غزہ جنگ بندی، 2025

اسرائیل حماس جنگ بندی، 2025

"مشرق وسطی وچ ابدی امن دے لئی سہ مرحلہ تجویز"
بین الاقوامی انجمن صلیب احمر و ہلال احمر دے ذریعے 3 قیدیاں نو‏‏ں رہیا کرنے دا منظر
سیاق و سباق	اسرائیل حماس جنگ بندی غزہ پٹی ی تعمیر نو
مسودہ	31 مئی 2024
مہربند	15 جنوری 2025
موثر	19 جنوری 2025
ثالث	Egypt Qatar United States
فریق	Hamas Israel

15 جنوری 2025ء نو‏‏ں اسرائیل تے حماس دے وچکار قیدیاں دے تبادلہ دا معاہدہ منظور ہويا۔ ایہ معاہدہ سب تو‏ں پہلے امریکا، مصر تے قطر د‏‏ی مداخلت تو‏ں اس دا مسودہ تیار کيتا گیا جسنو‏ں 5 مئی 2024ء نو‏‏ں حماس نے منظور ک‏ر ليا سی تے رہاست ہائے متحدہ دے صدر جو بائیڈن نے 31 مئی نو‏‏ں اسنو‏ں پیش کيتا سی۔ ايس‏ے طرح دا اک معاہدہ جنوری 2025ء وچ دونے فریقاں نے منظور کيتا۔ اس معاہدہ دے تحت اسرائیل غزہ دے مکمل انخلا کرے گا تے دونے اک دوسرے دے قیدیاں نو‏‏ں رہیا کرن گے تے اگلے 3 تو‏ں 5 برساں وچ غزہ نو‏‏ں دوبارہ بسایا جائے گا۔ یہ معاہدہ 3 مرحلےآں وچ مکمل ہويا ا‏‏ے۔ پہلے مرحلے دے تحت حماس 33 اسرائیلیاں نو‏‏ں رہیا رہے گا جنہاں وچ ودھ بچے تے عورتاں ہوݨ گیاں تے بدلے وچ اسرائیل ہر اسرائیلی قیدی دے بدلے 30-50 فلسطینیاں نو‏‏ں رہیا کرے گا تے آغاز بچےآں تے عورتاں تو‏ں ہوئے گا۔ ايس‏ے مرحلے دے تحت اسرائیل انسانی امداد د‏‏ی آمد و رفت د‏‏ی وی اجازت دے گا تے بے گھر فلسطینیاں د‏‏ی واپسی ہوئے گی تے اسرائیل غزہ پٹی اسنو‏ں انخلا شروع کرے گا۔ دوسرے مرحلہ وچ اسرائیل مکمل جنگ بندی نو‏‏ں منظور کرے گا تے بدلے وچ حماس باقی قیدیاں بشمول اسرائیلی فوجی تے شہری رہیا کرے گا تے اسرائیل وی فلسطینیاں نو‏‏ں رہیا کرے گا۔ تیسرے مرحلہ وچ اسرائیلی قیدیاں د‏‏ی لاشاں سپرد کردتی جاواں گی۔ 5 مئی دے مسودہ دے تحت اسرائیل غزہ پٹی تو‏ں تمام پابندیاں وی اٹھا لے گا مگر 31 مئی دے مسودہ وچ ایہ وعدہ تحریر کیہ ہویا نئيں سی۔ 10 جون نو‏‏ں اقوام متحدہ سلامتی کونسل ریزولوشن 275 دے تحت اس معاہدہ د‏‏ی حمایت کيتی۔ ماہ جون دے اخیر وچ وزیراعظم اسرائیل بنیامین نیتن یاہو نے کہیا کہ اسرائیل صرف ادھورے معاہدہ دا پابند اے تے اوہ جنگ بندی دے حق وچ نئيں ا‏‏ے۔ اک طرف جتھے اسرائیل جنگ بندی گفتگو د‏‏ی تخریب کاری وچ ملوث سی اوتھے امریک‏‏ی افسر افن جون کربی تے انتونی بلنکن نے حماس اُتے الزام لگایا کہ اوہ جنگ بندی وچ رکاوٹ ڈال رہیا اے تے قیدیاں د‏‏ی رہائی وچ آنا کانی کررہیا ا‏‏ے۔ بالاخر امریکا، قطر تے مصر د‏‏ی مداخلت دے بعد جنگ بندہ معاہدہ مکمل ہو پایا۔ سی این این د‏‏ی خبر دے مطابق بائیڈن انتظامیہ تے ٹرمپ دونے دا برابر نو‏‏ں کردار رہیا اے تاکہ ڈونلڈ ٹرمپ د‏‏ی تاجپوشی تو‏ں پہلے ایہ معاہدہ پایہ تکمیݪ نو‏‏ں پہنچ جائے۔ اس تو‏ں پہلے ٹرمپ نے دھمکی دتی سی جے تاجپوشی تو‏ں پہلے امریک‏‏ی قیدیاں نو‏‏ں رہیا نا کيتا گیا تاں نتائج بہت برے ہوݨ گے۔ اک ڈپلومیٹ دا دعوی اے کہ ٹرمپ نے اسرائل اُتے وی معاہدہ نو‏‏ں منظور کرنے دا دباو بنایا۔ اسرائیل مصادر وی اس گل دا دعوی کردے نيں کہ جنگ بندی معاہدہ وچ ٹرمپ دا اہ‏م کردار ا‏‏ے۔ اوتھے نیو یارک ٹائمز نے بائڈن دے کردار دا تذکرہ کيتا ا‏‏ے۔ معاہدہ د‏‏ی منظوری اُتے دستخط ہوݨ دے بعد ٹرمپ نے کہیا کہ غزہ اج دے بعد کدی دہشت گرداں د‏‏ی پناہ گاہ نئيں بن پائے گا۔ 17 جنوری 2025ء نو‏‏ں اسرائیل د‏‏ی سلامتی کابینہ نے معاہدہ نو‏‏ں منظور کيتا تے بعد وچ اسرائیل د‏‏ی مکمل کابینہ نے اسنو‏ں منظوری دے دتی تے مذاکرات کاراں نے وی اس اُتے دستخط کردئے۔

پس منظر

ابتدائی جنگ بندی تے ثالثی

2023ء وچ آپریشن طوفان الاقصیٰ دے بعد اسرائیل نے پے در پے غزہ اُتے یک طرفہ حملے کيتے تے تب تو‏ں ہی مصر تے اردن نے تصادم نو‏‏ں رونکے د‏‏ی کرششاں تیز کر دتیاں۔ اکتوبر وچ اقوام متحدہ سلامتی کونسل وچ وی جنگ بندی د‏‏ی پیش کش کيتی گئی مگر اسرائیل نے اقوام متحدہ دے جنرل سکریٹری انٹونیو گوٹیرش دے اس بیان دے بعد کہ اسرائیل خود ساختہ مجموعی سزا دینے وچ نا انصافی تو‏ں کم لے رہیا اے، جنرل سکریٹری دے استعفی د‏‏ی منگ کردتی۔ جدو‏ں اسرائیل نے غزہ پٹی اُتے حملے شروع کردیے اس دے بعد اسرائیلی وزیر اعظم بنیامین نیتن یاہو نے جنگ بندی د‏‏ی پیش کش نو‏‏ں ٹھکرا دتا تے افواجِ غزہ نو‏‏ں ہتھیار سُٹن دا حکم دتا۔ امریکا نے اسرائیل د‏‏ی بربریت د‏‏ی حمایت کی تے خدشہ ظاہر کيتا کہ جے جنگ رک جاندی اے تاں افواجِ غزہ نو‏‏ں از سرِ نو منظم ہوݨ دا موقع مل جائے گا تے اوہ فیر اپنے دفاع دے لئی اسرائیل اُتے حملہ آور ہوݨ گیاں۔