزائر وچ رستمی خاندان دے بانی سن ۔انھاں نے انہاں نے ابو عبیدہ مسلم بن ابی کریمہ دے افکار و عقائد دا اپنے والد دے ماتحت مطالعہ کيتا جو اباضی روایت دے راوی وی سن ۔ [۳] 788 وچ اپنے والد دی موت دے بعد انھاں رستم ریاست بطور امام ملی۔ [۴]
اس دی امامت دے آغاز وچ انہاں نوں شدید مخالفت دا سامنا کرنا پيا کیونجے اباضی مسلک دے اندر کچھ گروہ موروثی جانشینی دے خلاف سن تے اوہ انتخاب دے ذریعے امام مقرر کرنے دے قائل سن ۔ پر عبد الوہاب نے اپنی علمی قابلیت تے انتظامی صلاحیتاں توں ثابت کيتا کہ اوہ اس منصب دے اہل نيں۔ انہاں نے نہ صرف باغی قبیلے نوں رام کيتا بلکہ تاہرت نوں اک عظیم علمی تے تجارتی مرکز بنا دتا۔ انہاں دے دور وچ اندلس تے افریقہ دے ہور حصےآں توں علماء تے تاجر اس شہر دا رخ کردے سن جس دی وجہ توں رستم سلطنت نوں معاشی طور اُتے بہت فائدہ پہنچیا۔
عبد الوہاب اک بہترین سپہ سالار ہوݨ دے نال نال اک صاحب علم شخصیت وی سن ۔ انہاں نے اپنی ریاست وچ عدل و انصاف دا ایسا نظام قائم کيتا جس دی مثال اس دور وچ کم ملدی اے۔ اوہ خود فقہ تے کلام دے مسائل اُتے گہری نظر رکھدے سن تے مذہبی مباحثاں وچ ودھ چڑھ کر حصہ لیندے سن ۔ انہاں دی حکومت دی خاص گل ایہ سی کہ انہاں نے وکھ وکھ نسلاں تے قبیلے دے درمیان توازن برقرار رکھیا تے بربر قبیلے نوں اپنی ریاست دا وفادار بنایا۔ انہاں دی سیاسی حکمت عملی دی وجہ توں رستم سلطنت شمالی افریقہ وچ بنو عباس دے اثر و رسوخ توں آزاد رہی۔
وفات تے میراث
[سودھو]انہاں دا انتقال 823 وچ ہويا تے انہاں دے بعد انہاں دے بیٹے افلح بن عبد الوہاب نے عنان اقتدار سنبھالی۔ تریخ وچ انہاں نوں اک ایداں دے حکمران دے طور اُتے چيتا کيتا جاندا اے جس نے اباضی فکر نوں سیاسی شکل دتی تے اک مستحکم اسلامی ریاست دی نیہہ رکھی۔ انہاں دے دور دے علمی تے ثقافتی اثرات اج وی شمالی افریقہ دی تریخ دا اک روشن باب نيں۔ انہاں دی خدمات دا اعتراف کردے ہوئے مورخین انہاں نوں رستم سلطنت دا حقیقی معمار قرار دیندے نيں جنہاں نے اک چھوٹے توں شہر نوں اک عظیم طاقت وچ بدل دتا۔
ہور ویکھو
[سودھو]حوالے
[سودھو]- 1 2 work available at URL: https://archive.org/details/ZIR2002ARAR — مصنف: خیر الدین زرکلی — عنوان : الأعلام — : اشاعت 15 — جلد: 4 — صفحہ: 183 — ناشر: Dar El-Ilm Lilmalayin
- ↑ Prevost, Virginie (2011). "Ἁbd al-Raḥmān ibn Rustum al-Fārisī. Une tentative de biographie du premier imam de Tāhart". Der Islam: Journal of the History and Culture of the Middle East 86 (1): 64. doi:. ISSN 0021-1818.
- ↑ Prevost, Virginie (2011). "Ἁbd al-Raḥmān ibn Rustum al-Fārisī. Une tentative de biographie du premier imam de Tāhart". Der Islam: Journal of the History and Culture of the Middle East 86 (1): 57. doi:. ISSN 0021-1818.
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1 at line 4739: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).