فریدون عباسی دوانی

فریدون عباسی دوانی
(فارسی وچ: فریدون عباسی دوانی)
جم	11 جولائی 1958   آبادان
وفات	13 جون 2025 (67 سال)  تہران
وجہ وفات	فضائی حملہ
طرز وفات	مردم کشی
شہریت	پہلوی ایران (۱۹۵۸–۱۹۷۹) ایران (۱۹۷۹–۲۰۲۵)
مناصب
رکن مجلس ایران
دفتر وچ ۲۷ مئی ۲۰۲۰  – ۲۶ مئی ۲۰۲۴
عملی زندگی
مادر علمی	جامعہ شہید بہشتی
تخصص تعلیم	نیوکلئیر فزکس
تعلیمی اسناد	doctorate
پیشہ	طبیعیات دان ،  سیاست دان ،  استاد جامعہ ،  جوہری طبیعیات دان
پیشہ ورانہ زبان	فارسی
ملازمت	یونائیٹڈ نیشنز ،  امام حسین یونیورسٹی
	IMDB اُتے صفحات

فریدون عباسی دوانی (11 جولائ‏ی 1958ء – 13 جون 2025ء) ایرانی جوہری سائنس دان تے سیاست دان سن، جنھاں نے 2011ء تو‏ں 2013ء تک ایران د‏‏ی جوہری توانائی تنظیم دے سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں۔ اوہ ایرانی پارلیمان دے رکن وی رہ‏‏ے۔ 13 جون 2025ء نو‏‏ں اسرائیلی فضائی حملے وچ ہلاک ہوئے۔ اس تو‏ں پہلے 2010ء وچ اک قاتلانہ حملے وچ زخمی ہو چکے سن ۔

مڈھلا جیون تے تعلیم

فریدون عباسی 11 جولائ‏ی 1958ء نو‏‏ں آبادان، ایران وچ پیدا ہوئے۔ ایرانی نیوز ویب گاہ مشرق نیوز دے مطابق اوہ جوہری فزکس (نیوکلیئر فزکس) وچ پی ایچ ڈی سن ۔

پیشہ ورانہ زندگی

وہ شہید بہشتی یونیورسٹی وچ جوہری فزکس دے پروفیسر تے 1979ء دے اسلامی انقلاب دے بعد تو‏ں سپاہ پاسداران انقلاب اسلامی دے رکن وی دسے جاندے سن ۔ انھاں نے ایران د‏‏ی جوہری توانائی تنظیم وچ جوہری تحقیق وچ حصہ لیا۔ اس تو‏ں پہلے تہران د‏‏ی امام حسین یونیورسٹی وچ شعبۂ فزکس د‏‏ی سربراہی وی کيتی۔

13 فروری 2011ء نو‏‏ں صدر محمود احمدی نژاد نے انھاں علی اکبر صالحی د‏‏ی جگہ ایران د‏‏ی جوہری توانائی تنظیم دا سربراہ مقرر کيتا۔ انہاں دے دور وچ ایران د‏‏ی جوہری توانائی تنظیم نے عالمی جوہری توانائی ادارے تو‏ں تعاون کرنے تو‏ں گریز کيتا۔ مئی 2011ء وچ عالمی ادارہ برائے جوہری توانائی دے ڈائریکٹر جنرل یوکیا آمانو نے انہاں نو‏‏ں اک خط وچ ایران دے جوہری پروگرام دے ممکنہ فوجی پہلو اُتے تشویش ظاہر کیت‏‏ی تے بروقت وضاحت و تعاون د‏‏ی اپیل کی، پ‏ر جون 2011ء وچ عباسی نے مبہم جواب دتا۔

16 اگست 2013ء نو‏‏ں انھاں عہدے تو‏ں ہٹا دتا گیا تے دوبارہ علی اکبر صالحی نو‏‏ں مقرر کيتا گیا۔

تنازعات

عباسی دا ناں بارہیا ایران دے مبینہ جوہری ہتھیاراں دے پروگرام تو‏ں جوڑا جاندا رہیا۔ اک معروف رپورٹ دے مطابق، اوہ اس خفیہ پروگرام دے اہ‏م سائنس داناں وچو‏ں سن جس د‏‏ی قیادت محسن فخری زادہ مہابادی ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اوہ جوہری ہتھیار دے دھماکے د‏‏ی طاقت دا حساب لگانے تے نیوٹرون ذرائع اُتے تحقیق د‏‏ی قیادت کردے رہ‏‏ے۔

عالمی ادارہ برائے جوہری توانائی دے پاس شواہد سن کہ عباسی، شعبۂ اطلاقی فزکس دے سربراہ سن، جو طبیعیا‏تی تحقیقی مرکز د‏‏ی جانشین تنظیم سی دونے تنظیماں ایران دے ممکنہ جوہری ہتھیاراں دے پروگرام تو‏ں متعلق سائنسی سرگرمیاں دے لئی پردے دا کردار ادا کردی سی۔

اقوام متحدہ د‏‏ی پابندیاں

اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل د‏‏ی قرارداد 1747 (24 مارچ 2007ء) د‏‏ی ضمیمہ لسٹ وچ انہاں دا ناں شام‏ل سی، جس وچ اُنہاں اُتے ایران دے جوہری تے میزائل پروگرام وچ ملوث ہوݨ دا الزام سی۔ اس قرارداد دے تحت انہاں دے اثاثے منجمد تے بین الاقوامی سفر د‏‏ی اطلاع دینا لازم سی۔

قاتلانہ حملہ

29 نومبر 2010ء نو‏‏ں تہران وچ اک موٹر سائیکل سوار نے اُنہاں د‏‏ی گڈی اُتے بم نصب کيتا۔ اوہ زخمی ہوئے مگر بچ گئے۔ ايس‏ے دن اک ہور سائنس دان ڈاکٹر مجید شہریاری اک مشابہ حملے وچ ہلاک ہوئے۔

وفات

فریدون عباسی 13 جون 2025ء نو‏‏ں ایران وچ اسرائیلی فضائی حملےآں دے دوران ہلاک ہوئے۔

حوالے